Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Türkiye’de Meslek Yüksekokulları, Düzenleme Çalışmaları ve Öneriler

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Türkiye’de Meslek Yüksekokulları, Düzenleme Çalışmaları ve Öneriler"— Sunum transkripti:

1 Türkiye’de Meslek Yüksekokulları, Düzenleme Çalışmaları ve Öneriler
Prof. Dr. Durmuş Günay Ulusal Konferans Türkiye’de Mesleki Ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Geliştirilmesi “Meslek Yüksekokullarında Kalite: Mevcut Durum, Sorunlar ve Çözüm Önerileri” 06-07 Mart 2014 – Çorum

2 İçindekiler Mesleki ve Teknik Eğitime Genel Bakış
Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler Türkiye’de Önlisans Eğitimi: Açıköğretim Önlisans ve Meslek Yüksekokulları Türkiye’de Meslek Yüksekokulları’nın Sorunları Türkiye’de Meslek Yüksekokullarının Yeniden Düzenlenmesi Sonuç

3 Mesleki ve Teknik Eğitime Genel Bakış
Mesleki Eğitimin Hedefi Kopenhag Bildirisi Kopenhag Sürecinin Önemli Başarıları Öğrenme Kazanımları (Learning Outcomes) Yeterlilik (Qualification) Anahtar Yetkinlikler ve Hayat Boyu Öğrenme Genel Yetkinlikler (General Competences) Çekirdek Yetkinlikler (Core Competences) Mesleki Eğitimde Küresel Vizyon CEDEFOP ISCED 2011 ISCO 88 ECVET

4 Mesleki Eğitimin Hedefi
Temel ve sürekli mesleki eğitimin iki hedefi: istihdam ve ekonomik büyümeye katkı sağlamak; ve sosyal sorunlara cevap verebilmektir (özellikle sosyal uyumu teşvik etmektir). Bu iki hedefte gençlere ve yetişkinlere ilgi çekici, rekabetçi ve fırsatlarla dolu kariyer imkanları sunmalıdır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

5 Kopenhag Bildirisi 1999 yılında Avrupa’da yükseköğretim alanında yeni bir işbirliğinin geliştirilmesinin başlatan Bologna bildirisi (Bologna Declaration) yayımlandı. Ardından 2002 yılında da Avrupa’da mesleki eğitim ve öğretim alanında gelişmiş bir işbirliği sürecinin önceliklerini ve ilkelerini ilk kez belirleyen Kopenhag bildirisi (Copenhagen Declaration) yayımlanmıştır. Kopenhag bildirisi bir Avrupa stratejisidir. Ve Avrupa’daki mesleki eğitim ve öğretimin genel performansını, kalitesini ve cazibesini arttırmayı hedeflemektedir. Kaynak: CEDEFOP

6 Kopenhag Bildirisi Mesleki eğitim ve öğretimde belirlenen temel öncelikler; Şeffaflık, bilişim/iletişim ve rehberlik (Transparency, information and guidance) Yetkinlik ve yeterliliklerin tanınması (Recognition of competences and qualifications) Kalite güvencesi (Quality assurance) Avrupa boyutu (European dimension) : Avrupa’nın dünya ölçeğinde referans olmasına yönelik mobiliteyi ve işbirliğini arttırmak Kaynak: Copenahagen Decleraion, 2002

7 Kopenhag Sürecinin Önemli Başarıları
Kopenhag süreci hem ulusal hem de Avrupa düzeyinde mesleki eğitimin önemi konusunda bilinçlenmede önemli bir rol oynamaktadır yılından itibaren şu araçlar geliştirilmiştir: Europass, Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (EQF), Mesleki Eğitim için Avrupa Kredi Sistemi (ECVET) ve Mesleki Eğitim için Avrupa Kalite Güvencesi Referans Çerçevesi (EQAVET). Kaynak: Bruges Communique, 2010

8 Kopenhag Sürecinin Önemli Başarıları
Ülkelerin mesleki eğitim politikaları konusunda da Kopenhag sürecinin etkisi hızlı ve güçlü olmuştur. Bir yandan mesleki eğitim alanında büyük reformlar başlarken diğer taraftan Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi vasıtasıyla ulusal yeterlilik çerçevelerinin geliştirilmesine başlanmış ve öğrenme kazanımları (learning outcomes) yaklaşımına geçilmiştir. Günümüzde, Avrupa Birliği çevrelerinde (Bologna Süreci) ve ABD’de eğitim-öğretim, öğrenme kazanımları (learning outcomes) temelinde yeniden tasarlanmaktadır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

9 Öğrenme Kazanımları (Learning Outcomes)
Öğrenme kazanımları (learning outcomes) öğrenme periyodu sonunda öğrenicinin (learner); bilmesi, anlaması ve yapması beklenen, Avrupa Konseyi’nin Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi-Hayat Boyu Öğrenme(EQF-LLL) terminolojisi ile ifade edersek, bilgi (knowledge), beceri (skill) ve yetkinlik (competence) göstergelerinin ifadeleridir. Öğrenme kazanımları, mezuniyet zamanına kadar, öğrencilerin ne bilmeleri ve/veya yapabileceklerine dair beklentilerin tanımlanmasıdır. Eğer öğrenciler bu kazanımları elde ederlerse, mezuniyet sonrası eğitim hedeflerine ulaşmanın mümkün olacağı tahmin edilmektedir. Kaynak: ENQA, “Quality Assurance and Learning Outcomes 2010

10 Öğrenme Kazanımları (Learning Outcomes)
Bizim kültürümüze baktığımızda, öğrenme kazanımlarındaki kazanım terimini; kesb, iktisap kökünden gelen “müktesebat” terimi karşılamaktadır. İlm kesbedilir. Bunun açıklamasına güzel bir örnek Fuzuli’den verebiliriz

11 Öğrenme Kazanımları (Learning Outcomes)
İlm kesbiyle rütbe-i rifat Arzu-yı muhal imiş ancak Aşk imiş her ne var alemde İlm bir kil (kıyl) ü kaal imiş ancak Fuzuli

12 Yeterlilik (Qualification)
Yeterlilik = Bilgi + Beceri + Yetkinlik (Qualification= Knowledge + Skill +Competence) ‘bilgi (knowledge)’ öğrenme yoluyla özümsenen malumatın (information) sonucudur; ‘beceri (skills)’ bilgiyi uygulama yeteneği ve vazifeleri tamamlamak ve çözmek için teknik bilginin kullanılmasıdır; ‘yetkinlik (competence)’ iş ya da çalışma durumlarında ve mesleki ya da kişisel gelişimde bilgi, beceri ve/veya kişisel, sosyal ve/veya metodolojik yetenekleri kullanmak için kanıtlanmış yetenektir; ‘yeterlilik (qualification)’ bir değerlendirme ve doğrulama sürecinin resmi sonucunda yetkili bir otorite tarafından bireyin öğrenme kazanımlarını belirli standartlara göre elde ettiğine karar verildiği zaman kazanılır. Kaynak: EQF Glossary

13 Anahtar Yetkinlikler (Key Competences)
Ana dilde iletişim, Yabanci dil(ler)de iletişim, Matematiksel yetkinlik, ve bilim ve teknolojide temel yetkinlikler, Dijital yetkinlik, Öğrenmeyi öğrenmek, Sosyal ve sivil yetkinlikler, İnsiyatif yeteneği/algısı (“sense of initiative”) ve girişimcilik, Kültürel farkındalık ve anlatım.

14 Anahtar Yetkinlikler ve Hayat Boyu Öğrenme
İlk ve ortaöğretim, ve daha ileri öğrenme ve çalışma hayatı için bütün gençlerin -engelliler dahil- bu anahtar yetkinlikleri kazanmalarını desteklemelidir. Erişkin eğitim-öğretimi de, tüm erişkinlere hayatları boyunca anahtar yetkinliklerini geliştirmeleri ve güncellemeleri için gerçek fırsatlar vermelidir.

15 Genel Yetkinlikler (General Competences)
Güçlü İletişimci (Strong Communicators) Takım Oyuncusu (Team Players) Hızlı Öğrenen (Fast Learners) Akıllı Yorumcu (Clever Interpreters) Problem Çözücü ( Problems Solvers) Yaratıcı Düşünen (Creative Thinkers) Uyumlu-Katılımcı (Well-Rounded Individuals))

16 Çekirdek Yetkinlikler (Core Competences)
Kritik Düşünme (Critical Thinking) Kültürel Farkındalık (Cultural Awareness) İngilizce ve Yazma (English and Writing) Etik Liderlik (Ethical Leadership) Küresel Yurttaşlık (Global Citizenship) Bilişim Okuryazarlığı ve Yönetim (Information Literacy and Management) Matematik ve İstatistuk (Mathematics and Statistics) Araştırma Metotları (Research Methods)

17 Mesleki Eğitimde Küresel Vizyon
Yüksek nitelikli öğretim elamanları ve öğrencilerle, inovatif öğrenme metotlarıyla, yüksek kalitedeki altyapı ve tesisleriyle, iş gücü piyasasıyla kurulan ilişkilerle ve daha ileri eğitim düzeyi için sağlanan geçiş imkanlarıyla çekici ve kapsayıcı bir mesleki eğitim sistemi kurulmalıdır. Yüksek kalitede mesleki eğitim öğrenciler, veliler ve toplum için büyük ölçüde genel eğitimle aynı değerde çekiciliğe sahip bir seçenek olabilmelidir. Yüksek kalitede temel mesleki eğitim öğrencileri hem anahtar yetkinliklerle hem de spesifik mesleki becerilerle donatmalıdır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

18 Mesleki Eğitimde Küresel Vizyon
İşverenler, işçiler, bağımsız girişimciler ve işsiz insanların hem yetkinliklerinin geliştirilmesine hem de kariyer değişikliklerine yardımcı olmak amacıyla kolayca erişilebilinir ve kariyer odaklı sürekli mesleki eğitim sağlanmalıdır. Öğrenme kazanımlarına dayalı esnek mesleki eğitim sistemleri esnek öğrenme yollarını desteklemelidir. Bu durumda farklı eğitim ve öğretim sistemleri (okul eğitimi, mesleki eğitim, yükseköğretim, yetişkin eğitimi) arasında geçiş ve iş yeri eğitiminde elde edilen yetkinliklerin onaylanması da dahil sargın (informal) ve yaygın (nonformal) öğrenmenin değerlendirilmesi sağlanmalıdır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

19 Mesleki Eğitimde Küresel Vizyon
Şeffaf yeterlilik sistemleriyle Avrupa Eğitim ve Öğretim Alanı öğrenme kazanımlarının toplanmasını ve transferini, yeterliliklerin ve yetkinliklerin tanınmasını ve ülkelerarası hareketliliği kolaylaştırmalıdır. Mesleki eğitim ve öğretim öğrencileri ve meslek uzmanları için büyük ölçüde uluslararası hareketliliği arttıran fırsatlar sağlanmalıdır. Bireylerin öğrenme ve profesyonel kariyerleri için kolay ulaşılabilinir ve yüksek kaliteli hayat boyu bilgi, rehberlik ve danışmanlık servisi sağlanmalıdır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

20 CEDEFOP (European Centre for the Development of Vocational Training)
CEDEFOP’un misyonu Avrupa Mesleki Eğitim ve Öğretim (VET-Vocational Educational and Training) politikalarının geliştirilmesini desteklemek ve bu politikaların uygulanmasına katkıda bulunmaktır. CEDEFOP’un stratejik hedefi mükemmelliği ve sosyal kuşatıcılığı (Social Inclusion) teşvik eden cazip bir mesleki eğitim ve öğretim için Avrupa işbirliğini güçlendirmek, ve Avrupa Komisyonunu, üye ülkeleri ve sosyal ortakları ilgili politikaların belirlenmesinde ve uygulanmasında desteklemektir. Kaynak: CEDEFOP

21 CEDEFOP (European Centre for the Development of Vocational Training)
CEDEFOP’un Temaları; Beceri ihtiyaçlarını belirleme (identifying skill needs) Yeterlilikleri anlama (understanding qualifications) Politika analizi (analysing policy) Hayat boyu öğrenmeyi geliştirmek (developing lifelong learning) Kaynak: CEDEFOP

22 ISCED 2011 (Uluslararası Standart Eğitim Sınıflaması)
ISCED (International Standart Classification of Education - Uluslararası Standart Eğitim Sınıflaması), Birleşmiş Milletlerin ülkeler arası karşılaştırılabilir verilerin toplanması, derlenmesi ve analiz edilmesi amacına sahip dünya çapında istatistiklerde kullanılan uluslararası bir sınıflandırmadır. ISCED, eğitim programlarının ve ilgili yeterliliklerin eğitim seviyeleri ve alanlarına göre organize edilmesi için referans bir sınıflamadır. ISCED, programlarda tanımlanan ve eğitim faaliyetlerini ve uluslararası olarak kabul edilmiş yeterlilikleri sınıflandırmak için düzenlenmiştir. Dolayısıyla, ISCED’in temel kavramları ve tanımları uluslararası geçerli olacak şekilde tasarlanmıştır. Kaynak: International Standard Classification of Education 2011, UNESCO

23 ISCO 88 (Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması)
ISCO-88 (International Standard Classification of Occupations-Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması), mesleklerle ilgili bir sistemdir. ISCO-88, mesleklerin uluslararası karşılaştırmasını mümkün kılmak için,  meslekleri tanımlamak amacına yönelik bir araçtır. Ayrıca, ulusal meslek sınıflamasını geliştirmek ve revize etmeye için yardımcı bir model olarak da kullanılmaktadır. Kaynak: International Labor Organization, TUİK

24 ECVET (Mesleki Eğitim ve Öğretim için Avrupa Kredi Sistemi)
ECVET (Mesleki Eğitim ve Öğretim için Avrupa Kredi Sistemi- European Credit System for Vocational Education and Training) mesleki eğitim ve öğretimde uluslararası kredi transferleri desteklemek, ve öğrenme kazanımlarının toplanması ve tanınması için tasarlanmıştır. Kaynak: CEDEFOP

25 Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler

26 Durgunluğun İstihdam Üzerindeki Etkisi (AB-27+)
Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler Durgunluğun İstihdam Üzerindeki Etkisi (AB-27+) Kaynak: CEDEFOP 26

27 Değişen Mesleki Yapı (AB-27+)
Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler Değişen Mesleki Yapı (AB-27+) Kaynak: CEDEFOP 27

28 Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler
Uygun Beceri (The Right Skills) İş piyasasının değişen ihtiyaçlarına cevap vermek için mesleki eğitimin kapasitesi geliştirilmelidir. Uzun dönemde değişen iş piyasasının ihtiyaçlarını mesleki eğitimin koşullarına entegre etmek için yükselen sektörleri ve becerileri, ve mevcut mesleklerdeki değişimleri daha iyi anlamak gerekmektedir. Kaynak: Bruges Communique, 2010

29 Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler
Uygun Beceri (The Right Skills) İş dünyasının değişen beklentilerine adapte olabilen sürdürülebilir bir mesleki eğitim sistemi benimsenmelidir. İlgili paydaşlarla işbirliği içinde mesleki eğitim standartları düzenli olarak gözden geçirilmeli, diploma veya sertifika sahibinden neler beklendiği tanımlanmalıdır. Bu da paydaşlar arasında (profesyonel sektör temsilcileri, sosyal ortaklar, ilgili sivil toplum örgütleri ve eğitim sağlayıcıları) yakın işbirliği demektir. Değişen yeni üretim teknolojilerine ve iş organizasyonlarına ayak uydurmak için mesleki eğitimin içeriği, altyapısı ve metotları düzenli olarak gözden geçirilmelidir. Kaynak: Bruges Communique, 2010

30 Yeterliliklere Göre Arz Eğilimleri, 15+ yaşlarında iş gücü (AB-27+)
Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler Yeterliliklere Göre Arz Eğilimleri, 15+ yaşlarında iş gücü (AB-27+) Kaynak: CEDEFOP 30

31 Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler
Düşük Düzey Yeterlilikler (Low Qualifications) Yeterlilik Düzeyi (Level of Qualification) ISCED 2011 Eğitim Düzeyi (Level of Education) Düşük Düzey Yeterlilikler (Low Qualifications) Erken Çocukluk Dönemi Eğitimi (Early Childhood Educational Development) 1 İlköğretim (Primary Education) 2 Ortaöğretim (Lower Secondary Education) Kaynak: CEDEFOP

32 Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler
Orta Düzey Yeterlilikler (Middle Qualifications) Yeterlilik Düzeyi (Level of Qualification) ISCED 2011 Eğitim Düzeyi (Level of Education) Orta Düzey Yeterlilikler (Middle Qualifications) 3 Lise (Upper Secondary Education) 4 Lise Sonrası Üniversite Derecesinde Olmayan Eğitim (Post-Secondary Non-Tertiary Education) Kaynak: CEDEFOP

33 Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler
Yüksek Düzey Yeterlilikler (High Qualifications) Yeterlilik Düzeyi (Level of Qualification) ISCED 2011 Eğitim Düzeyi (Level of Education) Yüksek Düzey Yeterlilikler (High Qualifications) 5 Önlisans veya Eşdeğer Düzey (Short-Cycle Tertiary Education) 6 Lisans veya Eşdeğer Düzey (Bachelor's or equivalent level) 7 Yüksek Lisans veya Eşdeğer Düzey (Master's or equivalent level) 8 Doktora veya eşdeğer düzey (Doctoral or equivalent level) Kaynak: CEDEFOP

34 Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler
İşgücü Piyasasındaki Dönüşüm (Labour Market Evolution) CEDEFOP’un hazırladığı beceri projeksiyonları gelecek on yıl içinde teknolojik değişimin düşük düzey yeterliliklere sahip kişilere olan talebin azalması pahasına yüksek ve orta düzey yeterliliklere sahip kişilere olan talebin artacağını göstermektedir. Düşük düzeyde beceri kullanmaya alışkın meslekler bile artan oranda orta ve yüksek düzeyde yeterliliğe ihtiyaç duyacaklardır. Bu demektir ki düşük düzey (ya da hiç) yeterliliğe sahip olanlar için gelecekte iş bulmak daha da zor olacaktır. Ayrıca yüksek becerili işçilerin ücretleri artarken düşük becerili ve vasıfsız işçilerin ücretlerinin düşmesi de istihdamdaki kutuplaşmayı gösteren bir başka kanıttır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

35 Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler
Kalite ve Mükemmellik (Quality and Excellence) Bilgi toplumunda mesleki beceri ve yetkinlikler akademik beceri ve yetkinlikler kadar önemlidir. Avrupa’da mesleki eğitim sistemlerindeki çeşitlilik karşılıklı öğrenme için bir değerdir. Ancak kalite güvencesi için şeffaf ve ortak bir yaklaşım karşılıklı güveni inşa edebilmek için gereklidir. Bu durum Avrupa’daki farklı mesleki eğitim sistemleri arasında hareketliliği, beceri ve yetkiliklerin tanınmasını kolaylaştıracaktır. Önümüzdeki on yıl içinde Avrupa’da mesleki eğitimde işbirliğinde kalite güvencesi öncelikli yer tutmalıdır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

36 Avrupa’da Mesleki Eğitimde Eğilimler ve Öngörüler
Yetkilendiri Güçlendirmek (Empowering People) Sadece iş gücü piyasası değil toplumlarda hızla değiştiğinden insanların yeni gelişmelere ve değişimlere adapte olabilmesi için meslekleriyle ilgili olmayan bilgi, beceri ve yetkinlikleri elde etmelerine de olanak tanınmalıdır. Bu anahtar yetkinlikler hem mesleki eğitim yoluyla hem de diğer eğitim şekilleriyle de elde edilebilinir. Ayrıca mesleki eğitim mesleki becerileri ihmal etmeden bu anahtar yetkinlikleri de elde etmeye olanak sağlamalıdır. Kaynak: Bruges Communique, 2010

37 Türkiye’de Önlisans Eğitimi: Açıköğretim Önlisans ve Meslek Yüksekokulları
Türkiye’de MYO’lar MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler

38 Türkiye’de MYO’lar 2547 sayılı Kanuna göre (2547/3ı) Meslek Yüksekokulu (MYO) “belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, önlisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumudur″. Meslek Yüksekokulu, ilk olarak öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde açıldı. Daha sonra 1981 yılında üniversitelere bağlanarak Yükseköğretim Kurulu bünyesine alınmıştır. MYO= Devlet Üniversitesi MYO+Vakıf Yükseköğretim Kurumu MYO + Diğer MYO Vakıf Yükseköğretim Kurumu MYO = Vakıf Üniversitesi MYO + Vakıf MYO Diğer MYO = Polis MYO + Astsubay MYO (Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı)

39 Türkiye’de MYO’lar Avrupa Birliği Yeterlilikler Çerçevesi (EQF) açısından bakılacak olursa: Yeterlilikler Çerçevesinin ilk 4 seviyeye karşı gelen eğitim MEB’in sorumluluğundadır. EQF’in 5. seviyesinden (Short cycle) itibaren 8.seviyeye kadar, yani son 4 seviye, üniversitelerin bünyesinde yürütülmektedir. Türkiye’de yükseköğretim ve üniversiteler Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK’ün) sorumluluğu altındadır. MYO eğitimi, EQF’in 5. düzeyine karşılık gelmektedir.

40 Kurumların Yeterlilik Çerçeveleri (MYK web sitesi 8 Mart 2013)
Yükseköğretim Kurumları MYK MEB 8 Doktora Diploması (Doktora, Sanatta Doktora ve Tıpta Uzmanlık) 8. Seviye MY Belgesi 7 Yüksek Lisans Diploması (Tezli) Yüksek Lisans Diploması (Tezsiz) 7. Seviye MY Belgesi 6 Lisans Diploması 6. Seviye MY Belgesi 5 Ön Lisans Diploması (Akademik) Ön Lisans Diploması (Mesleki) 5. Seviye MY Belgesi 4 4. Seviye MY Belgesi Mesleki ve Teknik Orta Öğretim Diploması, Ustalık Belgesi Ortaöğretim Diploması 3 3. Seviye MY Belgesi Kalfalık Belgesi 2 2. Seviye MY Belgesi İlköğretim Diploması 1 1. Seviyede şu an için tanımlanmış herhangi bir Yeterlilik Türü bulunmamaktadır, fakat gelecekte 1. seviye için bir ya da birden fazla yeterlilik türü (Örn. Okul öncesi yeterliliği, ilkokul yeterliliği, özel gereksinimleri olan kişilere yönelik yeterlilikler, yetişkin okul yazarlığı vb. gibi) belirlenebilir. Akademik Mesleki Genel

41 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
2014 Öğretim Yılı MYO Sayıları Yükseköğretim Kurumu Sayı (%) Devlet Üniversitesi 705 87,9 Vakıf Üniversitesi 57 7,1 Vakıf MYO 8 1,0 Diğer MYO 32 4,0 TOPLAM 802 100 Kaynak: 2013 ÖSYM Yükseköğretim Programlarının Merkezi Yerleştirmede En Küçük ve En Büyük Puanları Kitabı Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki MYO’lar dahil edilmemiştir

42 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
Öğretim Yıllarına Göre MYO Sayılarının Gelişimi Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki MYO’lar dahil edilmemiştir

43 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
2014 Öğretim Yılına Göre MYO’ların Türleri ve Sayıları MYO Türü Sayı MYO 549 Sağlık Hizmetleri 93 Teknik Bilimler 38 Sosyal Bilimler 36 Adalet 27 Denizcilik 5 Turizm ve Otelcilik 4 Sağlık Bilimleri 3 Havacılık 2 Turizm Güzel Sanatlar İşletmecilik 1 Tapu ve Kadastro Ormancılık Tarım Maden Ulaştırma Sanat ve Tasarım Lojistik Milli Saraylar ve Tarihi Yapılar Askeri ve Polis Akademiler 32 TOPLAM 802 Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri, Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki MYO’lar dahil edilmemiştir. eri

44 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
Öğretim Yılı MYO Öğrenci Sayıları* Yükseköğretim Kurumu Öğrenci Sayısı (%) Devlet Üniversitesi 90,6 Vakıf Üniversitesi 5,7 Vakıf MYO 7 .149 0,9 Diğer MYO 2,8 TOPLAM 100 * Açıköğretim öğrencileri dahil edilmemiştir. Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri

45 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
Yıllara Göre Açıköğretim Önlisans ve MYO Öğrenci Sayılarındaki Değişim Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri

46 Yükseköğretim Öğrenci Sayıları
Yıllara Göre Yükseköğretim Öğrenci Sayılarındaki Değişim Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri

47 2010 ve 2013 yılı Yükseköğretim Öğrenci Sayıları

48 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
Öğretim Yılı MYO Öğretim Elemanı Sayıları Profesör Doçent Yardımcı Doçent Öğretim Görevlisi Okutman Uzman Araştırma Görevlisi Çevirici E.Ö. Pl. Toplam Üniversiteler 184 213 1 590 10 000 631 293 285 1 13 197 Diğer Kurumlar 88 96 1 463 108 3 6 24 1 788 Türkiye Toplamı 301 1 686 11 463 739 296 291 14 985 Öğretim Üyesi Öğretim Üyesi Dişındaki Öğretim Elemanı Toplam 2 171 12 814 14 985 %14,5 %85,5 %100 Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri

49 Yükseköğretimde Öğretim Elemanı Sayısı
Öğretim Yılı Öğretim Elemanı Sayıları Yükseköğretim Kurumu Toplam Öğretim Elemanı Sayısı (%) Devlet Üniversitesi 84.38 Vakıf Üniversitesi 16 772 12.84 Vakıf MYO 421 0.32 Diğer Kurumlar 3 212 2.46 TOPLAM 100.00 Kaynak: ÖSYM Yükseköğretim İstatistikleri

50 2013 yılı Öğrenci ve Öğretim Elemanı Sayıları

51 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
Yıllara Göre MYO Programlarının Kontenjan ve Yerleşen Sayılarındaki Değişim ( ) Kaynak: ÖSYM

52 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
MYO Programlarına Yerleşen Öğrenci Sayısı (2013) YGS ile Yerleşen Sınavsız Yerleşen Toplam Yerleşen 46% 54% 100% YGS ile Yerleşen Sınavsız Yerleşen Toplam Yerleşen 46% 54% 100% Kaynak: ÖSYM Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki Üniversiteler dahildir.

53 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
Lise Türüne Göre MYO Programlarına Yerleşen Öğrenci Sayısı (2013) Meslek Lisesi Mezunu Diğer Lise Türlerinden Mezun Toplam Yerleşen 54% 46% 100% Kaynak: ÖSYM Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki Üniversiteler dahildir.

54 MYO Programları Ameliyathane Hizmetleri 14 100% Anestezi 54
Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 1 Ameliyathane Hizmetleri 14 100% 2 Anestezi 54 3 Basın ve Yayıncılık 5 4 Bilgi Güvenliği Teknolojisi Bilgisayar Operatörlüğü 6 Biyomedikal Bilimler 7 Coğrafi Bilgi Sistemleri 8 Çevre Sağlığı 9 Çevre Temizliği ve Denetimi 10 Çim Alan Tesisi ve Yönetimi 11 Diyaliz 24 12 Döküm 13 Engelli Bakımı ve Rehabilitasyon Fındık Eksperliği 15 Fizyoterapi 39 16 Harita ve Kadastro 83 17 İlk ve Acil Yardım 96 18 İş Makineleri Operatörlüğü 19 İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği 20 Laborant ve Veteriner Sağlık 42 21 Laboratuvar Teknolojisi 22 Meyve ve Sebze İşleme Teknolojisi 23 Odyometri Ormancılık ve Orman Ürünleri 29 25 Otobüs Kaptanlığı Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 26 Otopsi Yardımcılığı 2 100% 27 Özel Güvenlik ve Koruma 29 28 Perfüzyon Teknikleri 8 Podoloji 1 30 Posta Hizmetleri 10 31 Raylı Sistemler Elektrik ve Elektronik Teknolojisi 5 32 Raylı Sistemler Makine Teknolojisi 3 33 Raylı Sistemler Makinistlik 34 Raylı Sistemler Yol Teknolojisi 35 Reklamcılık 36 Sahne ve Dekor Tasarımı 37 Sahne ve Gösteri Sanatları Teknolojisi 38 Sivil Savunma ve İtfaiyecilik 18 39 Sosyal Güvenlik 7 40 Spor Yönetimi 41 Su Altı Teknolojisi 4 42 Tapu ve Kadastro 43 Tıbbi Görüntüleme Teknikleri 72 44 Turist Rehberliği 45 Turizm Rehberliği 14 46 Ulaştırma ve Trafik Hizmetleri 6 47 Yapı Tesisat Teknolojisi 48 Yat Kaptanlığı 49 Rafineri ve Petro-Kimya Teknolojisi 99% 50 Uygulamalı İspanyolca ve Çevirmenlik

55 MYO Programları Havacılıkta Yer Hizmetleri Yönetimi 2 98% Adalet 58
Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 51 Havacılıkta Yer Hizmetleri Yönetimi 2 98% 52 Adalet 58 97% 53 Deniz Ulaştırma ve İşletme 11 54 Optisyenlik 39 96% 55 Raylı Sistemler İşletmeciliği 4 56 Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik 119 57 Tıbbi Laboratuvar Teknikleri 104 Bitki Koruma 95% 59 Gemi Makineleri İşletme 8 60 Üretimde Kalite Kontrol 61 Atçılık ve Antrenörlüğü 7 94% 62 Uygulamalı Rusça ve Çevirmenlik 63 Deniz ve Liman İşletmeciliği 22 93% 64 Turizm Animasyonu 65 Gemi İnşaatı 9 92% 66 İnşaat Teknolojisi 150 67 Maliye 70 68 Oto Boya ve Karoseri 69 Radyoterapi 17 Sivil Havacılık Kabin Hizmetleri 71 Şarap Üretim Teknolojisi 3 72 Yaşlı Bakımı 77 73 Bankacılık ve Sigortacılık 225 91% 74 Çocuk Gelişimi 183 75 İş Sağlığı ve Güvenliği 49 Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 76 Mimari Restorasyon 47 91% 77 Aşçılık 55 90% 78 Biyomedikal Cihaz Teknolojisi 79 Çağrı Merkezi Hizmetleri 21 80 İç Mekan Tasarımı 9 81 Elektronörofizyoloji 10 89% 82 Eser Koruma 3 83 Evde Hasta Bakımı 12 84 Geoteknik 4 85 Mimari Dekoratif Sanatlar 86 Tıbbi Tanıtım ve Pazarlama 26 87 Uçak Teknolojisi 16 88 Halkla İlişkiler ve Tanıtım 121 88% 89 Makine 202 90 Mekatronik 93 91 Basım ve Yayın Teknolojileri 29 87% 92 Fotoğrafçılık ve Kameramanlık Otomotiv Teknolojisi 101 94 Süs Bitkileri Yetiştiriciliği 95 Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı 240 86% 96 Metalürji 15 97 Radyo ve Televizyon Programcılığı 85% 98 Sağlık Kurumları İşletmeciliği 52 99 Yerel Yönetimler 100 Ağız ve Diş Sağlığı 27 84%

56 MYO Programları Elektrik 236 84% Grafik Tasarımı 82 Bağcılık 1 83%
Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 101 Elektrik 236 84% 102 Grafik Tasarımı 82 103 Bağcılık 1 83% 104 Kültürel Miras ve Turizm 2 105 Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği 21 106 Tarım Makineleri 16 107 Turizm ve Seyahat Hizmetleri 63 108 Balon Pilotluğu 82% 109 Eczane Hizmetleri 13 110 Elektrikli Cihaz Teknolojisi 8 111 Marina İşletme 3 112 Saç Bakımı ve Güzellik Hizmetleri 20 113 Sondaj Teknolojisi 9 114 İkram Hizmetleri 81% 115 Patoloji Laboratuvar Teknikleri 18 116 Bilgi Yönetimi 10 80% 117 Uygulamalı İngilizce ve Çevirmenlik 26 118 Avcılık ve Yaban Hayatı 11 79% 119 Dış Ticaret 234 120 Kuyumculuk ve Takı Tasarımı 24 121 Sosyal Hizmetler 122 Bilgisayar Programcılığı 448 78% 123 Kimya Teknolojisi 52 124 Kontrol ve Otomasyon Teknolojisi 53 125 Makine, Resim ve Konstrüksiyon 38 Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 126 Yapı Denetimi 42 78% 127 Elektromekanik Taşıyıcılar 3 77% 128 Moda Tasarımı 54 129 Turizm Yönetimi 1 130 Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve Dağıtımı 20 76% 131 Elektronik Teknolojisi 173 132 İnternet ve Ağ Teknolojileri 9 133 Lojistik 139 134 Radyo ve Televizyon Teknolojisi 22 135 Alternatif Enerji Kaynakları Teknolojisi 14 75% 136 Gıda Kalite Kontrolü ve Analizi 25 137 Giyim Üretim Teknolojisi 38 138 İnsan Kaynakları Yönetimi 44 Turizm ve Otel İşletmeciliği 237 140 Elektronik Haberleşme Teknolojisi 72 73% 141 Endüstriyel Kalıpçılık 16 142 Fidan Yetiştiriciliği 7 143 İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi 65 144 Kooperatifçilik 12 145 Gıda Teknolojisi 125 72% 146 Yat İşletme ve Yönetimi 71% 147 Hava Lojistiği 2 70% 148 Mobilya ve Dekorasyon 68 149 Emlak ve Emlak Yönetimi 36 68% 150 Bilgisayar Teknolojisi 27 67%

57 MYO Programları Muhasebe ve Vergi Uygulamaları 465 67%
Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 151 Muhasebe ve Vergi Uygulamaları 465 67% 152 Tarımsal İşletmecilik 7 153 Diş Protez Teknolojisi 20 66% 154 Pazarlama 138 155 Peyzaj ve Süs Bitkileri 35 156 Bilgisayar Destekli Tasarım ve Animasyon 11 65% 157 Tarla Bitkileri 5 158 İşletme Yönetimi 352 63% 159 Geleneksel El Sanatları 54 62% 160 Kaynak Teknolojisi 16 161 Medya ve İletişim 6 162 Gaz ve Tesisatı Teknolojisi 48 61% 163 Bahçe Tarımı 31 60% 164 Çevre Koruma ve Kontrol 22 59% 165 İş ve Uğraşı Terapisi 2 166 Tekstil Teknolojisi 74 167 Maden Teknolojisi 14 58% 168 Süt ve Ürünleri Teknolojisi 23 169 Acil Durum ve Afet Yönetimi 4 56% 170 Endüstri Ürünleri Tasarımı 9 171 Lastik ve Plastik Teknolojisi 172 Tarımsal Ürünler Muhafaza ve Depolama Teknolojisi 3 173 Yapı Ressamlığı 174 Tahribatsız Muayene 1 55% 175 Deri Konfeksiyon 54% Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 176 Doğal Yapı Taşları Teknolojisi 6 54% 177 Ortopedik Protez ve Ortez 13 178 Görsel İletişim 1 53% 179 Seramik, Cam ve Çinicilik 11 180 Tıbbi ve Aromatik Bitkiler 46 181 Kozmetik Teknolojisi 3 52% 182 Organik Tarım 68 183 Çay Tarımı ve İşleme Teknolojisi 2 50% 184 Doğalgaz ve Tesisatı Teknolojisi 8 185 Enerji Tesisleri İşletmeciliği 4 186 Halıcılık ve Kilimcilik 187 Endüstriyel Tavukçuluk 48% 188 Ayakkabı Tasarım ve Üretimi 7 47% 189 Çorap ve Moda Tasarımı 190 Kümes Hayvanları Yetiştiriciliği 191 Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası 20 46% 192 Mobil Teknolojileri 45% 193 Seracılık 17 194 Süt ve Besi Hayvancılığı 9 195 Deri Teknolojisi 44% 196 Tohumculuk 10 43% 197 Sulama Teknolojisi 39% 198 Boya Teknolojisi 38% 199 Et ve Ürünleri Teknolojisi 200 Kağıt Teknolojisi 33%

58 MYO Programları TOPLAM 7454 80% 201 Arıcılık 5 32% 202
Program Adı Program Sayısı Y/K (%) 201 Arıcılık 5 32% 202 Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi 3 29% 203 Perakende Satış ve Mağaza Yönetimi 2 28% 204 Beton Teknolojisi 4 27% 205 Su Ürünleri İşleme Teknolojisi 1 206 Yapı Yalıtım Teknolojisi 10 207 Endüstriyel Cam ve Seramik 24% 208 Kuruyemiş Üretimi ve Teknolojisi 23% 209 Yağ Endüstrisi 20% 210 Yem Teknolojisi ve Hayvan Besleme 211 Mantarcılık 17% 212 Endüstriyel Bitkiler Yetiştiriciliği 13% 213 Seramik ve Cam 10% 214 Turizm 8% 215 Un ve Unlu Mamuller Teknolojisi 7% TOPLAM 7454 80%

59 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
2013 MYO Programlarıyla İlgili Veriler Kontenjan (K) Yerleşen (Y) Y/K (%) 80% Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki Üniversiteler dahil değildir. Kaynak: 2013 ÖSYM Yükseköğretim Programlarının Merkezi Yerleştirmede En Küçük ve En Büyük Puanları Kitabı

60 MYO’larına Dair Sayısal Göstergeler
2013 MYO Programlarıyla İlgili Veriler Program Türü Sayısı Toplam Program Sayısı Önlisans 215 7 454 Kaynak: ÖSYS Yükseköğretim Programlarının Merkezi Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanları Kitabı, 2013 Not: KKTC ve Diğer Ülkelerdeki Üniversiteler dahil değildir.

61 Açıköğretim Önlisans Program Sayıları
Üniversite Adı Önlisans Program Sayısı Anadolu Üniversitesi 31 Atatürk Üniversitesi 14 Toplam 45

62 Açıköğretim Önlisans Programları (2013)
Sıra Program Adı Program Sayısı Kontenjan (K) Yerleşen (Y) Y/K (%) 1 Adalet Adalet (Atatürk Üniversitesi, AÖF) 3 000 2 729 91% Adalet (Anadolu Üniversitesi, AÖF) 25 000 100% 2 Bankacılık ve Sigortacılık _ 3 587 3 Bilgisayar Programcılığı 335 4 Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı 1636 5 Çağrı Merkezi Hizmetleri 369 6 Çocuk Gelişimi 2 718 7 Dış Ticaret 1 741 8 Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve Dağıtımı 2 821 9 Emlak ve Emlak Yönetimi 813 10 Ev İdaresi 1 275 11 Fotoğrafçılık ve Kameramanlık 1 219 12 Halkla İlişkiler ve Tanıtım 5 182 13 İlahiyat İlahiyat (Atatürk Üniversitesi, AÖF) 1 500 İlahiyat (Anadolu Üniversitesi, AÖF) 38 052 14 İnsan Kaynakları Yönetimi 2 187 15 İş Sağlığı ve Güvenliği 1 193 16 İşletme Yönetimi 3 063 17 Kültürel Miras ve Turizm 141

63 Açıköğretim Önlisans Programları (2013)
Sıra Program Adı Program Sayısı Kontenjan (K) Yerleşen (Y) Y/K (%) 18 Laborant ve Veteriner Sağlık 1 _ 6089 19 Lojistik 2 1317 20 Marka İletişimi 332 21 Medya ve İletişim 578 22 Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası 125 23 Muhasebe ve Vergi Uygulamaları 1998 24 Özel Güvenlik ve Koruma 1205 25 Perakende Satış ve Mağaza Yönetimi 740 26 Radyo ve Televizyon Programcılığı 989 27 Reklamcılık 69 28 Sağlık Kurumları İşletmeciliği Sağlık Kurumları İşletmeciliği(Atatürk Üniversitesi, AÖF) 1000 100% Sağlık Kurumları İşletmeciliği (Anadolu Üniversitesi, AÖF) 12082 29 Sosyal Bilimler 400 30 Sosyal Hizmetler 23843 31 Spor Yönetimi 1256 32 Tarım 998 33 Turizm ve Otel İşletmeciliği 978 34 Turizm ve Seyehat Hizmetleri 268 35 Yerel Yönetimler 727 TOPLAM 45 150555 

64 Türkiye’de Meslek Yüksekokulları’nın Sorunları

65 Türkiye’de MYO’ların Sorunları
MYO’nun sorunları özet olarak, Bütün alanlardaki en genel sorunumuz; sorunun çözümü üzerinde düşünmek ve çaba sarfetmek yerine sorundan şikayet etmenin yaygın bir tutum olmasıdır. meslek standartlarını sağlayacak düzeyde uygulamalı eğitimin gerçekleştirilememesi, öğrenci ve öğretim elemanlarının motivasyon eksikliği, toplumda mesleğe dair yeterli düzeyde saygınlık algısı olmamasıdır. İş dünyasının öğrencilere işyeri eğitimi imkanı sağlama konusunda yeterli desteği vermemesi

66 Türkiye’de MYO’ların Sorunları
Yükseköğretim alanında, mesleki eğitimin ilk basamağı olan MYO’lara yönelik temel eleştiri, iş dünyasının beklentilerini karşılayacak insan gücü yetiştirilmesinde yetersizliktir. İş dünyasının taleplerine tatmin edici düzeyde cevap verebilen sürdürülebilir bir mesleki eğitim sistemi kurulamamıştır. 1980’lerin ilk yarısından beri MYO’ların geliştirilmesine yönelik projeler uygulanmıştır. Bu projeler pilot projelerdi. Giderek büyüyen MYO sisteminin hacmi yanında yetersiz kalmanın yanı sıra projelerin uygulandığı MYO’larında bile sürekli ve kalıcı bir sistem kurulamamış ve bir mesleki eğitim geleneği oluşturulamamıştır.

67 Türkiye’de MYO’ların Sorunları
Türkiye’de işsizliğe karşın iş dünyasının nitelikli insan gücü bulma konusunda karşılaştığı zorluk, iş gücü arzı ile iş gücü talebi arasındaki uyumsuzluğa işaret etmektedir. Bu durum esas itibariyle, mesleki ve teknik eğitim ile iş dünyası arasındaki bağlantının zayıflığından ve hatta bazı alanlarda olmamasından kaynaklanmaktadır. İş dünyası ile eğitim sistemi arasındaki kopukluk, yeterli nitelikte, çeşitlilikte ve sayıda iş gücü yetiştirilmesine engel olmaktadır. Mesleki teknik eğitimde gözlenen temel zaafiyet, iş gücüne yeterli beceri kazandırılamamasıdır.

68 Türkiye’de MYO’ların Sorunları
Avrupa Yeterlilikler Çerçevesinde, yeterlilik (qualification), öğrenme kazanımları (learning outcomes) denilen üç bileşenden oluşmaktadır: Bilgi (knowledge), beceri (skill) ve yetkinlik (competence). Bu üç tür öğrenme kazanımında, asıl sorun beceri kazandırılmasında ortaya çıkmaktadır. Çünkü, Türkiye’de, meslek yüksekokullarında genel olarak, atölye, laboratuvar ve işyeri uygulamasındaki yetersizlikler dolayısıyla mezunlar mesleklerinin gerektirdiği beceriyi kazanamamaktadırlar. Teorik bilgi anlamında, genelde, yetersizlik söz konusu değildir. Ancak, yeterli beceri kazandırılamadığı takdirde, dolayısıyla yetkinlikte de zaaf ortaya çıkmaktadır. Çünkü, yetkinlik, beceri ile bilginin birleştirilerek bir işe uygulanması anlamındadır.

69 Türkiye’de MYO’ların Sorunları
Kaynak: Dünya Bankası, 2008

70 Türkiye’de Meslek Yüksekokullarının Yeniden Düzenlenmesi

71 I. Gerçekleşen Düzenlemeler

72 Gerçekleşen Düzenlenmeler
Mesleki ve Teknik Yükseköğretimin yeniden düzenlenmesi için 2008 yılının ortalarından beri, YÖK bünyesinde çabalar sürdürülmektedir. Bu bağlamda düzenlemenin yasal temelini sağlamak üzere, bir dizi mevzuat değişikliği hazırlanarak, yasalaşma süreci gereği, Milli Eğitim Bakanlığına sunulmuştur. Lisans eğitimi veren eğitim fakültelerine dair öngörülen yasal düzenleme gerçekleşmiştir. 13 Şubat 2011 tarihinde kabul edilen 6111 sayılı (torba) yasayla da mesleki eğitimle ilgili bazı değişiklikler yapılmıştır.

73 Trimester Sistemi 6611 sayılı (torba) yasayla 2547 sayılı kanunun 3 (ı)maddesinde yer alan MYO tanımında değişiklik yapılarak, toplam 2 yıl veya 6 dönem (trimester) olarak öngörülen MYO eğitiminin yarısının okul yarısının işyeri eğitimi şeklinde yapılmasına imkân sağlanması amaçlanmıştır. Madde 2547/3(ı): (Değişik: 13/2/ /170 md.) Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, önlisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumudur.

74 Trimester Sistemi 1 İE+ 1 OE+… veya 2 İE + 2 OE + 1 İE + 1 OE
3 Dönem İşyeri Eğitimi (İE)+ 3 Dönem Okul Eğitimi (OE) 1 İE+ 1 OE+… veya 2 İE + 2 OE + 1 İE + 1 OE Veya bir başka düzende.

75 Sigorta 6611 sayılı (torba) yasayla Mesleki ve Teknik Yükseköğretim de 3308 sayılı kanun kapsamına alınmıştır. Bu kapsamda mesleki teknik yükseköğretim öğrencileri de iş yeri eğitimi (stajları) sırasında hastalık ve kazalara karşı sigorta edilecek ve sigorta masrafları ilgili yükseköğretim kurumu tarafından sağlanacaktır.

76 Öğrenciye İşyeri Eğitimi Sırasında Ücret Ödenmesi
6611 sayılı (torba) yasayla Mesleki ve Teknik Yükseköğretim Kurumu öğrencilerine işyeri eğitimi (staj) sırasında net asgari ücretin %30’u ödenecektir hükmü eklenmiştir. En az on işçi çalıştıran işyeri sahiplerine stajyer öğrenci alma zorunluluğu getirilmiştir. 10 işçi sayısı Bakanlar Kurulu kararı ile 5’e indirilebilinir.

77 Programların Adlandırılması
MYO’nun bölüm ve programlarının ISCED’97 ve ISCO’88 gibi uluslararası eğitim alanı ve meslek sınıflandırmalarına göre yeniden adlandırılarak düzenlenmesine dair karar: Bu karar doğrultusunda 2009 yılında, MYO’nun bünyesindeki tüm bölüm ve programlar ISCED’97 ye göre yeniden adlandırılmıştır.

78 Programların Adlandırılması
Aynı müfredatı göstermesine rağmen farklı isimlerde açılan program isimleri tek isim altında toplanmıştır; Müfredatları büyük oranda örtüşen program isimleri, küçük farklılıkları da kapsayacak şekilde yeniden isimlendirilmiştir; İşgücü piyasası ve meslek kategorileri (ISCO-88) göz önüne alınmıştır; Mesleki ortaöğretimdeki alan ve dallarla uyum sağlanmıştır.

79 Dikey Geçiş MYO’lardan lisans programlarına dikey geçiş
yoluyla, dikey geçiş sınavlarında başarılı olmak koşuluyla, lisans programı giriş kontenjanının %10’u kadar öğrenci kabul edilmekte, hangi lisans programına hangi MYO programından dikey geçiş yoluyla öğrenci kabul edileceği, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmektedir.

80 Sınava Başvuran Aday Sayısı Tercih Yapan Aday Sayısı
Dikey Geçiş Dikey Geçiş Sınavıyla İlgili Veriler Sınava Başvuran Aday Sayısı Tercih Yapan Aday Sayısı Kontenjan Yerleşen 2012 85 461 29 094 25 708 2013 35 048 31 097 Kaynak: ÖSYM

81 2013 Dikey Geçiş Sınavıyla İlgili Veriler
Kontenjan 35 048 Yerleşen 31 097 Yerleşen/Kontenjan Oranı %88,7 Başvuru Yapabilen Toplam Önlisans Program Sayısı 605 Tercih Edilebilecek Toplam Lisans Program Sayısı 271 Hiç Başvuru Yapılmayan Önlisans Program Sayısı 95 Kaynak: ÖSYM

82 II. Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar

83 METEKOM Meslek Yüksekokullarında planlama ve koordinasyon, kalite güvence ve standartlar, akreditasyon, veri tabanı, izleme ve düzenleme, müfredat, projeler ve destekleme konularında çalışmalar yürütmek üzere, Yükseköğretim Kurulu bünyesinde Mesleki ve Teknik Eğitim Koordinasyon Merkezi kurulması planlanmaktadır (YÖK-METEKOM).

84 MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KOMİSYONU
METEKOM MTE KOORDİNASYON MERKEZİ YÖK MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KOMİSYONU MTE DANIŞMA KONSEYİ TOBB MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİM,SANAYİ VE TEKNOLOJİ B. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR B. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK B. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK B. MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEKLERİ İŞÇİ VE İŞVEREN SENDİKALARI İLGİLİ STK’LAR (YILDA EN AZ İKİ KERE TOPLANIR) TALEPLER VERİTABANI, KALİTE GÜVENCE, STANDARDLAR VE AKREDİTASYON KOMİTESİ İŞYERİ EĞİTİMİ VE İZLEME KOMİTESİ PROJELER VE DESTEKLEME KOMİTESİ PROGRAM ve MÜFREDAT KOMİTESİ

85 METEKOM Görevleri Mesleki Teknik Eğitim (MTE) kurumları arasında koordinasyonu sağlama, Gelişmelerini sağlamak için planlama yapma, Sektörün talepleri doğrultusunda istihdam arzı projeksiyonlarını hazırlama, Kalite güvence ve standartlar dâhilinde eğitim ve öğretim yapmalarını sağlama ve bunun için ölçütler belirleme, Ulusal ve uluslararası akreditasyonunu sağlama,

86 Program ve Müfredat Komitesi
METEKOM Program ve Müfredat Komitesi Yeni MTE kurumlarının açılması ve mevcutlarının iyileştirilmesine dair öneriler geliştirme, MTE’lerde gerekli bölümlerin, programların ve kısa süreli, sertifikaya dayalı mesleki kursların açılmasını sağlama, Piyasa talepleri doğrultusunda bölüm ve programların açılması ile sertifikalarının düzenlenmesini sağlama, Mesleki ve Teknik Ortaöğretim ile Mesleki ve Teknik Yükseköğretim Kurumları arasında koordinasyonu sağlama, AB normlarına göre öğrenci ve öğretim elemanı oranını planlama.

87 Program ve Müfredat Komitesi
METEKOM Program ve Müfredat Komitesi Yatay ve dikey geçiş için uygulanmakta olan müfredatların arasında uyum sağlama, Müfredatları piyasa talepleri doğrultusunda güncelleme, AKTS’ne göre müfredatları güncelleme, Okullar arasında kredi transferinin esnek hale getirme, Meslek eğitimi almak isteyenler için uzaktan eğitimi teşvik etme

88 Veritabanı, Kalite Güvence, Standartlar ve Akreditasyon Komitesi
METEKOM Veritabanı, Kalite Güvence, Standartlar ve Akreditasyon Komitesi MTE’de eğitim, öğretim, öğretim elemanı ve öğrenci kalite kriterlerini belirleme ve güncelleme, MTE’de ortak dilin oluşumunu sağlamak amacıyla “Mesleki Terimler Sözlüğü” hazırlama, Öğretim elemanlarının teorik bilgi ve uygulama yeterliliklerini izleme, Müfredatlar arası uyumu sağlama, Bölüm Başkanı ve Okul Müdürü olacak Öğretim Elemanları için kriterleri belirleme, AB, MYK ve TÜRKAK mevzuatı çerçevesinde MTE’in akreditasyon faaliyetlerini yürütme,

89 Veritabanı, Kalite Güvence, Standartlar ve Akreditasyon Komitesi
METEKOM Veritabanı, Kalite Güvence, Standartlar ve Akreditasyon Komitesi MYKnın belirlediği yeterlilikler doğrultusunda MTE kurumlarında eğitimi ve öğretimi düzenleme, MTE alanında çıkacak olan akademik dergilerin akreditasyonunu yapma, MTE kurumlarının MYK nezdinde akredite olması için gerekli çalışmaları yapma MTE Kurumlarının envanterlerini dijital ortamda oluşturma ve güncelleştirme, MTE kapsamındaki öğrenciler ile öğretim elemanlarını WEB ortamında izleme,

90 Veritabanı, Kalite Güvence, Standartlar ve Akreditasyon Komitesi
METEKOM Veritabanı, Kalite Güvence, Standartlar ve Akreditasyon Komitesi MTE kurumlarından mezun Türkiye’nin yükseköğretim görmüş vasıflı insan gücü envanterini oluşturma ve izleme, TOBB, TESK, TÜİK ile BİLİM,SANAYİ ve TEKNOLOJİ BAKANLIĞI ile koordineli olarak, MTE Kurumlarının bulunduğu bölgelerin sanayi envanterini MTE işyeri eğitimi için dijital ortamda oluşturma, MTE Kurumlarındaki donanımı izleme.

91 İşyeri Eğitimi ve İzleme Komitesi
METEKOM İşyeri Eğitimi ve İzleme Komitesi İşyeri eğitim sürecini oluşturmak ve haritasını çıkarma, İş ve endüstri dünyasına, işyeri eğitimi yapacak öğrenciler için yeterli sayıda işyeri eğitimi kapasitesi oluşturulmak üzere çalışmalar yapmak. İşyeri eğitimi sırasında öğrencilerin yükseköğretim kurumları tarafından sigortalanması ve işyeri tarafından öğrenciye asgari ücretin %30’nu ödemesi için gerekli çalışmalar yapmak. Her bir program türünün işyeri eğitimi için gerekli dökümanların hazırlanmasını koordine etmek. MTE eğitim-öğretim sürecini izleme, Mezunları izleme, Sorunları tespit edip, çözüm üretme, MTE sistemini çağdaş gelişmeler ve piyasa talepleri doğrultusunda güncelleme

92 Projeler ve Destekleme Komitesi
METEKOM Projeler ve Destekleme Komitesi AB, Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası, TUBİTAK, uygulayıcı Bakanlıklar ile ulusal ve uluslar arası projeler ve ulusal sanayiden gelecek proje taleplerini koordine etme, Türkiye MTE sistemini gelişmiş ülkelerin MTE sistemlerine paralel hale getirmek için, MEB ile koordineli olarak ulusal ve uluslar arası projeleri alma ve yürütme, AB normları çerçevesinde, AB fonlarıyla MTE sistemini kurma ve geliştirme.

93 Uygulamalı Bilimler Fakültesi
MYO’ların doğrudan üniversite rektörlüğüne bağlanması yerine üniversite bünyesinde bulunan Uygulamalı Bilimler Fakültesine bağlanması ve önlisans düzeyindeki mesleki eğitimde bu fakültenin sorumlu olması halinde daha etkin bir eğitim-öğretim ve mesleki eğitim yönetimi gerçekleşeceğini düşünüyoruz. Bu fakülte bünyesinde aynı zamanda 4 yıllık lisans derecesi veren bölümler bulunabilir.

94 Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar
Mesleğe dair değer dünyasının beslenmesinin geliştirilmesi. Ahilik sisteminde Avrupa Yeterlilikler Çerçevesiyle ilginç bir benzerlikle 8 düzey söz konusudur. Ahilik sadece bir mesleki eğitim sistemi değil ayrıca bir ahlak okuludur. Küçük veya büyük meslek değil iyi yapılan meslek ölçüsü toplumda genel bir kabul görmelidir. “Meslek Özgürlüktür”

95 Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar
Eğitimde başarıyı ve niteliği teşvik eden filtreler konulmalıdır. Bu nedenle MYO’ya sınavsız geçiş kaldırılması yaralı olacaktır. Bunun için, 4702 sayılı kanunun sınavsız geçişe imkan veren maddeleri kaldırılmalıdır. Programlara giriş, ÖSS sınav başarısına dayalı olmalıdır. Mesleki ve teknik eğitimin saygınlığının sosyal itibarının yükseltilmesi için çalışmalar yapılmalıdır.

96 Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar
MYO’ların işgücü piyasası ile ilişkilerini güçlendirmek ve sürdürülür kılmak amacıyla, her üniversite bünyesinde MYO’lara yönelik bir“Danışma Kurulu” ile MYO programlarının ilgili oldukları sektör ile ilişkilerini artırmak amacıyla, MYO bünyesinde her bir program için bir “Danışma Komitesi” oluşturmalıdır.

97 Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar
MYO programlarının müfredatları sektör taleplerini göz önüne alarak düzenlenmeli ve değişen taleplere göre sürekli olarak güncellenmelidir. Müfredatların hazırlanması ve eğitimin yürütülmesi, “Danışma Kurulu” ve “Danışma Komitesi” ile birlikte düzenlenmeli ve yürütülmelidir.

98 Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar
Meslek yüksekokullarının, 2015 yılının sonuna kadar tüm programlarında, işyeri eğitiminin ilgili sektör kuruluşlarında yapılmasına öncelik vermek kaydıyla, 3 trimesterlık ve 3OE+3İE sistemine geçmiş olmaları; ya da MYO bünyesinde kurulan atölyelerde iş yeri eğitimine eşdeğer eğitimin yapılabileceğinin Danışma Kurulu ve Danışma Komitesinin olumlu görüşü ve üniversitenin önerisi ve YÖK’ün onayıyla kabul edilmiş olması gerekir. Bu koşulu sağlayamayan MYO programlarına öğrenci kabulünün durdurulması planlanmaktadır.

99 Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar
MYO programlarına ilk defa öğrenci kabulü veya yeni programlar açılması, yılda 3 trimester eğitim yapılan 3OE+3İE sistemini gerçekleştirebilme olanağının var olma koşuluna bağlanmalıdır.

100 Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar
MYO’ da meslekleri tanıtmak, meslek edindirmek ve iş dünyası hakkında bilgiler vermek ve kariyer imkanları konusunda öğrencileri yönlendirmek üzere “Mesleki ve Teknik Eğitim Rehberliği” sağlanmalıdır. MYO’da görevlendirilecek öğretim elemanlarında pedagojik formasyon ve alanında iş tecrübesine önem verilmelidir. Sektördeki usta öğreticilerden MYO’lar da yeterince yararlanılabilmesi için, görevlendirme ve ücretlendirme sistemi daha esnek hale getirilmelidir.

101 Önerilen Diğer Düzenlemeler ve Planlanan Çalışmalar
Kısacası, MYO programlarında uygulama imkanları meslek standartlarını garanti edecek düzeye çıkarılmalı, öğrenci ve öğretim elemanlarına motivasyon kazandırılmalı ve toplumda mesleğe dair değer alanı yeniden inşa edilmeli, mesleğin itibar algısı yükseltilmelidir.

102 Sonuç Türkiye’nin bugünkü genç nüfusu ve demografik özellikleri, önemli bir potansiyel avantaj sunmaktadır. Ülkenin rekabet gücünün artırılmasında, genel olarak eğitimin, özelde mesleki eğitimin ayrı bir önemi vardır. Beşeri sermayenin sosyal faydası, maliyetinden daha yüksek olduğundan beşeri sermayeyi geliştirecek eğitime yatırım yapılmasına önem verilmelidir. Ülkenin çalışma çağındaki kalabalık nüfusunun sunduğu “demografik fırsattan” yararlanabilmesi için Türkiye’nin bugün yatırım yapması gerekmektedir. Üretken nüfus fırsat penceresinin kapanmaya başlayacağı 2020 yılına kadar artmaya devam edecektir.

103 Sonuç Çalışma çağındaki nüfus önümüzdeki on yılda, yıllık den fazla artması beklenmektedir.  Çalışma çağındaki nüfusun toplam nüfusa oranı 1980 yılında, %55 idi. BM projeksiyonlarına göre, 2020 yılında %69.3’e yükselmesi ve daha sonra düşmeye başlaması beklenmektedir. Bu durum “fırsat penceresi” olarak adlandırılmaktadır. Bazı kilit politika uygulamalarının etkisini göstermesi uzun yıllar alacağından,Türkiye’nin demografik olarak önüne çıkan bu imkanı değerlendirmesi için hızlı bir şekilde, bugün eyleme geçmesi, eğitim alanında eğitim sistemini yeterli sayıda ve nitelikte beşeri sermaye üretecek tarzda reorganize etmesi gerekmektedir.

104 Sonuç Potansiyel avantajlar taşıyan büyük genç nüfus, eğer eğitim ve istihdam imkanı bulamazsa, risk de büyük olacaktır. İşverenler, mezunların işgücü piyasasına getirdikleri beceriler ile ihtiyaç duydukları beceriler arasında uyumsuzluk görmektedirler. Ekonomi, uluslararasılaşmakta, kentselleşmekte ve hizmet sektörüne talep yükselmektedir. Ekonomi dış rekabete açıldığında, Türkiye’nin genç işgücü AB ülkelerindeki rakipleri ile bilgi ve beceri bakımından rekabet edebilmeleri için eğitim sisteminin gerekli asgari öğrenme kazanımlarını verebilecek düzede olması gerekmektedir.

105 Kaynaklar KAYNAKLAR “Mesleki ve Teknik Eğitimin Yeniden Düzenlenmesi” (Rapor), YÖK, 2008, Ankara. 2. “Türkiye’nin Yükseköğretim stratejisi”, YÖK, 2007, Ankara. ÖSYM İstatistikleri ÖSYM Yükseköğretim Programlarının Merkezi Yerleştirmede En Küçük ve En Büyük Puanları Kitabı 4. YÖK tarafından üniversitelerden sağlanan veriler. 5. Türkiye’nin Gelecek Nesillerine Yatırım Yapmak: Okuldan İşe Geçiş ve Türkiye’nin Kalkınması, Dünya Bankası, İnsani Kalkınma Sektörü, Türkiye Birimi, Haziran 2008. 6. Beceriler, Yeterlilikler ve Meslek Eğitimi: Finansman Yapısı ve Politika Önerileri, Hakan Yılmaz, türkonfed, ERG, Nisan 2007, İstanbul. 105

106 Kaynaklar KAYNAKLAR 7. The Bruges Communiqué on enhanced European Cooperation in Vocational Education and Training for the period 8. ENQA, “Quality Assurance and Learning Outcomes 2010 9. EQF Glossary 10. CEDEFOP 106

107 TEŞEKKÜRLER 107


"Türkiye’de Meslek Yüksekokulları, Düzenleme Çalışmaları ve Öneriler" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları