Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ANLATIM BOZUKLUKLARI Sözcük Düzeyinde Cümle Düzeyinde Sözcük Düzeyinde Cümle Düzeyinde Anlatım Bozuklukları Anlatım Bozuklukları.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ANLATIM BOZUKLUKLARI Sözcük Düzeyinde Cümle Düzeyinde Sözcük Düzeyinde Cümle Düzeyinde Anlatım Bozuklukları Anlatım Bozuklukları."— Sunum transkripti:

1

2 ANLATIM BOZUKLUKLARI Sözcük Düzeyinde Cümle Düzeyinde Sözcük Düzeyinde Cümle Düzeyinde Anlatım Bozuklukları Anlatım Bozuklukları

3 SÖZCÜK DÜZEYİNDE ANLATIM BOZUKLUKLARI Gereksiz Sözcük Kullanımı: Gereksiz Sözcük Kullanımı: İçinde bulunduğu cümlenin anlamına bir şey katmayan, yani cümleden çıkarıldığında cümlede anlam daralması veya anlam eksilmesi yapmayan sözcük gereksizdir. İçinde bulunduğu cümlenin anlamına bir şey katmayan, yani cümleden çıkarıldığında cümlede anlam daralması veya anlam eksilmesi yapmayan sözcük gereksizdir. Henüz öğrenciler dersaneye daha gelmedi. Sizi tebrik ediyor, kutluyorum. Yarın Osman Bey’le birlikte Elazığ’a gideceğim. Hasan Bey Ali’yi çağırdı, onu fena halde azarladı.

4 Gereksiz İyelik Eki Kullanımı: Gereksiz İyelik Eki Kullanımı: İyelik eki sonuna geldiği sözcüğün kaçıncı İyelik eki sonuna geldiği sözcüğün kaçıncı şahsa ait olduğunu ifade eder. Eğer bu ek sonuna geldiği sözcüğe aitlik ifadesi katmıyorsa kullanımı gereksizdir. Ali’nin konuşması herkesi öfkelendirdi. (Yanlış yok) Araba sürmesini henüz beceremiyorum. (sürmeyi) Okuması beğenildi. (Yanlış yok) Okumasını bilmiyor. (Okumayı)

5 Gereksiz Yardımcı Eylem Kullanımı: Gereksiz Yardımcı Eylem Kullanımı: Yardımcı bileşik fiiller isim soylu bir sözcükle Yardımcı bileşik fiiller isim soylu bir sözcükle “etmek, olmak, eylemek, kılmak” yardımcı eylemlerin kullanımı ile oluşur. Yardımcı fiilin cümleye kattığı anlam bileşiği oluşturan isim soylu sözcükten türeyen bir tek sözcükle karşılanıyorsa yardımcı eylemin kullanımı gereksizdir. İlyas Bey dün aniden hasta oldu. (hastalandı) İki gün hastanede kalırsa tamamen iyi olur.(iyileşir) Akşam bize gelsen iyi olur. (yanlış yok) Evraklarınızı yarına kadar hazır ederiz. (hazırlarız) Arkadaşım kırmızı çizgili olan bir kazak giyinmişti. Düşman geri çekilirken zaman zaman direniş gösterdi. (direndi)

6 Çelişen Sözcük Kullanımı: Cümlede anlamı birbiri ile çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması anlatımı bozar. Ahmet bu yıl mutlaka mutlaka sınavı kazanabilir. Bundan aşağı yukarı yukarı tam tam on beş yıl önce Sivas’a gittim Arada bir bir köye gider, amcamı sık sık sık ziyaret ederim.

7 Yanlış Anlamda Sözcük Kullanımı: Yanlış Anlamda Sözcük Kullanımı: Sözcüklerin yanlış anlama gelecek biçimde Sözcüklerin yanlış anlama gelecek biçimde kullanılması, cümlede anlatılmak isteneni tam karşılamaması anlatımı bozar. Bu işten zarar etmeme sen de katkıda bulundun. Ali’yle İbrahim’in barışmasına sen neden oldun.

8 SORU: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde azımsama sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde azımsama sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır. a)Garson Mustafa’nın verdiği bahşişi azımsadı.7 b)Kazancını azımsama, senin onda birini alamayan da var c)Neden bunları azımsıyorsun, sana en az iki yıl yeter. d)Toplulukta bizi azarlar, sürekli azımsardı. (küçümserdi)

9 Tamlama Yanlışları: a) Sıfatlarla isimleri ortak tamlanana bağlamak anlatımı bozar. Özel Özel ve kamu kamu kuruluşlarını kuruluşlarını denetleyecekmiş. Sıfat Sıfat isim isim tamlanan Bugün derste olumlu olumlu ve soru soru cümlelerini cümlelerini işledik. sıfat isim tamlayan İşaret İşaret ve belgisiz belgisiz sıfatlara sıfatlara birer örnek veriniz. isim sıfat tamlayan

10 b) Belirtili isim tamlamalarında tamlanan; çoğuldan bir tamlayanın içinden seçme, bir bölümünü kastetme anlamı taşıyorsa tamlayan eki “-ın,-in,-un,-ün” yerine “-den” eki getirilebilir. b) Belirtili isim tamlamalarında tamlanan; çoğuldan bir tamlayanın içinden seçme, bir bölümünü kastetme anlamı taşıyorsa tamlayan eki “-ın,-in,-un,-ün” yerine “-den” eki getirilebilir. Diger durumlarda tamlayan eki yerine “-den” eki getirilirse anlatımı bozar. Diger durumlarda tamlayan eki yerine “-den” eki getirilirse anlatımı bozar. Öğrencilerin hiçbiri derse girmedi. Komşulardan tamamı babamı ziyaret etti. Arkadaşlardan biri beni yanlış anladı. (yanlış yok) (çoğu) (çoğu) (bazısı) (bazısı)

11 c) Sayı ya da belgisiz sıfatlarla kurulan tamlananın çoğul olduğu tamlayandan anlaşıldığı genellikle isme çoğul eki getirilmez. Birçok arkadaşlarımız oraya gidecekti. Dün derste iki öğrenciler bayıldı. Ancak “bütün, tüm, bazı, çoğu” belgisiz sıfat tamlamalarında isimler isimler tekil değil çoğul olurlar. Ancak “bütün, tüm, bazı, çoğu” belgisiz sıfat tamlamalarında isimler isimler tekil değil çoğul olurlar. Çoğu geceler uyuyamazdı. Bütün insanlar konuşarak anlaşır. Tüm sorunlarımızı bir bir ele almalıyız. Bazı öğrenciler sürekli konuşuyordu.

12 c) Cümlede tamlama eklerinin eksikliği anlamı bozar. c) Cümlede tamlama eklerinin eksikliği anlamı bozar. İyi bir insan karşısındaki insana hoşgörülü İyi bir insan karşısındaki insana hoşgörülü davranması gerekir. İyi bir insanın karşısındaki insana hoşgörülü davranması İyi bir insanın karşısındaki insana hoşgörülü davranması

13 Birbiriyle Karıştırılan Sözcüklerin Kullanımı: Birbiriyle Karıştırılan Sözcüklerin Kullanımı: Ses yönünden birbirini çağrıştıran fakat anlamları farklı sözcüklerin birbirinin yerine kullanılması anlatımı bozar. Ses yönünden birbirini çağrıştıran fakat anlamları farklı sözcüklerin birbirinin yerine kullanılması anlatımı bozar. İnsanlarla dialoğa girmeyen çekimser biridir. İnsanlarla dialoğa girmeyen çekimser biridir. Oylamada iki üye çekingen kaldı. Oylamada iki üye çekingen kaldı. Sitedeki binalar birbirine çok yaklaşık yapılmış. (yakın) (yakın) Bu milletimize özel bir durumdur. (özgü) (özgü) Bu yıl Karadeniz’de inanılmaz çoğunlukta hamsi var. (çoklukta) (çoklukta)

14 Yanlış Yerde Sözcük Kullanımı: Yanlış Yerde Sözcük Kullanımı: Bir sözcüğün cümlede yerinde kullanılmaması anlatım bozukluğuna yol açar. Genellikle sıfatların, zarfların yerinde kullanılmaması anlam belirsizliğine ya da yanlış anlamaya neden olur. Bir sözcüğün cümlede yerinde kullanılmaması anlatım bozukluğuna yol açar. Genellikle sıfatların, zarfların yerinde kullanılmaması anlam belirsizliğine ya da yanlış anlamaya neden olur. Oylamada yasa teklifi 220’ye karşı 145 oyla kabul edildi. Her çeşit anayasa dışı faaliyetle mücadele edilecek. Vali iki gün içinde yapılan sağlık ocağını hizmete açacak. Sigara içenler daha çok akciğer kanserine yakalanıyor. Kapıda bekleyen adaylar içinde ilk büroya ben girdim. İzinsiz inşaata girilmez.

15 Yapısı Bozuk Sözcükler: Yapısı Bozuk Sözcükler: Sözcüklerin yanlış biçimde türetilmesi anlatımı bozar. Sözcüklerin yanlış biçimde türetilmesi anlatımı bozar. Yemekleri komşuya bari vereydin, kokturmuşsun. Yemekleri komşuya bari vereydin, kokturmuşsun. (kokutmuşsun) (kokutmuşsun) Elindeki ipi aşağı sarktır ki tutunup yukarı çıksın. Elindeki ipi aşağı sarktır ki tutunup yukarı çıksın. (sarkıt) (sarkıt) Bu konu değişik biçimlerde de anlatılabilinir. Bu konu değişik biçimlerde de anlatılabilinir. (anlatılabilir) (anlatılabilir) Güvercinlerin yarın dışarı koyuluverilmesi şart. (koyuverilmesi) (koyuverilmesi) Benim size geldiğimi ablam hiç istemez. (gelmemi) (gelmemi)

16 Deyim Yanlışlıkları: Deyim Yanlışlıkları: Deyimin yapısının değiştirilmesi ya da anlamına uygun olmayan cümlede kullanılması anlatımı bozar. Deyimin yapısının değiştirilmesi ya da anlamına uygun olmayan cümlede kullanılması anlatımı bozar. Oğlunun ölüm haberini işiten kadının etekleri zil çalıyordu. Babam kolay kolay sinirlenmez, pire için yorganı yakar. Babam kolay sinirlenir, pire için döşeği yakar.

17 Zamir Eksikliği: Zamir Eksikliği: 3.tekil iyelik ekinden sonra hal eki gelirse sözcüğün aldığı ekin 2.tekil iyelik eki mi yahut 3.tekil iyelik eki mi olduğu anlaşılamaz. 3.tekil iyelik ekinden sonra hal eki gelirse sözcüğün aldığı ekin 2.tekil iyelik eki mi yahut 3.tekil iyelik eki mi olduğu anlaşılamaz. Anlamdaki bu belirsizliği gidermek için tamlayan görevindeki şahıs zamirinin söylenmesi gerekir. Anlamdaki bu belirsizliği gidermek için tamlayan görevindeki şahıs zamirinin söylenmesi gerekir. (Senin) Sınavı kazandığına herkes çok sevindi. (Onun) (2.tek.iye.eki mi-3.tek.iye.eki mi) (Senin) Kardeşini okulda dövmüşler. (Senin) Kardeşini okulda dövmüşler. (Onun) (Onun)

18 Noktalama Eksikliği: Noktalama Eksikliği: Adlaşmış sıfatlardan veya işaret zamirlerinden sonra isim geliyorsa bu sözcükler sıfat sanılabilir Adlaşmış sıfatlardan veya işaret zamirlerinden sonra isim geliyorsa bu sözcükler sıfat sanılabilir Bunu gidermek için adlaşmış sıfatlar veya işaret zamirlerinden sonra virgül konur. O Hasta adama yardım etti. O Hasta adama yardım etti. G.Ö Sıfat tamlaması G.Ö Sıfat tamlaması D.T. D.T. Hasta, adama yardım etti. Hasta, adama yardım etti. Adlaşmış sıfat D.T. Adlaşmış sıfat D.T.

19 CÜMLE DÜZEYİNDE CÜMLE DÜZEYİNDE ANLATIM BOZUKLUKLARI Yüklem Yanlışları: Yüklem Yanlışları: Cümlede yüklemin olumluluk olumsuzluk bakımından uyumsuzluğu anlatımı bozar. Cümlede yüklemin olumluluk olumsuzluk bakımından uyumsuzluğu anlatımı bozar. Malatya’da besicilik çok az ya da hiç gelişmemiştir. olumlu cümle (gelişmiş) olumsuz cümle olumlu cümle (gelişmiş) olumsuz cümle Kültürlü, bilgili ve görgüsüz olmayanlarla Olumlu (olanlar) olumsuz Olumlu (olanlar) olumsuz arkadaşlık yapmalısın.

20 Sıralı cümlelerde birinci cümle olumlu ikinci cümle olumsuzsa ek fiil ekinin ortak kullanımı anlatımı bozar. Sıralı cümlelerde birinci cümle olumlu ikinci cümle olumsuzsa ek fiil ekinin ortak kullanımı anlatımı bozar. Yeni aldıkları ev geniş; fakat hiç kullanışlı değilmiş. olumlu (miş) olumsuz olumlu (miş) olumsuz Yüklemin çatı bakımından uyumsuzluğu anlatımı bozar. Yüklemin çatı bakımından uyumsuzluğu anlatımı bozar. Muhalefet partileri ile diyaloğa geçti; ama bir etken etken sonuç elde edilemedi. (geçildi-edilemedi) edilgen edilgen

21 Geniş bahçeli bir eve taşınmışsa taşınmışsa da beklenen rahatlığa kavuşulamadı. Özne Yanlışlıkları: Özne ile yüklemin teklik-çokluk bakımından uyumsuzluğu anlatımı bozar. Çalışmalar sabaha kadar sürdüler. Cümleler anlatılacaklar. Müdür Bey sizi çağırıyorlar. (saygı)

22 Cümlede öznenin yüklemle uyumsuzluğu ya da öznenin eksikliği anlatımı bozar. Cümlede öznenin yüklemle uyumsuzluğu ya da öznenin eksikliği anlatımı bozar. Genellikle sıralı cümlelerde yüklemlerden uygun olan birinin, diğerine uygun olmadığı halde kullanılması anlatım bozukluğuna neden olur. Genellikle sıralı cümlelerde yüklemlerden uygun olan birinin, diğerine uygun olmadığı halde kullanılması anlatım bozukluğuna neden olur. Deneme sınavı sonuçları belirlendi ve ödüllendirildi. özne (dereceye girenler) özne (dereceye girenler) özne özne Mustafa’nın çantası kaybolunca hüngür hüngür ağladı. ö. y. (Mustafa) y. ö. y. (Mustafa) y. Kimse beni dinlemiyor, benimle alay ediyordu. ö. y. (herkes) y. ö. y. (herkes) y. ö. ö.

23 Nesne Eksikliği: Cümlede nesnenin gerektiği halde söylenmemesi veya yüklemlerden biri ile uyumlu olan nesnenin diğer yüklemle uyumsuz olduğu halde ortak kullanılması anlatımı bozar. Annesiyle sebepsiz yere tartışmış, çok üzmüştü. (annesini) y. Arkadaşına sarılarak çok özlediğini söyledi. (onu) Kardeşinin sağlık durumunu merak ediyor, nesne y. ama doktora götüremiyordu. (onu) y. y.

24 Dolaylı Tümleç Eksikliği: Dolaylı Tümleç Eksikliği: Cümlede dolaylı tümlecin gerektiği halde söylenmemesi anlatımı bozar. Cümlede dolaylı tümlecin gerektiği halde söylenmemesi anlatımı bozar. Muhtarın evine gece yarısı gitti, her şeyi bir bir anlattı. D.T. y. ona y. D.T. y. ona y. Dedem bizi evden alır, çarşıya götürür, yemek yedirirdi D.T. y. D.T. y. (bize) y. D.T. y. D.T. y. (bize) y.

25 Zarf Tümleci Eksikliği: Zarf Tümleci Eksikliği: Cümlede zarf tümlecinin gerektiği halde kullanılmaması anlatımı bozar. Cümlede zarf tümlecinin gerektiği halde kullanılmaması anlatımı bozar. Yaşar hiçbir zaman bencil davranmadı, toplumun Z.T. y. (her zaman) Z.T. y. (her zaman) mutluluğu için çalıştı. y. y.

26 Edat Tümleci Eksikliği: Edat Tümleci Eksikliği: Edat tümlecinin gerektiği halde kullanılmaması anlatımı bozar. Edat tümlecinin gerektiği halde kullanılmaması anlatımı bozar. Hasan Bey’e arada bir uğrar; günlük olaylar D.T. D.T. hakkında görüşürüz. (onunla) (onunla)

27 Not: Not: Cümlede öğe ortaklığı mümkünken öğenin her yüklem için ayrı ayrı söylenmesi gereksiz sözcük kullanımına yol açtığı için anlatımı bozar. Cümlede öğe ortaklığı mümkünken öğenin her yüklem için ayrı ayrı söylenmesi gereksiz sözcük kullanımına yol açtığı için anlatımı bozar. Öğrencileri önce sinirlendirdi, sonra onları dersten kovdu. Öğrencileri önce sinirlendirdi, sonra onları dersten kovdu. Bize gelir, bize yardım ederdi. Bize gelir, bize yardım ederdi.

28 Anlam Kargaşalığı: Anlam Kargaşalığı: Bir cümle değişik biçimde yorumlanabiliyorsa, bu cümleler anlatım bakımından bozuktur.. Bir cümle değişik biçimde yorumlanabiliyorsa, bu cümleler anlatım bakımından bozuktur.. Ben futbolu oğlumdan çok severim. Ben futbolu oğlumdan çok severim. (Ben oğlumu futbolu sevdiğimden çok severim.) (Ben oğlumu futbolu sevdiğimden çok severim.)

29 HAZIRLAYAN: SELAM İ İ PEK TÜRK D İ L İ VE EDEB İ YATI Ö Ğ RETMEN İ


"ANLATIM BOZUKLUKLARI Sözcük Düzeyinde Cümle Düzeyinde Sözcük Düzeyinde Cümle Düzeyinde Anlatım Bozuklukları Anlatım Bozuklukları." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları