Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Prof. Dr. Durmuş Günay Ulusal Konferans Türkiye’de Mesleki Ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Geliştirilmesi “ Meslek Yüksekokullarında Kalite: Mevcut Durum,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Prof. Dr. Durmuş Günay Ulusal Konferans Türkiye’de Mesleki Ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Geliştirilmesi “ Meslek Yüksekokullarında Kalite: Mevcut Durum,"— Sunum transkripti:

1 Prof. Dr. Durmuş Günay Ulusal Konferans Türkiye’de Mesleki Ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Geliştirilmesi “ Meslek Yüksekokullarında Kalite: Mevcut Durum, Sorunlar ve Çözüm Önerileri ” Mart 2014 – Çorum

2 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU İçindekiler 2 1.Mesleki ve Teknik Eğitime Genel Bakış 2.Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler 3.Türkiye’de Önlisans Eğitimi: Açıköğretim Önlisans ve Meslek Yüksekokulları 4.Türkiye’de Meslek Yüksekokulları’nın Sorunları 5.Türkiye’de Meslek Yüksekokullarının Yeniden Düzenlenmesi 6.Sonuç

3 3 Mesleki Eğitimin Hedefi Kopenhag Bildirisi Kopenhag Sürecinin Önemli Başarıları Öğrenme Kazanımları (Learning Outcomes) Yeterlilik (Qualification) Anahtar Yetkinlikler ve Hayat Boyu Öğrenme Genel Yetkinlikler (General Competences) Çekirdek Yetkinlikler (Core Competences) Mesleki Eğitimde Küresel Vizyon CEDEFOP ISCED 2011 ISCO 88 ECVET

4 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Temel ve sürekli mesleki eğitimin iki hedefi:  istihdam ve ekonomik büyümeye katkı sağlamak; ve  sosyal sorunlara cevap verebilmektir (özellikle sosyal uyumu teşvik etmektir). Bu iki hedefte gençlere ve yetişkinlere ilgi çekici, rekabetçi ve fırsatlarla dolu kariyer imkanları sunmalıdır. Mesleki Eğitimin Hedefi 4 Kaynak: Bruges Communique, 2010

5 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 1999 yılında Avrupa’da yükseköğretim alanında yeni bir işbirliğinin geliştirilmesinin başlatan Bologna bildirisi (Bologna Declaration) yayımlandı. Ardından 2002 yılında da Avrupa’da mesleki eğitim ve öğretim alanında gelişmiş bir işbirliği sürecinin önceliklerini ve ilkelerini ilk kez belirleyen Kopenhag bildirisi (Copenhagen Declaration) yayımlanmıştır. Kopenhag bildirisi bir Avrupa stratejisidir. Ve Avrupa’daki mesleki eğitim ve öğretimin genel performansını, kalitesini ve cazibesini arttırmayı hedeflemektedir. Kopenhag Bildirisi 5 Kaynak: CEDEFOP

6 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Mesleki eğitim ve öğretimde belirlenen temel öncelikler;  Şeffaflık, bilişim/iletişim ve rehberlik (Transparency, information and guidance)  Yetkinlik ve yeterliliklerin tanınması (Recognition of competences and qualifications)  Kalite güvencesi (Quality assurance)  Avrupa boyutu (European dimension) : Avrupa’nın dünya ölçeğinde referans olmasına yönelik mobiliteyi ve işbirliğini arttırmak Kopenhag Bildirisi 6 Kaynak: Copenahagen Decleraion, 2002

7 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Kopenhag süreci hem ulusal hem de Avrupa düzeyinde mesleki eğitimin önemi konusunda bilinçlenmede önemli bir rol oynamaktadır yılından itibaren şu araçlar geliştirilmiştir: Europass, Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (EQF), Mesleki Eğitim için Avrupa Kredi Sistemi (ECVET) ve Mesleki Eğitim için Avrupa Kalite Güvencesi Referans Çerçevesi (EQAVET). Kopenhag Sürecinin Önemli Başarıları 7 Kaynak: Bruges Communique, 2010

8 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Ülkelerin mesleki eğitim politikaları konusunda da Kopenhag sürecinin etkisi hızlı ve güçlü olmuştur. Bir yandan mesleki eğitim alanında büyük reformlar başlarken diğer taraftan Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi vasıtasıyla ulusal yeterlilik çerçevelerinin geliştirilmesine başlanmış ve öğrenme kazanımları (learning outcomes) yaklaşımına geçilmiştir. Günümüzde, Avrupa Birliği çevrelerinde (Bologna Süreci) ve ABD’de eğitim-öğretim, öğrenme kazanımları (learning outcomes) temelinde yeniden tasarlanmaktadır. Kopenhag Sürecinin Önemli Başarıları 8 Kaynak: Bruges Communique, 2010

9 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Öğrenme Kazanımları (Learning Outcomes) 9 Kaynak: ENQA, “Quality Assurance and Learning Outcomes 2010 Öğrenme kazanımları (learning outcomes) öğrenme periyodu sonunda öğrenicinin (learner); bilmesi, anlaması ve yapması beklenen, Avrupa Konseyi’nin Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi- Hayat Boyu Öğrenme(EQF-LLL) terminolojisi ile ifade edersek, bilgi (knowledge), beceri (skill) ve yetkinlik (competence) göstergelerinin ifadeleridir. Öğrenme kazanımları, mezuniyet zamanına kadar, öğrencilerin ne bilmeleri ve/veya yapabileceklerine dair beklentilerin tanımlanmasıdır. Eğer öğrenciler bu kazanımları elde ederlerse, mezuniyet sonrası eğitim hedeflerine ulaşmanın mümkün olacağı tahmin edilmektedir.

10 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU  Bizim kültürümüze baktığımızda, öğrenme kazanımlarındaki kazanım terimini; kesb, iktisap kökünden gelen “müktesebat” terimi karşılamaktadır. İlm kesbedilir.  Bunun açıklamasına güzel bir örnek Fuzuli’den verebiliriz Öğrenme Kazanımları (Learning Outcomes) 10

11 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Öğrenme Kazanımları (Learning Outcomes) 11  İlm kesbiyle rütbe-i rifat  Arzu-yı muhal imiş ancak  Aşk imiş her ne var alemde  İlm bir kil (kıyl) ü kaal imiş ancak  Fuzuli

12 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Yeterlilik (Qualification) 12 Yeterlilik = Bilgi + Beceri + Yetkinlik (Qualification= Knowledge + Skill +Competence) ‘bilgi (knowledge)’ öğrenme yoluyla özümsenen malumatın (information) sonucudur; ‘beceri (skills)’ bilgiyi uygulama yeteneği ve vazifeleri tamamlamak ve çözmek için teknik bilginin kullanılmasıdır; ‘yetkinlik (competence)’ iş ya da çalışma durumlarında ve mesleki ya da kişisel gelişimde bilgi, beceri ve/veya kişisel, sosyal ve/veya metodolojik yetenekleri kullanmak için kanıtlanmış yetenektir; ‘yeterlilik (qualification)’ bir değerlendirme ve doğrulama sürecinin resmi sonucunda yetkili bir otorite tarafından bireyin öğrenme kazanımlarını belirli standartlara göre elde ettiğine karar verildiği zaman kazanılır. Kaynak: EQF Glossary

13 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Anahtar Yetkinlikler (Key Competences) 13  Ana dilde iletişim,  Yabanci dil(ler)de iletişim,  Matematiksel yetkinlik, ve bilim ve teknolojide temel yetkinlikler,  Dijital yetkinlik,  Öğrenmeyi öğrenmek,  Sosyal ve sivil yetkinlikler,  İnsiyatif yeteneği/algısı (“sense of initiative”) ve girişimcilik,  Kültürel farkındalık ve anlatım.

14 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 14  İlk ve ortaöğretim, ve daha ileri öğrenme ve çalışma hayatı için bütün gençlerin -engelliler dahil- bu anahtar yetkinlikleri kazanmalarını desteklemelidir.  Erişkin eğitim-öğretimi de, tüm erişkinlere hayatları boyunca anahtar yetkinliklerini geliştirmeleri ve güncellemeleri için gerçek fırsatlar vermelidir. Anahtar Yetkinlikler ve Hayat Boyu Öğrenme

15 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU  Güçlü İletişimci (Strong Communicators)  Takım Oyuncusu (Team Players)  Hızlı Öğrenen (Fast Learners)  Akıllı Yorumcu (Clever Interpreters)  Problem Çözücü ( Problems Solvers)  Yaratıcı Düşünen (Creative Thinkers)  Uyumlu-Katılımcı (Well-Rounded Individuals) ) Genel Yetkinlikler (General Competences) 15

16 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Çekirdek Yetkinlikler (Core Competences) 16  Kritik Düşünme (Critical Thinking)  Kültürel Farkındalık (Cultural Awareness)  İngilizce ve Yazma (English and Writing)  Etik Liderlik (Ethical Leadership)  Küresel Yurttaşlık (Global Citizenship)  Bilişim Okuryazarlığı ve Yönetim (Information Literacy and Management)  Matematik ve İstatistuk (Mathematics and Statistics)  Araştırma Metotları (Research Methods)

17 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Mesleki Eğitimde Küresel Vizyon 17  Yüksek nitelikli öğretim elamanları ve öğrencilerle, inovatif öğrenme metotlarıyla, yüksek kalitedeki altyapı ve tesisleriyle, iş gücü piyasasıyla kurulan ilişkilerle ve daha ileri eğitim düzeyi için sağlanan geçiş imkanlarıyla çekici ve kapsayıcı bir mesleki eğitim sistemi kurulmalıdır.  Yüksek kalitede mesleki eğitim öğrenciler, veliler ve toplum için büyük ölçüde genel eğitimle aynı değerde çekiciliğe sahip bir seçenek olabilmelidir. Yüksek kalitede temel mesleki eğitim öğrencileri hem anahtar yetkinliklerle hem de spesifik mesleki becerilerle donatmalıdır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

18 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Mesleki Eğitimde Küresel Vizyon 18 Kaynak: Bruges Communique, 2010  İşverenler, işçiler, bağımsız girişimciler ve işsiz insanların hem yetkinliklerinin geliştirilmesine hem de kariyer değişikliklerine yardımcı olmak amacıyla kolayca erişilebilinir ve kariyer odaklı sürekli mesleki eğitim sağlanmalıdır.  Öğrenme kazanımlarına dayalı esnek mesleki eğitim sistemleri esnek öğrenme yollarını desteklemelidir. Bu durumda farklı eğitim ve öğretim sistemleri (okul eğitimi, mesleki eğitim, yükseköğretim, yetişkin eğitimi) arasında geçiş ve iş yeri eğitiminde elde edilen yetkinliklerin onaylanması da dahil sargın (informal) ve yaygın (nonformal) öğrenmenin değerlendirilmesi sağlanmalıdır.

19 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Mesleki Eğitimde Küresel Vizyon 19 Kaynak: Bruges Communique, 2010  Şeffaf yeterlilik sistemleriyle Avrupa Eğitim ve Öğretim Alanı öğrenme kazanımlarının toplanmasını ve transferini, yeterliliklerin ve yetkinliklerin tanınmasını ve ülkelerarası hareketliliği kolaylaştırmalıdır.  Mesleki eğitim ve öğretim öğrencileri ve meslek uzmanları için büyük ölçüde uluslararası hareketliliği arttıran fırsatlar sağlanmalıdır.  Bireylerin öğrenme ve profesyonel kariyerleri için kolay ulaşılabilinir ve yüksek kaliteli hayat boyu bilgi, rehberlik ve danışmanlık servisi sağlanmalıdır.

20 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU CEDEFOP (European Centre for the Development of Vocational Training) 20 Kaynak: CEDEFOP CEDEFOP’un misyonu Avrupa Mesleki Eğitim ve Öğretim (VET- Vocational Educational and Training) politikalarının geliştirilmesini desteklemek ve bu politikaların uygulanmasına katkıda bulunmaktır. CEDEFOP’un stratejik hedefi mükemmelliği ve sosyal kuşatıcılığı (Social Inclusion) teşvik eden cazip bir mesleki eğitim ve öğretim için Avrupa işbirliğini güçlendirmek, ve Avrupa Komisyonunu, üye ülkeleri ve sosyal ortakları ilgili politikaların belirlenmesinde ve uygulanmasında desteklemektir.

21 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU CEDEFOP (European Centre for the Development of Vocational Training) 21 Kaynak: CEDEFOP CEDEFOP’un Temaları;  Beceri ihtiyaçlarını belirleme (identifying skill needs)  Yeterlilikleri anlama (understanding qualifications)  Politika analizi (analysing policy)  Hayat boyu öğrenmeyi geliştirmek (developing lifelong learning)

22 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU ISCED 2011 (Uluslararası Standart Eğitim Sınıflaması) 22 ISCED (International Standart Classification of Education - Uluslararası Standart Eğitim Sınıflaması), Birleşmiş Milletlerin ülkeler arası karşılaştırılabilir verilerin toplanması, derlenmesi ve analiz edilmesi amacına sahip dünya çapında istatistiklerde kullanılan uluslararası bir sınıflandırmadır. ISCED, eğitim programlarının ve ilgili yeterliliklerin eğitim seviyeleri ve alanlarına göre organize edilmesi için referans bir sınıflamadır. ISCED, programlarda tanımlanan ve eğitim faaliyetlerini ve uluslararası olarak kabul edilmiş yeterlilikleri sınıflandırmak için düzenlenmiştir. Dolayısıyla, ISCED’in temel kavramları ve tanımları uluslararası geçerli olacak şekilde tasarlanmıştır. Kaynak: International Standard Classification of Education 2011, UNESCO

23 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU ISCO 88 (Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması) 23 Kaynak: International Labor Organization, TUİK ISCO-88 (International Standard Classification of Occupations- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması), mesleklerle ilgili bir sistemdir. ISCO-88, mesleklerin uluslararası karşılaştırmasını mümkün kılmak için, meslekleri tanımlamak amacına yönelik bir araçtır. Ayrıca, ulusal meslek sınıflamasını geliştirmek ve revize etmeye için yardımcı bir model olarak da kullanılmaktadır.

24 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU ECVET (Mesleki Eğitim ve Öğretim için Avrupa Kredi Sistemi) 24 Kaynak: CEDEFOP ECVET (Mesleki Eğitim ve Öğretim için Avrupa Kredi Sistemi- European Credit System for Vocational Education and Training) mesleki eğitim ve öğretimde uluslararası kredi transferleri desteklemek, ve öğrenme kazanımlarının toplanması ve tanınması için tasarlanmıştır.

25

26 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Durgunluğun İstihdam Üzerindeki Etkisi (AB-27+) 26 Kaynak: CEDEFOP Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler

27 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Değişen Mesleki Yapı (AB-27+) 27 Kaynak: CEDEFOP Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler

28 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler 28 Uygun Beceri (The Right Skills) İş piyasasının değişen ihtiyaçlarına cevap vermek için mesleki eğitimin kapasitesi geliştirilmelidir. Uzun dönemde değişen iş piyasasının ihtiyaçlarını mesleki eğitimin koşullarına entegre etmek için yükselen sektörleri ve becerileri, ve mevcut mesleklerdeki değişimleri daha iyi anlamak gerekmektedir. Kaynak: Bruges Communique, 2010

29 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler 29 Uygun Beceri (The Right Skills) İş dünyasının değişen beklentilerine adapte olabilen sürdürülebilir bir mesleki eğitim sistemi benimsenmelidir. İlgili paydaşlarla işbirliği içinde mesleki eğitim standartları düzenli olarak gözden geçirilmeli, diploma veya sertifika sahibinden neler beklendiği tanımlanmalıdır. Bu da paydaşlar arasında (profesyonel sektör temsilcileri, sosyal ortaklar, ilgili sivil toplum örgütleri ve eğitim sağlayıcıları) yakın işbirliği demektir. Değişen yeni üretim teknolojilerine ve iş organizasyonlarına ayak uydurmak için mesleki eğitimin içeriği, altyapısı ve metotları düzenli olarak gözden geçirilmelidir. Kaynak: Bruges Communique, 2010

30 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Yeterliliklere Göre Arz Eğilimleri, 15+ yaşlarında iş gücü (AB-27+) 30 Kaynak: CEDEFOP Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler

31 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler 31 Düşük Düzey Yeterlilikler (Low Qualifications) Yeterlilik Düzeyi (Level of Qualification) ISCED 2011 Eğitim Düzeyi (Level of Education) Düşük Düzey Yeterlilikler (Low Qualifications) 0 Erken Çocukluk Dönemi Eğitimi (Early Childhood Educational Development) 1 İlköğretim (Primary Education) 2 Ortaöğretim (Lower Secondary Education) Kaynak: CEDEFOP

32 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler 32 Orta Düzey Yeterlilikler (Middle Qualifications) Yeterlilik Düzeyi (Level of Qualification) ISCED 2011 Eğitim Düzeyi (Level of Education) Orta Düzey Yeterlilikler (Middle Qualifications) 3 Lise (Upper Secondary Education) 4 Lise Sonrası Üniversite Derecesinde Olmayan Eğitim (Post-Secondary Non-Tertiary Education) Kaynak: CEDEFOP

33 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler 33 Yüksek Düzey Yeterlilikler (High Qualifications) Yeterlilik Düzeyi (Level of Qualification) ISCED 2011 Eğitim Düzeyi (Level of Education) Yüksek Düzey Yeterlilikler (High Qualifications) 5 Önlisans veya Eşdeğer Düzey (Short-Cycle Tertiary Education) 6 Lisans veya Eşdeğer Düzey (Bachelor's or equivalent level) 7 Yüksek Lisans veya Eşdeğer Düzey (Master's or equivalent level) 8 Doktora veya eşdeğer düzey (Doctoral or equivalent level) Kaynak: CEDEFOP

34 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler 34 İşgücü Piyasasındaki Dönüşüm (Labour Market Evolution) CEDEFOP’un hazırladığı beceri projeksiyonları gelecek on yıl içinde teknolojik değişimin düşük düzey yeterliliklere sahip kişilere olan talebin azalması pahasına yüksek ve orta düzey yeterliliklere sahip kişilere olan talebin artacağını göstermektedir. Düşük düzeyde beceri kullanmaya alışkın meslekler bile artan oranda orta ve yüksek düzeyde yeterliliğe ihtiyaç duyacaklardır. Bu demektir ki düşük düzey (ya da hiç) yeterliliğe sahip olanlar için gelecekte iş bulmak daha da zor olacaktır. Ayrıca yüksek becerili işçilerin ücretleri artarken düşük becerili ve vasıfsız işçilerin ücretlerinin düşmesi de istihdamdaki kutuplaşmayı gösteren bir başka kanıttır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

35 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Kalite ve Mükemmellik (Quality and Excellence) Bilgi toplumunda mesleki beceri ve yetkinlikler akademik beceri ve yetkinlikler kadar önemlidir. Avrupa’da mesleki eğitim sistemlerindeki çeşitlilik karşılıklı öğrenme için bir değerdir. Ancak kalite güvencesi için şeffaf ve ortak bir yaklaşım karşılıklı güveni inşa edebilmek için gereklidir. Bu durum Avrupa’daki farklı mesleki eğitim sistemleri arasında hareketliliği, beceri ve yetkiliklerin tanınmasını kolaylaştıracaktır. Önümüzdeki on yıl içinde Avrupa’da mesleki eğitimde işbirliğinde kalite güvencesi öncelikli yer tutmalıdır. Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler 35 Kaynak: Bruges Communique, 2010

36 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler 36 Yetkilendiri Güçlendirmek (Empowering People) Sadece iş gücü piyasası değil toplumlarda hızla değiştiğinden insanların yeni gelişmelere ve değişimlere adapte olabilmesi için meslekleriyle ilgili olmayan bilgi, beceri ve yetkinlikleri elde etmelerine de olanak tanınmalıdır. Bu anahtar yetkinlikler hem mesleki eğitim yoluyla hem de diğer eğitim şekilleriyle de elde edilebilinir. Ayrıca mesleki eğitim mesleki becerileri ihmal etmeden bu anahtar yetkinlikleri de elde etmeye olanak sağlamalıdır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

37 Türkiye’de MYO’lar MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler

38 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 2547 sayılı Kanuna göre (2547/3ı) Meslek Yüksekokulu (MYO) “belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, önlisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumudur ″. Meslek Yüksekokulu, ilk olarak öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde açıldı. Daha sonra 1981 yılında üniversitelere bağlanarak Yükseköğretim Kurulu bünyesine alınmıştır. MYO= Devlet Üniversitesi MYO+Vakıf Yükseköğretim Kurumu MYO + Diğer MYO Vakıf Yükseköğretim Kurumu MYO = Vakıf Üniversitesi MYO + Vakıf MYO Diğer MYO = Polis MYO + Astsubay MYO (Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı) Türkiye’de MYO’lar 38

39 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Avrupa Birliği Yeterlilikler Çerçevesi (EQF) açısından bakılacak olursa: Yeterlilikler Çerçevesinin ilk 4 seviyeye karşı gelen eğitim MEB’in sorumluluğundadır. EQF’in 5. seviyesinden (Short cycle) itibaren 8.seviyeye kadar, yani son 4 seviye, üniversitelerin bünyesinde yürütülmektedir. Türkiye’de yükseköğretim ve üniversiteler Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK’ün) sorumluluğu altındadır. MYO eğitimi, EQF’in 5. düzeyine karşılık gelmektedir. Türkiye’de MYO’lar 39

40 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Kurumların Yeterlilik Çerçeveleri (MYK web sitesi 8 Mart 2013) Yükseköğretim KurumlarıMYKMEB 8 Doktora Diploması (Doktora, Sanatta Doktora ve Tıpta Uzmanlık) 8. Seviye MY Belgesi 7 Yüksek Lisans Diploması (Tezli) Yüksek Lisans Diploması (Tezsiz) 7. Seviye MY Belgesi 6 Lisans Diploması6. Seviye MY Belgesi 5 Ön Lisans Diploması (Akademik) Ön Lisans Diploması (Mesleki) 5. Seviye MY Belgesi 4 4. Seviye MY Belgesi Mesleki ve Teknik Orta Öğretim Diploması, Ustalık Belgesi Ortaöğretim Diploması 3 3. Seviye MY BelgesiKalfalık Belgesi 2 2. Seviye MY Belgesiİlköğretim Diploması 1 1. Seviyede şu an için tanımlanmış herhangi bir Yeterlilik Türü bulunmamaktadır, fakat gelecekte 1. seviye için bir ya da birden fazla yeterlilik türü (Örn. Okul öncesi yeterliliği, ilkokul yeterliliği, özel gereksinimleri olan kişilere yönelik yeterlilikler, yetişkin okul yazarlığı vb. gibi) belirlenebilir. AkademikMeslekiGenel 40

41 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 2014 Öğretim Yılı MYO Sayıları Kaynak: 2013 ÖSYM Yükseköğretim Programlarının Merkezi Yerleştirmede En Küçük ve En Büyük Puanları Kitabı Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki MYO’lar dahil edilmemiştir MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler 41 Yükseköğretim KurumuSayı (%) Devlet Üniversitesi 70587,9 Vakıf Üniversitesi 577,1 Vakıf MYO 81,0 Diğer MYO 324,0 TOPLAM802100

42 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Öğretim Yıllarına Göre MYO Sayılarının Gelişimi Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki MYO’lar dahil edilmemiştir MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler 42

43 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 2014 Öğretim Yılına Göre MYO’ların Türleri ve Sayıları Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri, Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki MYO’lar dahil edilmemiştir. eri MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler 43 MYO TürüSayı MYO 549 Sağlık Hizmetleri 93 Teknik Bilimler 38 Sosyal Bilimler 36 Adalet 27 Denizcilik 5 Turizm ve Otelcilik 4 Sağlık Bilimleri 3 Havacılık 2 Turizm 2 Güzel Sanatlar 2 İşletmecilik 1 Tapu ve Kadastro 1 Ormancılık 1 Tarım 1 Maden 1 Ulaştırma 1 Sanat ve Tasarım 1 Lojistik 1 Milli Saraylar ve Tarihi Yapılar 1 Askeri ve Polis Akademiler 32 TOPLAM 802

44 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Öğretim Yılı MYO Öğrenci Sayıları* * Açıköğretim öğrencileri dahil edilmemiştir. Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler 44 Yükseköğretim Kurumu Öğrenci Sayısı (%) Devlet Üniversitesi ,6 Vakıf Üniversitesi ,7 Vakıf MYO ,9 Diğer MYO ,8 TOPLAM

45 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Yıllara Göre Açıköğretim Önlisans ve MYO Öğrenci Sayılarındaki Değişim Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler 45

46 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Yıllara Göre Yükseköğretim Öğrenci Sayılarındaki Değişim Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri Yükseköğretim Öğrenci Sayıları 46

47 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 2010 ve 2013 yılı Yükseköğretim Öğrenci Sayıları 47

48 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Öğretim Yılı MYO Öğretim Elemanı Sayıları Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler 48 Öğretim Üyesi Öğretim Üyesi Dişındaki Öğretim Elemanı Toplam %14,5%85,5%100 ProfesörDoçent Yardımcı Doçent Öğretim Görevlisi OkutmanUzman Araştırma Görevlisi ÇeviriciE.Ö. Pl.Toplam Üniversiteler Diğer Kurumlar Türkiye Toplamı

49 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Yükseköğretimde Öğretim Elemanı Sayısı 49 Yükseköğretim Kurumu Toplam Öğretim Elemanı Sayısı (%) Devlet Üniversitesi Vakıf Üniversitesi Vakıf MYO Diğer Kurumlar TOPLAM Öğretim Yılı Öğretim Elemanı Sayıları Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri

50 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 2013 yılı Öğrenci ve Öğretim Elemanı Sayıları 50

51 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler 51 Yıllara Göre MYO Programlarının Kontenjan ve Yerleşen Sayılarındaki Değişim ( ) Kaynak: ÖSYM

52 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO Programlarına Yerleşen Öğrenci Sayısı (2013) Kaynak: ÖSYM Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki Üniversiteler dahildir. MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler 52 YGS ile YerleşenSınavsız YerleşenToplam Yerleşen %54%100% YGS ile Yerleşen Sınavsız Yerleşen Toplam Yerleşen %54%100%

53 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Lise Türüne Göre MYO Programlarına Yerleşen Öğrenci Sayısı (2013) Kaynak: ÖSYM Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki Üniversiteler dahildir. MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler 53 Meslek Lisesi Mezunu Diğer Lise Türlerinden Mezun Toplam Yerleşen %46%100%

54 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO Programları 54 Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 1 Ameliyathane Hizmetleri14100% 2 Anestezi54100% 3 Basın ve Yayıncılık5100% 4 Bilgi Güvenliği Teknolojisi1100% 5 Bilgisayar Operatörlüğü3100% 6 Biyomedikal Bilimler1100% 7 Coğrafi Bilgi Sistemleri3100% 8 Çevre Sağlığı6100% 9 Çevre Temizliği ve Denetimi2100% 10 Çim Alan Tesisi ve Yönetimi1100% 11 Diyaliz24100% 12 Döküm1100% 13 Engelli Bakımı ve Rehabilitasyon7100% 14 Fındık Eksperliği1100% 15 Fizyoterapi39100% 16 Harita ve Kadastro83100% 17 İlk ve Acil Yardım96100% 18 İş Makineleri Operatörlüğü1100% 19 İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği12100% 20 Laborant ve Veteriner Sağlık42100% 21 Laboratuvar Teknolojisi10100% 22 Meyve ve Sebze İşleme Teknolojisi1100% 23 Odyometri19100% 24 Ormancılık ve Orman Ürünleri29100% 25 Otobüs Kaptanlığı4100% Program Adı Progra m Sayısı Y/K (%) 26 Otopsi Yardımcılığı2100% 27 Özel Güvenlik ve Koruma29100% 28 Perfüzyon Teknikleri8100% 29 Podoloji1100% 30 Posta Hizmetleri10100% 31 Raylı Sistemler Elektrik ve Elektronik Teknolojisi 5100% 32 Raylı Sistemler Makine Teknolojisi3100% 33 Raylı Sistemler Makinistlik2100% 34 Raylı Sistemler Yol Teknolojisi2100% 35 Reklamcılık1100% 36 Sahne ve Dekor Tasarımı1100% 37 Sahne ve Gösteri Sanatları Teknolojisi1100% 38 Sivil Savunma ve İtfaiyecilik18100% 39 Sosyal Güvenlik7100% 40 Spor Yönetimi1100% 41 Su Altı Teknolojisi4100% 42 Tapu ve Kadastro1100% 43 Tıbbi Görüntüleme Teknikleri72100% 44 Turist Rehberliği1100% 45 Turizm Rehberliği14100% 46 Ulaştırma ve Trafik Hizmetleri6100% 47 Yapı Tesisat Teknolojisi1100% 48 Yat Kaptanlığı1100% 49 Rafineri ve Petro-Kimya Teknolojisi899% 50 Uygulamalı İspanyolca ve Çevirmenlik299%

55 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO Programları 55 Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 51 Havacılıkta Yer Hizmetleri Yönetimi298% 52 Adalet5897% 53 Deniz Ulaştırma ve İşletme1197% 54 Optisyenlik3996% 55 Raylı Sistemler İşletmeciliği496% 56 Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik 11996% 57 Tıbbi Laboratuvar Teknikleri10496% 58 Bitki Koruma495% 59 Gemi Makineleri İşletme895% 60 Üretimde Kalite Kontrol295% 61 Atçılık ve Antrenörlüğü794% 62 Uygulamalı Rusça ve Çevirmenlik294% 63 Deniz ve Liman İşletmeciliği2293% 64 Turizm Animasyonu793% 65 Gemi İnşaatı992% 66 İnşaat Teknolojisi15092% 67 Maliye7092% 68 Oto Boya ve Karoseri492% 69 Radyoterapi1792% 70 Sivil Havacılık Kabin Hizmetleri1792% 71 Şarap Üretim Teknolojisi392% 72 Yaşlı Bakımı7792% 73 Bankacılık ve Sigortacılık22591% 74 Çocuk Gelişimi18391% 75 İş Sağlığı ve Güvenliği4991% Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 76 Mimari Restorasyon4791% 77 Aşçılık5590% 78 Biyomedikal Cihaz Teknolojisi4790% 79 Çağrı Merkezi Hizmetleri2190% 80 İç Mekan Tasarımı990% 81 Elektronörofizyoloji1089% 82 Eser Koruma389% 83 Evde Hasta Bakımı1289% 84 Geoteknik489% 85 Mimari Dekoratif Sanatlar2189% 86 Tıbbi Tanıtım ve Pazarlama2689% 87 Uçak Teknolojisi1689% 88 Halkla İlişkiler ve Tanıtım12188% 89 Makine20288% 90 Mekatronik9388% 91 Basım ve Yayın Teknolojileri2987% 92 Fotoğrafçılık ve Kameramanlık1087% 93 Otomotiv Teknolojisi10187% 94 Süs Bitkileri Yetiştiriciliği387% 95 Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı24086% 96 Metalürji1586% 97 Radyo ve Televizyon Programcılığı4785% 98 Sağlık Kurumları İşletmeciliği5285% 99 Yerel Yönetimler8485% 100 Ağız ve Diş Sağlığı2784%

56 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO Programları 56 Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 101 Elektrik23684% 102 Grafik Tasarımı8284% 103 Bağcılık183% 104 Kültürel Miras ve Turizm283% 105 Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği2183% 106 Tarım Makineleri1683% 107 Turizm ve Seyahat Hizmetleri6383% 108 Balon Pilotluğu182% 109 Eczane Hizmetleri1382% 110 Elektrikli Cihaz Teknolojisi882% 111 Marina İşletme382% 112 Saç Bakımı ve Güzellik Hizmetleri2082% 113 Sondaj Teknolojisi982% 114 İkram Hizmetleri881% 115 Patoloji Laboratuvar Teknikleri1881% 116 Bilgi Yönetimi1080% 117 Uygulamalı İngilizce ve Çevirmenlik 2680% 118 Avcılık ve Yaban Hayatı1179% 119 Dış Ticaret23479% 120 Kuyumculuk ve Takı Tasarımı2479% 121 Sosyal Hizmetler879% 122 Bilgisayar Programcılığı44878% 123 Kimya Teknolojisi5278% 124 Kontrol ve Otomasyon Teknolojisi5378% 125 Makine, Resim ve Konstrüksiyon3878% Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 126 Yapı Denetimi4278% 127 Elektromekanik Taşıyıcılar377% 128 Moda Tasarımı5477% 129 Turizm Yönetimi177% 130 Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve Dağıtımı 2076% 131 Elektronik Teknolojisi17376% 132 İnternet ve Ağ Teknolojileri976% 133 Lojistik13976% 134 Radyo ve Televizyon Teknolojisi2276% 135 Alternatif Enerji Kaynakları Teknolojisi 1475% 136 Gıda Kalite Kontrolü ve Analizi2575% 137 Giyim Üretim Teknolojisi3875% 138 İnsan Kaynakları Yönetimi4475% 139 Turizm ve Otel İşletmeciliği23775% 140 Elektronik Haberleşme Teknolojisi7273% 141 Endüstriyel Kalıpçılık1673% 142 Fidan Yetiştiriciliği773% 143 İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi6573% 144 Kooperatifçilik1273% 145 Gıda Teknolojisi12572% 146 Yat İşletme ve Yönetimi371% 147 Hava Lojistiği270% 148 Mobilya ve Dekorasyon6870% 149 Emlak ve Emlak Yönetimi3668% 150 Bilgisayar Teknolojisi2767%

57 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO Programları 57 Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 151 Muhasebe ve Vergi Uygulamaları46567% 152 Tarımsal İşletmecilik767% 153 Diş Protez Teknolojisi2066% 154 Pazarlama13866% 155 Peyzaj ve Süs Bitkileri3566% 156 Bilgisayar Destekli Tasarım ve Animasyon1165% 157 Tarla Bitkileri565% 158 İşletme Yönetimi35263% 159 Geleneksel El Sanatları5462% 160 Kaynak Teknolojisi1662% 161 Medya ve İletişim662% 162 Gaz ve Tesisatı Teknolojisi4861% 163 Bahçe Tarımı3160% 164 Çevre Koruma ve Kontrol2259% 165 İş ve Uğraşı Terapisi259% 166 Tekstil Teknolojisi7459% 167 Maden Teknolojisi1458% 168 Süt ve Ürünleri Teknolojisi2358% 169 Acil Durum ve Afet Yönetimi456% 170 Endüstri Ürünleri Tasarımı956% 171 Lastik ve Plastik Teknolojisi1156% 172 Tarımsal Ürünler Muhafaza ve Depolama Teknolojisi 356% 173 Yapı Ressamlığı456% 174 Tahribatsız Muayene155% 175 Deri Konfeksiyon154% Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 176 Doğal Yapı Taşları Teknolojisi654% 177 Ortopedik Protez ve Ortez1354% 178 Görsel İletişim153% 179 Seramik, Cam ve Çinicilik1153% 180 Tıbbi ve Aromatik Bitkiler4653% 181 Kozmetik Teknolojisi352% 182 Organik Tarım6852% 183 Çay Tarımı ve İşleme Teknolojisi250% 184 Doğalgaz ve Tesisatı Teknolojisi850% 185 Enerji Tesisleri İşletmeciliği450% 186 Halıcılık ve Kilimcilik450% 187 Endüstriyel Tavukçuluk248% 188 Ayakkabı Tasarım ve Üretimi747% 189 Çorap ve Moda Tasarımı147% 190 Kümes Hayvanları Yetiştiriciliği147% 191 Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası 2046% 192 Mobil Teknolojileri345% 193 Seracılık1745% 194 Süt ve Besi Hayvancılığı945% 195 Deri Teknolojisi444% 196 Tohumculuk1043% 197 Sulama Teknolojisi339% 198 Boya Teknolojisi138% 199 Et ve Ürünleri Teknolojisi838% 200 Kağıt Teknolojisi133%

58 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO Programları 58 Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 201Arıcılık532% 202Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi329% 203Perakende Satış ve Mağaza Yönetimi228% 204Beton Teknolojisi427% 205Su Ürünleri İşleme Teknolojisi127% 206Yapı Yalıtım Teknolojisi1027% 207Endüstriyel Cam ve Seramik324% 208Kuruyemiş Üretimi ve Teknolojisi123% 209Yağ Endüstrisi120% 210Yem Teknolojisi ve Hayvan Besleme120% 211Mantarcılık317% 212Endüstriyel Bitkiler Yetiştiriciliği113% 213Seramik ve Cam110% 214Turizm18% 215Un ve Unlu Mamuller Teknolojisi17% TOPLAM745480%

59 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 2013 MYO Programlarıyla İlgili Veriler Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki Üniversiteler dahil değildir. Kaynak: 2013 ÖSYM Yükseköğretim Programlarının Merkezi Yerleştirmede En Küçük ve En Büyük Puanları Kitabı MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler 59 Kontenjan (K)Yerleşen (Y)Y/K (%) %

60 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 2013 MYO Programlarıyla İlgili Veriler Kaynak: ÖSYS Yükseköğretim Programlarının Merkezi Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanları Kitabı, MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki Üniversiteler dahil değildir. Program Türü Sayısı Toplam Program Sayısı Önlisans

61 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Açıköğretim Önlisans Program Sayıları 61 Üniversite AdıÖnlisans Program Sayısı Anadolu Üniversitesi31 Atatürk Üniversitesi14 Toplam45

62 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Açıköğretim Önlisans Programları (2013) 62 Sıra Program Adı Program Sayısı Kontenjan (K) Yerleşen (Y)Y/K (%) 1 Adalet Adalet (Atatürk Üniversitesi, AÖF) % Adalet (Anadolu Üniversitesi, AÖF) % 2Bankacılık ve Sigortacılık2 _3 587_ 3Bilgisayar Programcılığı 1_335_ 4Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı 1_1636_ 5Çağrı Merkezi Hizmetleri 2_369_ 6Çocuk Gelişimi 1_2 718_ 7Dış Ticaret 2_1 741_ 8Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve Dağıtımı 1_2 821_ 9Emlak ve Emlak Yönetimi 1_813_ 10Ev İdaresi 1_1 275_ 11Fotoğrafçılık ve Kameramanlık 1_1 219_ 12Halkla İlişkiler ve Tanıtım 2_5 182_ 13 İlahiyat İlahiyat (Atatürk Üniversitesi, AÖF) % İlahiyat (Anadolu Üniversitesi, AÖF) 1_38 052_ 14İnsan Kaynakları Yönetimi1 _ _ 15İş Sağlığı ve Güvenliği1 _ _ 16İşletme Yönetimi2 _ _ 17Kültürel Miras ve Turizm1 _ 141 _

63 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Açıköğretim Önlisans Programları (2013) 63 Sıra Program Adı Program Sayısı Kontenja n (K) Yerleşen (Y)Y/K (%) 18Laborant ve Veteriner Sağlık1 _ 6089 _ 19Lojistik2 _ 1317 _ 20Marka İletişimi1 _ 332 _ 21Medya ve İletişim1 _ 578 _ 22Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası1 _ 125 _ 23Muhasebe ve Vergi Uygulamaları1 _ 1998 _ 24Özel Güvenlik ve Koruma1 _ 1205 _ 25Perakende Satış ve Mağaza Yönetimi1 _ 740 _ 26Radyo ve Televizyon Programcılığı1 _ 989 _ 27Reklamcılık1 _ 69 _ 28 Sağlık Kurumları İşletmeciliği Sağlık Kurumları İşletmeciliği(Atatürk Üniversitesi, AÖF) % Sağlık Kurumları İşletmeciliği (Anadolu Üniversitesi, AÖF)1 _ _ 29Sosyal Bilimler Sosyal Hizmetler2 _ _ 31Spor Yönetimi1 _ 1256 _ 32Tarım1 _ 998 _ 33Turizm ve Otel İşletmeciliği1 _ 978 _ 34Turizm ve Seyehat Hizmetleri1 _ 268 _ 35Yerel Yönetimler1 _ 727 _ TOPLAM

64 64

65 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO’nun sorunları özet olarak,  Bütün alanlardaki en genel sorunumuz; sorunun çözümü üzerinde düşünmek ve çaba sarfetmek yerine sorundan şikayet etmenin yaygın bir tutum olmasıdır.  meslek standartlarını sağlayacak düzeyde uygulamalı eğitimin gerçekleştirilememesi,  öğrenci ve öğretim elemanlarının motivasyon eksikliği,  toplumda mesleğe dair yeterli düzeyde saygınlık algısı olmamasıdır.  İş dünyasının öğrencilere işyeri eğitimi imkanı sağlama konusunda yeterli desteği vermemesi Türkiye’de MYO’ların Sorunları 65

66 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Yükseköğretim alanında, mesleki eğitimin ilk basamağı olan MYO’lara yönelik temel eleştiri, iş dünyasının beklentilerini karşılayacak insan gücü yetiştirilmesinde yetersizliktir. İş dünyasının taleplerine tatmin edici düzeyde cevap verebilen sürdürülebilir bir mesleki eğitim sistemi kurulamamıştır. 1980’lerin ilk yarısından beri MYO’ların geliştirilmesine yönelik projeler uygulanmıştır. Bu projeler pilot projelerdi. Giderek büyüyen MYO sisteminin hacmi yanında yetersiz kalmanın yanı sıra projelerin uygulandığı MYO’larında bile sürekli ve kalıcı bir sistem kurulamamış ve bir mesleki eğitim geleneği oluşturulamamıştır. Türkiye’de MYO’ların Sorunları 66

67 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Türkiye’de işsizliğe karşın iş dünyasının nitelikli insan gücü bulma konusunda karşılaştığı zorluk, iş gücü arzı ile iş gücü talebi arasındaki uyumsuzluğa işaret etmektedir. Bu durum esas itibariyle, mesleki ve teknik eğitim ile iş dünyası arasındaki bağlantının zayıflığından ve hatta bazı alanlarda olmamasından kaynaklanmaktadır. İş dünyası ile eğitim sistemi arasındaki kopukluk, yeterli nitelikte, çeşitlilikte ve sayıda iş gücü yetiştirilmesine engel olmaktadır. Mesleki teknik eğitimde gözlenen temel zaafiyet, iş gücüne yeterli beceri kazandırılamamasıdır. Türkiye’de MYO’ların Sorunları 67

68 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Avrupa Yeterlilikler Çerçevesinde, yeterlilik (qualification), öğrenme kazanımları (learning outcomes) denilen üç bileşenden oluşmaktadır: Bilgi (knowledge), beceri (skill) ve yetkinlik (competence). Bu üç tür öğrenme kazanımında, asıl sorun beceri kazandırılmasında ortaya çıkmaktadır. Çünkü, Türkiye’de, meslek yüksekokullarında genel olarak, atölye, laboratuvar ve işyeri uygulamasındaki yetersizlikler dolayısıyla mezunlar mesleklerinin gerektirdiği beceriyi kazanamamaktadırlar. Teorik bilgi anlamında, genelde, yetersizlik söz konusu değildir. Ancak, yeterli beceri kazandırılamadığı takdirde, dolayısıyla yetkinlikte de zaaf ortaya çıkmaktadır. Çünkü, yetkinlik, beceri ile bilginin birleştirilerek bir işe uygulanması anlamındadır. Türkiye’de MYO’ların Sorunları 68

69 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Türkiye’de MYO’ların Sorunları 69 Kaynak: Dünya Bankası, 2008

70 Türkiye’de Meslek Yüksekokullarının Yeniden Düzenlenmesi 70

71 71

72 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Mesleki ve Teknik Yükseköğretimin yeniden düzenlenmesi için 2008 yılının ortalarından beri, YÖK bünyesinde çabalar sürdürülmektedir. Bu bağlamda düzenlemenin yasal temelini sağlamak üzere, bir dizi mevzuat değişikliği hazırlanarak, yasalaşma süreci gereği, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmuştur. Lisans eğitimi veren eğitim fakültelerine dair öngörülen yasal düzenleme gerçekleşmiştir. 13 Şubat 2011 tarihinde kabul edilen 6111 sayılı (torba) yasayla da mesleki eğitimle ilgili bazı değişiklikler yapılmıştır. Gerçekleşen Düzenlenmeler 72

73 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 6611 sayılı (torba) yasayla 2547 sayılı kanunun 3 (ı)maddesinde yer alan MYO tanımında değişiklik yapılarak, toplam 2 yıl veya 6 dönem (trimester) olarak öngörülen MYO eğitiminin yarısının okul yarısının işyeri eğitimi şeklinde yapılmasına imkân sağlanması amaçlanmıştır. Madde 2547/3(ı): (Değişik: 13/2/ /170 md.) Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, önlisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumudur. Trimester Sistemi 73

74 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 3 Dönem İşyeri Eğitimi (İE)+ 3 Dönem Okul Eğitimi (OE)  1 İE+ 1 OE+… veya  2 İE + 2 OE + 1 İE + 1 OE  Veya bir başka düzende. Trimester Sistemi 74

75 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 6611 sayılı (torba) yasayla Mesleki ve Teknik Yükseköğretim de 3308 sayılı kanun kapsamına alınmıştır. Bu kapsamda mesleki teknik yükseköğretim öğrencileri de iş yeri eğitimi (stajları) sırasında hastalık ve kazalara karşı sigorta edilecek ve sigorta masrafları ilgili yükseköğretim kurumu tarafından sağlanacaktır. Sigorta 75

76 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 6611 sayılı (torba) yasayla Mesleki ve Teknik Yükseköğretim Kurumu öğrencilerine işyeri eğitimi (staj) sırasında net asgari ücretin %30’u ödenecektir hükmü eklenmiştir. En az on işçi çalıştıran işyeri sahiplerine stajyer öğrenci alma zorunluluğu getirilmiştir. 10 işçi sayısı Bakanlar Kurulu kararı ile 5’e indirilebilinir. Öğrenciye İşyeri Eğitimi Sırasında Ücret Ödenmesi 76

77 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU  MYO’nun bölüm ve programların ın ISCED’97 ve ISCO’88 gibi uluslararası eğitim alanı ve meslek sınıflandırmalarına göre yeniden adlandırılarak düzenlenmesine dair karar:  Bu karar doğrultusunda 2009 yılında, MYO’nun bünyesindeki tüm bölüm ve programlar ISCED’97 ye göre yeniden adlandırılmıştır. Programların Adlandırılması 77

78 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU  Aynı müfredatı göstermesine rağmen farklı isimlerde açılan program isimleri tek isim altında toplanmıştır;  Müfredatları büyük oranda örtüşen program isimleri, küçük farklılıkları da kapsayacak şekilde yeniden isimlendirilmiştir;  İşgücü piyasası ve meslek kategorileri (ISCO-88) göz önüne alınmıştır;  Mesleki ortaöğretimdeki alan ve dallarla uyum sağlanmıştır. Programların Adlandırılması 78

79 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO’lardan lisans programlarına dikey geçiş yoluyla, dikey geçiş sınavlarında başarılı olmak koşuluyla, lisans programı giriş kontenjanının %10’u kadar öğrenci kabul edilmekte, hangi lisans programına hangi MYO programından dikey geçiş yoluyla öğrenci kabul edileceği, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmektedir. Dikey Geçiş 79

80 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Dikey Geçiş 80 Dikey Geçiş Sınavıyla İlgili Veriler Kaynak: ÖSYM Sınava Başvuran Aday Sayısı Tercih Yapan Aday Sayısı KontenjanYerleşen

81 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Dikey Geçiş Dikey Geçiş Sınavıyla İlgili Veriler Kaynak: ÖSYM Kontenjan Yerleşen Yerleşen/Kontenjan Oranı %88,7 Başvuru Yapabilen Toplam Önlisans Program Sayısı 605 Tercih Edilebilecek Toplam Lisans Program Sayısı 271 Hiç Başvuru Yapılmayan Önlisans Program Sayısı 95

82

83 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Meslek Yüksekokullarında planlama ve koordinasyon, kalite güvence ve standartlar, akreditasyon, veri tabanı, izleme ve düzenleme, müfredat, projeler ve destekleme konularında çalışmalar yürütmek üzere, Yükseköğretim Kurulu bünyesinde Mesleki ve Teknik Eğitim Koordinasyon Merkezi kurulması planlanmaktadır (YÖK-METEKOM). Meslek Yüksekokullarında planlama ve koordinasyon, kalite güvence ve standartlar, akreditasyon, veri tabanı, izleme ve düzenleme, müfredat, projeler ve destekleme konularında çalışmalar yürütmek üzere, Yükseköğretim Kurulu bünyesinde Mesleki ve Teknik Eğitim Koordinasyon Merkezi kurulması planlanmaktadır (YÖK-METEKOM). METEKOM 83

84 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU METEKOM 84 MTE KOORDİNASYON MERKEZİ YÖK MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KOMİSYONU MTE DANIŞMA KONSEYİ YÖK TOBB MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİM,SANAYİ VE TEKNOLOJİ B. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR B. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK B. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK B. MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEKLERİ İŞÇİ VE İŞVEREN SENDİKALARI İLGİLİ STK’LAR (YILDA EN AZ İKİ KERE TOPLANIR) TALEPLER VERİTABANI, KALİTE GÜVENCE, STANDARDLAR VE AKREDİTASYON KOMİTESİ VERİTABANI, KALİTE GÜVENCE, STANDARDLAR VE AKREDİTASYON KOMİTESİ İŞYERİ EĞİTİMİ VE İZLEME KOMİTESİ İŞYERİ EĞİTİMİ VE İZLEME KOMİTESİ PROJELER VE DESTEKLEME KOMİTESİ PROJELER VE DESTEKLEME KOMİTESİ PROGRAM ve MÜFREDAT KOMİTESİ PROGRAM ve MÜFREDAT KOMİTESİ

85 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU METEKOM 85 Görevleri  Mesleki Teknik Eğitim (MTE) kurumları arasında koordinasyonu sağlama,  Gelişmelerini sağlamak için planlama yapma,  Sektörün talepleri doğrultusunda istihdam arzı projeksiyonlarını hazırlama,  Kalite güvence ve standartlar dâhilinde eğitim ve öğretim yapmalarını sağlama ve bunun için ölçütler belirleme,  Ulusal ve uluslararası akreditasyonunu sağlama,

86 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU METEKOM 86 Program ve Müfredat Komitesi 1.Yeni MTE kurumlarının açılması ve mevcutlarının iyileştirilmesine dair öneriler geliştirme, 2.MTE’lerde gerekli bölümlerin, programların ve kısa süreli, sertifikaya dayalı mesleki kursların açılmasını sağlama, 3.Piyasa talepleri doğrultusunda bölüm ve programların açılması ile sertifikalarının düzenlenmesini sağlama, 4.Mesleki ve Teknik Ortaöğretim ile Mesleki ve Teknik Yükseköğretim Kurumları arasında koordinasyonu sağlama, 5.AB normlarına göre öğrenci ve öğretim elemanı oranını planlama.

87 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU METEKOM 87 Program ve Müfredat Komitesi 6.Yatay ve dikey geçiş için uygulanmakta olan müfredatların arasında uyum sağlama, 7.Müfredatları piyasa talepleri doğrultusunda güncelleme, 8.AKTS’ne göre müfredatları güncelleme, 9.Okullar arasında kredi transferinin esnek hale getirme, 10.Meslek eğitimi almak isteyenler için uzaktan eğitimi teşvik etme

88 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU METEKOM 88 Veritabanı, Kalite Güvence, Standartlar ve Akreditasyon Komitesi 1.MTE’de eğitim, öğretim, öğretim elemanı ve öğrenci kalite kriterlerini belirleme ve güncelleme, 2.MTE’de ortak dilin oluşumunu sağlamak amacıyla “Mesleki Terimler Sözlüğü” hazırlama, 3.Öğretim elemanlarının teorik bilgi ve uygulama yeterliliklerini izleme, 4.Müfredatlar arası uyumu sağlama, 5.Bölüm Başkanı ve Okul Müdürü olacak Öğretim Elemanları için kriterleri belirleme, 6.AB, MYK ve TÜRKAK mevzuatı çerçevesinde MTE’in akreditasyon faaliyetlerini yürütme,

89 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU METEKOM 89 Veritabanı, Kalite Güvence, Standartlar ve Akreditasyon Komitesi 7.MYKnın belirlediği yeterlilikler doğrultusunda MTE kurumlarında eğitimi ve öğretimi düzenleme, 8.MTE alanında çıkacak olan akademik dergilerin akreditasyonunu yapma, 9.MTE kurumlarının MYK nezdinde akredite olması için gerekli çalışmaları yapma 10.MTE Kurumlarının envanterlerini dijital ortamda oluşturma ve güncelleştirme, 11.MTE kapsamındaki öğrenciler ile öğretim elemanlarını WEB ortamında izleme,

90 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU METEKOM 90 Veritabanı, Kalite Güvence, Standartlar ve Akreditasyon Komitesi 12.MTE kurumlarından mezun Türkiye’nin yükseköğretim görmüş vasıflı insan gücü envanterini oluşturma ve izleme, 13.TOBB, TESK, TÜİK ile BİLİM,SANAYİ ve TEKNOLOJİ BAKANLIĞI ile koordineli olarak, MTE Kurumlarının bulunduğu bölgelerin sanayi envanterini MTE işyeri eğitimi için dijital ortamda oluşturma, 14.MTE Kurumlarındaki donanımı izleme.

91 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU METEKOM 91 İşyeri Eğitimi ve İzleme Komitesi 1.İşyeri eğitim sürecini oluşturmak ve haritasını çıkarma, a)İş ve endüstri dünyasına, işyeri eğitimi yapacak öğrenciler için yeterli sayıda işyeri eğitimi kapasitesi oluşturulmak üzere çalışmalar yapmak. b)İşyeri eğitimi sırasında öğrencilerin yükseköğretim kurumları tarafından sigortalanması ve işyeri tarafından öğrenciye asgari ücretin %30’nu ödemesi için gerekli çalışmalar yapmak. c)Her bir program türünün işyeri eğitimi için gerekli dökümanların hazırlanmasını koordine etmek. 2.MTE eğitim-öğretim sürecini izleme, 3.Mezunları izleme, 4.Sorunları tespit edip, çözüm üretme, 5.MTE sistemini çağdaş gelişmeler ve piyasa talepleri doğrultusunda güncelleme

92 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU METEKOM 92 Projeler ve Destekleme Komitesi 1.AB, Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası, TUBİTAK, uygulayıcı Bakanlıklar ile ulusal ve uluslar arası projeler ve ulusal sanayiden gelecek proje taleplerini koordine etme, 2.Türkiye MTE sistemini gelişmiş ülkelerin MTE sistemlerine paralel hale getirmek için, MEB ile koordineli olarak ulusal ve uluslar arası projeleri alma ve yürütme, 3.AB normları çerçevesinde, AB fonlarıyla MTE sistemini kurma ve geliştirme.

93 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Uygulamalı Bilimler Fakültesi 93 MYO’ların doğrudan üniversite rektörlüğüne bağlanması yerine üniversite bünyesinde bulunan Uygulamalı Bilimler Fakültesine bağlanması ve önlisans düzeyindeki mesleki eğitimde bu fakültenin sorumlu olması halinde daha etkin bir eğitim-öğretim ve mesleki eğitim yönetimi gerçekleşeceğini düşünüyoruz. Bu fakülte bünyesinde aynı zamanda 4 yıllık lisans derecesi veren bölümler bulunabilir.

94 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar 94 Mesleğe dair değer dünyasının beslenmesinin geliştirilmesi. Ahilik sisteminde Avrupa Yeterlilikler Çerçevesiyle ilginç bir benzerlikle 8 düzey söz konusudur. Ahilik sadece bir mesleki eğitim sistemi değil ayrıca bir ahlak okuludur. Küçük veya büyük meslek değil iyi yapılan meslek ölçüsü toplumda genel bir kabul görmelidir. “Meslek Özgürlüktür”

95 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Eğitimde başarıyı ve niteliği teşvik eden filtreler konulmalıdır. Bu nedenle MYO’ya sınavsız geçiş kaldırılması yaralı olacaktır. Bunun için, 4702 sayılı kanunun sınavsız geçişe imkan veren maddeleri kaldırılmalıdır. Programlara giriş, ÖSS sınav başarısına dayalı olmalıdır. Mesleki ve teknik eğitimin saygınlığının sosyal itibarının yükseltilmesi için çalışmalar yapılmalıdır. Eğitimde başarıyı ve niteliği teşvik eden filtreler konulmalıdır. Bu nedenle MYO’ya sınavsız geçiş kaldırılması yaralı olacaktır. Bunun için, 4702 sayılı kanunun sınavsız geçişe imkan veren maddeleri kaldırılmalıdır. Programlara giriş, ÖSS sınav başarısına dayalı olmalıdır. Mesleki ve teknik eğitimin saygınlığının sosyal itibarının yükseltilmesi için çalışmalar yapılmalıdır. Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar 95

96 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar 96 MYO’ların işgücü piyasası ile ilişkilerini güçlendirmek ve sürdürülür kılmak amacıyla, her üniversite bünyesinde MYO’lara yönelik bir“Danışma Kurulu” ile MYO programlarının ilgili oldukları sektör ile ilişkilerini artırmak amacıyla, MYO bünyesinde her bir program için bir “Danışma Komitesi” oluşturmalıdır.

97 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO programlarının müfredatları sektör taleplerini göz önüne alarak düzenlenmeli ve değişen taleplere göre sürekli olarak güncellenmelidir. Müfredatların hazırlanması ve eğitimin yürütülmesi, “Danışma Kurulu” ve “Danışma Komitesi” ile birlikte düzenlenmeli ve yürütülmelidir. Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar 97

98 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar 98 Meslek yüksekokullarının, 2015 yılının sonuna kadar tüm programlarında, işyeri eğitiminin ilgili sektör kuruluşlarında yapılmasına öncelik vermek kaydıyla, 3 trimesterlık ve 3OE+3İE sistemine geçmiş olmaları; ya da MYO bünyesinde kurulan atölyelerde iş yeri eğitimine eşdeğer eğitimin yapılabileceğinin Danışma Kurulu ve Danışma Komitesinin olumlu görüşü ve üniversitenin önerisi ve YÖK’ün onayıyla kabul edilmiş olması gerekir. Bu koşulu sağlayamayan MYO programlarına öğrenci kabulünün durdurulması planlanmaktadır.

99 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar 99 MYO programlarına ilk defa öğrenci kabulü veya yeni programlar açılması, yılda 3 trimester eğitim yapılan 3OE+3İE sistemini gerçekleştirebilme olanağının var olma koşuluna bağlanmalıdır.

100 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU MYO’ da meslekleri tanıtmak, meslek edindirmek ve iş dünyası hakkında bilgiler vermek ve kariyer imkanları konusunda öğrencileri yönlendirmek üzere “Mesleki ve Teknik Eğitim Rehberliği” sağlanmalıdır. MYO’da görevlendirilecek öğretim elemanlarında pedagojik formasyon ve alanında iş tecrübesine önem verilmelidir. Sektördeki usta öğreticilerden MYO’lar da yeterince yararlanılabilmesi için, görevlendirme ve ücretlendirme sistemi daha esnek hale getirilmelidir. MYO’ da meslekleri tanıtmak, meslek edindirmek ve iş dünyası hakkında bilgiler vermek ve kariyer imkanları konusunda öğrencileri yönlendirmek üzere “Mesleki ve Teknik Eğitim Rehberliği” sağlanmalıdır. MYO’da görevlendirilecek öğretim elemanlarında pedagojik formasyon ve alanında iş tecrübesine önem verilmelidir. Sektördeki usta öğreticilerden MYO’lar da yeterince yararlanılabilmesi için, görevlendirme ve ücretlendirme sistemi daha esnek hale getirilmelidir. Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar 100

101 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU Kısacası, MYO programlarında uygulama imkanları meslek standartlarını garanti edecek düzeye çıkarılmalı, öğrenci ve öğretim elemanlarına motivasyon kazandırılmalı ve toplumda mesleğe dair değer alanı yeniden inşa edilmeli, mesleğin itibar algısı yükseltilmelidir. Kısacası, MYO programlarında uygulama imkanları meslek standartlarını garanti edecek düzeye çıkarılmalı, öğrenci ve öğretim elemanlarına motivasyon kazandırılmalı ve toplumda mesleğe dair değer alanı yeniden inşa edilmeli, mesleğin itibar algısı yükseltilmelidir. Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar 101

102 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 1.Türkiye’nin bugünkü genç nüfusu ve demografik özellikleri, önemli bir potansiyel avantaj sunmaktadır. 2.Ülkenin rekabet gücünün artırılmasında, genel olarak eğitimin, özelde mesleki eğitimin ayrı bir önemi vardır. 3.Beşeri sermayenin sosyal faydası, maliyetinden daha yüksek olduğundan beşeri sermayeyi geliştirecek eğitime yatırım yapılmasına önem verilmelidir. 4.Ülkenin çalışma çağındaki kalabalık nüfusunun sunduğu “demografik fırsattan” yararlanabilmesi için Türkiye’nin bugün yatırım yapması gerekmektedir. Üretken nüfus fırsat penceresinin kapanmaya başlayacağı 2020 yılına kadar artmaya devam edecektir. Sonuç 102

103 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 5.Çalışma çağındaki nüfus önümüzdeki on yılda, yıllık den fazla artması beklenmektedir. 6.Çalışma çağındaki nüfusun toplam nüfusa oranı 1980 yılında, %55 idi. BM projeksiyonlarına göre, 2020 yılında %69.3’e yükselmesi ve daha sonra düşmeye başlaması beklenmektedir. 7.Bu durum “fırsat penceresi” olarak adlandırılmaktadır. 8.Bazı kilit politika uygulamalarının etkisini göstermesi uzun yıllar alacağından,Türkiye’nin demografik olarak önüne çıkan bu imkanı değerlendirmesi için hızlı bir şekilde, bugün eyleme geçmesi, eğitim alanında eğitim sistemini yeterli sayıda ve nitelikte beşeri sermaye üretecek tarzda reorganize etmesi gerekmektedir. Sonuç 103

104 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 9.Potansiyel avantajlar taşıyan büyük genç nüfus, eğer eğitim ve istihdam imkanı bulamazsa, risk de büyük olacaktır. 10.İşverenler, mezunların işgücü piyasasına getirdikleri beceriler ile ihtiyaç duydukları beceriler arasında uyumsuzluk görmektedirler. 11.Ekonomi, uluslararasılaşmakta, kentselleşmekte ve hizmet sektörüne talep yükselmektedir. 12.Ekonomi dış rekabete açıldığında, Türkiye’nin genç işgücü AB ülkelerindeki rakipleri ile bilgi ve beceri bakımından rekabet edebilmeleri için eğitim sisteminin gerekli asgari öğrenme kazanımlarını verebilecek düzede olması gerekmektedir. Sonuç 104

105 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU KAYNAKLAR 1.“Mesleki ve Teknik Eğitimin Yeniden Düzenlenmesi” (Rapor), YÖK, 2008, Ankara. 2. “Türkiye’nin Yükseköğretim stratejisi”, YÖK, 2007, Ankara. 3.ÖSYM İstatistikleri 4.ÖSYM Yükseköğretim Programlarının Merkezi Yerleştirmede En Küçük ve En Büyük Puanları Kitabı 4. YÖK tarafından üniversitelerden sağlanan veriler. 5. Türkiye’nin Gelecek Nesillerine Yatırım Yapmak: Okuldan İşe Geçiş ve Türkiye’nin Kalkınması, Dünya Bankası, İnsani Kalkınma Sektörü, Türkiye Birimi, Haziran Beceriler, Yeterlilikler ve Meslek Eğitimi: Finansman Yapısı ve Politika Önerileri, Hakan Yılmaz, türkonfed, ERG, Nisan 2007, İstanbul. KAYNAKLAR 1.“Mesleki ve Teknik Eğitimin Yeniden Düzenlenmesi” (Rapor), YÖK, 2008, Ankara. 2. “Türkiye’nin Yükseköğretim stratejisi”, YÖK, 2007, Ankara. 3.ÖSYM İstatistikleri 4.ÖSYM Yükseköğretim Programlarının Merkezi Yerleştirmede En Küçük ve En Büyük Puanları Kitabı 4. YÖK tarafından üniversitelerden sağlanan veriler. 5. Türkiye’nin Gelecek Nesillerine Yatırım Yapmak: Okuldan İşe Geçiş ve Türkiye’nin Kalkınması, Dünya Bankası, İnsani Kalkınma Sektörü, Türkiye Birimi, Haziran Beceriler, Yeterlilikler ve Meslek Eğitimi: Finansman Yapısı ve Politika Önerileri, Hakan Yılmaz, türkonfed, ERG, Nisan 2007, İstanbul. Kaynaklar 105

106 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU KAYNAKLAR 7. The Bruges Communiqué on enhanced European Cooperation in Vocational Education and Training for the period ENQA, “Quality Assurance and Learning Outcomes EQF Glossary 10. CEDEFOP KAYNAKLAR 7. The Bruges Communiqué on enhanced European Cooperation in Vocational Education and Training for the period ENQA, “Quality Assurance and Learning Outcomes EQF Glossary 10. CEDEFOP Kaynaklar 106

107 TEŞEKKÜRLER


"Prof. Dr. Durmuş Günay Ulusal Konferans Türkiye’de Mesleki Ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Geliştirilmesi “ Meslek Yüksekokullarında Kalite: Mevcut Durum," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları