Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TEMEL KAVRAMLAR Prof.Dr.Serap ÇETİNER. Diş Hekimliği Anabilim Dalları Pedodonti Pedodonti Ortodonti Ortodonti Endodonti Endodonti Ağız Diş ve Çene Radyolojisi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TEMEL KAVRAMLAR Prof.Dr.Serap ÇETİNER. Diş Hekimliği Anabilim Dalları Pedodonti Pedodonti Ortodonti Ortodonti Endodonti Endodonti Ağız Diş ve Çene Radyolojisi."— Sunum transkripti:

1 TEMEL KAVRAMLAR Prof.Dr.Serap ÇETİNER

2 Diş Hekimliği Anabilim Dalları Pedodonti Pedodonti Ortodonti Ortodonti Endodonti Endodonti Ağız Diş ve Çene Radyolojisi Ağız Diş ve Çene Radyolojisi Ağız Diş ve Çene Hastalıkları Cerrahisi Ağız Diş ve Çene Hastalıkları Cerrahisi Restoratif Diş Tedavisi Restoratif Diş Tedavisi Periodontoloji Periodontoloji Protetik Diş Tedavisi Protetik Diş Tedavisi

3 Çocuklara uygulanan her türlü tedavi ve koruyucu diş hekimliği işlemlerini yapan, bu konuda özel eğitim almış diş hekimlerine pedodontist (çocuk dişhekimi), bu diş hekimliği dalına da pedodonti denir.

4 Pedodonti temelde 2 kısma ayrılır: A- OLUŞMUŞ PROBLEMLERİN TEDAVİ EDİLMESİ B- PROBLEMLERİN OLUŞMASINI ENGELLEMEK AMAÇLI UYGULANAN KORUYUCU DİŞ HEKİMLİĞİ

5 Ağız ve Dişler Hakkında Genel Bilgi

6 Mine: Vücuttaki en sert maddedir. Dişi en dıştan koruyucu bir katman olarak çevreler. İçinde sinir hücreleri olmadığı için duyarlı değildir. % 97’si kalsiyum tuzlarından oluşur. Minenin yapısına giren kalsiyum tuzları, organik diş maketi üzerinde yavaş yavaş çökelerek birikir ve kristalleşir. Bu birikme, ana rahminde iken başlar. Anne, gebelik süresince bazı ilaçlar alırsa veya çocuk mine teşekkülü sırasında bir hastalık geçirirse mine birikimi aksaklığa uğrayabilir. 0 zaman dişler sarı, gri veya kahverengi olur. Bazen de eksik oluşabilir.

7 Dentin: Minenin altındaki tabakadır. Yetişkin bir insan dişinin %75'ini oluşturur. Kemikle aynı yoğunluğa sahip olmasına rağmen ısıya ve dokunmaya duyarlıdır. Dişin asıl kitlesini dentin (fildişi) tabakası oluşturur. Dentin, taç kısmında mine; kök kısmında da sement ile örtülüdür. Dentin canlı bir yapıdır. Dentinde çok sayıda kanalcık içerir. Bu kanalcıkların içi diş özü sınırındaki dentin yapıcı hücrelerin uzantıları olan iplikçiklerle doludur. Dentin yapan hücrelere “Odontoblast” denir. Diş, dolgu veya kaplama yapılmak için oyulur veya küçültülürse bu kanalcıklar açığa çıkar ve o zaman soğuk, sıcak, tatlı ve ekşiden ağrı duyulur.

8 Pulpa (diş özü): Dişin orta kısmına ve burada bulunan yumuşak dokuya verilen addır. Kökün ucuna kadar devam eder. Bu kısımda kan damarları yer alır ve bu damarlar sayesinde diş enfeksiyondan korunur ve daima aktif halde kalır. aynı zamanda pulpada aşırı duyarlı sinir hücreleri bulunur ve bu hücreler sayesinde sıcak, soğuk ve basınç gibi duyular hissedilir. “Diş özünün dış çevresi dentin yapıcı hücrelerle (odontoblast) kuşatılmıştır. Bu hücreler, çürük ve diğer zararlı etkenlere karşı, dişi koruyan kale muhafızlarına benzer. Her hangi bir nedenle oluşan çürüğe karşı dentin yapıcı hücreler üstün gelirlerse bu hücreler diş özü kalesini dentinle sıvarlar; yenik düşerlerse diş özü açılır ve iltihaplanır. Bu etkinlik genç insanların diş özünde daha yoğundur.

9 Sement: Kökün etrafını kaplayan kemiksi bir tabakadır, çok incedir. Diş kökünün çene kemiğine tutunmasını sağlar. %65’i inorganik maddedir.

10 Dişler ne işe yarar? Dişler sindirim sisteminin başında besinlerin ufalanıp parçalanmasına, koparılmasına yardım eder. Kendini çevreleyen destek dokuları korur ve gelişmelerini sağlar. Konuşmayı ve seslerin doğru bir şekilde çıkmasını sağlarlar. Estetik olarak yüzle bir bütünlük içindedir.

11 Süt dişleri niçin gereklidir....?? BESLENMEKONUŞMA ESTETİK DAİMİ DİŞLERE REHBERLİK ÇENE VE YÜZ GELİŞİMİ

12 Dişlerin Görevlerine Göre Farklı Yapıları Vardır: 1- Kesici Dişler Alt ve üst çenedeki ön dişler “Kesici Diş” olarak adlandırılır. Gıdaların ısırılıp, koparılmasında görev alırlar.

13 Maxiller (Üst çene) süt santral diş

14 Maxiller süt lateral

15 Mandibular (Alt çene) süt santral

16 Mandibular süt lateral diş

17 2- Kaninler (Köpek Dişleri) “Köpek dişi” ve “göz dişi” adı da verilen kaninler kesici dişlerden sonra gelir, alt ve üst çenede sağlı-sollu birerden dört (4)tanedir. Uçları sivri olup koparmaya yararlar.

18 Maxiller süt kanin(köpek) dişi

19 Mandibular süt kanin (köpek) dişi

20 3- Azı Dişleri Kaninlerin arkasında, azı dişleri yer alır. Yapı olarak birbirinden farklı olan azı dişleri, her bir yarım çenede, iki küçük azı, üç de büyük azı olmak üzere beşer tane ve bir çenede toplam on (10) tanedir. Bütün küçük azıların çiğneme ve kenetlenmeye yarayan ikişer tümsekçikleri vardır. Üst çenedeki büyük azıların dörder tümsekçiği; alt çenedeki büyük azıların beşer tümsekçiği vardır.Gıdaların öğütülmesinde görev alırlar.

21 Maxiller 1. süt molar

22 Maxiller 2. süt molar

23 Mandibular 1. süt molar

24 Mandibular 2. süt molar

25 Diş çürüğü nedir ?? Diş çürüğü dünyanın en yaygın enfeksiyöz hastalığıdır. Progresiftir...(ilerleyicidir) Tedavi edilmezse diş ve çevre dokularının enfeksiyonuna yol açtığı gibi genel vücut sağlığını da etkiler.

26 Diş çürüğü nasıl oluşur....? BESİN BAKTERİ DİŞZAMAN

27

28 Okluzal(Çiğneyici yüzey) çürük gelişimi

29

30 Aproksimal(Ara yüz)çürük gelişimi

31 Kök Çürüğü

32 Kliniğimizde herhangi bir gün

33 BU BEDELİ ÇOCUKLAR ÖDEMEMELİ

34 Çocukların ağzına protez takılmasını kim ister? Hepsinin nedeni çocuğun ağız diş sağlığı konusunda eğitimsiz aileler...

35 DSÖ 2000 yılı hedefi altı yaşındaki çocukların %50’sinin ağzında çürük bulunmamasıdır. Ülkemizde 6 yaşında çürük oranı %90’dır.

36 21.Yüzyıl dişhekimliğinin hedefi çocukluk döneminden başlayarak bireylere ağız hijyeni alışkanlığı kazandırmak ve koruyucu uygulamalarla diş çürüğünün önüne geçmektir.

37 Çürük ve sonuçları yaşanması gereken bir kader değildir! Çürük önlenebilen e nfeksiyöz bir hastalıktır.

38 Çürüksüz bir toplum ulaşılmaz bir hayal değildir! 6 Sihirli Formül: Annenin eğitimi Oral Hijyen alışkanlığı Flor Fissür örtücüler Bilinçli beslenme Periyodik dişhekimi kontrolü kontrolü

39 Koruyucu diş sağlığının devlet politikası haline geldiği ülkelerde altı yaş grubunda çürük oranı yıllardır %10’un altındadır. Bebek ağız sağlığı programları ile çürüksüz bir toplum hedeflenmektedir.

40 Çocuklar ağız sağlığını koruyamayacağına göre bu görev ailelere düşmektedir. Ağız sağlığı anne karnında başlar.

41 Hamile, bebek ve çocuk ağız sağlığı programlarında çocuk ve kadın doğum doktorları ile diş hekimleri, hemşirelerle birlikte çalışmalıdır.

42 Hamilenin kendi diş sağlığı açısından eğitimi Çürük anneden bebeğe taşınabilen infeksiyöz bir hastalıktır.

43 Hamilelikte Ağız ve Diş Sağlığı Hormonal değişimlerle birlikte fiziksel ve ruhsal değişimlerin birlikte görüldüğü hamilelikte ağız sağlığı daha da önem kazanır. Hormonal değişimlerle birlikte fiziksel ve ruhsal değişimlerin birlikte görüldüğü hamilelikte ağız sağlığı daha da önem kazanır. Östrojen hormonunun artışı nedeniyle diş etinin hastalık yapıcı ajanlara karşı cevabında da artış olur. Normal zamanlarda diş etinin tolere edebileceği plak miktarı hamilelikte ciddi diş eti hastalıklarına ve diş eti büyümelerine neden olur. Östrojen hormonunun artışı nedeniyle diş etinin hastalık yapıcı ajanlara karşı cevabında da artış olur. Normal zamanlarda diş etinin tolere edebileceği plak miktarı hamilelikte ciddi diş eti hastalıklarına ve diş eti büyümelerine neden olur.

44 HAMİLELİK GİNGİVİTİSİ

45 Hamilelikte diş çürüklerinde de artış görülür. Nedeni ilk aylarda kusma, bulantı, aşermeye bağlı olarak hamileler diş fırçalama alışkanlıklarından uzaklaşırlar. Kusma ve mideden gelen özsuyunun ağza gelmesi ağızın kimyasını değiştirerek asit ortam yaratır. Asit ortamda dişlerin çürümesini kolaylaştırır. Hamilelikte diş çürüklerinde de artış görülür. Nedeni ilk aylarda kusma, bulantı, aşermeye bağlı olarak hamileler diş fırçalama alışkanlıklarından uzaklaşırlar. Kusma ve mideden gelen özsuyunun ağza gelmesi ağızın kimyasını değiştirerek asit ortam yaratır. Asit ortamda dişlerin çürümesini kolaylaştırır. Yine hamilelikte beslenme düzenindeki değişiklikler ve tatlı yiyeceklere olan düşkünlük ve bu tip besinlerin öğün aralarında ve sık sık tüketilmesi de diş çürüklerinde artışa neden olmaktadır. Yine hamilelikte beslenme düzenindeki değişiklikler ve tatlı yiyeceklere olan düşkünlük ve bu tip besinlerin öğün aralarında ve sık sık tüketilmesi de diş çürüklerinde artışa neden olmaktadır.

46 "Her doğumda bir diş kaybedilir" düşüncesi doğru mu? "Hamilelik sırasında bebeğin kendisi için gerekli olan kalsiyumu annenin dişlerinden alarak annesinin dişlerinin çabuk çürümesine yol açtığı, bu nedenle hamile annelerin diş kaybına uğradığı " düşüncesi tamamen yanlıştır. Hamilelik sırasında annenin dişlerinden kalsiyum kaybı olduğuna dair herhangi bir bilimsel kanıt yoktur. Bu dönemde bebeğin ve annenin kemiklerinin sağlıklı olabilmesi için annenin günlük mg kalsiyuma gereksinimi vardır..

47 Hamilelik döneminde kadın süt ve süt ürünleri ile yeşil yapraklı sebzeler gibi kalsiyum dan zengin gıdalar alarak kalsiyum gereksinimini karşılamalıdır. Eğer gıdalarla yeterli kalsiyum sağlanamazsa bebeğin gelişimi için gerekli olan miktar annenin kemiklerinden karşılanır. Dişlerden kalsiyum çözünmesi olmaz. Eğer iyi bir beslenme ile beraber yeterli ağız diş bakımı yapılırsa hamilelik döneminde normal dönemden farklı bir diş sorunu ile karşılaşılmaz. Hamilelik sırasında beslenme hem annenin hem de bebeğin genel sağlığı ve ağız diş sağlığı için oldukça önemlidir.

48 Hamilelik sırasında ekstra bir ağız- diş bakımı gerekli midir? Günlük ağız ve diş bakımım kesintiye uğratılmamalıdır. Günlük ağız ve diş bakımım kesintiye uğratılmamalıdır. Hamilelik öncesi tam bir ağız muayenesinden geçerek optimal ağız hijyenine kavuşmalı ve bunu sürdürme alışkanlığını kazanmalıdır. Hamilelik öncesi tam bir ağız muayenesinden geçerek optimal ağız hijyenine kavuşmalı ve bunu sürdürme alışkanlığını kazanmalıdır. Çünkü plak birikimi, ve diş eti hastalıkları ile hamilelik sırasında oluşan hormonal değişiklikler arasında direkt ilişki vardır. Çünkü plak birikimi, ve diş eti hastalıkları ile hamilelik sırasında oluşan hormonal değişiklikler arasında direkt ilişki vardır. Günde en az iki kez diş fırçası ve diş ipi kullanarak etkili diş bakımı yapılarak plak birikimine engel olunmalıdır. Günde en az iki kez diş fırçası ve diş ipi kullanarak etkili diş bakımı yapılarak plak birikimine engel olunmalıdır. Ağız gargaraları ya da ılık tuzlu su ile gargara yapılmalıdır. Özellikle ılık tuzlu su diş etlerini rahatlatır ve dişeti hassasiyetini azaltır. Ağız gargaraları ya da ılık tuzlu su ile gargara yapılmalıdır. Özellikle ılık tuzlu su diş etlerini rahatlatır ve dişeti hassasiyetini azaltır.

49 Hamilelik döneminde florür tablet alımı önerilmez. Çünkü florür plasenta bariyerini geçemez; bu nedenle de bebeğin diş gelişiminde etkisi olmaz.

50 "Hamileyken antibiyotik kullanımı" bebeğin dişlerini etkiler mi? Bu dönemde bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınılması gerekmektedir. Ancak kullanılan her antibiyotiğin bebeğin dişlerinde lekelenmelere neden olduğu kanısı yanlıştır. Bu dönemde bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınılması gerekmektedir. Ancak kullanılan her antibiyotiğin bebeğin dişlerinde lekelenmelere neden olduğu kanısı yanlıştır. Antibiyotik kullanımı özellikle Penisilin ve türevleri (amoxicilline vs. ) kullanımını bebek için herhangi bir sakıncası yoktur. Antibiyotik kullanımı özellikle Penisilin ve türevleri (amoxicilline vs. ) kullanımını bebek için herhangi bir sakıncası yoktur. Dişlerde renklenmelere neden olan antibiyotik grubu "tetrasiklinler"dir. Bunun dışındaki antibiyotiklerin renklenme yaptığı kanıtlanamamıştır. Dişlerde renklenmelere neden olan antibiyotik grubu "tetrasiklinler"dir. Bunun dışındaki antibiyotiklerin renklenme yaptığı kanıtlanamamıştır.

51 Hamilelik döneminde anne adayı kendi diş sağlığı ve doğacak bebeğin diş sağlığı ile ilgili nelere dikkat etmelidir? Hamileliğin 3.ayından itibaren bebeğin dişleri oluşmaya başlar. Bebeğin dişlerinin bu dönemdeki oluşum ve gelişimleri için gerekli olan kalsiyum, fosfor ve diğer mineraller annenin kan dolaşımından alınır. Bu nedenle bebeğin tüm sağlığı için olduğu kadar dişlerinin sağlığı açısından da annenin beslenme şekli çok önemlidir. Anne, gerekli kalsiyum, fosfor ve vitaminleri dengeleyerek bebeğin diş gelişiminin başarısına yardımcı olur. Sağlıklı dişler ve kemikler için hamile bir kadın mutlaka süt ve süt ürünleri, et ve balık; taze meyve ve sebzeler ile beslenmeye özen göstermelidir. Hamileliğin 3.ayından itibaren bebeğin dişleri oluşmaya başlar. Bebeğin dişlerinin bu dönemdeki oluşum ve gelişimleri için gerekli olan kalsiyum, fosfor ve diğer mineraller annenin kan dolaşımından alınır. Bu nedenle bebeğin tüm sağlığı için olduğu kadar dişlerinin sağlığı açısından da annenin beslenme şekli çok önemlidir. Anne, gerekli kalsiyum, fosfor ve vitaminleri dengeleyerek bebeğin diş gelişiminin başarısına yardımcı olur. Sağlıklı dişler ve kemikler için hamile bir kadın mutlaka süt ve süt ürünleri, et ve balık; taze meyve ve sebzeler ile beslenmeye özen göstermelidir.

52 Hamilelik sırasında diş tedavisi yapılabilir mi? Hamileliğin ilk üç ayında bebeğin organ gelişim evresi olduğundan etkili dental tedaviden kaçınılmalıdır. Hamileliğin ilk üç ayında bebeğin organ gelişim evresi olduğundan etkili dental tedaviden kaçınılmalıdır. Tedaviler ikinci üç aya ertelenmelidir. Tedaviler ikinci üç aya ertelenmelidir. Diş ya da diş eti iltihabı gibi acil durumlarda, var olan enfeksiyonun bebeğin gelişimini dental tedavinin olumsuzluklarından daha fazla etkileyebileceği düşüncesi ön plana alınmalı ve bir jinekoloğun önerileri doğrultusunda dental tedavi yapılmalıdır. Diş ya da diş eti iltihabı gibi acil durumlarda, var olan enfeksiyonun bebeğin gelişimini dental tedavinin olumsuzluklarından daha fazla etkileyebileceği düşüncesi ön plana alınmalı ve bir jinekoloğun önerileri doğrultusunda dental tedavi yapılmalıdır. Son üç ayda tedavi için gerekli olan pozisyonları rahat alalaması ve koltukta uzun süre oturamaması nedeni ile diş tedavisi yaparken anne rahatsız olabilmektedir. Son üç ayda tedavi için gerekli olan pozisyonları rahat alalaması ve koltukta uzun süre oturamaması nedeni ile diş tedavisi yaparken anne rahatsız olabilmektedir.

53 Hamilelikte dental anestezi yapılabilir mi? Hamilelik esnasında birçok ilacın kullanılmaması ya da kontrollü kullanılması önerilmesine karşın, dental tedavilerde kullanılan lokal anesteziklerin herhangi bir yan etkisi rapor edilmemiştir. Hamilelik esnasında birçok ilacın kullanılmaması ya da kontrollü kullanılması önerilmesine karşın, dental tedavilerde kullanılan lokal anesteziklerin herhangi bir yan etkisi rapor edilmemiştir. Lokal anestezi kullanılmasında üretici firmanın önerileri doğrultusunda hareket edilmelidir. Lokal anestezi kullanılmasında üretici firmanın önerileri doğrultusunda hareket edilmelidir. Herhangi bir uyarı yoksa lokal anestezik kullanmada bir sakınca yoktur. Herhangi bir uyarı yoksa lokal anestezik kullanmada bir sakınca yoktur. Anestezi altında yapılan tedavide hasta ağrı duymayacak ve daha az stres yaşayacaktır. Anestezi altında yapılan tedavide hasta ağrı duymayacak ve daha az stres yaşayacaktır. Diş çekimi yada herhangi bir müdahale için gebelik sırasında lokal anesteziklerin kullanılmasında üretici firmanın önerileri doğrultusunda hareket edilmelidir. Herhangi bir uyarı yoksa kullanmada bir sakınca yoktur. Diş çekimi yada herhangi bir müdahale için gebelik sırasında lokal anesteziklerin kullanılmasında üretici firmanın önerileri doğrultusunda hareket edilmelidir. Herhangi bir uyarı yoksa kullanmada bir sakınca yoktur.

54 Hamilelikte diş çekilir mi? İlk üç aylık dönem: Bu dönem bebeğin çok hassas olduğu bir dönemdir. Gereksiz müdahaleler düşüğe sebep olabilir. Fakat ağrıya sebep olmuş ve/veya müdahale edilmediği taktirde daha çok zarara neden olabilecek durumdaki dişlerin çekim, kanal tedavisi gibi acil olarak tedavi edilmesi gereken durumlarında, çekinmeden diş hekimine gidilmelidir. Diş hekimi, bebeğe zarar vermeyen ilaçlarla tedaviyi sağlayacaktır. İlk üç aylık dönem: Bu dönem bebeğin çok hassas olduğu bir dönemdir. Gereksiz müdahaleler düşüğe sebep olabilir. Fakat ağrıya sebep olmuş ve/veya müdahale edilmediği taktirde daha çok zarara neden olabilecek durumdaki dişlerin çekim, kanal tedavisi gibi acil olarak tedavi edilmesi gereken durumlarında, çekinmeden diş hekimine gidilmelidir. Diş hekimi, bebeğe zarar vermeyen ilaçlarla tedaviyi sağlayacaktır. İkinci üç aylık dönem: Bu dönem, hamilelik sonuna kadar ertelenmesi uygun olmayan diş çekimi, dolgular, kanal tedavileri vb. pek çok tedavinin yapılması için en uygun olan dönemdir. İkinci üç aylık dönem: Bu dönem, hamilelik sonuna kadar ertelenmesi uygun olmayan diş çekimi, dolgular, kanal tedavileri vb. pek çok tedavinin yapılması için en uygun olan dönemdir. Üçüncü üç aylık dönem: Bu dönemde bebek anne karnında oldukça büyümüştür ve doğum yaklaşmıştır. Aynen ilk üç aylık dönemde olduğu gibi, acil tedaviler dışında diş hekimi müdahale etmeyecektir. Üçüncü üç aylık dönem: Bu dönemde bebek anne karnında oldukça büyümüştür ve doğum yaklaşmıştır. Aynen ilk üç aylık dönemde olduğu gibi, acil tedaviler dışında diş hekimi müdahale etmeyecektir.

55 Diş röntgeni çekilebilir mi? Diş röntgeni çekilebilir mi? Diş hekimliğinde kullanılan röntgen makinalarında radyasyon çok düşük seviyede olmasına rağmen hamilelerde röntgen çekiminden kaçınılmalıdır. Diş hekimliğinde kullanılan röntgen makinalarında radyasyon çok düşük seviyede olmasına rağmen hamilelerde röntgen çekiminden kaçınılmalıdır. Zorunluluk yoksa bu işlem doğum sonrasına ertelenmelidir. Zorunluluk yoksa bu işlem doğum sonrasına ertelenmelidir. Eğer acil bir tedavi için kesinlikle röntgen filmi çekilmesi gerekiyorsa : Anneye özel koruyucu önlük giydirilmeli, hızlı film kullanarak ve düşük doz uygulaması yapılmalıdır. Eğer acil bir tedavi için kesinlikle röntgen filmi çekilmesi gerekiyorsa : Anneye özel koruyucu önlük giydirilmeli, hızlı film kullanarak ve düşük doz uygulaması yapılmalıdır.

56 Bebeklerde Ağız ve Diş Sağlığı Bebeğin doğumundan itibaren ailesi olarak yapılabilecek en önemli şey kendi ağız ve diş sağlıklarına özen göstermeleridir. Özellikle anneden bebeğe çürük yapıcı bakterilerin geçişi kanıtlanmıştır. Bu, annenin bebeğini ağızdan öpmesi veya aynı kaşığı, bardağı kullanmasıyla olabilir. Örneğin bazı anneler bebeklerine yedirecekleri mamanın sıcaklığını kontrol etmek için kaşıktaki mamayı önce kendi ağızlarına götürüp sonra bebeğe yedirirler. İşte bu durum sonucunda, anne ağzındaki bakterilerin bebeğe geçişi kaçınılmaz olur. Anne bu konuda her zaman çok dikkatli ve titiz olmalıdır. Ağız ve diş sağlığına çok özen göstermesi gerekir. Ayrıca annenin xylitollü cikletler çiğnenmesinin de özellikle bu yakın temasın olduğu yeni doğum dönemlerinde büyük önemi vardır. Bebeğin doğumundan itibaren ailesi olarak yapılabilecek en önemli şey kendi ağız ve diş sağlıklarına özen göstermeleridir. Özellikle anneden bebeğe çürük yapıcı bakterilerin geçişi kanıtlanmıştır. Bu, annenin bebeğini ağızdan öpmesi veya aynı kaşığı, bardağı kullanmasıyla olabilir. Örneğin bazı anneler bebeklerine yedirecekleri mamanın sıcaklığını kontrol etmek için kaşıktaki mamayı önce kendi ağızlarına götürüp sonra bebeğe yedirirler. İşte bu durum sonucunda, anne ağzındaki bakterilerin bebeğe geçişi kaçınılmaz olur. Anne bu konuda her zaman çok dikkatli ve titiz olmalıdır. Ağız ve diş sağlığına çok özen göstermesi gerekir. Ayrıca annenin xylitollü cikletler çiğnenmesinin de özellikle bu yakın temasın olduğu yeni doğum dönemlerinde büyük önemi vardır.

57 İnfektivite Penceresi Probiyotik Beslenme 1) 19 – 36 ay 2) 6 Yaş 3) 12 Yaş LC1 Yoğurt Aktiva Yoğurt Süt

58 Süt dişleri, doğumdan 6 ay sonra sürmeye başlayıp 2,5-3 yaşlarında tamamlanırlar. Ağız içerisinde alt ve üst çenede 10 ar tane olmak üzere toplam 20 süt dişi bulunur.

59 Süt Dişi Sürme Sırası

60

61 NATAL VE NEONATAL DİŞ

62 SÜRME HEMATOMU

63 DİŞLER ÇIKARKEN NELER OLUR? Diş çıkarma belirtileri dişlerin kendisinden iki-üç ay önce ortaya çıkabilir. Bu semptomlar çocuktan çocuğa değişir ve aslında bunların neler oldukları ve ne kadar ağrı verdikleri konusundaki görüşler de doktordan doktora değişmektedir. Ancak genellikle diş çıkaran bir bebeğin şu tecrübeleri yaşayabileceği kabul edilmektedir Diş çıkarma belirtileri dişlerin kendisinden iki-üç ay önce ortaya çıkabilir. Bu semptomlar çocuktan çocuğa değişir ve aslında bunların neler oldukları ve ne kadar ağrı verdikleri konusundaki görüşler de doktordan doktora değişmektedir. Ancak genellikle diş çıkaran bir bebeğin şu tecrübeleri yaşayabileceği kabul edilmektedir

64 Çocuğun diş gelişimi ve dişlenme sorunları Aşırı salya akışı Çene ya da yüzde kızarıklık Hafif öksürük İştahsızlık Diyare Ateş Isırma Ağrı Huzursuzluk Uykusuzluk Diş eti hematomu Kulak çekiştirme, yanak kaşıma

65 Masaj Kaşıma Halkaları Dentinox Jel,Calgel,Teething Jel Masaj Kaşıma Halkaları Dentinox Jel,Calgel,Teething Jel Semptomatik Tedavi Antihistaminik İlaçlar Parasetamol Antienflamatuar İlaçlar Antihistaminik İlaçlar Parasetamol Antienflamatuar İlaçlar Medikal Tedavi Dişlenme sorunlarının tedavisi

66 Bebeğin yeni süren dişlerinin bakımı nasıl yapılmalı? Bebeğinizin dişleri ağızda gözükür gözükmez fırçalamaya başlamalısınız. Süt dişleri diş çürüklerine karşı çok dirençsizdirler. Bu sebepten dolayı süt dişleri kolayca çürüyebilir ki bu; çocuğunuzun daimi dişlerini de olumsuz yönde etkileyecektir. Sabah ve akşam yatmadan önce bebeğinizin dişlerini ıslak gazlı bez veya yumuşak kıllı bir fırçayla ve sadece su ile temizlenmelidir. Bebeğinizin dişleri ağızda gözükür gözükmez fırçalamaya başlamalısınız. Süt dişleri diş çürüklerine karşı çok dirençsizdirler. Bu sebepten dolayı süt dişleri kolayca çürüyebilir ki bu; çocuğunuzun daimi dişlerini de olumsuz yönde etkileyecektir. Sabah ve akşam yatmadan önce bebeğinizin dişlerini ıslak gazlı bez veya yumuşak kıllı bir fırçayla ve sadece su ile temizlenmelidir. 1,5-2 yaşından önce bebeğinizin ağız ve diş sağlığında yutma riskinden dolayı diş macunu kullanılmamalı. 1,5-2 yaşından önce bebeğinizin ağız ve diş sağlığında yutma riskinden dolayı diş macunu kullanılmamalı. 3 yaşından sonra da küçük bir nohut tanesi kadar fluoridli çocuk diş macunu kullanmaya başlayabilir 3 yaşından sonra da küçük bir nohut tanesi kadar fluoridli çocuk diş macunu kullanmaya başlayabilir

67 Çocuğun ilk pedodontist/diş hekimi ziyareti için uygun zaman ya ilk dişinin çıkmasından sonra ya da ilk doğum gününden hemen sonra olmalıdır. Bebeğini 16 aylık olmadan önce mutlaka sorun olsun olmasın bir pedodontiste (çocuk diş hekimi) götürmeli; ileride oluşabilecek ağız ve diş sağlığı sorunlarının önlenmesi için çok önemlidir. Unutmayın ki rutin diş hekimi kontrolleri çocuğun sağlıklı gülümsemesi için ilk basamaktır. Çocuğun ilk pedodontist/diş hekimi ziyareti için uygun zaman ya ilk dişinin çıkmasından sonra ya da ilk doğum gününden hemen sonra olmalıdır. Bebeğini 16 aylık olmadan önce mutlaka sorun olsun olmasın bir pedodontiste (çocuk diş hekimi) götürmeli; ileride oluşabilecek ağız ve diş sağlığı sorunlarının önlenmesi için çok önemlidir. Unutmayın ki rutin diş hekimi kontrolleri çocuğun sağlıklı gülümsemesi için ilk basamaktır.

68 Diş sağlığı açısından beslenme İnsanların beslenme alışkanlıkları küçük yaşlarda şekillenir.

69 İnsanlarda tat tercihi doğumsal mıdır?

70 İnsanların doğasında bulunan tatlı tercihi teşvik edilmemelidir. Şekere düşkün annelerin %76’sı çocuğun mamasına şeker ilave etmektedir.

71 Biberon ve emzik kullanımı konusunda dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir? Uyurken biberon ile beslemek ya da bütün gün ağzında biberon ile dolaşmasına izin vermek bir bebeğe kazandırılabilecek en zararlı alışkanlıklardan biridir. Diş çürüğü bu çocuklarda çok yaygın olarak görülür. Literatürdeki adı da biberon çürüğü olan bu çürükler, özellikle ön dişlerin tamamını kaplar ve çocukların çok erken yaşta dişlerini kaybetmelerine neden olur. Bu da diş dizilerinin bozulmasına, beslenme ve psikolojik bozukluklara neden olmaktadır. Erken yaşta dişlerini kaybeden bu çocuklar özellikle yuva döneminde arkadaşlarının arasında ciddi psikolojik problemler yaşayabilmektedirler. Uyurken biberon ile beslemek ya da bütün gün ağzında biberon ile dolaşmasına izin vermek bir bebeğe kazandırılabilecek en zararlı alışkanlıklardan biridir. Diş çürüğü bu çocuklarda çok yaygın olarak görülür. Literatürdeki adı da biberon çürüğü olan bu çürükler, özellikle ön dişlerin tamamını kaplar ve çocukların çok erken yaşta dişlerini kaybetmelerine neden olur. Bu da diş dizilerinin bozulmasına, beslenme ve psikolojik bozukluklara neden olmaktadır. Erken yaşta dişlerini kaybeden bu çocuklar özellikle yuva döneminde arkadaşlarının arasında ciddi psikolojik problemler yaşayabilmektedirler. Öncelikle küçük delikli emziği olan biberonlar tercih edilmelidir. Çünkü çocuğun biberonu emerken güç sarfetmesi gerekir ki yanak, dil ve çene kasları gelişebilsin Hiçbir zaman biberon emzik gibi kullandırılmamalıdır. Çünkü sütün, mamanın veya meyva sularının sürekli olarak dişler üzerinde kalması çok hızlı çürük oluşumuna neden olur. Öncelikle küçük delikli emziği olan biberonlar tercih edilmelidir. Çünkü çocuğun biberonu emerken güç sarfetmesi gerekir ki yanak, dil ve çene kasları gelişebilsin Hiçbir zaman biberon emzik gibi kullandırılmamalıdır. Çünkü sütün, mamanın veya meyva sularının sürekli olarak dişler üzerinde kalması çok hızlı çürük oluşumuna neden olur. Sütün içerisine bal veya şeker katmak da çürük oluşum riskini arttırır. Aynı şekilde sürekli emzik kullanımı özellikle emziğin bala ya da şekerli şeylere batırılarak verilmesi çok zaralıdır. Mümkün olduğunca erken dönemde emzik kullanımı bıraktırılmalı ve çocuk bardak kullanmaya alıştırılmalıdır. Sütün içerisine bal veya şeker katmak da çürük oluşum riskini arttırır. Aynı şekilde sürekli emzik kullanımı özellikle emziğin bala ya da şekerli şeylere batırılarak verilmesi çok zaralıdır. Mümkün olduğunca erken dönemde emzik kullanımı bıraktırılmalı ve çocuk bardak kullanmaya alıştırılmalıdır.

72 Emzik dişlere zararlı mıdır? Kaç yaşında bırakılmalıdır?

73 Çocuk bir yaşından sonra hala biberon kullanıyorsa biberon keyif verici bir bağımlılığa dönüşmüştür. Biberon çürüğü nedir?

74 Çocuklara ara öğünlerde çürük yapmayan gıdalar verilmelidir.

75 Çocuğa oral hijyen alışkanlığının kazandırılması İnsanlar temel alışkanlıklarını çok küçük yaşlarda kazanır.

76 Amaç diş fırçalama oyunlarının temel bir alışkanlık haline dönüşmesidir.

77 Dişler nasıl fırçalanmalıdır?

78 İlk daimi diş ne zaman ağızda yer alır? Çocuklarda ilk daimi diş genellikle 6 yaşında ve süt azılarının gerisindeki boşluktan süt dişi değişmeden süren birinci büyük azı dişidir. Bu dönemde çürük yapıcı besinler çocuklar tarafından yoğun olarak tüketilir. Yeterli ağız hijyeninin sağlanması için gerekli olan el becerisi de henüz oluşmamıştır. Çocuklarda ilk daimi diş genellikle 6 yaşında ve süt azılarının gerisindeki boşluktan süt dişi değişmeden süren birinci büyük azı dişidir. Bu dönemde çürük yapıcı besinler çocuklar tarafından yoğun olarak tüketilir. Yeterli ağız hijyeninin sağlanması için gerekli olan el becerisi de henüz oluşmamıştır. Çoğu aile, süt dişi düşmeden çıkan bu ilk daimi dişleri süt dişi olarak zannetmekte ve nasıl olsa değişecek düşüncesi ile gerekli tedbirleri almakta gecikmektedir. Bu nedenlerden dolayı birinci büyük azı dişleri çok çabuk çürürler. Çoğu aile, süt dişi düşmeden çıkan bu ilk daimi dişleri süt dişi olarak zannetmekte ve nasıl olsa değişecek düşüncesi ile gerekli tedbirleri almakta gecikmektedir. Bu nedenlerden dolayı birinci büyük azı dişleri çok çabuk çürürler. Bu yüzden. Bu yüzden diş hekimi tarafından uygulanan koruyucu tedavilerle ilk daimi dişlerin bir ömür boyu çürüksüz olarak ağızda kalması mümkündür.

79 * Daimi dişlerin çıkış sırası ve zamanları nasıldır? 6 yaş: alt 1. büyük azı, üst 1. büyük azı, alt keser 7 yaş: üst 1. keser, alt 2. keser 8 yaş: üst 2. keser 10 yaş: alt kanin, üst 1. küçük azı, alt 1. küçük azı 11 yaş: üst 2. küçük azı, alt 2. küçük azı, üst kanin (köpek dişi) 12 yaş: alt 2. büyük azı, üst 2. büyük azı 19 yaş: alt-üst 3. büyük azı

80 DAİMİ DİŞ SÜRME SIRALARI

81 FİSSÜR ÖRTÜCÜLER (FİSSÜR SEALANTLAR)

82 Fissür Örtücü Uygulamak İçin İdeal Yaşlar: 3-4 yaş: Süt molar dişler 6-7 yaş: 1. daimi molar dişler yaş: Premolar dişler yaş: 2. daimi molar dişler

83 Çürük profilaksisinin temelini oluşturan floridler, 1940’lardan günümüze değin çürük önleyici etki mekanizmaları ve klinik uygulamalara yönelik değişiklikler nedeniyle diş hekimliği literatüründe hala güncelliğini korumaktadır.

84 Florid Uygulamaları Bireysel Tablet Suların Florlanması Diş Macunu Gargara Florlu Diş İpi Florlu kürdanlar Profesyonel Solüsyon Cila Jel

85 Sistemik Floridler Suların florlanması Yemek tuzuna flor katılması Florun tabletlerle verilmesi Koruyucu etkileri %50-70’dir.

86 Florozis Diş gelişimi esnasında optimal dozun üzerinde Flor alınımı dişlerin mineralizasyonunu etkiler. Floridlerin gelişmekte olan diş yapısına aşırı miktarda girmesiyle oluşur. 0-6 yaş arası en kritik dönemdir.Kritik yaşlarda 0.1mg/kg’dan fazla F alınımı Florozis’e neden olur. 2 yaşında çocuk için günde 1mg 5 yaşında çocuk için günde 2mg 8 yaşından sonra risk azalır.

87 Florid Tabletleri Flor tabletleri topikal fluoridlerin bulunmadığı 1950 yılında suların florlanmasına alternatif olarak geliştirilmiştir.Flor tabletleri topikal fluoridlerin bulunmadığı 1950 yılında suların florlanmasına alternatif olarak geliştirilmiştir yılında ADA suların Florlanmadığı bölgelerde tabletleri etkin ve emin bir halk sağlığı yöntemi olarak önermiştir.1979 yılında ADA suların Florlanmadığı bölgelerde tabletleri etkin ve emin bir halk sağlığı yöntemi olarak önermiştir.

88 Yıllar boyu sistemik floridlerin çürük önleyici etkisinin diş gelişimi esnasında diş yapısına girmesiyle ilişkili olduğuna inanılmıştır.Yıllar boyu sistemik floridlerin çürük önleyici etkisinin diş gelişimi esnasında diş yapısına girmesiyle ilişkili olduğuna inanılmıştır. Günümüzde floridlerin sürme sonrası topikal etkisinin çok daha önemli olduğu kabul edilmektedir.Günümüzde floridlerin sürme sonrası topikal etkisinin çok daha önemli olduğu kabul edilmektedir. Suların florlanması ile gözlenen %80 çürük önleyici etkide florun sistemik rolünün ancak %20-40 olduğu kanıtlanmıştır.Suların florlanması ile gözlenen %80 çürük önleyici etkide florun sistemik rolünün ancak %20-40 olduğu kanıtlanmıştır.

89 Günümüzde Floridlerin asıl çürük önleyici etkisinin topikal olduğuna inanılmaktadır.Günümüzde Floridlerin asıl çürük önleyici etkisinin topikal olduğuna inanılmaktadır. Sistemik floridasyon kesildikten sonra topikal uygulamalarla desteklenmediğinde florun koruyucu etkisi büyük oranda kaybolmaktadır.Sistemik floridasyon kesildikten sonra topikal uygulamalarla desteklenmediğinde florun koruyucu etkisi büyük oranda kaybolmaktadır. Günümüzde topikal floridlerin yaygın olarak uygulandığı ve çürük değerlerinin çok düşük olduğu ülkelerde F tabletlerinin yarardan çok risk taşıdığı belirtilmektedir.Günümüzde topikal floridlerin yaygın olarak uygulandığı ve çürük değerlerinin çok düşük olduğu ülkelerde F tabletlerinin yarardan çok risk taşıdığı belirtilmektedir.

90 Tablet uygulamaları ile ilgili önemli tartışmalar mevcuttur: Tabletler genellikle SED yüksek aileler tarafından kullanılmaktadır. Aileler önerilen dozu hatalı uygulamaktadır. Hatalı doz verilmesi Florozis riski oluşturmaktadır. Doktor ve Diş Hekimleri hatalı doz vermektedir. Dozlar gıda ve sudaki F düzeyine göre verilmelidir. Flor tabletlerinin toplumsal değil bireysel bir uygulama olarak değerlendirilmesinin gerektiği bildirilmektedir.

91 6 Ay – 3 Yaş0.25 mg 3 Yaş – 5 Yaş0.50 mg 5 Yaş Üzeri1 mg Flor Tablet Dozları: *Sudaki F < 0.6ppm

92 Flor tabletleri sulardaki Flor konsantrasyonu bilinerek verilmelidir. İşbirliği yapılan hastalara verilerek,çocuklar kontrol altında tutulmalıdır. 3 yaş altında sadece çürük riski yüksek çocuklara verilmelidir. Flor tabletleri sulardaki Flor konsantrasyonu bilinerek verilmelidir. İşbirliği yapılan hastalara verilerek,çocuklar kontrol altında tutulmalıdır. 3 yaş altında sadece çürük riski yüksek çocuklara verilmelidir.

93 Topikal etkiden yararlanmak için günlük tablet dozu bölünerek verilmelidir. Gece yatmadan önce verildiğinde topikal etkisi artar. Emilerek veya çiğnenerek alınmalıdır. Tablet almadan bir saat önce süt ürünleri kullanılmamalıdır. Flor Tabletleri

94 Topikal Florid Uygulamaları JelGargara Solüsyon Cila Diş Macunu Koruyucu etkileri aynıdır.

95 Florid - Jel Uygulamaları %2 NaF 2gr NaF + 98ml Distile su + 4 gr Karboksimetilselüloz %1.23 APF Jel NUPRO AP F ( J & J ) SULTAN UYGULAMA: Hasta başı öne eğik oturtulur,tükrük emici takılır. Her kaşık için jel miktarı 5ml’yi geçmemelidir (4-5 damla). 4 dakika uygulanır. Hasta bir dakika tükürtülür. Çürük aktivitesine göre yılda 2-4 kez uygulanır.UYGULAMA: Hasta başı öne eğik oturtulur,tükrük emici takılır. Her kaşık için jel miktarı 5ml’yi geçmemelidir (4-5 damla). 4 dakika uygulanır. Hasta bir dakika tükürtülür. Çürük aktivitesine göre yılda 2-4 kez uygulanır.

96 Florid - Jel Uygulamaları ( %1.23 APF)

97

98 Florid Cilaları (Kuru diş yüzeyine fırça ile sürülür,yılda 2-4 kez tekrarlanır) Duraphat ppm 0.5 ml Flor Protector 7000 ppm 0.5 ml Biflorid ppm 0.5 ml

99 Evde ve Okulda Florid Gargaraları %0.2 NaF Haftada bir 4 dakika %0.05 NaF Hergün yatmadan önce dişler fırçalandıktan sonra 3 dakika İpanol, Colgate, Oral B (%0.005 F Gargara)

100 Çürüğe yatkın bireylerde sadece dişlerin fırçalanmasıyla çürük önlenemez.

101 Bireysel uygulamalar (gargara,diş macunu,jel) herkes için en iyi seçenektir. Bireysel uygulamalar ilgili ve işbirliği yapan hastalara önerilmelidir.

102 Profesyonel uygulamalar (jel,solüsyon,cila) pahalıdır. Çürük aktivitesi yüksek bireylere uygulanmalıdır.

103 İlk randevu aylarda yapılmalıdır. Riskli çocuklar 6 ayda bir kontrol edilmelidir. Oral hijyen eğitimi verilmelidir. Çocuğun çürük riskine göre en ideal F programı düzenlenmelidir. Beslenme düzenlenmelidir.

104 Çocuklardaki ağız ve diş yaralanmaları Çocuklardaki ağız ve diş yaralanmaları Çocuklardaki merak ve keşfetme isteği, yetersiz motor aktivite kontrolünün olmaması ile birleşerek çok sık olarak ağız ve diş yaralanmalarına neden olur.

105 Çocuklardaki ağız ve diş yaralanmaları Çocuklardaki ağız ve diş yaralanmaları En sık 1,5 – 2,5 yaşları arasında meydana gelir...

106 Çocuklardaki ağız ve diş yaralanmaları Çocuklardaki ağız ve diş yaralanmaları Çocuklarda bu tip yaralanmalarda acil olarak diş hekimine başvurunuz.

107 Yaralanmalarda ebeveyn neler yapmalı.... Yaralanmalarda ebeveyn neler yapmalı.... Daimi dişlerde, diş yerinden çıkmış ise ebeveyn dişi yerine yerleştirmeye çalışmalı En yakın hekime bu şekilde başvurunuz Dişi süt veya serum fizyolojik; bu imkan yoksa ağız içerisinde tutularak diş hekiminize başvurunuz. Yapabildiyseniz... Yapamadıysanız...

108 Diş kırılmış ise kırık parçayı bulun ve temiz bir ortamda tutarak hekiminize başvurunuz.. Yaralanmalarda ebeveyn neler yapmalı.... Yaralanmalarda ebeveyn neler yapmalı....

109 ÇOCUKLAR GÜLMELİ BİRLİKTE BAŞARACAĞIZ...


"TEMEL KAVRAMLAR Prof.Dr.Serap ÇETİNER. Diş Hekimliği Anabilim Dalları Pedodonti Pedodonti Ortodonti Ortodonti Endodonti Endodonti Ağız Diş ve Çene Radyolojisi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları