Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

YENİDOĞAN RESÜSİTASYONU PROF. DR. NURSAN ÇINAR. Yenidoğanın Resusitasyonu Doğum odasında resüsitasyonunun ana amaçları, gaz değişimi le birlikte solunum.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "YENİDOĞAN RESÜSİTASYONU PROF. DR. NURSAN ÇINAR. Yenidoğanın Resusitasyonu Doğum odasında resüsitasyonunun ana amaçları, gaz değişimi le birlikte solunum."— Sunum transkripti:

1 YENİDOĞAN RESÜSİTASYONU PROF. DR. NURSAN ÇINAR

2 Yenidoğanın Resusitasyonu Doğum odasında resüsitasyonunun ana amaçları, gaz değişimi le birlikte solunum aktivitesinin temini ve fetal dolaşımdan yeni doğan dolaşımına geçişin sağlanmasıdır.

3 İlk günkü ölümler sıklıkla perinatal komplikasyonlar nedeni ile asfiktik doğan bebeğe ilk dakikalarda bilinçli yaklaşım yapılamamasından kaynaklanır. Oysaki bu bebekler doğumda hızla yapılacak doğru kurtarıcı yöntemler ile hem canlı kalabilir, hem de yaşam boyu nörolojik sekelsiz olabilir.

4 Yenidoğanı değerlendirmek, yapılacak işlemlere karar vermek resusitasyonda en önemli adımdır. Resusitasyon

5 Zaman-Serebral Perfüzyon dk.  Geri dönüşsüz beyin hasarı beklenmez dk.  Beyin hasarı görülebilir dk.  Beyin hasarı olasılığı yüksek 10 dk.   Geri dönüşsüz beyin hasarı

6 Canlandırmanın ABCD’si Airway - Solunum yolunu aç (Pozisyon, aspirasyon, endotrakeal tüp) Breathing - Solunumu başlat (Solunumun uyarılması, Pozitif Basınçlı Ventilasyon-PBV) Circulation - Dolaşımı sağla (Göğüs kompresyonu) Drugs - İlaçlar (Adrenalin, volüm genişleticiler) 6

7 Doğum Öncesi Akciğerler Alveoller sıvı doludur Pulmoner damarlarda vazokonstriksiyon 7

8 Doğum Öncesi Dolaşım Duktus arteriozus açıktır Gaz değişimi plasentadan gerçekleşir Pulmoner hipertansiyon vardır 8

9 Fetal Dolaşım Oksijen maternal dolaşımdan difüzyon yolu ile plasenta

10 Plasenta = Akciğer Umbilikal ven (% 80 O  )  Duktus venozus Portal sinus  V.cava inferior Hepatik sinüsoidler  Hepatik ven  V.cava inferior Fetal Dolaşım

11 PO 2 = mmHg Oksijenlenmiş kan PO2=32-35 mmHg

12 Vena Cava İnferior Sağ atrium Sol atrium Sol ventrikül Çıkan aorta %90 koroner arter, karotis, subklavian arter, beyin ve üst ekstremiteleri besler

13 Vena Cava Süperior Sağ atrium Sağ ventikül Pulmoner arter Duktus Arteriozus İnen aorta Vücudun alt kısmının perfüzyonu Az oksijenlenmiş kan PO 2 = mmHg %10’u akciğerlere %90’ı D.A ile

14 Umbilikal kord klampe edilerek,gaz değişim organı ve düşük dirençli şant nedeni olan plasenta devre dışı Bebeğin ağlaması 1 2 Solunum başlaması

15 Geçiş Sürecinde Gerçekleşen Olaylar Alveollerin temizlenmesi Plasental dolaşımın durması Akciğer kan akımının artması Fetal dolaşımın sona ermesi 15

16 Transpulmoner basınç Perivasküler boşluk Solunum ünitesinden Fetal Akciğer Sıvısının Temizlenmesi

17 17 Göbek kordonunun klemplenmesi Düşük dirençli plasental dolaşım ortadan kalkar Sistemik kan basıncı yükselir

18 Akciğer Kan Akımının Artması Pulmoner direncin düşmesi Kan damarlarında genişleme 18 Kan akımında

19 Fetal Dolaşımın Sona Ermesi Kan oksijen düzeyi Pulmoner direncin Duktus arteriozusun daralması ve kapanması 19

20 Geçişte Yaşanan Sıkıntılar GEBELİK Fetal Akciğerlerin temizlenememesi KWASHİORKOR Bradikardi POSTPARTUM Akciğer kan akımının artmaması HİPOKSİ SİSTEMİK HİPOTANSİYON PERSİSTAN PULMONER TANSİYON

21 21 Bradikardi Beyin zedelenmesi Siyanoz Solunum durması (Apne) Kas tonusunda azalma Hipotansiyon DOĞUMDA HİPOTERMİNİN ETKİLERİ

22 Birincil (Primer) Apneİkincil Apne **Taktil uyarana yanıt verir. Düzensiz iç çekme dönemini izler **Taktil uyarana yanıt vermez Ventilasyon gereklidir 22

23 En azından iki kişi tam bir resusitasyonu başarabilir. Çoğul gebeliklerden olan durumlarda her bir bebek için ayrı bir ekip hazır bulunmalıdır. EKİP HAZIR MI?MALZEME HAZIR MI? Malzemenin tam, çalışır durumda ve kullanıma hazır olması ETKİN BİR EKİP ! HAZIRLIKHAZIRLIK

24 Canlandırma Basamakları 24

25 Gestasyon term mi? Solunum var ya da ağlıyor mu? Kas tonusu iyi mi? Isıtın, gerekiyorsa hava yolunu temizleyin, kurulayın, solunumu uyarın KAH <100 ya da solunumu yok ya da iç çekme tarzında solunum? PBV, Spo ₂ izlemi KAH <100? Ventilasyon düzeltici adımları uygulayın KAH <60? Entübe etmeyi düşünün PBV ile birlikte göğüs kompresyonu uygulayın KAH <60? IV Adrenalin uygulayın Hayır Evet Olağan bakım: Isıtın Gerekiyorsa hava yolunu temizleyin Kurulayın Değerlendirmeyi sürdürün Evet Anney e verin Solunum güçlüğü ya da inatçı siyanoz? Hayır Hava yolunu temizleyin, Spo ₂ izleyin, CPAP uygulamayı düşünün Canlandırma sonrası bakım Hayır Değerlendirme A B C D Doğum 30 sn 60 sn Evet Canlandırma Akış Çizelgesi 30 sn Mekonyum aspirasyonu uygulanmışsa 60 sn Eğer PBV etkin değil ise düzeltme hareketleri+PBV 30 sn 60 sn 25

26 Değerlendirme Girişim Karar 26

27  Değerlendirme 3 parametre üzerinden yapılır. Solunum Kalp Hızı Deri Rengi

28 Canlandırma işlemine başlamaya karar vermede veya canlandırmanın gidişine göre verilecek kararlarda Apgar skorlaması kullanılmaz. Özellikle ağır asfiktik bebekler için ilk dakika çok önemlidir. 28

29 Bebeğin canlandırma gereksiniminin belirlenmesi Bebek terminde mi? Bebek ağlıyor ya da solunumu var mı? Kas tonusu iyi mi? 29 Gestasyon term mi? Solunum var ya da ağlıyor mu? Kas tonusu iyi mi? Isıtın, gerekiyorsa hava yolunu temizleyin, kurulayın, solunumu uyarın Hayır Olağan bakım: Isıtın Gerekiyorsa hava yolunu temizleyin Kurulayın Değerlendirmeyi sürdürün Evet Anneye verin

30 Başlangıç Basamakları Bebeğin ısıtılması Pozisyon verilmesi Gerekiyorsa solunum yolunun temizlenmesi Kurulanması Yeniden pozisyon verilmesi 30

31 Bebeğin Isıtılması Radyant ısıtıcı (önceden çalıştırılmalı) Hipotermi önlenmelidir. 31

32 Solunum Yolunun Açılması Pozisyon verilmesi Ağız ve burun aspirasyonu Bez ile silme ▫ Sekresyonu fazla olmayan, ağlayan, solunumu iyi bebek Puar ▫ En kolay ve güvenli Aspiratör ▫ En yüksek basınç 100 mmHg olmalı ▫ Steril kateter kullanılmalı 32 Sırtüstü Boyun hafif ekstansiyonda Yanlış Pozisyon

33 Aspirasyon İşlemi Önce ağız Sonra burun 33 Derin ve güçlü aspirasyon laringeal spazma neden olacağından önerilmez.

34 Gerekiyorsa solunum yollarının temizlenmesi Bebeğin mekonyumlu olup olmaması Bebeğin mekonyumlu olup olmaması Bebeğin aktivite düzeyi Bebeğin aktivite düzeyi Canlı aktif bebek Spontan solunumu var Kas tonusu iyi Kalp atım hızı 100 atım/dakika üzerinde 34

35 Mekonyumlu bebek akış çizelgesi 35

36 Mekonyumun aspirasyonu Tüp, aspiratöre bağlı bir mekonyum aspiratörüne bağlanır Aspire edilerek geri çekilir 36

37 Mekonyumun temizlenmesi Tüp, mekonyum aspiratörüne bağlanır Aspire edilerek geri çekilir Aspirasyon en çok 3-5 saniye uygulanır Mekonyum gelmezse aspirasyon durdurulur Mekonyum gelirse ve KAH 100 atım/dk üzerinde ise aspirasyon yinelenebilir 37

38 Kurulamada İşlemi Solunumu uyarmak için 30 saniyenin sonuna kadar uygulanabilir Başı kurulamaya özen gösterilmelidir Kurulama sonrası ıslak havlu uzaklaştırılmalıdır 38 ? Isı kaybını önler ? Solunumu uyarır

39 Taktil Uyaran nedir? Bebek apnede ise Uygun uyaranlardan sadece biri Kısa süreli (en fazla iki kez) 39 Ayak tabanına fiske veya şaplak vurulması Sırtının, gövdenin veya ekstremitelerin sıvazlanması

40 Zararlı Taktil Uyarılar Zararlı hareketlerOlası sonuçları Sırta vurmaZedelenme Göğüs kafesini sıkıştırmaKırıklar, pnömotoraks, solunum sıkıntısı, ölüm Bacakları karına doğru itmeKaraciğer ya da dalak rüptürü Anal sfinkter dilatasyonuAnal sfinkter rüptürü Sıcak ya da soğuk kompres ya da banyo Hipertermi, hipotermi, yanıklar

41 Bebeğin değerlendirilmesi 41 DEĞERLENDİRME 30sn

42 Solunum Sadece solunum var mı yok mu bakılır Solunumun diğer değişkenlerine bakılmaz 42 ! Kalp atım hızı 6 saniye süreyle sayılır Atım/dakika olarak belirlenir Deri rengi Deri rengi, bebeğin oksijenlenme durumunun en hızlı ve gözle görülebilen göstergesi

43 Siyanoz sürekli olursa oksimetre ile izlenmelidir 43 Kılcalların yüzeye yakın olduğu yerler: -Bileğin yan tarafı ya da avuç -Sağ kol SPO2 %60-90 en doğru

44 Pozitif Basınçlı Ventilasyon (PBV) SPO2 izlemi 44 Solunumu olmayan KAH <100 /dk + ! Solunumu olan + KAH ›100 /dk yenidoğan zorlu soluyorsa veya siyanotik görünümlü ise CPAP

45 Yenidoğan canlandırmasında en önemli ve etkin girişim bebeğin akciğerlerini ventile etmektir. ! 45

46 Solunum var, KAH 100 atım/dk üzerinde ancak santral siyanozu var, düşük SPO2 Serbest akış oksijen verme yöntemi Solunum var, KAH 100 atım/dk üzerinde ancak santral siyanozu var, düşük SPO2 Oksijen maskesi Oksijen hortumu ve el 46 % arası konsantrasyon ile başlanır Oksimetre kullanılmalı Uzun süre verilecekse ısıtılmalı ve nemlendirilmelidir 5 L/dk uygun bir akış hızıdır

47 Oksijenin kesilmesi Satürasyon %85-90 üzerinde ya da siyanoz kaybolduysa azaltılarak kesilir Satürasyon %85 altındaysa ▫ Akciğer hastalığı ▫ Konjenital siyanotik kalp hastalığı 47

48 Yenidoğan canlandırmasında en önemli ve etkin girişim pozitif basınçlı ventilasyondur. ! 48

49 49 Ventilasyon endikasyonları Apne ya da iç çekme tarzında solunum Kalp hızının 100 atım/dakika altında olması %100 konsantrasyonda serbest akış oksijene karşın yetersiz oksijen satürasyonu KAH <100 ya da solunumu yok ya da iç çekme tarzında solunum? Evet Doğumdan sonra hedeflenen pre-ductal Spo ₂ düzeyleri 1. dakika% Dakika% Dakika% Dakika% Dakika% Dakika%85-95 PBV, Spo ₂ izlemi Gestasyon term mi? Solunum var ya da ağlıyor mu? Kas tonusu iyi mi? Hayır Isıtın, gerekiyorsa hava yolunu temizleyin, kurulayın, solunumu uyarın Doğum 30 sn 60 sn

50 Kendi Şişen Balon 50 Akış ölçer Oksijen-Hava karıştırıcı Yuvarlak /anatomik Yastıklı/ yastıksız

51 Balonun Denenmesi Avuç içinde basınç hissediliyor mu? Basınç boşaltma kapağı çalışıyor mu? Basınç göstergesi (varsa) doğru çalışıyor mu? Balon sıkılıp bırakıldığında hemen şişiyor mu? cm H2O Çatlak, yırtık ? Basınç ölçer bağlantısı açık mı? Boşaltma kapağı çıkmış ya da sıkılmış mı Hasta çıkışı yeterince kapatılmış mı?

52 52 Ventilasyon gereçlerinin genel özellikleri Uygun boyutta maske Uygun boyutta balon - Hacmi mL arasında olmalı Güvenlik önlemleri bulunmalı Değişik konsantrasyonlarda oksijen sağlama kapasitesi - Basınçlı hava kaynağı - Oksijen-hava karıştırıcısı

53 53 Maskenin yüze yerleştirilmesi Önce çene üzerine yerleştirilir Sonra ağız ve burnu içine alacak biçimde yüze yerleştirilir Maskenin tutulması Başparmak, işaret ve/veya orta parmak maskeyi “C” biçiminde tutar Yüzük ve küçük parmaklar çeneyi öne doğru kaldırır Bebeğin ağzı ve burnu maske içinde kalmalıdır.

54 Ventilasyon İşlemi Uygun hacimle Uygun basınçla (30 cm H 2 O) Uygun hızda (dakikada 40-60) 54 Hedeflenen hız: soluk/dakika Sık – iki – üç – sık – iki – üç...

55 55 Başarılı bir canlandırmanın göstergeleri: Kalp atım hızının yükselmesi (En önemli gösterge) Nabız oksimetresinde yeterli oksijenlenme Ventilasyonla düzelme olmuyorsa etkinlik kontrolü: Göğüs hareketlerine bakılmalı Stetoskop ile solunum sesleri dinlenmeli

56 56 YETERLİ YANIT YOKSA Etkinlik kontrolü ve ventilasyonu düzeltici adımlar 30 saniye etkin PBV ye rağmen KAH 60 atm/dk altında ise; Göğüs Kompresyonu gerekir Kalp atım hızı atım/dk arasında ise PBV sürdürülmeli Hedef oksijen satürasyonu değerlerine göre konsantrasyon ayarlanmalı Orogastrik sonda takılmalı Göğüs aşırı şişiyorsa basınç azaltılmalı Kalp atım hızına 30 saniyede bir bakılmalı Kalp atım hızı 100 atım/dakika üzerinde VE Spontan solunum var VENTİLASYON SONLANDIRILIR

57 Dolaşımın Sağlanması : Ventilasyon başlangıç devresinden sonra kalp hız 60/dk nın altında ise pozitif basınçlı ventilasyon ile birlikte göğüs kompresyonuna başlanmalıdır.

58 58 Göğüs kompresyonu Kalp sternumla omurga arasında sıkıştırılır İntratorasik basınç artırılır Vücudun yaşamsal organlarına kanın ulaşması sağlanır Sternum bırakıldığında venlerdeki kan kalbe dolar

59 Göğüs Kompresyonu Bebeğin pozisyonu Boyun hafif ekstansiyonda Sırta sert destek 59

60 Kompresyonun özellikleri Aynı yere (sternumun 1/3 alt bölümü) Aynı derinlikte Aynı hızda 60

61 Kompresyon Teknikleri Baş parmak tekniği İki parmak tekniği Doğru: Bası sternum üzerine Doğru Bebeğin ayak ucunda durulur Bebeğin yan tarafında durulur

62 Komplikasyonlar Kaburga kırıkları Pnömotoraks Karaciğer hasarı Ksifoid karaciğeri zedeleyebilir

63 Göğüs Kompresyonu Hızı 2 saniyede 3 kompresyon + 1 ventilasyon 1 dakikada 90 kompresyon + 30 ventilasyon 63

64 64 Göğüs kompresyonuna başlandığında kompresyon-ventilasyon uyumunu artırmak ve yeterli ventilasyon için entübasyon düşünülebilir !

65 Ritm 65 Bas Bırak Bas Bırak Bas Bırak Bekle = 2 saniyede bir döngü Bir veİki veÜç ve Sık (balon) Kompresyonu yapan kişi :

66 66 Kompresyon uygulama süresi Spontan dolaşım kompresyon başladıktan yaklaşık 1 dakika sonra başlar Kompresyona ara verilip başlandığında perfüzyonun düzelmesi 45 saniyeden fazla sürer Düşük perfüzyonda nabız oksimetresi doğru çalışmaz

67 67 Göğüs kompresyonuna başlandığında kalp atım hızına; 60 saniye eşgüdümlü ve etkin kompresyonla ventilasyon sonrasında bakılmalıdır !

68 68 KAH 60 atım/dakika ve üzerinde ancak 100 atım/dakika altında ise: ▫ Göğüs kompresyonu sonlandırılır ▫ Ventilasyon sürdürülür KAH 100 atım/dakika üzerinde ve spontan solunum var ise: ▫ Pozitif basınçlı ventilasyon da sonlandırılır

69 69 60 saniye süreyle etkin ventilasyon ve kompresyon sonrasında kalp atım hızı 60 atım/dakika altında kalıyorsa umbilikal yoldan adrenalin verilmelidir. !

70 Endotrakeal Entübasyon Canlandırma işleminin değişik basamaklarında gerekli olabilir. Entübasyon işleminin 30 sn’den uzun sürememesi gerekir. 70

71 Yenidoğanda İlaç Verme Yolları Umbilikal ven Endotrakeal tüp Kemik içi 71 İlaçlar

72 Adrenalin endikasyonu 30 saniye etkin pozitif basınçlı ventilasyon + 60 saniye etkin ventilasyon + kompresyon Kalp hızı 60 atım/dakika altında 72

73 Adrenalin Önerilen konsantrasyon = 1/ (0.1 mg/ml) Önerilen yol = intravenöz Önerilen doz = 0.1 – 0.3 mL/kg Önerilen veriliş hızı = İV hızlı puşe

74 Adrenalinin Sulandırılması 1 mg = 1 mL (1/1000) 1 mL Adrenalin + 9 mL Distile su= 1/ ,5 mg = 1 mL (1/2000) 1 mL Adrenalin + 4 mL Distile su= 1/ ,25 mg = 1 mL (1/4000) 1 mL Adrenalin + 1,5 mL Distile su= 1/10000

75 Volüm Genişletici Önerilen çözelti = Serum fizyolojik Önerilen doz = 10 ml/kg Önerilen yol = Umbilikal ven Önerilen veriliş hızı = 5 – 10 dakikada Eğer bebek şokta görünüyor ve canlandırmaya yanıt vermiyorsa, volüm genişletici vermek düşünülmelidir.

76 Canlandırma sonrası bakım Canlandırma uygulanmış bebekler Yenidoğana yoğun bakım hizmeti verilebilecek bir birimde 76 Gestasyon term mi? Solunum var ya da ağlıyor mu? Kas tonusu iyi mi? Isıtın, gerekiyorsa hava yolunu temizleyin, kurulayın, solunumu uyarın KAH <100 ya da solunumu yok ya da iç çekme tarzında solunum? PBV, Spo ₂ izlemi KAH <100? Ventilasyon düzeltici adımları uygulayın KAH <60? Entübe etmeyi düşünün PBV ile birlikte göğüs kompresyonu uygulayın KAH <60? IV Adrenalin uygulayın Hayır Evet Solunum güçlüğü ya da inatçı siyanoz? Hayır Hava yolunu temizleyin, Spo ₂ izleyin, CPAP uygulamayı düşünün Canlandırma sonrası bakım Hayır Evet

77 Transfer Doğum odasında resussitasyon yapılan bebekler gözlem ve ilk bakım için yeni doğan ünitesine sevk edilir. Kalp hızı yeterli olmadıkça bebek doğum odasından transfer edilmemelidir. 77

78 78 TEŞEKKÜRLER


"YENİDOĞAN RESÜSİTASYONU PROF. DR. NURSAN ÇINAR. Yenidoğanın Resusitasyonu Doğum odasında resüsitasyonunun ana amaçları, gaz değişimi le birlikte solunum." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları