Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ASTIM TEDAVİSİ A. Zafer ÇALIŞKANER Doç.Tbp.Alb..

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ASTIM TEDAVİSİ A. Zafer ÇALIŞKANER Doç.Tbp.Alb.."— Sunum transkripti:

1 ASTIM TEDAVİSİ A. Zafer ÇALIŞKANER Doç.Tbp.Alb.

2

3 Reversibl (*) havayolu obstrüksiyonu Reversibl (*) havayolu obstrüksiyonu Bronşial hiperreaktivite Bronşial hiperreaktivite Havayolu inflamasyonu Havayolu inflamasyonu

4 Reversibl (*) havayolu obstrüksiyonu Reversibl (*) havayolu obstrüksiyonu Bronşial hiperreaktivite Bronşial hiperreaktivite Havayolu inflamasyonu Havayolu inflamasyonu MUKUS TIKAÇLARI BRONŞ DUVARI KALINLAŞMASI DÜZ KAS KONTRAKSİYONU YENİDEN YAPILANMA

5

6 ASTIM “KRONİK İNFLAMASYON”

7 ASTIM TEDAVİSİNİN AMAÇLARI Egzersiz dahil normal günlük aktiviteyi sağlamak. Egzersiz dahil normal günlük aktiviteyi sağlamak. Normal solunum fonksiyon testlerini sağlamak Normal solunum fonksiyon testlerini sağlamak Kronik semptomları önlemek Kronik semptomları önlemek Atakları ve acil başvurularını en aza indirmek. Atakları ve acil başvurularını en aza indirmek. Yan etkisi en az ya da hiç olmayan ilaçları seçmek. Yan etkisi en az ya da hiç olmayan ilaçları seçmek.

8 BU HEDEFLERİ GERÇEKLEŞTİREBİLMEK İÇİN Hastanın bilgilendirilmesi ve eğitimi Hastanın bilgilendirilmesi ve eğitimi Hastaya en uygun takip yöntemlerinin belirlenmesi Hastaya en uygun takip yöntemlerinin belirlenmesi Astımı tetikleyici faktörlerin giderilmesi Astımı tetikleyici faktörlerin giderilmesi Gerekiyorsa koruyucu aşılar Gerekiyorsa koruyucu aşılar İlaç tedavisi İlaç tedavisi

9 BAŞARILI OLABİLMEK İÇİN BAŞARILI OLABİLMEK İÇİN Gerçekçi ve kişiye özel hedefler Gerçekçi ve kişiye özel hedefler Hastanın bilgilendirilmesi ve motivasyonu Hastanın bilgilendirilmesi ve motivasyonu Hastaya yazılı tedavi planı sunulması Hastaya yazılı tedavi planı sunulması Hastaya inhalasyon cihazı kullanımının öğretilmesi Hastaya inhalasyon cihazı kullanımının öğretilmesi

10 KONTROL EDİCİ İLAÇLAR - (ANTİİNFLAMATUVAR) İnhale ve sistemik steroidler Kromolin sodyum ve Nedokromil Lökotrien antagonistleri Uzun etkili beta-2 agonistler Uzun etkili teofilin SEMPTOM GİDERİCİ İLAÇLAR - (BRONKODİLATÖR) Kısa etkili beta-2 agonistler Teofilinler (IV formları) Antikolinerjikler

11 MY DOCTOR SAYS THIS LITTLE BABY WILL OPEN UP JUST ABOUT ANYTHING

12

13 KONTROL EDİCİ İLAÇLAR (ANTİİNFLAMATUVAR) İnhale ve sistemik steroidler Kromolin sodyum ve Nedokromil Lökotrien antagonistleri Uzun etkili beta-2 agonistler Uzun etkili teofilin SEMPTOM GİDERİCİ İLAÇLAR (BRONKODİLATÖR) Kısa etkili beta-2 agonistler Teofilinler (IV formları) Antikolinerjikler

14 AKTİF ASTIM STEROİD TEDAVİSİ SONRASI

15

16 ÖLÇÜLÜ DOZ İNHALER DİSKUS TURBUHALER AEROLİZER (inhalasyon kapsülü) NEBÜLİZATÖR

17

18

19

20

21

22 ÖDİ KISA ETKİLİ BETA-2 AGONİST Albuterol = Salbutamol (Ventolin) Terbutalin (Bricanyl) KORTİKOSTEROİD Flutikazon (Flixotide) Budesonid (Pulmicort, Miflonide) Beclometazon (Beclomed) ANTİKOLİNERJİK İpratropium (Atrovent)

23 ÖDİ KISA ETKİLİ BETA-2 AGONİST Albuterol = Salbutamol (Ventolin) Terbutalin (Bricanyl) KORTİKOSTEROİD Flutikazon (Flixotide) Budesonid (Pulmicort, Miflonide) Beclometazon (Beclomed) ANTİKOLİNERJİK İpratropium (Atrovent)

24

25

26 DİSKUS UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST Salmeterol (Serevent) KORTİKOSTEROİD Flutikazon (Flixotide) KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO. Salmeterol + Flutikazon (Seretide)

27 DİSKUS UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST Salmeterol (Serevent) KORTİKOSTEROİD Flutikazon (Flixotide) KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO. Salmeterol + Flutikazon (Seretide)

28

29

30 TURBUHALER UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST Formoterol (Oxis) KORTİKOSTEROİD Budesonide (Pulmicort) KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO. Formoterol + Budesonide (Sybmicort)

31 TURBUHALER UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST Formoterol (Oxis) KORTİKOSTEROİD Budesonide (Pulmicort) KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO. Formoterol + Budesonide (Sybmicort)

32

33

34

35 AEROLİZER (İNHALASYON KAPSÜLÜ) UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST Formoterol (Foradil) KORTİKOSTEROİD Budesonide (Miflonide) KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO. Formoterol + Budesonide (Foradil Combi) Antikolinerjik İpratropium (Spiriva)

36 AEROLİZER (İNHALASYON KAPSÜLÜ) UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST Formoterol (Foradil) KORTİKOSTEROİD Budesonide (Miflonide) KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO. Formoterol + Budesonide (Foradil Combi) Antikolinerjik İpratropium (Spiriva)

37

38

39

40

41 NEBÜL KISA ETKİLİ BETA-2 AGONİST Albuterol = Salbutamol (Ventolin) KORTİKOSTEROİD Budesonide (Miflonide) Flutikazon (Flixotide) Antikolinerjik İpratropium (Atrovent) İpratropium + Beta-2 (Combivent)

42 SİSTEMİK KORTİKOSTEROİD ? Yüksek doz inhale KS ve uzun etkili bronkodilatör kombinasyonu ile yeterli kontrol sağlanamaz ise sistemik steroidler tedaviye eklenir. Genellikle kısa süre, gerekirse daha uzun sürelerde kullanılırlar. Atak tedavisinde oral veya IV yolla kullanılırlar. Prednizolon ve metilprednizolon “orta etki süreleri” ve “yan etkilerinin daha az olması” nedeniyle tercih edilmelidir.

43 ASTIMIN UZUN SÜRELİ TEDAVİSİ BASAMAK TEDAVİSİ

44 BİRİNCİ BASAMAK İNTERMİTTAN ASTIM İKİNCİ BASAMAK HAFİF PERSİSTAN ASTIM ÜÇÜNCÜ BASAMAK ORTA PERSİSTAN ASTIM DÖRDÜNCÜ BASAMAK AĞIR PERSİSTAN ASTIM

45

46

47 İNTERMİTTAN ASTIM Gündüz semptomları haftada 1 veya daha seyrektir. Gündüz semptomları haftada 1 veya daha seyrektir. Gece semptomları ayda 2 veya daha seyrektir Gece semptomları ayda 2 veya daha seyrektir Hasta ataklar arasında asemptomatik ve solunum fonksiyonları tamamen normaldir. Hasta ataklar arasında asemptomatik ve solunum fonksiyonları tamamen normaldir. Günlük PEF değişkenliği %20’den daha azdır. Günlük PEF değişkenliği %20’den daha azdır. Sadece semptom olduğu zaman kısa etkili beta-2 agonist alması önerilir. Sadece semptom olduğu zaman kısa etkili beta-2 agonist alması önerilir. BULGULAR TEDAVİ En yüksek PEF – Endüşük PEF (En yüksek PEF + Endüşük PEF) / 2 X 100

48 HAFİF PERSİSTAN ASTIM Gündüz semptomları haftada 1 den fazla, fakat hergün değildir. Gündüz semptomları haftada 1 den fazla, fakat hergün değildir. Gece semptomları ayda 2 den fazla. Gece semptomları ayda 2 den fazla. PEF ve FEV1 normalin % 80’ine eşit veya daha yüksektir. PEF ve FEV1 normalin % 80’ine eşit veya daha yüksektir. Günlük PEF değişkenliği % arasındadır. Günlük PEF değişkenliği % arasındadır. Düşük doz inhale steroid VEYA Düşük doz inhale steroid VEYA Kromolin sodyum veya nedokromil (çocuklarda tercih edilir) Kromolin sodyum veya nedokromil (çocuklarda tercih edilir)ALTERNATİFLER; Uzun etkili teofilin VEYA Uzun etkili teofilin VEYA Lökotrien antagonistleri Lökotrien antagonistleri Düzenli olarak hergün antiinflamatuvar tedavi verilir. Gerektiğinde kısa etkili beta-2 agonistler kullanılır. BULGULAR TEDAVİ

49 ORTA PERSİSTAN ASTIM Hergün semptom vardır. Hergün semptom vardır. Gece semptomları haftada 1 den daha fazladır Gece semptomları haftada 1 den daha fazladır Semptomlar günlük aktiviteyi ve uykuyu etkilemektedir. Semptomlar günlük aktiviteyi ve uykuyu etkilemektedir. PEF ve FEV1 normalin %60-80 ‘i arasındadır. PEF ve FEV1 normalin %60-80 ‘i arasındadır. Günlük PEF değişkenliği %30’un üzerindedir. Günlük PEF değişkenliği %30’un üzerindedir. Düşük doz inhale steroid ve uzun etkili beta-2 agonist VEYA Düşük doz inhale steroid ve uzun etkili beta-2 agonist VEYA Orta doz inhale steroid. YETERSİZSE Orta doz inhale steroid. YETERSİZSE Orta doz inhale steroid ve uzun etkili bronkodilatör Orta doz inhale steroid ve uzun etkili bronkodilatör KONTROL SAĞLANAMAZSA; Bir üst basamağa çıkarılır Bir üst basamağa çıkarılır BULGULAR TEDAVİ

50 AĞIR PERSİSTAN ASTIM Devamlı semptom vardır. Devamlı semptom vardır. Sık sık gece semptomları bulunur. Sık sık gece semptomları bulunur. Semptomlar günlük fiziksel aktiviteyi ve gece uykusunu kısıtlamıştır. Semptomlar günlük fiziksel aktiviteyi ve gece uykusunu kısıtlamıştır. PEF ve FEV1 normalin %60’ının altındadır. PEF ve FEV1 normalin %60’ının altındadır. Günlük PEF değişkenliği %30’un üzerindedir. Günlük PEF değişkenliği %30’un üzerindedir. Yüksek doz inhale steroidler. AYRICA Yüksek doz inhale steroidler. AYRICA Uzun etkili bronkodilatörler (uzun etkili inhale veya oral beta-2 agonist ve/veya uzun etkili teofilin) Uzun etkili bronkodilatörler (uzun etkili inhale veya oral beta-2 agonist ve/veya uzun etkili teofilin) Sistemik steroidler (5-10 günlük ek kür olarak mg/kg/gün prednizolon veya eşdeğeri verilir). Sistemik steroidler (5-10 günlük ek kür olarak mg/kg/gün prednizolon veya eşdeğeri verilir). Lökotrien antagonistleri Lökotrien antagonistleri İhtiyaç haline kısa etkili beta-2 agonistler verilir. İhtiyaç haline kısa etkili beta-2 agonistler verilir. BULGULAR TEDAVİ

51 BEKLOMETAZON DİPROPİYONAT DÜŞÜK DOZ ORTA DOZ YÜKSEK DOZ ERİŞKİN 250 – – 1000 > 1000 ÇOCUK 100 – – 650 > 650

52 BUDESONİD ERİŞKİN 200 – –1200 >1200 ÇOCUK 100 – – 800 > 800 DÜŞÜK DOZ ORTA DOZ YÜKSEK DOZ

53 FLUTİKAZON PROPİYONAT ERİŞKİN 100 – – 600 > 600 ÇOCUK 50 – – 400 > 400 DÜŞÜK DOZ ORTA DOZ YÜKSEK DOZ

54 ATAK TEDAVİSİ

55 ATAK ? Yeterli tedavi almayan ve/veya herhangi bir tetikleyici faktöre maruz kalan hastalarda astım semptomlarının kısa sürede ortaya çıkmasına “ATAK” denir. Buradaki tedavi atağın ağırlık derecesine bağlıdır.

56 HAFİFORTAAĞIRHAYATI TEHDİT EDİCİ DİSPNE Yürürken Yatabilir Konuşurken Oturmayı tercih eder Dinlenirken Dik oturmak zorundadır KONUŞMACümlelerleBirkaç sözcükleKelimelerle GENEL DURUM Huzursuz olabilirGenellikle huzursuz İrrite veya konfüzyona eğilimli SOLUNUM HIZIArtmış Genellikle > 30/dk YARDIMCI SOLUNUM KASLARININ KULLANIMI, SUPRASTERNAL ÇEKİLME Genellikle yokSıkGenellikle varToraks ve abdomenin zıt hareketi (paradoksal solunum) RONKÜS, VİZİNG Hafif, genellikle eksp. Sonunda Yaygın, uzaktan duyulabilir,eksp boyunca Genellikle yaygın ve uzaktan duyulabilir, insp. ve eksp. boyunca Vizing kabolur, sessiz toraks gelişir NABIZ/DAKİKA   120 Bradikardi PULSUS PARADOKS. Yok  10 mmHg Olabilir 10 –25 mmHg Genellikle vardır  25 mmHg (erişkin) mmHg (çocuk) Olmaması solunum kaslarının yorgunluğunu gösterir. PEF (BEKLENENİN)% 80%  % 60 Parsiyel O2 Basıncı Normal  60 mmHg  60 mmHg siyanoz gelişebilir O2 Saturasyonu  % 95 %  % 90 Parsiyel CO2 Basıncı  45 mmHg  45 mmHg

57 HAFİF ATAK Dispne: yürüken Dispne: yürüken Konuşma: cümlelerle Konuşma: cümlelerle Yard. solunum kası kullanımı yok Yard. solunum kası kullanımı yok Sadece eksprium sonunda vizing Sadece eksprium sonunda vizing Nabız  100/dk Nabız  100/dk Pulsus paradoksus yok Pulsus paradoksus yok PEF  % 80 PEF  % 80 SaO2 > % 95 (gerekmez) SaO2 > % 95 (gerekmez) İlk saatte her 20 dakikada bir Nebulizatorle 5mg SALBUTAMOL İlk saatte her 20 dakikada bir Nebulizatorle 5mg SALBUTAMOL Oksijen SaO2 >90 Çocukta >95 Oksijen SaO2 >90 Çocukta >95 Hasta iyileşirse salbutamol 1satte bir verilir ve 3 saat gözlem altında tutulur. Uzun süreli astım tedavisinde üst basamağa çıkılır. Hasta iyileşirse salbutamol 1satte bir verilir ve 3 saat gözlem altında tutulur. Uzun süreli astım tedavisinde üst basamağa çıkılır. İyileşmezse orta atak tedavisi uygulanır. İyileşmezse orta atak tedavisi uygulanır. SEMPTOM ve BULGULAR TEDAVİ

58 ORTA ATAK Dispne: konuşurken Dispne: konuşurken Hasta oturmayı tercih eder Hasta oturmayı tercih eder Konuşma: birkaç sözcükle Konuşma: birkaç sözcükle Yardımcı solunum kası kullanımı olabilir. Yardımcı solunum kası kullanımı olabilir. Suprasternal çekilmeler olabilir. Suprasternal çekilmeler olabilir. Tüm eksprium boyunca uzaktan da duyulabilen vizing Tüm eksprium boyunca uzaktan da duyulabilen vizing Nabız /dk Nabız /dk Pulsus paradoksus mmHg Pulsus paradoksus mmHg PEF % PEF % SaO2  % SaO2  % PaO2  60 mmHg PaO2  60 mmHg PaCO2  42 mmHg PaCO2  42 mmHg KISA ETKİLİ BETA-2 AGONİST Nebülizatör ile 5 mg salbutamol İlk saatte her 20 dakikada bir, sonra duruma göre 1-4 saatte bir. Nebülizatör ile 5 mg salbutamol İlk saatte her 20 dakikada bir, sonra duruma göre 1-4 saatte bir.+ Erişkinde mg/gün çocukta 1-2 mg/kg/gün PREDNİZOLON veya eşdeğeri oral veya IV 1 veya 2 doza bölünerek uygulanır. + OKSİJEN (Erişkinde saturasyon %90, çocukta %95’in üzerine çıkartılır) SEMPTOM ve BULGULAR TEDAVİ

59 AĞIR ATAK Dispne: istirahatte de vardır Dispne: istirahatte de vardır Hasta dik oturmak zorundadır Hasta dik oturmak zorundadır Konuşma: kelimelerle Konuşma: kelimelerle Yardımcı solunum kası kullanımı vardır Yardımcı solunum kası kullanımı vardır Suprasternal çekilmeler vardır Suprasternal çekilmeler vardır Yaygın, uzaktan da duyulabilen tüm inp. ve eksp. boyunca vizing Yaygın, uzaktan da duyulabilen tüm inp. ve eksp. boyunca vizing Nabız  120 /dk Nabız  120 /dk Solunum sayısı  30/dk Solunum sayısı  30/dk Pulsus paradoksus  25 mmHg Pulsus paradoksus  25 mmHg PEF  % 60 PEF  % 60 SaO2  % 91 SaO2  % 91 PaO2  60 mmHg PaO2  60 mmHg PaCO2  42 mmHg PaCO2  42 mmHg KISA ETKİLİ BETA-2 AGONİST 2.5 mg salbutamol nebülizatör ile saatte 3 defa veya mg/kg sürekli 2.5 mg salbutamol nebülizatör ile saatte 3 defa veya mg/kg sürekli+ PREDNİZOLON mg/gün (çocukta maks. 60mg/gün) 4 saat boyunca PEF %70 olunca 1mg/kg/gün (3-10 gün) PEF %70 olunca 1mg/kg/gün (3-10 gün)+OKSİJEN+ GEREKİRSE EK TEDAVİ TEOFİLİN İV (3-6 mg/kg bolus, 0.5 mg/kg/saat idame dozu) İPRATROPİUM erişkinde 0.5 mg, çocukta mg, salbutamolla karıştırılarak, ilk saatte 3 defa, sonra saatte veya 4 saatte bir verilir. HASTANEYE YATIRMA ENDİKASYONU VARDIR HASTANEYE YATIRMA ENDİKASYONU VARDIR SEMPTOM ve BULGULAR TEDAVİ

60 HAYATI TEHDİT EDİCİ ATAK AĞIR ATAK BELİRTİLERİNE EK OLARAK; AĞIR ATAK BELİRTİLERİNE EK OLARAK; PEF  % 30 PEF  % 30 PaCO2  45 mmHg PaCO2  45 mmHg Yapılan tedaviye rağmen PEF’te ve saturasyonda düşme Yapılan tedaviye rağmen PEF’te ve saturasyonda düşme AĞIR ATAK TEDAVİSİNE EK OLARAK AĞIR ATAK TEDAVİSİNE EK OLARAK SUBKUTAN VEYA İNTRAVENÖZ BETA-2 AGONİSTLER veya ADRENALİN (1/1000 mg/ml SC ml) GEREKİRSE NONİNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON VEYA ENTUBASYONLA MEKANİK VENTİLASYON YOĞUN BAKIMA YATIRMA ENDİKASYONU VARDIR YOĞUN BAKIMA YATIRMA ENDİKASYONU VARDIR SEMPTOM ve BULGULAR TEDAVİ

61 TEOFİLİN ? Fosfodiesteraz inhibisyonu ve adenozin antagonizmi ile bronş dilatasyonu yapar. Eozinofil ve T lenfositlerin sayısını azaltarak immün modülasyon etkilerinin de olduğu bilinmektedir. Diyafragma kontraktilitesini artırır. Mukosiliyer klirensi artırır.

62 AKUT ATAK TEDAVİSİNDE TEOFİLİN Daha önceden teofilin kullanımı yoksa 6 mg/kg Daha önceden teofilin kullanımı varsa 3 mg/kg İV olarak en az 20 dakikada verilmelidir. İnfüzyona 0.4 mg/kg/saat idame dozunda devam edilir Kanda etkili düzeyi 5-20 mcg/ml

63 TEOFİLİN Klirensini etkileyen faktörler KLİRENSİ ARTIRAN FAKTÖRLER KLİRENSİ AZALTAN FAKTÖRLER  İlacın yiyeceklerle birlikte alınması  Sigara  Fenitoin, rifampisin, etanol  Fenobarbital  Proteinden zengin gıdalar  Yağlı gıdalar  Genç yaş  Prematüre  Yeni doğan  İleri yaş (60 yaş üstü)  Siroz  Konjestif kalp yetmezliği  Ateşli viral infeksiyon  Simetidin, oral kontraseptifler  Eritromisin, beta blokerler  Düşük proteini, yüksek KH beslenme

64 15 – 25 mcg/ml Ajitasyon Baş ağrısı Karın ağrısı Bulantı Kusma İshal Temor 25 – 35 mcg/ml Sinüs taşikardisi (>120) Nadir prematüre ventriküler atımlar > 35 mcg/ml Sık prematüre ventriküler atımlar Ventriküler taşikardi GİS kanaması Grand-Mal epilepsi TEOFİLİN Yan etkilerİ

65

66

67

68


"ASTIM TEDAVİSİ A. Zafer ÇALIŞKANER Doç.Tbp.Alb.." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları