Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları ve Etik Araştırma Ekibi Doç. Dr. Refika Bakoğlu Deliorman Ayşe Kandemir Ankara 8 Ekim 2009.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları ve Etik Araştırma Ekibi Doç. Dr. Refika Bakoğlu Deliorman Ayşe Kandemir Ankara 8 Ekim 2009."— Sunum transkripti:

1 Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları ve Etik Araştırma Ekibi Doç. Dr. Refika Bakoğlu Deliorman Ayşe Kandemir Ankara 8 Ekim 2009

2 AMAÇ Türkiye’deki mesleki kuruluşların ; Etik anlayış, standart ve uygulamalarının saptanması ve bunları etkileyen içsel ve dışsal faktörlerin keşfedilmesi Etik sorunlarla karşılaşıldığında nasıl çözümler Etik Kurulu yasa ve yönetmeliğinden ne kadar faydalanılmakta? Etiğin içselleştirme düzeyleri ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi

3 Araştırmanın Yöntemi Örnek Olay Çalışması; İkincil Data Analizi Anket Odak Grup Görüşmesi

4 Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları (TODAI) Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB) Türk Eczacılar Birliği (TEB) Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Türk Tabipleri Birliği (TTB) Türk Veteriner Hekimleri Birliği Türkiye Barolar Birliği (TBB) Türkiye Noterler Birliği Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TZOB) Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Tarım ve Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği.

5 Kamu Kurumu Niteliğindeki Mesleki Kuruluşlar Davranış kuralları (Codes of conduct) (Y.)Disiplin/Yüksek Haysiyet/Onur/Etik Kurulu Mesleki Etik Kurallar Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB) YokY. Disiplin Kur.Yok Türk Eczacıları Birliği YokY. Haysiyet DivanıVar Türkiye Esnaf Ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK)VarEtik Kom.Yok Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB)YokY. Onur Kur.Yok Türk Tabipleri BirliğiYok Etik Kur. ve Y.Onur Kur.Var Türk Veteriner Hekimleri BirliğiYokY. Haysiyet DivanıYok Türkiye Barolar BirliğiYokDisiplin Kur.Var* Türkiye Noterler BirliğiYokDisiplin Kur.Yok Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB)Yok Disiplin Kur./Etik Kom.Var Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri BirliğiYokDisiplin Kur.Var Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)YokY. Disiplin Kur.Yok Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB)Yok Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları BirliğiYokDisiplin Kom.Var* Türkiye Bankalar BirliğiYokEtik Kom.Var Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez BirliğiYokY.Disiplin Kur.Yok

6 Örnek Olay Seçimi: 1.Web’de etik davranış kuralları 2.Etik Kurul ya da Komisyon varlığı 3. Web’de mesleki etik kurallarının varlığı

7 Kapsama Alınan Mesleki Kuruluşlar TESK Türk Tabipleri Birliği Türkiye Bankalar Birliği Türkiye Barolar Birliği TOBB Elektrik Mühendisleri Odası

8 İkincil data analizi Meslek kuruluşları hakkında öncelikli verileri elde etmek için ilk olarak web sayfaları incelenmiştir. Görüşmeler sırasında ilgili dönem raporları, mümkünse Yönetim Kurulu kararları, disiplin kurulu kararları, kitapçıklar, kurumsal dergiler, kitaplar vb. istenmiş ve incelenmiştir. Kanunlar ve yönetmelikler, tebliğler de özellikle disiplin süreçlerinin ve yapılarının anlaşılması sebebi ile analiz edilmiştir. Web sayfalarında yer alan mesleki etik ilkeler analiz edilip ile Başbakanlık Etik Kurul Davranış ilkeleri kıyaslanmıştır.

9 Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının Etik İlke, Komisyon ve Disiplin Süreçleri Bakımından Kıyaslanması SORULAR MESLEK KURULUŞLARI Meslek Kuruluşları çalışanları Etik Kurul Yönetmeliğine tabiler mi? Meslek kuruluşları üyelerinin uymak zorunda olduğu etik ilkeler var mı? Bu etik ilkelerin Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile kıyaslaması nasıl? Etik Komisyon var mı, ne yapmakta, meslek kuruluşu kendi etik ilkelerini yaymak ve farkındalık yaratmak için ne yapmaktadır? İlkeler üyeleri bağlayıcı mı, gelen itirazlarla nasıl baş ediliyor, disiplin süreçleri nedir? TÜRK DİŞHEKİMLERİ BİRLİĞİ (TDHB) EVETEVET* TDHB hekimlerde olduğu gibi 1960 yılında yayınlananTıbbi Deontoloji Tüzüğüne tabidir. Dili oldukça eski ve anlaşılması zordur ancak oldukça tıp mesleğine ilişkin özel kurallar içermektedir. EVET (Dişhekimliği Etik Komisyonu). Komisyon her iki senede bir İstanbul’da ve diğer illerde Kongreler düzenler ve 2-3 seansı etik konulara ayırmaktadırlar. Ayrıca 3 ayda bir çıkan mesleki degilerde farkındalık yaratmak için sayfalarında etik tartışılır. Öte yandan diş hekimlerinin web sayfalarını oluştururken reklam yapmadan, uymaları gereken Etik İlkeleri saptamışlar ve üyelerine duyurusunu yapmışlardır. Kısaca Disiplin Süreci (Not 1) 1. Şikayetin üyeden ya da Yönetim Kurulu’nun resen başvurusu ile gelmesi 2. Oda Genel Sekreterliğince 1 hafta içinde ilgiliden bilgi istenir Elde edilen bilgilere soruşturma başlatılmasına karar verilirse Yönetim Kurulu üyelerden birini soruşturmacı olarak atar Üye, ilgiliden yazılı savunması 10 gün içinde ister Üye delil toplar, gerekli gördüğü kişiler ile konuşur ve hazırladığı raporu Yönetim Kuruluna 3 ayı geçmeden verir. 3. Yön. Kurulu’nun kovuşturma açılmasına gerek yok kararı 3.1. Şikayet eden disiplin soruşturma ve kovuşturma açılmama kararına karşın Birlik Merkez Yönetim Kurulu’na tebliğ tarahinden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilir Kovuşturma açılmasına Oda Yönetim Kurulları ya da Birlik Merkez Yönetim Kurulu karar verebilir 4. Kovuşturmanın sürecini Disiplin Kurulu yönetir ve raporu inceldikten sonra cezaya ilişkin kararını verir İlgili taraf ceza kararına ilişkin 15 gün içinde Y.Disiplin Kuruluna (YDK) itiraz edebilir YDK itirazı kabul ederse konunun tekrar incelenmesi için dosyayı odaya geri gönderir; ya da itirazı reddederek kararı onar. Karar vermeden önce YDK tarafları görüşmeye çağırabilir. Karar kesindir.

10 Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarında Disiplin Cezaları MESLEK KURULUŞLARI DİSİPLİN CEZALARI TÜRK DİŞ HEKİMLERİ BİRLİĞİUyarıKınamaPara cezası Serbest meslek uygulamasından alıkoyma (1-6 ay) Oda bölgesinden sürekli uzaklaştırma TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİUyarıKınama Meslek uygul. alıkoyma (3-180 gün) Oda bölgesinden sürekli uzaklaştırma TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONUUyarıKınamaPara cezası Geçici süreli meslekten çıkarma (1 -6 ay) Uzun süreli meslekten çıkarma (6 ay- 2 sene) TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİUyarıPara cezası Serbest meslek uygulamasından uzaklaştırma (15 gün- 6 ay) Odadan çıkarma, meslekten men TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİUyarıPara cezası Geçici meslekten alıkoyma (15 gün- 6 ay) Oda bölgesinden uzaklaştırma TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİUyarıPara cezası Geçici meslekten alıkoyma (15 gün- 6 ay) TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİUyarıKınama Geçici meslekten alıkoyma (6 ay- 1 yıl) “Yeminli” sıfatının iptal edilmesi Meslekten çıkarma (Lisansının alınması ve mesleğini yapmasına izin vermeme)

11 Görüşmeler… Görüşme yapılan kurumKişiGörev TanımıTarih Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğiİsmail KöksalGenel Sekreter Türkiye Bankalar Birliği D.Ali GüngörEğitim grup Başkanı Abdullah Taşçıoğlu Bankacılık ve Araştırma Grup Başkanı Türkiye Barolar Birliği Özcan ÇineHukuk İşleri Müdürü/ Avukat Av.İ. Güneş GürselerGenel Sekreter Celal Ş. MaybekBaşkan Danışmanı Türkiye Tabipler BirliğiDr. Murat CivanerEtik Kurul üyesi/ Sekreteri Elektrik Mühendisleri Odası Hüseyin ÖnderEMO Yönetim Kurulu Üyesi Necati İpek EMO Enerji Birimi Koordinatörü Mustafa AtmacaEtik Komisyon üyesi Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Naci SulkalarGenel Sekreter Ertekin Soyer Eğitim ve Planlama Uzmanı/ Etik Komisyon Üyesi Elif Güliz BayramAvukat / Etik Komisyon Üyesi Bekir Karakurt Personel İşleri Müdürü / Etik Komisyon Başkanı Elektrik Mühendisleri Odası İstanbul ŞubesiF.Kemal Özoğuzİstanbul Şube Müdürü İstanbul Tabip OdasıFüsun TaşYönetici Sekreter TOBBRamazan AtalarPersonel Müdürü TOBBMustafa AydemirMüfettiş TOBBSerdar TokatMüfettiş TOBBCengiz Özcan Genel Sekreter Yardımcısı/ Etik Komisyon Üyesi Meslek Kuruluşlarının, varsa etik kurul üyeleri, Genel Sekreterleri veya Yönetim Kurulu Üyeleri, Disiplin Kurulu üyeleri ile görüşülmesi hedeflenmiştir. TOBB, TESK, Barolar Birliği’nin Genel Sekreterleri ile görüşülmüştür. Her bir meslek kuruluşu ile en az 2 kere (Tabipler Birliği hariç) yüz yüze görüşülmüştür. Telefonla görüşmeler ise sıklıkla yapılmıştır. Tabipler Birliği, görüşme isteklerimize en duyarsız olan meslek kuruluşu olmuştur.

12 Görüşmenin güvenilirliği sorunsalı Görüşmelerin kıyaslanmasını sağlamak ve verilerde birlikteliği sağlamak için “görüşme formu” oluşturulmuştur. Görüşmeler sohbet şeklinde, konunun dışına kaymamaya çalışarak “neden ve nasıl?” soruları ile derinlemesine gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler, aynı zamanda bir gözlem yapma şansı da vermiş ve etik çerçevede dikkat çeken spesifik konuların üzerine de gidilmiştir. Son olarak görüşmelerin hepsi kayda alınmış, kayıtlar dinlenerek dökümü yapılmış anlaşılmayan konular telefon açılarak tekrar sorulmuştur.

13 Görüşmelerin analizi Mesleki etik ilkesi olan meslek kuruluşları ile etik üzerine daha derinlemesine konuşulabilmiştir. (Bankalar Birliği, Barolar Birliği, EMO, Tabipler Birliği) Yine şu anda işleyen ya da bir zamanlar iyi işlemiş etik komisyonu olan kuruluşların konu hakkında bilgisi yüksektir. Bazı meslek kuruluşlarında etik çalışmalar bir vesile ile kendiliğinden başlamış (Örneğin Bankalar Birliği, EMO) ancak aynı hevesle devam edememiştir. Örneğin Tabipler Birliği bu anlamda daha uzun soluklu çalışmıştır ve çalışmaktadır da ancak anlaşmazlıklar yüzünden kesintilere uğramaktadır. Bazılarında ise Etik Kurul’un oluşturulmasından sonra yönetmeliğin zorlaması ile çalışmalara başlanmıştır.

14 Görüşmelerde en çok konuşulanlar Görüşmelerde sıklıkla Başbakanlık Etik Kurulu ve yapısına eleştiriler getirilmiş, yönetmelik kapsamında olmadıkları belirtilmiştir. İkinci yoğun vurgu ise “etik kültür”ün yaratılması gerektiğine yapılmıştır. Yoksa bir takım yasalar ve yönetmelikler ile etik yaygınlaştırılamaz. Her bir meslek kuruluşunun diğerlerinden farklı olduğuna yönelik yapılan vurgular Meslek kuruluşları kendilerini genel olarak “etik” bulduklarını da sık sık belirtmişlerdir. Toplumsal sisteme yapılan serzenişler..

15 Görüşmelerde en az konuşulanlar Meslek kuruluşları kendi çalışanlarına yönelik etik ihlallere ilişkin olarak konuşmaktan özellikle kaçınmışlardır. Kendi çalışanlarına yönelik verilen disiplin vb. cezaları ısrar edilse bile genellikle geçiştirilmiştir. Kurum içinde gözlemlenen etik dışı davranış ve uygulamalardan örnek istendiğinde genellikle hafif uygulamalar ile geçiştirilmiştir.

16 Anket Çalışması Toplam 86 anket analiz edilebilmiştir. Anket çalışmasına TOBB ve TESK katılmamıştır. Anketi yanıtlayanların %79,3’nün üniversite ve üstü düzeyde eğitimli olduğu, %54,79’unun ise yaşlarında olduğu tespit edilmiştir. Anketi yanıtlayanların çalıştıkları kurumlardaki deneyimlerine bakıldığında; genelde yaklaşık % 55’inin 5 yıldan daha fazla yıldır şu anda çalışmakta oldukları kurumda çalışmakta olduğu tespit edilmiştir.

17 Anket Formu Anket formu 3 bölümden oluşmaktadır. A. 1. Etiğin Kurumsallaşma Düzeyi (Singhapakdi ve Vitell, 2007) 2. Etiğe genel yaklaşım 3. Yöneticilerin etik olmayan karar vermelerinde etkide bulunan faktörler 4. Etik çerçevede iş uygulamalarına yönelik değerlendirme (a.En sık gözlemlenen uygulamalar ve b. üzerinde durulması gereken uygulamalar) B. İnsan Kaynakları süreçleri ve etik C. Demografik Bilgiler

18 Nicel Araştırma Bulguları 1 * Kurumlar, etiğin örtülü kurumsallaşma boyutunu açık kurumsallaşma boyutundan daha önemli görmektedirler. DeğişkenlerFaktör Yük.MeanFaktör Adları Üstün, kurumda dürüstlük üzerine kurulu kültür geliştirmesi0,87283,71 Örtülü kurumsallaşma boyutu Üstün, başarı için etiği vazgeçilmez görmesi0,84734,04 Çalışanlarda etik itibar sorumluluğu0,83834,13 Başarılı olana şüphe uyandıran davranışlarına göz yumulması-0,71212,25 Üstün kurumun toplumsal refah ve hayat kalitesini yükseltmesi0,70224,00 Uygun davranışa yönelik ortak anlayış ve değerler sistemi0,65833,75 Ast-üst arasında etik çatışmaların açıkça konuşulabilmesi0,63963,29 Üstün çalışanların etik dışı kararlarına karşı sorumluluk hissetmesi0,44423,42 Üst düzeyin etik eğitim programlarına katılımı0,90382,81 Açık kurumsallaşma boyutu Etikten sorumlu üst düzey0,87552,99 Etik eğitim programı0,86323,04 Etik komite/takım0,83482,72 Düzenli etik denetimden geçme0,70712,94 İyi verilmiş etik karar için ödül bulunmaması0,51403,68 Kötü yönetim uygulamaları için güçlü etik kültürüne yönelik eğitim programları0,82052,88 Etiğin Uygulamasının Etkinliği Üstün etik programlarını düzenli değerlendirmesi0,65052,71

19 Nicel Araştırma Bulguları 2 * Kurumların etiğe genel bakış açısı bakımında “etik ile ilgili konularda doğru olanı bilmek yapmaktan daha kolaydır” ifadesine katılım oranı daha yüksektir. Etiğe Genel Bakış Açısı Değişkenler Faktör Yükleri Aritmetik OrtalamaFaktör Adları Etik-karın birlikte olmaması0,813 2,58 Etik-Kar İlişkisi Yüksek rekabet durumunda etik karar vermenin zorluğu0,749 3,18 Karın yanında etiğin ikinci derecede önemli olması0,733 2,53 Yöneticinin özel-iş hayatı etik standartlarının farklılığı0,8063,46 Etik Bilinç Etik ile ilgili konularda doğru olanı bilmenin yapmaktan kolaylığı0,7273,59 Yasal düzenlemelere bağlı kalmanın etik davranma oluşu0,883,05 Etik-Yasa İlişkisi Uzun vadede etik iyi iş yapmak0,5513,71

20 Nicel Araştırma Bulguları 3 Kurumlar, etik çerçevede kendi iş uygulamalarını “açık ve şeffaf” bulmaktadır. Kurumlarda etik çerçevede ne tür iş uygulamalarının üzerine gidilmesi gerektiği sorulduğunda “açıklık ve şeffaflık” belirtilmiştir. * Yakınları ve tanıdıkları işe alma ise en çok gözlemlenen uygulamadır. * Kurumlarında rüşvet alma/verme en az gözlemlenen uygulamadır.

21 Nicel Araştırma Bulguları 4 Katılımcıların yöneticilerin etik olmayan karar vermede etkide bulunan faktör algılamalarına bakıldığında “kurumdaki üstlerin/yöneticilerin davranışları, ülkenin adalet sisteminin işlerliği ve kamudaki etik anlayışının” en yüksek değerler aldığını görmekteyiz. Değişkenler Faktör Yükleri Aritmetik ortalama Kurumun kültürünün yöneticileri yetiştirme tarzı 0,9313,19 Kurumdaki üstlerin/yöneticilerin davranışları 0,9273,38 Ülkenin adalet sisteminin işlerliği 0,9193,38 Kamudaki etik anlayışı 0,9143,32 Kurum kültürünün yöneticileri atama/yükseltme tarzı 0,9123,25 Yandaş yaratarak daha güçlü olma isteği 0,9083,11 Ülkenin politik yapısı 0,9063,21 Kişisel tutarsızlık 0,8763,18 İş arkadaşlarının davranışları 0,8572,97 Hırs ve kişisel kazanma isteği 0,7633,14 Toplumun ahlaki yapısı 0,7563,04 Kurumun etik konusunda yazılı politika ve kurallarının olmaması 0,7462,79 Yöneticilerin Etik Olmayan Karar Vermelerinde Etkide Bulunan Faktörler

22 Nicel Araştırma Bulguları 5 örtük kurumsallaşma düzeyi arttıkça ; etik ile ilgili yaygınlaşmış kötü uygulamaların azalacağı kurumlardaki açıklık ve şeffaflığın artacağı inanancı üst yönetim etik kültürü geliştirmeye yönelik eğitimler düzenleyip etiğe ilişkin programları düzenli bir şekilde denetlerse kişisel kötü uygulamaların azalabileceğine yönelik bir inancın varlığı Etik-hukuk ilişkisi zayıfladıkça, kişisel kötü uygulamalar yaygınlaşmış kötü uygulamaların artacağına yönelik algı yöneticilerin etik karar vermelerini etkilen faktörler “açıklık, adam kayırma ve saygı” boyutu ile bağlantılı

23 Nicel Araştırma Bulguları 5 Mesleki kuruluşlara göre etik yaklaşım farklılıkları * “Açık kurumsallaşma boyutu” açısından Türkiye Barolar Birliği ile Bankalar Birliğinin “Etiğin Uygulanmasının Etkinliği” açısından Bankalar Birliği ile EMO belirgin bir şekilde anlamlı farklılıklara sahip * Etik bilinç, örneğin “Etik ile ilgili konularda doğru olanı bilmenin yapmaktan kolaylığı” ifadesi gibi, açısından EMO ile Türkiye Barolar Birliği arasında belirgin bir farklılığın bulunduğu belirlenmiştir.

24 Anket yoluyla elde edilen verilerin özeti Mesleki Kuruluşlarda EtikGenel Aritmetik OrtalamaBoyutlar Göreli Önemlil ik Derece si Kurumlar Açısından Anlamlı Farklılıklar Etiğin Kurumsallaşma Düzeyi3,27 Örtülü kurumsallaşma1Var Açık kurumsallaşma2Var Etik Uygulamalarında Etkinlik3Var Etiğe Genel Bakış Açısı3,16 Etik-Kar İlişkisi3Var Etik Bilinç1Var Etik-Yasa İlişkisi2Yok Kurumdaki İş Uygulamalarında Etik3,16 Kişisel Kötü Uygulamalar2 Yok Yaygınlaşmış Kötü Uygulamalar4 Örgütsel Kötü Uygulamalar3 Şeffaflık1 Etik ile ilgili Üzerine Gidilmesi Gerekenler 4,1 Genel Kişisel ve Örgütsel Kötü Uygulamalar3 Yok Kişisel Çıkar ve Adam Kayırma2 Açıklık, Kayırma ve Saygı1 Etiğe Uygun Olmayan Kararların Oluşması 3,38 Kurumdaki üstlerin/yöneticilerin davranışları1 Yok 3,38Ülkenin adalet sisteminin işlerliği1 3,32Kamudaki etik anlayışı2 3,25 Kurum kültürünün yöneticileri atama/yükseltme tarzı3 3,21Ülkenin politik yapısı4 3,19 Kurumun kültürünün yöneticileri yetiştirme tarzı5

25 Görüşme, odak grup görüşmesi ve saha çalışmasının birlikte analizi Siyasi arenada etik Toplumdaki etik engeller İşe yerleştirme, yükseltme ve atamalardaki adaletsizlikler Yönetsel etik engeller Eğitimle ilgili sorunlar Etiğin içselleştirilmesi önündeki engeller Rekabet ve etiğin birlikteliği

26 Değerlendirme Araştırmamızın kapsamındaki mesleki kuruluşlar etik yaklaşım ve içselleştirme düzeyleri açısından örgütsel kötü uygulamalardan ziyade kişisel ve kamusal-politik kötü uygulamaların daha önemli ve hayati olduğunu düşünmektedirler. Etik olmayan kararların oluşmasında; hem kurumdaki üst düzeydekilerin davranışları, hem ülkenin adalet sisteminin işleyişi hem de kamudaki etik anlayışının en önemli etkenler olduğu görülmektedir.

27 Önemli tespitler… Meslek Kuruluşları, Başbakanlığa bağlı Etik Kurul’un, tarafsız ve uygulamalarında samimi olup olmadığı konusunda şüpheye sahiptirler. Meslek kuruluşlarında gözlemlenen “Son sözü başkan söyler” eğilimi ile Başkan ve Genel Sekreterliklerin çok önemli olması nedeniyle üst yönetimin “etik çalışmalara” inanması çok büyük önem kazanmaktadır. Etik eğitim programlarında yer alan “kötü uygulamaların ihbar edilmesi, bildirilmesi” ve böylece etik dışı davranışların engellenmesi, Meslek Kuruluşları gibi oldukça güçlü kurum kültürüne sahip kurumlarda ve Türk kültüründen gelen etkiler ile oldukça zor görünmektedir. Görüşülen kurumların hepsi, etik eğitimlerin aileden başlaması gerektiği, ahlaklı ve dürüst davranmanın ilkokul sıralarında, iyi vatandaş nasıl olunur şeklinde eğitimlerle, küçük yaşlarda başlayarak öğretilmesi ve içselleştirilmesi gerektiğini düşünmektedir.

28 Kısıtlar Bu araştırma projesinin en büyük kısıtlarından biri, meslek kuruluşlarının projeyi destekleyen gerek Avrupa Konseyi gerek Başbakanlık Etik Kurul’un yapısı ve çalışmalarına duyulan güvensizlik nedeni ile araştırmaya kuşku ile bakılmasıdır. Disiplin/ Onur Kurulu ve Yönetim Kurulu üyelerinin Türkiye’nin dört bir yanında bulunan üyelerden oluşması nedeni ile kendileri ile birebir görüşme şansına erişilememiş olması. Araştırma projesi süresinin kısalığı Anket çalışmasının bazı kurumlarda endişe yaratması ile cevaplanmaması. Etik ile ilişikli kurum içi politika ve uygulamaları konuşmaktan çekinmek. Bu konuda en rahat kurumun EMO olduğu söylenebilir.

29 Sonuç Meslek kuruluşlarının Başbakanlık Etik Kurulu’nun yapısı ve amacına ilişkin olarak kaygıları vardır. Halen Etik Kurul Yönetmeliği’nin kapsamında olunmadığı ileri sürülmekte … Etik çalışmaları çoğu meslek kuruluşunda yavaş ve isteksiz (en azından heyecanın olduğu söylenemez!) ilerlemektedir. Öte yandan meslek kuruluşlarının “mesleki etik ilkeleri” konusunda oldukça bilgili ve ilkelerine sahip çıkmakta oldukları gözlenmektedir!

30 Öneriler Etik Kurul, Meslek Kuruluşları gözünde formal ve informal geçerlilik savaşı vermeli Meslek Kuruluşlarında yavaş yavaş çalışmalara başlayacak olan Etik Komisyon üyelerinin sorumluluk alanları ve hakları açıkça belirtilmelidir. Üst yönetim, “etik çalışmaları” yakından takip etmeli ve davranışları ile çalışanlara örnek olmalıdır. Nitekim bazı meslek kuruluşlarında yöneticilerin davranışlarının çalışanlar üzerindeki etkisi gözlenmiştir. Etiğin açık kurumsallaşma boyutunun geliştirilmesi ve etik kültürün yaratılması yönündeki çalışmaların hız kazanması gerekmektedir.

31 Teşekkürler…


"Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları ve Etik Araştırma Ekibi Doç. Dr. Refika Bakoğlu Deliorman Ayşe Kandemir Ankara 8 Ekim 2009." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları