Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

K İ Ş İ (ŞAHIS)  Hukuk dilinde hak sahibine kişi (şahıs) adı verilir.  Kişi kavramı, hukuk sisteminin hak sahibi olmasına ve borç altına girmesine izin.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "K İ Ş İ (ŞAHIS)  Hukuk dilinde hak sahibine kişi (şahıs) adı verilir.  Kişi kavramı, hukuk sisteminin hak sahibi olmasına ve borç altına girmesine izin."— Sunum transkripti:

1

2 K İ Ş İ (ŞAHIS)  Hukuk dilinde hak sahibine kişi (şahıs) adı verilir.  Kişi kavramı, hukuk sisteminin hak sahibi olmasına ve borç altına girmesine izin verdi ğ i varlıkları ifade eder. Kişilerin Türleri:  İ nsanlar gerçek kişilerdir.  Hukuk sistemi insan ve mal topluluklarına da kişilik tanımış ve bunların da hak sahibi olmalarına izin vermiştir. Bunlara tüzel kişi denir

3 K İ Ş İ LER HUKUKUNUN KONUSU Hukukun ilk tespit etmesi gereken husus hak öznesinin (süjesinin) kim olaca ğ ı sorusudur. Hukukun merkezi ve varlık nedeni olan hak öznesinin kim oldu ğ u belirlenmeden haklardan, yükümlülüklerden hukuki işlemlerden bahsetmek olana ğ ı yoktur.

4 Gerçek kişi olabilmenin şartları: KİŞİ OLABİLMENİN ŞARTLARI TAM DOĞUMSAĞ DOĞUM

5 A. K İ Ş İ L İ K 1. Kişili ğ in Başlangıcı  Do ğ um tam ve sa ğ olarak anne bedeninden ayrılmaktır. Bunun sonrasında bebe ğ in bir an için olsun yaşamış olması gerekir.  Gerçek kişilerde hak ehliyetinin başlangıcı ve kişili ğ in başlangıcı farklı zamanlarda olur.  Bu fark özellikle miras hakkının edinilmesinde önem taşır. Örne ğ in babası do ğ umundan önce ölen çocuk ancak bu şekilde mirasçı olabilir.

6 Doç. Dr. Ça ğ lar Özel Hacettepe Üniversitesi GERÇEK K İ Ş İ L İĞİ N SONA ERMES İ :  Gerçek kişi olan insanların kişili ğ inin do ğ al sona erme sebebi ölümdür.  Do ğ al bir olay olmakla birlikte buna çeşitli hukuki sonuçlar ba ğ lanmıştır.  Ölümün meydana geldi ğ i anı tıp bilimi tespit eder, genel olarak beyin ölümünün gerçekleşmesi aranır.  Ölümle birlikte kişi, kişilik haklarını ve kişiye sıkı sıkıya ba ğ lı olan haklarını kaybeder.  Malvarlı ğ ı hakları ise mirasçılara geçer.

7 2. Kişili ğ in Sona Ermesi  Ölüm olayı kişinin cesedinin bulunması ve bunun üzerinde tıp uzmanlarında muayene yapılması ile belirlenir.  Ancak bazen kişinin cesedine ulaşılamaz.  Bu durumda kişinin ölümüne kesin gözüyle bakılabiliyorsa, bulunulan yerin en büyük mülki amiri (Vali - kaymakam) kararıyla öldü ğ üne karar verilebilir (ölüm karinesi).

8 Gaiplik kararı  Bazen bir kimse ölümüne kesin gözüyle bakılacak bir durumda kaybolmamıştır. Ancak o kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık vardır.  Bu durumda kişinin ölmüş olarak kabul edilebilmesi, hakkında gaiplik kararı verilmesiyle olur. Bu karar ölüm karinesinden farklı olarak hakim tarafından verilir.

9 Gaiplik MADDİ ŞARTLAR ÖLÜM TEHLİKESİ İÇİNDE KAYBOLMASI UZUN ZAMANDIR HABER ALINAMAMA

10 2. Kişili ğ in Sona Ermesi  Bu kararın verilmesi için ya ölüm tehlikesi içinde kaybolma veya kişiden uzun süredir haber alınamaması aranır.  Ölüm tehlikesi içinde kaybolmada 1 yıllık, uzun süre haber alınamama durumunda 5 yıllık süre geçince mahkemeye başvurulabilir. 1 yıllık süre olaydan, 5 yıllık süre son haber tarihinden işlemeye başlar.

11 2. Kişili ğ in Sona Ermesi  Hâkimin gaiplik kararı, durum ölüm siciline işlenir. Verilen karar, geçmişe etkili olur.  Kararın verilmesiyle miras, mirasçılara geçer. Soru: Gaiplik kararı evli ğ i sona erdirir mi?  Gaip evli ise, evlili ğ i kendili ğ inden sona ermez. Bunun için, ya gaiplik kararı istenirken, evlilik birli ğ inin de sona ermesi talep edilir veya eş ayrıca bir dava ile evlili ğ in feshini isteyebilir.

12 B. GERÇEK K İ Ş İ LERDE HAK EHL İ YET İ  Hak ehliyeti, haklara ehil olma, hak sahibi olma ve yükümlülük altına girmeyi kapsar.  Hak ehliyeti, tüm kişilere tanınan bir ehliyettir.  Kişinin yaşı, fikri ve bedeni gelişmesi gözönünde tutulmaksızın (fiil ehliyetinde tersi), tüm kişilere tanınan bir pasif bir ehliyettir.  Hak ehliyeti, bir üst kavramdır. ( mirasçı olma ehliyetini, davaya taraf olma ehliyetini, evlenme ehliyetini v.s. içinde toplayan )  Kişinin hak ehliyetinden tamamen veya kısmen vazgeçmesi mümkün de ğ ildir.

13 B. GERÇEK K İ Ş İ LERDE HAK EHL İ YET İ  Herkese hak ehliyeti tanınmıştır. Hak ehliyetine sahip olmak için kişi olmak yeterlidir. Hak ehliyetinin tanınmasında, cins, ırk, din ayırımı yapılmaz.  Ancak bazı hususlarda hak ehliyetine ilişkin sınırlamalar getirilmiştir. Bunlar: Yaş: Evlilik ancak belli yaşa gelinmişse mümkündür. Cinsiyet: Çocu ğ un anne ve babayla nesep ba ğ ı farklı biçimde kurulmaktadır. Çocuk babanın soyadını alır. Temyiz kudreti (ayırt etme gücü): Ayırt etme gücü olmayanlar evlenemez. Şeref ve haysiyet: Kötü şöhretli kişi vasi olarak atanamaz. Yabancılık: Yabancıların taşınmaz edinmeleri sınırlanmıştır.

14 C. GERÇEK K İ Ş İ LER İ N F İİ L EHL İ YET İ  Fiil ehliyeti, bir kimsenin kendi fiil ve hareketleriyle, kendi iste ğ i ile hak iktisap etmesi, bu hakları de ğ iştirmesi, ortadan kaldırması, borç altına girmesi, onları de ğ iştirmesi, ortadan kaldırmasıdır.  Hiç kimse, fiil ehliyetinden kısmen veya tamamen vazgeçemez. Soru: fiil ehliyeti sınırlanabilir mi?

15 C. GERÇEK K İ Ş İ LER İ N F İİ L EHL İ YET İ  Gerek hak ehliyeti, gerek fiil ehliyeti, birbiri ile sıkı ilişki içindedir. Hak ehliyetine sahip olmadan fiil ehliyetinin varlı ğ ından söz edilemez.  Ancak, bu iki kavram arasında belli bazı farklar vardır. 1. Hak ehliyeti pasif bir ehliyettir. 2. Hak ehliyeti herkese eşit olarak tanınmıştır. 3. Kişiye fiil ehliyetinin hiç tanınmaması veya sınırlı olarak tanınması kişinin korunması amacıyla öngörülmüştür. 4. Fiil ehliyetinin farklı görünümleri vardır.

16 1. Fiil Ehliyetinin Görünüş Şekilleri a. Hukuki İ şlem Yapma Ehliyeti  Hukuki işlem ehliyeti tasarruf yetkisine sahip olma ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı yürütme ehliyeti olmak üzere gruplandırılabilir.  Tasarruf işlemi sonucunda bir kimsenin malvarlı ğ ının aktifinde azalma ortaya çıkar. Bir kimsenin tasarruf işlemini yapabilmesi için tasarruf ehliyetine sahip olması şarttır.

17 1. Fiil Ehliyetinin Görünüş Şekilleri a. Hukuki İ şlem Yapma Ehliyeti  Dava ehliyeti davaya taraf olarak yapılacak usuli işlemleri, meselâ mahkemede dava açma, davayı takip etme vs. yapabilme imkânını kapsar.  Bir davada, dava konusu üzerinde bir başkası adına tasarrufta bulunabilme ehliyeti dava yürütme ehliyeti olarak isimlendirilir (kadastro davalarını eşin görebilmesi, acentenin durumu gibi).

18 b. Hukuka Aykırı Fiillerden Sorumlu Olma Ehliyeti  Bu ehliyet, kişinin borca aykırı davranışlarından ve haksız fiillerinden sorumlu olmasını kapsar.  Haksız fiil ehliyeti, bir kimsenin haksız fiillerinden dolayı sorumlu tutulabilmesi ehliyetidir.

19 2. Fiil Ehliyetinin Unsurları Fiil ehliyeti, ayırt etme gücünü, ergin olma şartını ve kişi hakkında kısıtlılık kararının alınmamış olmasını gerektirir. Fiil ehliyeti, bu unsurların tamamının veya bir kısmının kişide bulunmasına göre, dört grupta toplanır: 1-Tam Ehliyetliler: Ergin, ayırt etme gücü var ve kısıtlı olmayan 2-Sınırlı Ehliyetliler: Ayırt etme gücü olan kısıtlı ve küçük 3-Sınırlı Ehliyetsizler: Ayırt etme gücü var, ergin, hakkında kısıtlılık kararı alınmamış, fakat kendisine yasal danışman atananlar 4-Tam Ehliyetsizler: Ayırt etme gücü olmayan (ergin olsun olmasın)

20 Fiil ehliyetin unsurları FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI AYIRDETME GÜCÜ HAKKINDA KISITLILIK KARARININ ALINMAMIŞ OLMASI ERGİN OLMA

21 3. Fiil Ehliyetinin Şartları a. Erginlik (Reşit Olma- Rüşt)  Erginlik belli bir yaşa gelmektir. Kanuna göre 18 yaşını tamamlayan kişi ergindir.  Bunun dışında evlenmek kişiyi ergin hale getirir ve mahkeme kararıyla 18 yaşını doldurmamış kişinin ergin oldu ğ una (kazai erginlik) karar verilebilir.  Evlilikle kazanılan erginlik, evlilik sonradan sona erse bile (ölüm, butlan davası veya boşanma gibi sebeplerle) korunur.  Evlenen kişi kısıtlıysa bu onun ergin olmasını sa ğ larsa da, kısıtlılı ğ ını ortadan kaldırmaz.

22 3. Fiil Ehliyetinin Şartları a. Erginlik (Reşit Olma- Rüşt)  Kazai erginlik için, küçü ğ ün 15 yaşını tamamlamış olması, kendisinin iste ğ i, velisinin izni (vesayet altındaysa vasinin ve vesayet ve denetim makamlarının izni) bulunmalı, erginlik kararı verilmesi küçü ğ ün menfaatine olmalıdır. Bu karar küçü ğ ün yerleşim yerindeki asliye mahkemesi tarafından verilir.  Erginlik kararı ancak erginli ğ e ba ğ lı sonuçları sa ğ lar, yaşa ba ğ lanan sonuçları sa ğ lamaz. Örne ğ in erginlik kararıyla ergin olan 18 yaşından önce tek başına verece ğ i bir kararlar evlenemez.

23 b. Ayırt Etme Gücü (Sezginlik – Temyiz Kudreti - Mümeyyiz Olma)  Ayırt etme gücü, makul surette hareket edebilme yetene ğ idir. Do ğ ruyu yanlıştan ayırabilme kudretidir. Bunun için kişide tanıma gücünün ve de ğ erlendirme ve karar verme yetisinin bulunması gerekir.  Kanun bazı hallerde ayırt etme gücünün bulunmadı ğ ına dair karine koymuştur.  Yaş küçüklü ğ ü (hâkimin takdirinde), akıl hastalı ğ ı, akıl zayıflı ğ ı (tıp bilimi yardımcı olur), sarhoşluk ve buna benzer hallerde, ayırt etme gücünün bulunmadı ğ ı kabul edilir.

24 c. Kısıtlı Olmamak (Mahcur Olmamak)  Olumsuz bir koşuldur.  Kısıtlılık, bir kimsenin kanunda öngörülen belirli sebeplerden birine dayanarak, mahkeme kararı ile fiil ehliyetinden tamamen veya kısmen mahrum edilmesidir.  Kısıtlılık kararı sadece ergin kişiler için alınır. Çünkü küçükler zaten velayet veya vesayet altındadırlar ve korunmaktadır.

25 c. Kısıtlı Olmamak (Mahcur Olmamak) Kısıtlılık sebepleri çeşitlidir:  Akıl hastalı ğ ı veya akıl zayıflı ğ ı.  Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde ba ğ ımlısı olma, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim.  Bir sene ve daha fazla bir süre ile özgürlü ğ ü ba ğ layıcı ceza almış olma.  Kişinin kendi iste ğ i. Bunun için yaşlılık, sakatlık, deneyimsizlik, a ğ ır hastalık sebeplerinden birinin varlı ğ ı ve kendi işlerini gere ğ i gibi yönetememesi aranır.

26 4. Fiil Ehliyeti Açısından Kişilerin Sınıflandırılması  Kişileri, sahip oldukları fiil ehliyetine göre dört grupta toplamak mümkündür:

27 a. Tam Ehliyetliler.  Tam ehliyetliler, ayırt etme gücüne sahip, ergin ve hakkında kısıtlılık karan alınmamış kişilerdir.  Bunlar, kendi davranışları ile her türlü hakkı iktisap edip, borç altına girebilirler;  Bu gruptaki kişilerin, haksız fiil ehliyetleri de bulunmaktadır.

28 b. Tam Ehliyetsizler  Tam ehliyetsizler, ayırt etme gücünden mahrum kimselerdir. Ayırt etme gücü olmayan kimselerin ne hukuki işlem ehliyeti, ne de haksız fiil ehliyetleri vardır.  Ayırt etme gücü olmayanların yaptıkları tasarruflar, hukuki bir hüküm ifade etmez.  Tam ehliyetsizler, akit yapmak için icap ve kabulde bulunamazlar.

29 b. Tam Ehliyetsizler  Tam ehliyetsiz, kural olarak hiç bir hukuki işlem yapamayaca ğ ı için, onun adına hukuki işlemleri yasal temsilcisi yapar.  Her ne kadar yasal temsilci tam ehliyetsiz adına her türlü hukuki işlemi yapabilirse de, şu üç işlemi yapamaz. Ba ğ ış yapamaz, vakıf kuramaz ve kefil olamaz.  Tam ehliyetsizin özel olarak kişili ğ ine sıkı sıkıya ba ğ lı hakları da, kural olarak yasal temsilci kullanamaz.

30 c. Sınırlı Ehliyetsizler  Bir kimsenin ayırt etme gücü olmasına karşılık kişi, ergin de ğ ilse veya hakkında kısıtlılık kararı alınmış ise, o kimse, sınırlı ehliyetsiz grubuna girer.  Sınırlı ehliyetsiz, yasal temsilcisinin (veli, vasi) rızası veya icazeti ile vakıf kurma, kefil olma ve ba ğ ış yapma dışında her türlü işlem altına girebilir.

31 c. Sınırlı Ehliyetsizler  Yasal temsilcinin onayı, hukuki işlem yapılmadan verilmişse rıza, yasal temsilci, sınırlı ehliyetsiz ile birlikte işlemi yapıyorsa işleme katılma, yasal temsilcinin onayı işlem yapıldıktan sonra verilmişse icazet adını alır.

32 d. Sınırlı Ehliyetliler  Sınırlı ehliyetliler ayırt etme gücüne sahip, ergin olamayan ve ya hakkında kısıtlılık kararı alınmış kimselerdir.  Kanun koyucu, yine de bunların menfaatlerini göz önünde tutarak, fiil ehliyetlerini kısıtlamıştır.  Bu gruba giren kişilere sınırlı ehliyetliler denir. Sınırlı ehliyetlilerde asıl olan fiil ehliyetinin varlı ğ ıdır.

33 d. Sınırlı Ehliyetliler Yasal danışmanlık, oy danışmanlı ğ ı, yönetim danışmanlı ğ ı ve karma danışmanlık olmak üzere üç gruba ayrılabilir. Kendisine oy danışmanı tayin edilen kimse,  Dava açma ve sulh olma  Taşınmazların alımı, satımı, rehin edilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması  Kıymetli evrakın alımı, satımı ve rehin edilmesi  Ola ğ an yönetim sınırları dışında kalan yapı işleri  Ödünç verme ve alma  Anaparayı alma  Ba ğ ışlama  Kambiyo taahhüdü altına girme  Kefil olma  işlemlerini tek başına yapamaz.

34 E. HISIMLIK İ L İ ŞK İ LER İ  Hısımlık, do ğ al ya da belirli ilişkiler sonucu, kişi ile belirli kimseler arasında kurulan ve hukuki sonuçlar do ğ uran bir ba ğ dır.  Hısımlık her zaman gerçek kişiler arasında ortaya çıkan bir ba ğ dır.  Hısımlık kuruluş şekillerine göre üç türlüdür.  Kan hısımlı ğ ı, kayın hısımlı ğ ı ve evlât edinmeden do ğ an hısımlık olmak üzere üç grupta toplanır.

35 1. Kan Hısımlı ğ ı  Kan hısımlı ğ ı, kan ba ğ ına dayanan hısımlıktır. Buna soy hısımlı ğ ı da denir.

36 Kan hısımlı ğ ına hukuki sonuçları: Üstsoy ile altsoy arasında evlenme yasaktır. Aynı şekilde üçüncü dereceye kadar yansoy hısımları, yani kardeşler arasında ve amca, dayı, hala, teyze ve ye ğ enler arasında evlenme yasaktır.  Miras hukukunda zümre sistem kabul edilmiştir. Bu sistem, kan ba ğ ı esasına dayanır.  Davada taraflardan birinin üst ve altsoyu ile üçüncü derecede yansoy kan hısımları şahitlikten kaçınabilir.

37 2. Kayın Hısımlı ğ ı (Sıhri Hısımlık)  Kayın hısımlı ğ ı, evlenme akdi ile do ğ an bir hısımlık çeşididir.  Kayın hısımlı ğ ı, eşlerden birinin, di ğ erinin kan ba ğ ı ile ba ğ landı ğ ı hısımları arasındaki hısımlıktır.  Eşler birbirleri ile hısım olmadı ğ ı gibi, eşlerin hısımları da kendi aralarında hısım de ğ ildirler.  Evlilik birli ğ i sona ermiş olsa bile bu evlilik ile ortaya çıkan hısımlık ilişkisi devam eder.  Kayın hısımlı ğ ında, eşlerden biri di ğ er eşin düz çizgi hısımları ile evlenemez; fakat yansoy hısımı ile evlenebilir.

38 3. Evlât Edinmeden Do ğ an Hısımlık  Bu hısımlık, evlât edinenle evlât edinilen arasındaki hakim kararı ile do ğ an bir hısımlıktır ve hükümleri geniş ölçüde kan hısımlı ğ ına benzer.  Evlât edinilen kimsenin hısımlık ilişkisi, hem evlât edinenle devam eder; hem de kan ba ğ ı ile ba ğ lı oldu ğ u kişilere karşı söz konusu olur.  Evlât edinme ile do ğ an hısımlık ilişkisi hâkim kararına dayanır.

39 3. Evlât Edinmeden Do ğ an Hısımlık Evlât edinme ile do ğ an hısımlı ğ ın sonuçları şunlardır:  Evlâtlık ve onun altsoyu, evlât edinenin mirasçısıdır.  Bu mirasçılık tek taraflıdır.  Evlâtlıkla evlât edinen ve bunlardan biri ile di ğ erinin altsoyu ve eşi arasında evlenme yasa ğ ı vardır.  Evlât edinme akdinin sona ermesi de ancak çok istisna yerlerde hâkim kararı ile olabilir.

40 G. YERLEŞ İ M YER İ ( İ KAMETGAH)  Yerleşim yeri, bir kimsenin hukuki anlamda bulundu ğ u yerdir. Onun hukuki adresidir.  Kuruluşu ve sona erdirilmesi için kişinin ayırt etme gücüne sahip olması aranır.

41 G. YERLEŞ İ M YER İ ( İ KAMETGAH)  Teklik ilkesi: Herkesin sadece bir yerleşim yeri olabilir. Soru: Kişi birden fazla yerde oturuyorsa, bun durumda nasıl olur?  Zorunluluk İ lkesi: Herkes mutlaka bir yerleşim yerine sahip olmalıdır.

42 H. K İ Ş İ SEL DURUM S İ C İ L İ  Bir kimsenin kişisel durumunun kaydedildi ğ i siciller kişisel durum sicilidir.  Bir kimsenin do ğ um, ölüm, evlenme, boşanma vs... gibi durumları kişisel durum siciline kaydedilir.  Nüfus kütüklerinin içeri ğ inin do ğ rulu ğ u karine olarak kabul edilir (adi karine). Ancak bunların içeri ğ inin aksi ispat edilebilir.  Mahkeme kararı olmadıkça, kişisel durum sicilinin hiçbir kaydında düzeltme yapılamaz.

43 II. TÜZEL K İ Ş İ LER  Tüzel kişiler hukukun tanıdı ğ ı kişi ve mal topluluklarıdır.  Özel hukuk tüzel kişileri ve kamu hukuku tüzel kişileri olarak iki grupta incelenir.  Özel hukuk tüzel kişileri: 1. Özel hukuk tüzel kişilerinden ikisi dernekler ve vakıflar 2. Ticaret şirketleri olan kollektif, komandit, anonim ve limited şirket Ticaret Kanunu’nda, kooperatifler Kooperatifler Kanunu’nda düzenlenmiştir.

44 B. TÜZEL K İ Ş İ L İĞİ N KAZANILMASI  Tüzel kişiler, e ğ er kamu tüzel kişileri ise do ğ ması kanun koyucunun irade beyanına ba ğ lıdır.  Tüzel kişilik, kanun yada idarî bir işlem ile ortaya çıkar.  Özel hukuk tüzel kişileri ise, kural olarak, insan ve mal topluluklarının tüzel kişi olma iradesi ile do ğ ar.

45 Tüzel Kişili ğ in Sona Ermesi  Kamu tüzel kişileri nasıl kurulmuşlarsa aynı şekilde sona ererler.  Yani bu tüzel kişiler kanun veya idari işlemlerle kuruldukları için sona ermeleri için de aynı şekilde işlem yapılır.  Tüzel kişiler belirli nedenlerin varlı ğ ı halinde kendili ğ inden sona ererler. Buna infisah (da ğ ılma) denir.  Amacın gerçekleşmemesi amacın gerçekleşemeyece ğ inin anlaşılması (imkansızlık); sürenin geçmesi gibi nedenler infisah halleridir.  Özel hukuk tüzel kişileri (dernek, vakıf) fesih veya infisah yollarından biriyle sona ermektedir.

46 C. TÜZEL K İ Ş İ LER İ N HAK EHL İ YET İ Hak ehliyeti yönünden tüzel kişilerle gerçek kişiler kural olarak aynıdır. Ancak belli başlı farklılıklar da bulunmaktadır. 1. İ nsana insan olması nedeniyle tanınan haklara tüzel kişiler sahip olamazlar. Örne ğ in do ğ um, ölüm, ergin olma v.s. 2. Bünyeleri gere ğ i bazı haklar sadece tüzel kişilere tanınır. Bir üyeyi ihraç etmek (üyelikten çıkarmak), üyelik ödentisi (aidat) talep etmek, kendi kendini feshetmek, tüzük de ğ iştirmek vs. 3. Tüzel kişilerin hak ehliyeti u ğ raşı konuları ve amaçlarıyla sınırlandırılmıştır.

47 D. TÜZEL K İ Ş İ LER İ N F İİ L EHL İ YET İ  Tüzel kişiler ancak organ denen ve tüzel kişinin bir parçası olan gerçek kişilere sahip olmasıyla, fiil ehliyetini kazanırlar.  Organlar, yaptıkları hukukî işlemlerle ve di ğ er bütün fiilleriyle tüzel kişiyi ba ğ larlar (kanuni temsil ilişkisi).  Tüzel kişinin organlarını geçici olarak kaybetmesi halinde, tüzel kişi fiil ehliyetini kaybeder, fakat hak sahibi olarak kalmakta devam eder.  Bu durumda tüzel kişiye bir kayyım tayin edilir. Kayyım, tüzel kişinin bütün veya bir kısım malvarlı ğ ını idare ile görevlidir.  Kayyım sadece bir organın geçici kaybı halinde tayin edilir.  Tüzel kişi, zorunlu organını devamlı olarak kaybederse, tüzel kişilik kendili ğ inden sona erer (infisah).

48 ÖRNEK SORU Bir kimsenin teyzesinin çocukları bu kimsenin kaçıncı dereceden hısımıdır? A) Üçüncü B) Dördüncü C) Beşinci D) Kanunen hiç hısımı de ğ ildir

49  CEVAP: A ÜÇÜNCÜ

50 ÖRNEK SORU Evlatlık ile evlat edinen arasındaki hısımlık nasıl ifade edilir? A) 2. derece altsoy-üstsoy B) 1. derece altsoy-üstsoy C) 1. derece yansoy-üstsoy D) 1. derece yansoy-altsoy

51  CEVAP: B  1. derece altsoy-üstsoy

52 ÖRNEK SORU Altı yaşındaki A’ya dayısı bir bisiklet hediye etmiştir. A’nın bisiklet kullanmasını istemeyen ana babası ise bu durumu sonradan ö ğ renmişlerdir. Bu işlemin geçerlili ğ i ile ilgili olarak aşa ğ ıdaki ifadelerden hangisi do ğ rudur? A) İ şlem geçerlidir, çünkü ba ğ ışlama tek taraflı bir hukuk işlemdir. B) İ şlem geçersizdir, çünkü A’nın ana ve babası bu işleme icazet vermemektedirler. C) İ şlem geçerlidir, çünkü A bu işlemle bir yükümlülük altına girmemiştir. D) A tam ehliyetsiz oldu ğ undan, işlem her durumda geçersizdir. E) İ şlem geçerlidir, fakat A’nın babası işlemi iptal ettirebilir.

53  CEVAP: D  “A” tam ehliyetsiz oldu ğ undan, işlem her durumda geçersizdir.

54 ÖRNEK SORULAR 9. “Ayırt etme gücüne sahip 17 yaşındaki (A), yasal temsilcileri olan ana ve babasının haberi olmaksızın 19 yaşındaki arkadaşı (B)’nin (Ü)’ye olan borcunun ödenmesini temin etmek üzere (Ü)’ye kefil olmuştur.” Bu kefaletle ilgili, aşa ğ ıdaki ifadelerden hangisi do ğ rudur? () A) A’nın babası tarafından onaylandı ğ ı takdirde geçerli olur. B) Ancak A’nın ana ve babası tarafından onaylanırsa geçerli olur. C) Ancak vesayet makamının izniyle geçerli olur. D) Ancak hâkimin izniyle geçerli olur. E) Her durumda kesin olarak hükümsüzdür.

55 ÖRNEK SORU Aşa ğ ıdakilerden hangisi hukukun yazılı ancak ba ğ layıcı olmayan kaynaklarındandır ? A) Kanun Hükmünde Kararname B) Örf ve adet hukuku C) İ çtihadı birleştirme kararları D) Bilimsel içtihatlar

56  CEVAP: D  B İ L İ MSEL İ ÇT İ HATLAR

57  CEVAP: E  Anne ve babası izin verse dahi 18 yaşını doldurmamış A kendini kefalet altına sokan bi sözleşme yapamaz.

58 ÖRNEK SORU Aşa ğ ıdakilerin hangisinde iyi niyetin rolü vardır? A) Sözleşmenin tamamlanmasında B) Bir hukuki sonucun do ğ masında C) Bir borcun ifasında D) Sözleşmenin uyarlanmasında E) İ rade beyanlarının yorumlanmasında

59 ÖRNEK SORU “Belirli bir ülkede, belirli bir dönemde yürürlükte bulunan yazılı ve yazılı olmayan bütün hukuk kurallarına denir. A) Do ğ al hukuk B) Mevzu hukuk C) Pozitif hukuk D) Objektif hukuk

60  CEVAP: C  POZ İ T İ F HUKUK

61 ÖRNEK SORU A’nın taşınmazını S sahte bir vekâletname ile iyiniyetli B’ye satmış ve taşınmazın mülkiyetinin B adına tescilini sa ğ lamıştır. Bir süre sonra iflas eden B, bu taşınmazı C’ye satıp temlik etmiştir. Bu olayla ilgili aşa ğ ıdaki ifadelerden hangisi do ğ rudur? A) İ yi niyetli B, taşınmazın mülkiyetini kazanır. B) A, B’den sadece B’nin taşınmazdan elde etti ğ i kira gelirlerini isteyebilir. C) İ flas, tapu kütü ğ üne şerh verilmedikçe iyi niyetli C, taşınmazın mülkiyetini adına yapılan tescille kazanmış olur. D) A, ancak tapu sicilinin yolsuz tutulmasından dolayı devletten tazminat talep edebilir. E) Taşınmazın gerçek maliki hâlâ A’dır

62  CEVAP: E  Taşınmazın gerçek maliki hâlâ A’dır

63 ÖRNEK SORU A, B’den çaldı ğ ı saati C’ye rehin olarak vermiş; C de bu saati D’ye satmış ve teslim etmiştir. Buna göre, aşa ğ ıdaki ifadelerden hangisi do ğ rudur? (KPSS 2007) A) C, saatin emin sıfatıyla zilyedi oldu ğ u için D iyi niyetli ise saatin mülkiyetini kazanır. B) D, saatin mülkiyetini iyi niyetli de olsa teslim ile kazanamaz. C) D, bu saati 5 yıl süreyle zilyetli ğ inde bulundurursa, her durumda onun maliki olur. D) D iyi niyetli ise, saati B’ye ancak C’ye ödedi ğ i bedel kendisine ödendi ğ i takdirde geri vermekle yükümlüdür. E) B, mutlak hak sahibi oldu ğ u için somut olayda saatin kendisine geri verilmesini her zaman D’den talep edebilir.

64 CEVAP: B D, saatin mülkiyetini iyi niyetli de olsa teslim ile kazanamaz.

65 ÖRNEK SORULAR  1. Aşa ğ ıdakilerden hangisi hukuk kurallarının niteliklerinden de ğ ildir?  A) Kişilik dışı olması  B) Somut olması  C) Soyut olması  D) Genel olması

66  16. Hukuka aykırı bir davranışı ile başkasına zarar veren kimse bu zararı karşılamakla yükümlü tutulması ne tür bir müeyyidedir?  A) Geçerli sayamama  B) Ceza verme  C) Zorla yaptırma  D) Hapis verme  E) Tazminat

67  Yukarıdaki durumda ö ğ renci A’nın yanında oturan di ğ er ö ğ renci B, yaşlı bir yolcuya ise ilkönce yer vermek istememiş ancak otobüsteki insanların kendisini ayıplayıcı bakışlarından çekinerek yerini ona vermiştir. Bu örnekte hangi toplumsal düzen kuralının uygulaması vardır?  A) Din Kuralları  B) Ahlak K.  C) Hukuk K.  D) Görgü K.  E) Yönetmelik K.

68 ÖRNEK SORU  A, B Bankasından % 50 faizle 600 milyar liralık kredi alır ve krediyi teminat altına almak üzere, gizlice eline geçirmiş oldu ğ u annesine ait nüfus kâ ğ ıdıyla annesinin taşınmazı üzerinde B Bankası lehine 900 milyar liralık bir ipotek kurar. Bir süre sonra B Bankası A’dan olan alaca ğ ını D Bankasına devreder. Olayla ilgili aşa ğ ıdaki ifadelerden hangisi do ğ rudur? (KPSS 2003)

69 A) B Bankası adına kurulan ipotek, yan alacakları ancak 900 milyar liralık rehin yükü kapsamında karşılar. B) B bankası lehine kurulan ipotek geçersiz ise de B bankası, alaca ğ ı geçerli oldu ğ u sürece, bu rehin hakkını sicile güven ilkesi gere ğ ince kazanır. C) B Bankası lehine kurulan ipotek geçersizdir, B Bankası bu rehin hakkını ancak ola ğ an zamanaşımının şartları gerçekleşti ğ i takdirde kazanır. D) D Bankası alaca ğ ı geçerli olarak kazanabilirse de, rehin hakkını kazanamaz. E) Geçersiz bir rehinle teminat altına alınmış olan alacak söz konusu oldu ğ undan B Bankası bu alaca ğ ı D Bankasına devredemez.

70  CEVAP: A  B Bankası adına kurulan ipotek, yan alacakları ancak 900 milyar liralık rehin yükü kapsamında karşılar.

71 Soru: 1  Aşa ğ ıdakilerden hangisi kısıtlılık sebebi de ğ ildir. a)A ğ ıl hastalı ğ ı b) A ğ ıl zayıflı ğ ı c) Özgürlü ğ ü kısıtlayıcı ceza d) Kişinin kendi iste ğ i e) A ğ ır hastalık

72 Soru:2  Aşa ğ ıdakilerden hangisi erginlikle ilgili do ğ ru ifadelerden de ğ ildir: a) Evlenme ile kazanılan erginlik evlenme ile sona ermez b) Kanuni erginlik 18 yaşını doldurma ile başlar c) Evlenme ile kazanılan erginlik hukuken kazanılan erginlik olarak nitelendirilir d) 15 doldurmuş kendi iste ğ i ve mahkemenin kararı ile ergin kılına bilir.

73 soru 3:  Resmi sicili ve senetlerdeki kayıtlar asi ispat olunana kadar do ğ ru sayılır. Cümlesi ile aşa ğ ıdaki kavramlardan hangisi arasında do ğ rudan ilişki vardır. a) Hakim hukuku resen uygular b) Karine c) Kanuni faraziye d) Nüfus sicili

74 Soru-4:  Temyiz kudreti (ayırt etme) gücünden yoksun kimseler fiil ehliyeti bakımından hangi gurupta yer alır. a) Tam ehliyetliler b) Sınırlı ehliyetliler c) Sınırlı ehliyetsizler d) Hiç biri

75 Soru -5:  Aşa ğ ıdakilerden hangisi gaiplikle ilgili yanlış ifadelerdendir: a) Ölüm tehlikesi içinde kaybolmada 1 yıllık geçmesi ile mahkemeye başvurulur. b) uzun süre haber alınamama durumunda 5 yıllık süre geçince mahkemeye başvurulabilir. c) Hakimin kararında 6 ay içerisinde kendisinden haber alınamayan kimse ölmüş hesap edilir. d) 1 yıllık süre olaydan, 5 yıllık süre son haber tarihinden işlemeye başlar.

76 Soru-6:  Ancak bazı hususlarda hak ehliyetine ilişkin sınırlamalardandır. Yanlış olanı seçiniz a) Yaş: b) Cinsiyet: c) Temyiz kudreti (ayırt etme gücü): d) Yalancılık e) Şeref ve haysiyet:


"K İ Ş İ (ŞAHIS)  Hukuk dilinde hak sahibine kişi (şahıs) adı verilir.  Kişi kavramı, hukuk sisteminin hak sahibi olmasına ve borç altına girmesine izin." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları