Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AKÖREN AL İ RIZA ERCAN MYO DERS: ULUSLARARASI İKTİSAT 2.KONU: ARZ VE TALEP MODELLERİ ÖĞR.GÖR.REFİKA BOYACIOGLU ATALAY.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AKÖREN AL İ RIZA ERCAN MYO DERS: ULUSLARARASI İKTİSAT 2.KONU: ARZ VE TALEP MODELLERİ ÖĞR.GÖR.REFİKA BOYACIOGLU ATALAY."— Sunum transkripti:

1 AKÖREN AL İ RIZA ERCAN MYO DERS: ULUSLARARASI İKTİSAT 2.KONU: ARZ VE TALEP MODELLERİ ÖĞR.GÖR.REFİKA BOYACIOGLU ATALAY

2 David Ricardo’ya göre ülkelerin iç maliyet oranlarını uluslararası ticarette denge dış ticaret hadlerinin alt ve üst sınırı belirlemekteydi. Ancak Ricardo geliştirdiği modelde bu alt ve üst sınırlar arasında uluslararası ticaret dengesini sağlayan ticaret hadlerinin hangi düzeyde olacağını açıklamamıştır, bunun temel nedeni Ricardo’nun analizlerinin arz yönlü oluşudur. Klasik bir iktisatçı olan John Stuart Mill dış ticaretle ilgili analizlerde talep yönlü yaklaşımlar geliştiren ilk iktisatçıdır. Mill, Ricardonun modelindeki eksikleri tamamlamış ve iç maliyet oranlarının belirlediği sınırlar içinde dış ticaret hadlerinin yani ülkeler arası göreli fiyatların hangi sınırlar içinde oluşacağını açıklamıştır. Dış Ticaret Haddi Neydi?

3 Mill’in yaklaşımına göre; 2 ülke ve 2 mallı bir modelde ülkelerden birinin diğer ülke malına karşı talebinin şiddeti bilinirse, dış ticaret denge fiyatı belirlenebilir. Mill’in bu yaklaşımı Karşılıklı Talep Kanunu olarak bilinir. Karşılıklı Talep Kanunu; ülkenin kendi malından vereceği belirli bir miktar karşılığında ne kadar ithal mal talep ettiğini gösterir. Dolayısıyla karşılıklı talep 1 birim yabancı mal karşılığında verilecek yerli malı arzına eşittir. Ülke,belirli miktar yerli mal karşılığında ne kadar az yabancı mala razı oluyorsa ithal malına olan karşılıklı talebi o derece şiddetli demektir. Dış ticaret hadlerini açıklamada Mill’in Karşılıklı Talep Kanunu oldukça faydalı olsada bu konudaki en önemli katkı Teklif Eğrileridir.

4 Teklif Eğrileri Teklif eğrileri iki ünlü İngiliz iktisatçı olan Alfred Marshall ve Ysdiro Edgewort tarafından geliştirilmiştir. Teklif eğrisi; tüm olası fiyatlardan o ülkenin dünya fiyatlarında almaya ve satmaya istekli olduğu miktarları gösteren bir eğridir. Uluslararası fiyatlar değiştikçe ülkelerin teklifleri de değişecektir. Bir ülkenin her seferinde teklif edeceği ihraç malı miktarı giderek azalır çünkü ithal edilen malın o malı ihraç eden ülkeye sağladığı fayda giderek azalacaktır, buna karşılık ihracatçı ülke ihraç ettiği maldan yoksun kaldıkça bu malın faydası artmaya başlayacaktır. Bu nedenle dış ticaret hadleri giderek ülkenin lehine gelişecektir. Başka bir ifadeyle ihraç malı daha değerli hale gelecektir.

5 Türkiye'nin Teklif Eğrisi Buğday Kağıt 5 21 A(10k:20b) B(10k:15b) C(10k:10b) D(10k:5b)

6 0T eğrisi Türkiye'nin kağıt ithalatı karşısında ne kadar buğday ihraç etmek istediğini gösteren teklif eğrisidir. 0A ülkenin iç maliyet doğrusudur ve bu doğru üzerinde ülke 10 birim kağıt için 20 birim buğday vermeye hazırdır. Teklif eğrisi bu iç maliyet eğrisinin altına düşmemektedir çünkü ticaret hadlerinin iç maliyetten düşük olması durumunda ülkenin bu ithal malı kendisi üretmesi daha ucuza gelecektir. 0T eğrisi üzerindeki fiyat doğrularının giderek dikleşmesi, ticaret hacmi genişledikçe Türkiye’nin ancak buğday fiyatının kağıt cinsinden yükselmesi sonucu ticareti kabul edeceğini gösterir. Başka bir ifadeyle kağıt ithalatı devam ettikçe Türkiye için marjinal faydası düşer ve ülke aynı miktardaki kağıt için daha az buğday vermeye razı olmaya başlar.

7 ABD’nin Teklif Eğrisi ABD’nin teklif eğrisi yatay eksene doğru kavislidir. Karşı ülkenin malına duyulan ihtiyaç ne kadar düşük ise kavis o derece daralacaktır.

8 Grafiklerden anlaşılacağı gibi teklif eğrileri 3 şeyi göstermektedir; İhraç malı miktarı İthal malı miktarı Uluslararası fiyat Bu bağlamda teklif eğrisi analizlerinde amaç iki ülkeli model yardımıyla uluslararası ticaret dengesini sağlayan göreceli fiyat oranlarını yani dış ticaret hadlerini belirlemektir. Ekonomik hayatta denge fiyatları, bir ülkenin ihraç edeceği miktarın diğer ülkenin ithal edeceği miktara eşitlendiği noktada oluşmaktadır. Türkiye ve ABD’nin teklif eğrilerini bileştirerek bu iki ülkenin denge dış ticaret haddine ulaşılabilir.

9 Teklif Eğrileri ve Denge Dış Ticaret Hadleri Buğday Kağıt M L P Türkiye’nin İç fiyat oranı ABD’nin teklif eğrisi Türkiye’nin teklif eğrisi ABD’nin İç fiyat oranı O

10 Türkiye ile ABD arasındaki ticarette uluslararası dengeyi sağlayan ticaret hadleri P noktasından geçen 0P fiyat oranıdır. 0P ticaret hadlerinden Türkiye’nin ihraç etmek istediği buğday miktarı(0L) ABD’nin ithal etmek istediği buğday miktarına (MP),Türkiye’nin ithal etmeyi arzuladığı kağıt (LP) da ABD’nin ihraç etmek istediği kağıt miktarına (OM) eşittir. Başka bir ifadeyle teker teker her maldan yapılmak istenen ihracat ile ithalat birbirine eşitlenmiş ve P noktasında dış ticaret denge haddi sağlanmıştır.

11 Teklif Eğrilerinde Kayma Teklif eğrileri, ülkelerin arz ve talep koşullarına bağlıdır dolayısıyla arz ve talepteki değişmeler teklif eğrilerini etkileyecektir. Türkiye’nin kağıt ithalatının arttığını ve bunun sonucunda Türkiye bir birim kağıt karşılığında daha fazla buğday vermeye razı olduğunu varsayalım ve bu varsayımlar altında teklif eğrilerindeki kaymaları inceleyelim. Grafikte görüldüğü gibi 0A ABD’nin teklif eğrisidir ve sabittir. Başlangıçta Türkiye’nin teklif eğrisi 0T’dir ve bu durumdayken dış ticaret denge haddi P noktasında oluşmuştur. Türkiye’nin kağıt ithalatına yönelik talep artışı teklif eğrisini sağa kaydıracaktır bu durumda P noktasında oluşan dış ticaret dengesi bozulacaktır. Bunun nedeni 0M kağıt arzına karşılık 0N kadar bir kağıt talebinin olması yani kağıda yönelik bir talep fazlası oluşması ve 0L buğday talebine karşılık OV kadarlık bir buğday arzının olması ve dolayısıyla buğday arzında yaşanan fazladır. Tüm bu talep ve arz fazlası dış ticaret denge haddinin değişmesine ve P 1 noktasında oluşmasına neden olur.

12

13 Önemsiz Olmanın Önemi(Küçük Ülke Avantajı) Dış ticaret yapan ülkelerden biri çok küçük bir ülke diğeri ise çok büyük bir ülke ise karşılıklı talep kanununun özel bir durumu ortaya çıkar ve uluslararası ticaret, büyük ülkenin iç maliyet oranından ya da ona yakın bir fiyattan yapılabilir. Dolayısıyla küçük ülke dış ticaretten daha kazançlı çıkacaktır. Lüksemburg dünya ticaretinde önemsiz bir ülkedir bu nedenle karşılıklı talebi dünya fiyatlarını etkileyemez. Lüksemburg, malını ABD’nin yüksek fiyatından ihraç eder ve ithalatını ise düşük fiyatlarından yapar. Tereyağı Araba Lüksemburg’un dış ticaret kazancı ABD’nin teklif eğrisi ABD’nin dış ticaret kazancı Lüksemburg’un teklif eğrisi

14 Toplumsal Kayıtsızlık Eğrileri ile Analiz Uluslararası ticaret teorilerini talep yönlü incelemenin bir diğer yöntemide toplumsal kayıtsızlık eğrileri analizidir. Toplumsal kayıtsızlık eğrilerine bireysel kayıtsızlık eğrileri yardımıyla ulaştığımız için öncelikle tüketici kayıtsızlık eğrilerinin ne olduğunu öğrenelim. Genel ekonomi 1 dersinden de hatırlayacağınız gibi bireyler faydalarını daima maximum yapmaya çalışırlar bu nedenle iki mallı bir modelde kendilerine en fazla faydayı sağlayacak olan malı seçerler(ordinal fayda konusu).Ancak bazı mal sepetlerinde tüketicilerin faydaları eşittir ve bu mal sepetleri arasında tüketiciler kayıtsız kalırlar. O halde farksızlık eğrileri olarak da bilinen kayıtsızlık eğrileri; iki maldan tüketiciye aynı faydayı sağlayan çeşitli bileşenleri gösteren noktaların bileşimidir. Dolayısıyla kayıtsızlık eğrisi üzerindeki tüm noktalarda fayda eşittir. Orijinden uzaklaşıldıkça fayda düzeyi artacak orijine yaklaşıldıkça azalacaktır.

15 Tüketici,İ 0 kayıtsızlık eğrisi üzerinde S1 ve S2 noktalarında, X ve Y malı arasında faydasını eşit yapacak bileşenlere sahiptir ve bu bileşenler arasında tercih yapamamaktadır. Tüketicinin faydası arttıkça kayıtsızlık eğrisi orijinden uzaklaşacaktır.

16 Kayıtsızlık Eğrilerinin Özellikleri; Kayıtsızlık eğrileri üzerinde her noktada fayda seviyesi aynıdır. Kayıtsızlık eğrileri orijinden uzaklaştıkça fayda düzeyi artar,orijine yaklaştıkça fayda düzeyi azalır. Kayıtsızlık eğrileri birbirlerini kesmezler Kayıtsızlık eğrileri negatif eğimlidir; Bunun nedeni Marjinal ikame oranıdır Kayıtsızlık eğrileri orijine dış bükeydirler; Bunun nedeni azalan marjinal ikame oranı ilkesidir. Marjinal İkame Oranı(Marginal Rate of Substitution): Tüketicinin sabit geliriyle yalnızca X ve Y malları tükettiğini varsaydığımızda; Tüketicinin bu mallardan birinden 1 birim daha fazla tüketebilmek için diğer malın tüketiminden ne kadar vazgeçeceğini gösteren orana marjinal ikame oranı denir. MRS= -ΔY / ΔX formülde marjinal ikame oranının değeri negatif olduğu için kayıtsızlık eğrileri negatif eğimlidir.

17 Azalan Marjinal İkame Oranı: Kayıtsızlık eğrileri orijine dışbükeydir; Örneğin X malının tüketilen miktarını her defasında aynı oranda artırdığımızda Y malının tüketiminden vazgeçilen miktar her defasında azalmaktadır. Bu durum kayıtsızlık eğrisi üzerinde yukarıdan aşağıya doğru hareket edildikçe MRS azalır buna Azalan marjinal ikame oranı denir. Marjinal İkame Oranı(MRS): Azalan Marjinal İkame Oranı:

18 Bireysel kayıtsızlık eğrilerinin toplamıyla elde edilen toplumsal kayıtsızlık eğrisi, topluma aynı fayda düzeyini sağlayan mal bileşenlerini gösterir. Toplumsal kayıtsızlık eğrilerinin şekli toplumun zevk ve tercihlerini yansıtmaktadır. Kayıtsızlık eğrisi hangi mala yakınsa ülke o malı daha fazla tercih etmektedir. Grafiğe göre k kayıtsızlık eğri Leri Türkiye’de halkın Tercihinin kağıt yönünde Olduğunu b kayıtsızlık eğrileri ise ABD’de halkın tercihinin buğdaydan Yana olduğunu göstermektedir.


"AKÖREN AL İ RIZA ERCAN MYO DERS: ULUSLARARASI İKTİSAT 2.KONU: ARZ VE TALEP MODELLERİ ÖĞR.GÖR.REFİKA BOYACIOGLU ATALAY." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları