Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İŞVERENİN BORÇLARI. İşverenin Borçları Ücret Ödeme Borcu İşçiyi Gözetme Borcu Eşit Davranma Borcu Diğer Yan Borçlar Alet ve Malzeme Sağlama Borcu İşçinin.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İŞVERENİN BORÇLARI. İşverenin Borçları Ücret Ödeme Borcu İşçiyi Gözetme Borcu Eşit Davranma Borcu Diğer Yan Borçlar Alet ve Malzeme Sağlama Borcu İşçinin."— Sunum transkripti:

1 İŞVERENİN BORÇLARI

2 İşverenin Borçları Ücret Ödeme Borcu İşçiyi Gözetme Borcu Eşit Davranma Borcu Diğer Yan Borçlar Alet ve Malzeme Sağlama Borcu İşçinin Buluşu Halinde Karşılık Ödeme Borcu

3 Ücret Ödeme Borcu Ücret KavramıÜcret Kavramı İş K. m. 32/I:İş K. m. 32/I: Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Ücret işin karşılığıdır. Ücret nakdi ödemedir. Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir.

4 Geniş anlamda ücret = Giydirilmiş ücret Dar anlamda ücret = Çıplak ücret = Temel ücret = Kök ücret brüt ücret net ücretBrüt Ücret & Net Ücret: Ücretin vergi, sigorta gibi kanuni kesintiler yapılmamış miktarı “brüt ücret”, bu kesintiler yapıldıktan sonra işçinin eline geçen miktarı da “net ücret” olarak anılır.

5 Ücret Türleri ve Ücret Ekleri Ücret Belirleme YöntemleriÜcret Belirleme Yöntemleri Zamana göre ücret Verime Göre Ücret -Parça başına (akort) ücret (TBK.m.411; 412) -Götürü ücret Yüzde usulüne göre ödenen ücret (İşK.m.51). Ücret EkleriÜcret Ekleri İkramiye (TBK.m.405; 6772 s.lı K.m.1-3) Primler Komisyon (provizyon, aracılık) ücreti (TBK.m.404) İşin sonucundan (Kardan) pay alma (TBK.m.403)

6 Ücret Tespit Sistemleri Zamana göre ücretZamana göre ücret Miktarı, işçinin işte geçirdiği zamana göre saptanan ücret Aylık, haftalık, günlük, saatlik ücret.. Parça başına (akort) ücret – Verime Göre ÜcretParça başına (akort) ücret – Verime Göre Ücret Yapılan parça sayısında göre ödenen ücret.. Ücretin, belirli bir zaman dilimi içinde üretilen mal veya hizmetin miktarına göre ücret Götürü ücretGötürü ücret Yapılan işin sonucuna göre ödenen ücret.. TBK m. 411 : İşçi, sözleşme gereğince yalnız bir işveren için sadece parça başına veya götürü iş yapmayı üstlenmişse işveren, ona yeterli iş vermekle yükümlüdür. İşveren, kendi kusuru olmaksızın sözleşmede öngörülen parça başına veya götürü iş sağlayamayacak durumda bulunduğu veya işletme koşulları geçici olarak gerektirdiği takdirde işçiye, ücreti zaman esasına göre öder. Bu durumda, zamana göre ödenecek ücret, anlaşmada veya hizmet ya da toplu iş sözleşmesinde belirlenmemişse işveren, işçiye parça başına veya götürü olarak daha önce aldığı ortalama ücrete eşdeğer bir ücret ödemekle yükümlüdür. Parça başına veya götürü ya da zamana göre iş sağlayamayan işveren, en azından işgörme edimini kabulde temerrüt hükümleri uyarınca zamana göre işgörmede ödeyeceği ücreti ödemekle yükümlüdür.

7 Yüzde usulüne göre ödenen ücretYüzde usulüne göre ödenen ücret İş K. m. 51:İş K. m. 51: Otel, lokanta, eğlence yerleri ve benzeri yerler ile içki verilen ve hemen orada yenilip içilmesi için çeşitli yiyecek satan yerlerden "yüzde" usulünün uygulandığı müesseselerde işveren tarafından servis karşılığı veya başka isimlerle müşterilerin hesap pusulalarına "yüzde" eklenerek veya ayrı şekillerde alınan paralarla kendi isteği ile müşteri tarafından işverene bırakılan yahut da onun kontrolü altında bir araya toplanan paraları işveren işyerinde çalışan tüm işçilere eksiksiz olarak ödemek zorundadır. İşveren veya işveren vekili yukarıdaki fıkrada sözü edilen paraların kendisi tarafından alındığında eksiksiz olarak işçilere dağıtıldığını belgelemekle yükümlüdür.

8 Komisyon ücretiKomisyon ücreti Yaptığı işin değeri ölçüsünde işçiye genellikle yüzdeye göre ödenen para… TBK m. 404: İşçiye belli işlerde aracılık yapması karşılığında işverence bir ücret ödeneceği kararlaştırılmışsa, aracılık yapılan işlemin üçüncü kişi ile geçerli olarak kurulmasıyla işçinin istem hakkı doğar. Kardan pay almaKardan pay alma TBK m. 403: Sözleşmeyle işçiye ücretle birlikte üretilenden, cirodan veya kârdan belli bir pay verilmesi kararlaştırılmışsa, hesap dönemi sonunda bu pay, yasal hükümler veya genellikle kabul edilmiş ticari esaslar göz önünde tutularak belirlenir.

9 Ücret Ekleri PrimlerPrimler –İşçinin göstermiş olduğu üstün başarıyı ödüllendirmek amacıyla ödenen ücret. –İş koşulu haline gelmesi.. İkramiyeİkramiye –Genellikle, işçilere yaptıkları işe ve işyerinin gelişimine katkılarından dolayı memnuniyetini ifade etmek amacıyla… –Asıl ücrete ek olarak belirli nedenlerle ödenen ücret… –TBK m. 405: İşveren, bayram, yılbaşı ve doğum günü gibi belirli günler dolayısıyla işçilerine özel ikramiye verebilir. Ancak, işçilerin ikramiyeyi istem hakları bu konuda anlaşmanın veya çalışma şartının ya da işverenin tek taraflı taahhüdünün varlığı hâlinde doğar. / Hizmet sözleşmesi ikramiyenin verildiği dönemden önce sona ermişse, ikramiyenin çalıştığı süreye yansıyan bölümü ödenir.

10 Ücret Ekleri İkramiyeİkramiye –İlave Tediye: 6772 sayılı Kanun –Madde 1- Umumi, mülhak ve hususi bütçeli dairelerle mütedavil sermayeli müesseseler, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlarla belediyeler ve bunlara bağlı teşekküller, 3460 ve 3659 sayılı kanunların şümulüne giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer bilcümle kurum, banka, ortaklık ve müesseselerinde müstahdem olanlardan İş Kanununun şümulüne giren veya girmiyen yerlerde çalışmakta olan ve İş Kanununun muaddel birinci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır.

11 Ücretin Miktarı Ücretin Miktarını Belirlemede Serbesti TBK m. 401: İşveren, işçiye sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen; sözleşmede hüküm bulunmayan hâllerde ise, asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücreti ödemekle yükümlüdür. –TİS –İş Sözl –Örf Adet

12 Asgari Ücret İşçiye ödenebilecek en alt seviyede ücrettir. AY Madde 55- Ücret emeğin karşılığıdır. Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır. Asgari ücretin tespitinde çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu da gözönünde bulundurulur. –Normal bir çalışma gününün karşılığı olma –İşçinin zorunlu ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olma –İşçinin zorunlu ihtiyaçlarını asgari düzeyde karşılamaya yönelik olma İş K. m. 39: İş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile ücretlerin asgari sınırları en geç iki yılda bir belirlenir.

13 Asgari Ücret Belirlenmesi Kriterler:Kriterler: –bütün işkollarını kapsayacak şekilde, –bir günlük ücret olarak, –en geç iki yılda bir kez, –Ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik durumu Yetkili OrganYetkili Organ Asgari Ücret Tespit Komisyonu –Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı

14 –Kurulun oluşumu ve çalışma koşulları İş K. m. 39/II. – Komisyon kararları kesindir. Kararlar Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer. (İş K. m. 39/III) –İşçilere, komisyonca belirlenen ücretten düşük ücret ödenemez. –Kamu düzeni ile ilgilidir, aykırı sözleşmeler geçersizdir. –Asgari ücretin altındaki ücretler asgari ücrete yükseltilir. İdari para Cezasıİdari para Cezası: İş K. m. 102: …39 uncu maddesinde belirtilen komisyonun belirlediği asgari ücreti işçiye ödemeyen veya noksan ödeyen … işveren, işveren vekili ve üçüncü kişiye bu durumda olan her işçi ve her ay için yüzyirmibeş Türk Lirası idari para cezası..

15

16

17 Ücretin Ödeme Şekli Kural:Kural: Nakden Ödeme İş Kanunu m. 32/II: kural olarakİş Kanunu m. 32/II: Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. yabancı para olarak kararlaştırılmış iseÜcret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak, yabancı para olarak kararlaştırılmış ise ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödeme yapılabilir. m. 32/III:m. 32/III: Emre muharrer senetle (bono ile), kuponla veya yurtta geçerli parayı temsil ettiği iddia olunan bir senetle veya diğer herhangi bir şekilde ücret ödemesi yapılamaz. TBK. m. 99:TBK. m. 99: Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.

18 Ücretin Ödeme Zamanı her ayın sonundaTBK m. 406: Aksine âdet olmadıkça, işçiye ücreti her ayın sonunda ödenir. Ancak, hizmet sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha kısa ödeme süreleri belirlenebilir. ayda bir bir haftaya kadar indirilebilirİş K. m. 32/4: Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir. avansTBK m. 406/4: İşveren, işçiye zorunlu ihtiyacının ortaya çıkması hâlinde ve hakkaniyet gereği ödeyebilecek durumda ise, hizmetiyle orantılı olarak avans vermekle yükümlüdür. İş K. m. 32/5: İş sözleşmelerinin sona ermesinde, işçinin ücreti ile sözleşme ve Kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.

19 Ücretin Ödeme Zamanı Ücretin İş Günlerinde Ödenmesi –TBK m. 93: İfa zamanı veya sürenin son günü, kanunlarda tatil olarak kabul edilen bir güne rastlarsa, kendiliğinden bu günü izleyen ve tatil olmayan ilk güne geçer. Aksine anlaşma geçerlidir. –TBK m. 94: Borç, alışılmış iş saatlerinde ifa ve kabul edilir. Ödeme Zamanından Önce Ücret Ödemesi Yapılan Durumlar –İş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte işçinin ücreti muaccel olur. –Avans: TBK m. 406/4: İşveren, işçiye zorunlu ihtiyacının ortaya çıkması halinde ve hakkaniyet gereği ödeyebilecek durumda ise, hizmetiyle orantılı olarak avans vermekle yükümlüdür.

20 Ücretin Ödeme Yeri işyerindebanka hesabınaİş K. m. 32/2: Ücret işyerinde veya özel olarak açılan banka hesabına ödenir. Yönetmelik gereği 10 ve daha fazla işçi çalıştıran işverenler tüm ödemeleri banka hesabına yapmalıdırlar. açılan banka hesapları dışında ödeyemezler.Çalıştırdığı işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü kişiler, işçilerinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaklarını özel olarak açılan banka hesapları dışında ödeyemezler. ücret ödemesi yapılamaz Meyhane ve benzeri eğlence yerleri ve perakende mal satan dükkan ve mağazalarda, buralarda çalışanlar hariç, ücret ödemesi yapılamaz. Buna aykırılık halinde idari para cezası.

21 Ücretin Ödendiğinin Belgelenmesi Ücret Hesap PusulasıÜcret Hesap Pusulası Bordro!!! (işçinin imzası)Bordro!!! (işçinin imzası) İş K. m. 37 işçiye ücret hesabını gösterirİşveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır. Bu pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem ile fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Bu işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır. ispatı işvereneÜcretin ödendiğinin ispatı işverene düşer.

22

23 Zamanaşımı - Faiz İş K. m. 32/son – TBK m. 147 beş yıldırÜcret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. Zamanaşımı başlangıç.Zamanaşımı başlangıç. alacağın muaccel olmasıylaTBK m. 149/I: Zamanaşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar. sona erdiği tarihten itibaren başlarYıllık ücrete ilişkin zamanaşımı: Bu ücrete ilişkin zamanaşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. (İş K. m. 59/I) Faiz: Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. (İş K. m. 34/I)

24 Ücretin Ödenmemesi İş K. m. 34İş K. m. 34 iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilirÜcreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.

25 Ücretin Ödenmemesi İşverenin Aczi – Ücret Garanti Fonuİşverenin Aczi – Ücret Garanti Fonu TBK m. 436: İşverenin ödeme güçsüzlüğüne düşmesi halinde işçi, sözleşmeden doğan hakları uygun bir süre içinde işveren tarafından güvenceye bağlanmazsa, sözleşmeyi derhal feshedebilir s. K.: Bu Kanuna göre sigortalı sayılan kişileri hizmet akdine tabi olarak çalıştıran işverenin konkordato ilan etmesi, işveren için aciz vesikası alınması, iflası veya iflasın ertelenmesi nedenleri ile işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü hallerde geçerli olmak üzere, işçilerin iş ilişkisinden kaynaklanan üç aylık ödenmeyen ücret alacaklarını karşılamak amacı ile İşsizlik Sigortası Fonu kapsamında ayrı bir Ücret Garanti Fonu oluşturulur. Bu madde kapsamında yapılacak ödemelerde işçinin, işverenin ödeme güçlüğüne düşmesinden önceki son bir yıl içinde aynı işyerinde çalışmış olması koşulu esas alınarak temel ücret üzerinden ödeme yapılır. Bu ödemeler 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 78 inci maddesi uyarınca belirlenen kazanç üst sınırını aşamaz.

26 İşçi tarafından haklı nedenle fesih hakkının doğmasıİşçi tarafından haklı nedenle fesih hakkının doğması İş K. m. 24/II-e: İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse İş K. m. 24/II-f: Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.

27 Ücretin Korunması İşçinin Rızası Olmaksızın Ücretin Takas Edilememesiİşçinin Rızası Olmaksızın Ücretin Takas Edilememesi –TBK m. 407/II: İşveren, işçiden olan alacağı ile ücret borcunu işçinin rızası olmadıkça takas edemez. Ancak, işçinin kasten sebebiyet verdiği yargı kararıyla sabit bir zarardan doğan alacaklar, ücretin haczedilebilir kısmı kadar takas edilebilir. Ücretin Haciz, Devir ve Temlik EdilememesiÜcretin Haciz, Devir ve Temlik Edilememesi –İş K. m.35: İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Ancak, işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dahil değildir. Nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır. –Örnek durum ve ¼ oranından fazla haciz uygulamasına muvafakati durumu. –TBK m. 410: İşçilerin ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez, başkasına devredilemez ve rehnedilemez. Ancak, işçinin bakmakla yükümlü olduğu aile bireyleri için hâkim tarafından takdir edilecek miktar, bu orana dâhil değildir. Nafaka alacaklılarının hakları saklıdır./Gelecekteki ücret alacaklarının devredilmesi veya rehnedilmesi geçersizdir.

28 İşçi alacaklarının imtiyazlı olması:İşçi alacaklarının imtiyazlı olması: –İcra İflas K. m. 206: Birinci sıra: –A) İşçilerin, iş ilişkisine dayanan ve iflâsın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş ihbar ve kıdem tazminatları dahil alacakları ile iflâs nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine hak etmiş oldukları ihbar ve kıdem tazminatları.. Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğüKamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü –İş K. m. 36: Kamu idareleri, asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler. –36/son: İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür.

29 İşverenin Aczi Halinde İşçinin Ücreti İçin Teminat Talep Edebilmesiİşverenin Aczi Halinde İşçinin Ücreti İçin Teminat Talep Edebilmesi –TBK m. 436: İşverenin ödeme güçsüzlüğüne düşmesi hâlinde işçi, sözleşmeden doğan hakları uygun bir süre içinde işveren tarafından güvenceye bağlanmazsa, sözleşmeyi derhâl feshedebilir. Ücretten İndirim YapılamamasıÜcretten İndirim Yapılamaması –İş K. m. 62: Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu Kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz. Ücret Garanti Fonundan Yararlanma –4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ek m. 1 : işveren bazı durumlara bağlı olarak ücret ödeyemezse son üç aylık ücreti fondan ödenir.

30 Ücret Kesme Cezası İş K. m. 38: İşveren toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez. bildirilmesi fazla olamaz.İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesi gerekir. İşçi ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelikten veya parça başına yahut yapılan iş miktarına göre verilen ücretlerde işçinin iki günlük kazancından fazla olamaz. Bu paralar işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılıp harcanmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına…, kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde yatırılır.

31 İŞÇİYİ KORUMA ve GÖZETME BORCU İşçinin Kişiliğini Korumak – Tacize Karşı Korumaİşçinin Kişiliğini Korumak – Tacize Karşı Koruma TBK m. 417: İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür. İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir.

32 İşçiye Çalışma Belgesi Verme-bonservisİşçiye Çalışma Belgesi Verme-bonservis İş K. m. 28: İşten ayrılan işçiye, işveren tarafından işinin çeşidinin ne olduğunu ve süresini gösteren bir belge verilir. Belgenin vaktinde verilmemesinden veya belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören işçi veyahut işçiyi işine alan yeni işveren eski işverenden tazminat isteyebilir. Bu belgeler her türlü resim ve harçtan muaftır. TBK m. 426: İşveren, işçinin isteği üzerine her zaman, işin türünü ve süresini içeren bir hizmet belgesi vermekle yükümlüdür. İşçinin açıkça istemde bulunması hâlinde, hizmet belgesinde onun işgörmedeki becerisi ile tutum ve davranışları da belirtilir. Hizmet belgesinin zamanında verilmemesinden veya belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören işçi veya işçiyi işe alan yeni işveren, eski işverenden tazminat isteyebilir.

33 İşçinin Kişisel Verilerini Korumaİşçinin Kişisel Verilerini Koruma Anayasa m. 20: Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. İşçi Özlük Dosyası- İş K. m. 75: İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır./ İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür. TBK m. 419: İşveren, işçiye ait kişisel verileri, ancak işçinin işe yatkınlığıyla ilgili veya hizmet sözleşmesinin ifası için zorunlu olduğu ölçüde kullanabilir.

34 EŞİT DAVRANMA BORCU İş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayırım yapılamaz. İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz. İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz. Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz.

35 İşçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması, daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı kılmaz. Yaptırımı:Yaptırımı: İş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesi hükümleri saklıdır. (STİSK m. 25) 20 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere işverenin yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davrandığını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak, işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.

36 Sendikal Nedenle Ayırım STİSK m. 25 İşçilerin işe alınmaları; belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamaz. İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz. Ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümleri saklıdır. İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamaz veya farklı işleme tabi tutulamaz. sendikal tazminata hükmedilir.İşverenin fesih dışında yukarıdaki fıkralara aykırı hareket etmesi hâlinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilir.

37 Diğer Tazminatlarla İlişkisi Ayrımcılık Tazminatı – İş Güvencesi TazminatıAyrımcılık Tazminatı – İş Güvencesi Tazminatı Ayrımcılık Tazminatı – Kötüniyet TazminatıAyrımcılık Tazminatı – Kötüniyet Tazminatı Ayrımcılık Tazminatı – Sendikal TazminatAyrımcılık Tazminatı – Sendikal Tazminat

38 ALET VE MALZEME SAĞLAMA BORCU TBK m. 413 Aksine anlaşma veya yerel âdet yoksa, işveren işçiye bu iş için gerekli araçları ve malzemeyi sağlamakla yükümlüdür. İşçi işverenle anlaşarak kendi araç veya malzemesini işin görülmesine özgülerse, aksi anlaşmada kararlaştırılmadıkça veya yerel âdet bulunmadıkça işveren, bunun için işçiye uygun bir karşılık ödemekle yükümlüdür.

39 İŞÇİNİN BULUŞU HALİNDE KARŞILIK ÖDEME BORCU TBK m. 427 Hizmet buluşları üzerinde işçinin ve işverenin hakları, bunların kazanılması ile diğer sınaî ve fikrî mülkiyet hakları konusunda özel kanun hükümleri uygulanır. 551 sayılı KHK m. 23: Hizmet buluşu üzerinde kısmi hak talep eden işveren buluştan yararlanmakta ise, işçi uygun bir bedelin kendisine ödenmesini isteyebilir

40 GİDERLERİ KARŞILAMA BORCU TBK m. 414 İşveren, işin görülmesinin gerektirdiği her türlü harcama ile işçiyi işyeri dışında çalıştırdığı takdirde, geçimi için zorunlu olan harcamaları da ödemekle yükümlüdür. Yazılı olarak yapılmış bir hizmet veya toplu iş sözleşmesinde, bizzat işçi tarafından karşılanması kararlaştırılan harcamaların, işçiye götürü biçimde günlük, haftalık veya aylık olarak ödenmesi öngörülebilir. Ancak bu ödeme, zorunlu harcamaları karşılayacak miktardan az olamaz. Zorunlu harcamaların kısmen veya tamamen işçi tarafından bizzat karşılanmasına ilişkin anlaşmalar geçersizdir.

41


"İŞVERENİN BORÇLARI. İşverenin Borçları Ücret Ödeme Borcu İşçiyi Gözetme Borcu Eşit Davranma Borcu Diğer Yan Borçlar Alet ve Malzeme Sağlama Borcu İşçinin." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları