Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ANAFİLAKSİ A. Zafer ÇALIŞKANER Doç. Tbp. Alb. Allerjik Hastalıklar B.D.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ANAFİLAKSİ A. Zafer ÇALIŞKANER Doç. Tbp. Alb. Allerjik Hastalıklar B.D."— Sunum transkripti:

1 ANAFİLAKSİ A. Zafer ÇALIŞKANER Doç. Tbp. Alb. Allerjik Hastalıklar B.D.

2 Önceden tahmin edilemeyen, Ani başlangıçlı ve hızlı seyirli, Tüm sistemleri etkileyebilen, Bazen ölümle sonuçlanabilen...

3 Tanı ve tedavide ağır kalan, Ya da ne yapacağını bilmeyen hekim,...

4 TANIM Anafilaksi Anafilaktoid reaksiyon E

5 TANIM Anafilaksi E KLİNİK BULGULAR VE TEDAVİ YAKLAŞIMI AYNI

6 Gerçek insidens ? 1989, Sorensen kişide 3.2 olgu 1995, Bresser ve ark kişide 9.79 olgu 1999, Yocum ve ark kişide 21 olgu (%0.65 ‘i ölümle sonuçlanmış) (%0.65 ‘i ölümle sonuçlanmış) Türkiye’de ? İNSİDENS

7 Gerçek insidens ? Hastaneye yatanlar1/2700 Penisilin% % 10 Radyokontrast maddeler1/ /4000 Genel anestezi1/300 Arı sokmaları% 0.8 (yılda 100 ölüm) Türkiye’de ? İNSİDENS

8 IgE aracılıklıIgE aracılıklı olmayan Kompleman aracılıklı olmayan Sensitizasyon IgE cevabı Tekrar karşılaşma Kompleman aracılıklı İmmün kompleks Anafilotoksinler Kinin Koagulasyon MAST HÜCRE AKTİVASYONU Mediatörlerin salınımı ANAFİLAKSİ KLİNİK BULGULARI Dekstran, Mannitol Opiatlar Direkt mast hücre aktivasyonu

9 Etiyoloji ve Patogenez MEKANİZMAANTİJENÖRNEKLER IgE aracılıklı (tam antijenler) VenomlarGıdalar Heterolog serum İnsan proteinleri İmmünoterapiDiğerleri Arı venomu Fındık, yerfıstığı, yumurta, süt... Antilenfosit globülin, antitoksinler İnsülin, ACTH, seminal mayi Arı venomu, inhalan allerjenler Protamin, lateks IgE aracılıklı (protein + haptenler) AntibiyotiklerDezenfektanlar Penisilinler, sefalosporinler,... Etilen oksit İmmün kompleks aracılıklı Kan ürünleri Tam kan, gama globülin, kriyopresipitat

10 Etiyoloji ve Patogenez MEKANİZMAANTİJENÖRNEKLER Kompleman aracılıklı RKMKupramonyum Dializ Membranları Koagulasyon aktivasyonu KollajenEndotoksin RKM ? Diğer ? Doğrudan mast hücre aktivasyonu Ozmotik stimulus Diğerleri Mannitol, dekstroz, RKM Opiatlar, kas gevşeticiler, dekstran Fiziksel uyaranlar

11 Etiyoloji ve Patogenez MEKANİZMAANTİJENÖRNEKLER Araşidonik asit metabolizmasıNSAİİAspirin Birden fazla mekanizma (ozmotik, kompleman, Koagulasyon...)RKMProtamin Mekanziması açıklanamayan Egzersiz Egzersiz ve gıda Tekrarlayan idiyopatik

12 Literatürde bildirilen diğer nadir nedenler Hamster, rat ve kene Saç boyası GM-CSF Lökosit filtreleri Baryum enema Aspartam BCG aşısı Felbamat (antikonvulsan) Propofol (sedatif-hipnotik) Thiopental Polidokanol (topikal anes) Povidon iyot Formaldehit Klorheksidin (oral muk. Dez.) PsoralenNeostigmine Hidrokortizon, triamsinolon Bezafibrate Tiamin abacavir Lipozomal amfoterisin İpratropium bromid

13 FİZYOPATOLOJİ – Depo Mediatörler Histamin Nötrol proteazlar – Kimaz – Triptaz Asit hidrolazlar Heparin

14 Histamin Mast hücre ve bazofiller Anafilakside en önemli mediatör H1 ve H2 histamin reseptörleri – Vazodilatasyon – Vasküler permeabilite artışı – Bronkospazm – Mukus salgısında artış – İntestinal motilitede artış

15 Yeni Sentezlenen Mediatörler Lökotrien B 4, C 4, E 4 PGD 2 PAF Sitokinler ve kemotaktik faktörler Diğer – Substans P – Nörokinin A – CGRP – Bradikinin

16 KLİNİK - Başlangıç semptomları Ciltte kaşıntı ve eritem Ciltte kaşıntı ve eritem İç sıkıntısı ve ölüm korkusu İç sıkıntısı ve ölüm korkusu Baş dönmesi ve bayılma hissi Baş dönmesi ve bayılma hissi Solunum sistemi bulguları Solunum sistemi bulguları

17 KLİNİK - Başlangıç semptomları Ciltte kaşıntı ve eritem Ciltte kaşıntı ve eritem İç sıkıntısı ve ölüm korkusu İç sıkıntısı ve ölüm korkusu Baş dönmesi ve bayılma hissi Baş dönmesi ve bayılma hissi Solunum sistemi bulguları Solunum sistemi bulguları “Semptomlar ne kadar KISA SÜREDE ortaya çıkarsa, reaksiyon o kadar CİDDİ SEYİRLİ olur”

18 KLİNİK - Deri Deride karıncalanma, ürperme Sıcak basması “Flushing”ÜrtikerAnjioödem

19 KLİNİK - Solunum sistemi Rinore, nazal konjesyon Hapşırma Ses kısıklığı Boğazda dolgunluk Boğulma hissi Stridor Göğüste sıkışma hissi Solunum yetmezliği Vizing

20 KLİNİK - Gastrointestinal BulantıKusma Karın ağrısı - krampları Diyare

21 Kardiyovasküler Hipotansiyon - vasküler kollaps Taşikardi Atrial veya ventriküler aritmiler Kardiyak atım volümü düşmesi Koroner arter spazmı ve Mİ Kardiyak arrest

22 Nörolojik Bayılma Baş dönmesi Oryantasyon bozukluğu NöbetKonfüzyon Şuur kaybı Üriner ve fekal inkontinans

23 Nörolojik Bayılma Baş dönmesi Oryantasyon bozukluğu NöbetKonfüzyon Şuur kaybı Üriner ve fekal inkontinans

24 TANI Semptomlar Semptomların ortaya çıkış şekli Tedaviye verilen cevap

25 TANI - Laboratuvar Hemokonsantrasyon Miyokard hasarı: CKMB, Troponin... Akciğer radyografisi Elektrokardiyografi !

26 Serum Beta triptaz Üriner histamin ve histamin metabolitleri Diğer in vivo ve in vitro tetkikler – Epidermal deri testleri (prick test) – Spesifik IgE testleri – Histamin salınım testleri Postmortem tetkikler – Arı venomu ? – Gıdalar ? – Ölüm nedeni ? (Beta triptaz) TANI – Özel Laboratuvar

27 Vazodepressör reaksiyonlar “Flush” sendromları – Karsinoid sendrom – Postmenapozal – Klorpropamid-alkol “Restaurant” sendromları – Monosodyum glutamat – Scrombroidosis Diğer şok formları AYIRICI TANI

28 Aşırı endojen histamin üretim sendromları – Sistemik mastositozis – Bazofilik lösemi – Akut promiyelotik lösemi (tretionin) Organik olmayan hastalıklar – Panik ataklar – Munchausen stridoru – Vokal kord disfonksiyon sendromu AYIRICI TANI

29 Astım Kardiyovasküler hastalıklar Beta blokör kullanımı ACE inhibitörü kullanımı ANAFİLAKSİ KLİNİĞİNE VE TEDAVİYE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

30 Astım Kardiyovasküler hastalıklar Beta blokör kullanımı ACE inhibitörü kullanımı ANAFİLAKSİ KLİNİĞİNE VE TEDAVİYE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

31 Astım Kardiyovasküler hastalıklar Beta blokör kullanımı ACE inhibitörü kullanımı ANAFİLAKSİ KLİNİĞİNE VE TEDAVİYE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

32 Mediatörlerinin etkilerini gidermek Vital fonksiyonları desteklemek Daha sonraki mediatör salınımını önlemek TEDAVİ - Amaç

33 Vital bulguların süratle değerlendirilmesi İlaçların zamanında uygulanması Tedavinin hastaya özelleştirilmesi Öncelikle en acil çözülmesi gereken soruna yönelik tedavilerin yapılması Tedavi basamaklarının birçok aşamasının birarada uygulanması TEDAVİ -Esaslar

34 1. Vital bulguların süratle değerlendirilmesi 2. İlaçların zamanında uygulanması 3. Tedavinin hastaya özelleştirilmesi 4. Öncelikle en acil çözülmesi gereken soruna yönelik tedavilerin yapılması 5. Tedavi basamaklarının birçok aşamasının birarada uygulanması TEDAVİ -Esaslar

35 İlk değerlendirme ve pozisyon Solunum yolları Şuur durumu Kan basıncı ve nabız Modifiye trendelenburg

36 Adrenalin (epinefrin) İlk uygulanması gereken Erken uygulanması gereken Doz ve uygulama yolu – klinik tablonun şiddetine – hastanın yaşına !

37 Kas içi (İM) Erişkin hasta : mg.’dır. Çocuk hasta : 0.01 mg/kg, (maks 0.3 mg) Klinik cevap yetersiz ; – kan basıncı ve nabız kontrolü – dakika aralıklarla 2-3 kez tekrar Adrenalin (epinefrin)

38 Adrenalin / Ciddi hipotansiyon ve şok İntravenöz Reaksiyonun şiddetine göre doz Öncelikle dilüsyon ! – 0.1 ml 1:1000’lik adrenalin + 10 ml SF (0.01 mg/ml). – Çok yavaş İV (20 mikrogr/dk; ~ 5 dk içinde)

39 İV sürekli infüzyon Kardiyak monitörizasyon 1 ml 1:1000’lik adrenalin + 500ml %5 dekstroz ml / dakika Adrenalin / İV bolus uygulama yetersiz

40 Adrenalin / Enjeksiyonla alınmış antijen Absorbsiyonun yavaşlatılması Enjeksiyon bölgesine – 1:1000 ‘lik adrenalinden 0.3 mg – Çocuklarda mg

41 Adrenalin / Damar yolu açılamıyor ! Sublingual (SL) – SC ya da İM uygulamaya göre daha hızlı – İM dozda adrenalin, SL alanın 1/3 arka bölümüne Endotrakeal tüp içine – IV doz – Yeterli uzunlukta bir kateter – Karina bölgesinin hemen üzeri

42 Adrenalin / Damar yolu açılamıyor ! Sublingual (SL) – SC ya da İM uygulamaya göre daha hızlı – İM dozda adrenalin, SL alanın 1/3 arka bölümüne Endotrakeal tüp içine – IV doz – Yeterli uzunlukta bir kateter – Karina bölgesinin hemen üzeri

43 Oksijen Solunum güçlüğü ve siyanoz 4-6 litre/dakika Turnike Enjeksiyon yerinin proksimaline Her 5 dakikada bir (min. 3 dakika) gevşetilir 30 dakika süreyle

44 Antihistaminler Belirgin semptomatik düzelme H1 ve H2 antihistaminlerin birlikte İV veya İM -- (İV tercih) Klorfeniramin maleat (H1) – Erişkin hasta: 10 mg – Çocuk hasta: 0.1 mg/kg

45 Antihistaminler Ranitidin (H2) >14 yaş – 1 mg/kg, İV veya İM – İV : 20 ml SF, en az 5 dk içinde Antihistaminler 6 saatte bir tekrar Oral antihistamin preparatları

46 Anafilakside volüm kaybı Vasküler permeabilite artışı intravasküler volüm (10 dk.da %50 !) Endojen katekolamin Anjiotensin sistemi GENELLİKLE YETERSİZ IV SIVI REPLASMANI !

47 Sıvı replasman tedavisi Sistolik kan basıncı; – Erişkin hastada : > 100 mmHg – Çocuk hastada: > 50 mmHg Kısa sürede yüksek volümde Kolloid ya da kristalloid ? Önemli olan infüzyonun uygulanma hızı !

48 Sıvı replasman tedavisi Erişkin hastada: – 1. saatte ml SF ya da ringer laktat – 5-10 ml/kg ; ilk 5 dakika içinde (AKB kontrolü) Çocuk hastada: – 1.saatte 30 ml/kg 1/2 miks mayi – İdame 1/3 miks mayi ile yapılmalıdır. 1/2 miks mayi: 1 kısım SF + 1 kısım %5 dekstroz 1/3 miks mayi: 1 kısım SF + 2 kısım %5 dekstroz

49 Sıvı replasman tedavisi Genellikle 3000 ml/m2/gün yeterli Bazen günlük toplam mayi miktarı daha yüksek – Yoğun bakım şartlarında – Kardiyovasküler monitörizasyon

50 Anafilakside kan basıncının idamesi Hipotansiyon Vazopressör tedavi Yetersiz Adrenalin Sıvı replasmanı

51 Beta-2 agonistler Adrenaline rağmen vizing – Salbutamol nebül 2.5 mg ml SF – Nebülizasyon devamlı ya da – 4 saatte bir

52 Aminofilin Adrenalin ve beta-2 agonistlere cevap yok – Özellikle Beta blokör kullanan hastalar Aminofilin – 6 mg/kg yükleme dozu - 20 dakikada – mg/kg/saat sürekli infüzyon Serum düzeyi – Yükleme dozundan 2 saat sonra – Her 24 saatte bir

53 Aminofilin Adrenalin ve beta-2 agonistlere cevap yok – Özellikle Beta blokör kullanan hastalar Aminofilin – 6 mg/kg yükleme dozu - 20 dakikada – mg/kg/saat sürekli infüzyon Serum düzeyi – Yükleme dozundan 2 saat sonra – Her 24 saatte bir

54 Aminofilin Adrenalin ve beta-2 agonistlere cevap yok – Özellikle Beta blokör kullanan hastalar Aminofilin – 6 mg/kg yükleme dozu - 20 dakikada – mg/kg/saat sürekli infüzyon Serum düzeyi – Yükleme dozundan 2 saat sonra – Her 24 saatte bir

55 Kortikosteroidler Anafilaksi tedavisinde yeri çok sonra Akut dönemde tedaviye katkısı yok Ağır anafilaksilerde Kortikosteroid tedavisi altında olan hastalarda Geç faz reaksiyonlar Bifazik ya da multifazik anafilaktik ataklar

56 Kortikosteroidler En sık metilprednizolon – Erişkin hasta: mg/kg İV – Çocuk hasta:1 mg/kg’dır. Hafif olgularda oral prednizolon Dozlar gerekirse 6 saatte bir tekrar

57 Beta blokör kullanan hastalarda Standart tedavi uygulamalarına direnç – refrakter hipotansiyon – bradikardi – semptomların sık nüksetmesi ATROPİN – bradikardi (+), inotropik aktivite (-) – 10 dakikada bir mg İM ya da SC – (toplam doz 2 mg)

58 Beta blokör kullanan hastalarda GLUKAGON Pozitif inotropik ve kronotropik etki İnotropik etkisi katekolaminlerden bağımsız – 1-5 mg İV bolus – 5-15 mikrogr/dk infüzyon (klinik cevaba göre) – Kardiyotonik etki 1-5 dk içinde, 5-15 dk.da maksimum

59 GLUKAGON İnotropik etki oluştururken kalp kasında aşırı uyarılabilirliğe neden olmaz En önemli yan etkileri bulantı ve kusma Beta blokör kullanan hastalarda

60 Damar içi volümün redistribüsyonu “MAST: Military Anti-Shock Trousers” Alt ekstremite ve abdomendeki venöz sirkülasyon üst ekstremiteye Kan basıncının hızla yükseltilmesi

61 Tüm tedavilere rağmen... Kardiyopulmoner resüssitasyon İleri destek tedaviler

62 Anafilaksi tedavisi sonrası takip Hafif reaksiyonlarda – 2 saat gözlem Ağır anafilaksilerde – Hospitalizasyon – Bifazik anafilaksi, geç reaksiyonlar – En az 24 saat Hasta taburcu edilirken – 5-7 gün süreyle oral antihistamin – gerekiyorsa oral kortikosteroid

63 Anafilaksi tedavisi sonrası takip Hafif reaksiyonlarda – 2 saat gözlem Ağır anafilaksilerde – Hospitalizasyon – Bifazik anafilaksi, geç reaksiyonlar – En az 24 saat Hasta taburcu edilirken – 5-7 gün süreyle oral antihistamin – gerekiyorsa oral kortikosteroid

64 Anafilaksi tedavisi sonrası takip Hafif reaksiyonlarda – 2 saat gözlem Ağır anafilaksilerde – Hospitalizasyon – Bifazik anafilaksi, geç reaksiyonlar – En az 24 saat Hasta taburcu edilirken – 5-7 gün süreyle oral antihistamin – gerekiyorsa oral kortikosteroid

65 KORUNMA - Nedene spesifik önlemler Gıda anafilaksisi İlaç anafilaksisi Arı anafilaksi Radyokontrast madde reaksiyonu IgA eksikliği Lateks anafilaksisi Egzersize bağlı anafilaksi Deri testleri

66 KORUNMA - Genel önlemler Tanıtım kartları veya bilezikleri Hastaların, yakınlarının ve öğretmenlerinin acil tedaviler hakkında bilgilendirilmeleri Acil tedavide kullanılacak ilaçları taşımaları

67 Adrenalin otoenjektörü (EpiPen® ) Solunum yetmezliği ve hipotansiyonla seyreden ağır ataklarda Erişkin hasta: Epi-Pen 0.3 ml Çocuk hasta: Epi-Pen Junior 0.15 ml

68

69

70 ÖZET Çoğu hastalıkta hekimlerin düşünme, araştırma ve sonra karar verme gibi bir şansları varken, anafilakside hiçbir hekimin böyle bir şansı yoktur.

71 ÖZET Hızlı ve doğru müdahale hayat kurtarıcı olduğu gibi, gecikilmiş, hatalı ya da eksik müdahaleler hastanın hayatını kaybetmesine neden olabilir.

72 ÖZET Enjeksiyon yapılan her ortamda anafilaksi tedavisi yapılabilecek gerekli ilaç ve malzemeleri bulundurmak zorundadırlar.


"ANAFİLAKSİ A. Zafer ÇALIŞKANER Doç. Tbp. Alb. Allerjik Hastalıklar B.D." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları