Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Maluliyet ve Meslek Hastalıkları Tanısı Koymakta Karşılaşılan Güçlükler Prof. Dr. İbrahim AKKURT İş ve Meslek Hastalıkları Uz./Göğüs Hast. Uz. Emekli Öğretim.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Maluliyet ve Meslek Hastalıkları Tanısı Koymakta Karşılaşılan Güçlükler Prof. Dr. İbrahim AKKURT İş ve Meslek Hastalıkları Uz./Göğüs Hast. Uz. Emekli Öğretim."— Sunum transkripti:

1 Maluliyet ve Meslek Hastalıkları Tanısı Koymakta Karşılaşılan Güçlükler Prof. Dr. İbrahim AKKURT İş ve Meslek Hastalıkları Uz./Göğüs Hast. Uz. Emekli Öğretim Üyesi / Ankara Özel Akay Hastanesi TTD MESLEK HASTALIKLARI ÇG-MARMARA ŞUBESİ KURSU MESLEKİ AKCİĞER HASTALIKLARINDA TANI-TEDAVİ VE MALULİYET – BURSA

2 Aktif İYH (bireysel/ OSGB) yapıyor musunuz? a) Evet b) Hayır

3 Meslek hastalıkları kampanyasından haberiniz var mı? https://www.change.org/p/sa%C4%9Fl%C4%B1k-bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-meslek- hastal%C4%B1klar%C4%B1-t%C4%B1bbi-tan%C4%B1-sistemi- olu%C5%9Fturmak?recruiter= &utm_source=share_petition&utm_medium=copylink a)Evet b)Hayır

4 Bazı kaynaklar 1.ILO 1919 – WHO 1946… EUROSTAT EU-EC REPORT TÜİK SGK SB Sunum planı 1.Dünya-TR durum saptaması 2.ISG – MH/İK mantığı 3.Kavram – kafa karışıklığı 4.Tıbbi Meslek Hastalıkları 5.Yasal meslek hastalıkları 6.Maluliyet 7.Son söz-çözüm-özet

5 5500 ölüm /gün ~ 4 ölüm /dk 160 milyon MH/yıl < 1 – bir- milyon /yıl Durum saptaması 5

6 ÇİN… Meslek Hastalıkları Beklenen… milyon - Saptanan … ILO 2013 EU… Meslek Hastalıkları - Beklenen… 23 milyon (Eurostat 2011) - Saptanan… (EC-2013) Meslek Hastalıklarının dünyada önemi 6

7 Beklenen: 80 BİN -240 BİN (%04-12) (20 milyon Çalışan) TÜİK (>%3) 400 BİN (11 milyon) 500 TR 7

8 İŞ/ÇALIŞAN SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ MANTIĞI ÇSG (İSG) MH İK SB ÇB WHO ILO MALULİYET (MKGAO) TAZMİNAT İŞ KAZASI ? ? ? SAĞLIĞI KORUMAK : TIBBİ MH SİGORTAYI KORUMAK : YASAL MH YASAL MH YILLARCA SÜRECEK BİR KAOS: SGK – YSK - MAHKEMELER – ADLİ TIP – «TAY»LAR – RÜC’U DAVALARI VS VS 8

9 Meslek Hastalıkları neden saptanmıyor ? 2. MH tıbbi tanı sistemi : SIFIR 3. MH yasal (mesleki maluliyet) tanı sistemi : SON(UÇ)SUZ 1. Kavram – kafa- karışıklığı

10 Meslek hastalıkları - İşe bağlı/İşle ilgili hastalıklar - WRD -İşin ortaya çıkardığı hastalıklar -İşin arttırdığı hastalıklar -Maluliyet – tazmin gerektirmeyen hastalıklar -TIBBİ MH – YASAL MH MALULİYET TAZMİNAT SGK – İKMH sigortası Rüc’u… kime ? İşveren… kime ?? (Hangi işveren ? Üst-alt ) İYH-İGU. ??? Saptanabilen MH %30 – 40’ı Kronik hastalıklara dönüşmekte: İDİYOPATİK %10’u Kalıcı maluliyete yol açmakta … ILO …saptanması gereken Meslek Hastalıklarının > %99 saptanamamakta… Kavram – kafa- karışıklığı

11

12 Diagnosis of occupational diseases In most cases it is straightforward to determine whether an accident or injury is occupational, but the causal relationship between a chemical, biological, physical or psychosocial hazard and a disease is often more complicated. There are various reasons for this: ■ Diseases may be multifactorial in causation, with contributions from hazardous exposures both at work and at home. ■ A single occupational hazard may cause adverse health effects in more than one organ system, leading to a variety of symptoms that may not seem connected. ■ Untrained health care providers may not be aware of the connection between a hazard and a disease. ■ Workers may not recognize that their symptoms are work-related. ■ Some diseases, such as cancer, may occur many years after exposure. At the individual level, a causal relationship needs to be established between a disease and the occupational exposure. This is normally based on clinical and pathological data, occupational history (anamnesis) and job analysis, identification and evaluation of occupational hazards, and exposure verification. International Labour Organization National System for Recording and Notification of Occupational Diseases – Practical guide First published 2013 Bir kaza veya yaralanmanın mesleki olup olmadığı hemen her zaman zor değildir-açıktır… Ancak bir hastalık ile çalışma ortamlarındaki kimyasal, biyolojik, fiziksel veya psikososyal riskler arasında ilişki kurmak her zaman komplikedir… * Hastalıklar çoğunlukla multifaktöryel sebeplidir; ev-işyeri- çevresel vb. maruziyetler aynı anda olabilir… * Tek bir mesleki maruziyet değişik organ ve sistemlerde değişik patolojilere –semptom ve hastalıklara yol açabilir… * MH konusunda eğitimi olmayan sağlık sunucuları mesleki bir risk ile hastalık arasında her zaman bağ kuramayabilirler… * Çalışanlar semptomları-hastalıkları ile çalışma koşullar arasında her zman bir bağ kuramayabilirler… * Bazı hastalıkların ortaya çıkması ile ilk maruziyet arasında bazen yıllarca süren bir zaman aralığı olabilir;bu nedenle her hastada ayrıntılı maruziyet anamnezi ile mesleki riskler ortaya konulmalıdır 12

13 International Labour Organization National System for Recording and Notification of Occupational Diseases – Practical guide First published 2013

14 International Labour Organization National System for Recording and Notification of Occupational Diseases – Practical guide First published 2013 Çalışanlar İşverenTıp ve sağlık tesisi Meslek Hast. Tanı tesisi Yerel ISG müfettişliği – denetim merkezi Yerel ISG Enstitüsü (bilgi merkezi) SGK – IKMH- Enstitüsü - Merkezleri Yerel - bölgesel – hükümet/otorite Ulusal ISG Enstitüsü (bilgi merkezi) İstatistikler, yayın ve iletişim Çalışma/ Sağlık Bakanlığı & Ulusal ISG müfettişliği – denetim merkezi 14

15 MH Şüphesi (tıbbi/yasal) Hekim – Hasta – Medya –vb. MHH – Ünv. SB EH Tıbbi olarak MH var İlgili Sig. Müd. İKMH Şb. /İş yeri müfettiş raporu SGK-İKMH-Malul. Dair-Kurul Mahkeme SGK Yüksek Sağlık Kurulu ADLİ TIP KURUMU Ünv, MHH, BK YOK VAR MKGAO YASAL MH = İK “İLLİYET BAĞI” İÇİN BU ZORUNLUDUR MH TANISI ÖNÜNDEKİ ENGEL -PÜF NOKTA- MKGAO : MALULİYET Hem de mantıksızca : 15

16 2 olgu 45 y, E, NS, 20 yıllık hastane çalışanı Yıllık PM incelemesine tabi tutulmuş Yakınması yok FM normal SFT Normal X-Ray normal PPD : 25 mm + Tanı: LTBI (mesleki) Karar: maluliyet(MKGAO) % y, E, NS, 20 yıl yer altı kömür madeni işçisi; Yıllık PM incelemesine tabi tutulmuş Yakınması yok FM normal SFT Normal X-Ray : p/q 1/2 Tanı: Pnömokonyoz (mesleki) Karar: maluliyet(MKGAO) %10.5 SGK tarafından - MKGAO (MALULİYET)- hesaplanmadan hiçbir TB bildirimi kayıt altına alınamaz demekle Mevcut MH bildirim-kayıt sistemi arasında ne fark var ???

17 2012… 4 KİŞİ İÇİN EN AZ 100 BİN; 2013…3 KİŞİ İÇİN EN AZ 100 BİN MESLEK HASTALIĞI TANISI KONULAMADI !!! ( TL /AYLIK)

18 Klasik söylem Yeni paradigma TIBBİ MH = İşle ilgili Hastalık + İşin arttırdığı hastalık + İşe bağlı hastalık + Yasal MH

19 19 TIBBİ (ETYOLOJİK) MESLEK HASTALIĞI (%04-12) İŞLE İLGİLİ HASTALIKLAR İŞİN ARTTIRDIĞI HASTALIKLAR YASAL (İLLİYET- NEDENSELLİK) MH (%00…) ??? bin 800 ± 400

20 TIBBİ MH TANISI Etyolojik tanımlamadır !!! Hemen hiçbir hastalık tek nedenli değildir Tıbbi durumun saptanmasıdır… Literatürdeki verilerdir… Ülkemizdeki resmi tıbbi MH sayısı : 0-Sıfır- = İşle ilgili Hastalık + İşin arttırdığı hastalık + İşe bağlı hastalık + Yasal MH yeni paradigma

21 MH tıbbi tanısı gerekli mi ? KESİNLİKLE GEREKLİ Birincil korunma İkincil korunma Doğru veri-kayıt Üçüncül korunma yeni paradigma

22 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanunu: “Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir” WHO-ILO dahil uluslararası kaynaklarda: Meslek hastalıkları; zararlı bir etkenle bundan etkilenen insan vücudu arasında, çalışılan işe özgü bir neden-sonuç, etki tepki ilişkisinin ortaya konabildiği hastalıklar grubu olarak tanımlanmaktadır

23 Madalyonun 1.yüzü: Meslek Hast. maluliyet = Meslek dışı Hast. Maluliyet ; ÇÜNKÜ : Madalyonun 2.yüzü: Meslek Hast. maluliyet ≠ Meslek dışı Hast. Maluliyet ; ÇÜNKÜ: Madalyonun 2.yüzü / yasal : Maluliyet ≠ Özürlülük Madalyonun 1.yüzü/ tıbbi : Maluliyet = Özürlülük 4a… SSK 506 SGK 4b… Bağkur.. Özürlülük 4C… Memur… Vazife-malululluk 1. MALULİYET FONKSİYONEL BİR TANIMLAMADIR, 2. MESLEK HASTALIKLARI ETYOLOJİK BİR TANIMLAMADIR, 1. Meslek dışı hast. Kişi sadece sosyal destek alır-almaz : H-O-A /var-yok 2. Meslek hastalıklarında maluliyet oranına göre tazminat hakkı da kazanır… rüc’u

24 Çalışan sağlığını korumanın ilk yolu: TIBBİ MESLEK HASTALIĞI TANI SİSTEMİ… yani RİSK’i/ETYOLOJİyi tanımlamaktır!!! Yasal meslek hastalıkları tanı sistemi (maluliyet/tazminat sistemi) bunun önündeki en büyük engeldir; çalışanı sürüm sürüm süründüren kaotik girdabın adıdır… Yasal MH çalıştıran gücün - Sigorta sistemleri –DEVLET-üzerinden kendisinin- (kar maksimizasyonunun hırsının )- koruma kalkanı/subabıdır… Çalışanlar / hekimler düzgün bir MH TANI SİSTEMİ oluşturmak zorundadırlar! İş Kazalarından olan ölümlerin en az 6 katından fazla Meslek Hastalıklarından da ÖLÜM olmakta ancak bunlar biz hekimler kanalıyla (HIDDEN) GİZLENİLMEKTE…

25 İşle İlgili Hastalıklar –Meslek Hastalıkları kayıt sistemine SOKULMAMAKTADIR …"sağlık sektörü"nün iş hacmini arttırmakta … ilaç – medikal sektörün iş hacmini arttırmakta… …her bir çalışma ortamı HASTALIK ÜRETİM MERKEZİ… … yasal MH sisteminin tıbbi delilleri oluşmamakta… … MH başka adlar altında öldürmekte ya da kullaştırma sürecini tamamlayıcı maluller ordusu oluşturulmakta…

26 İSGGM - SGK Çalışan Sağlığı DB (MH-İşle ilgli Hast. Birimi) Üniversite vd. MEDULA WHO - ICD 10 EVET 1.Dr yanıtlıyacak : Bu hastalığın/şikayetlerin kişinin yaptığı işle ilgisi var mı ? 2.Hasta yanıtlıyacak: Bu şikayetleriniizn-hastalığınızın yaptığınız işle ilgisi var mı ? Meslek Hastalığı -İşle ilgili hastalık … TIBBİ MH… SB-HSK-ÇSDB > 500/ gün 429 ÇSGBSB -SGK’ya bildirim yok - İsteyen kendi işini kendisi takip eder!!! Hasta - Hekim Ç SG B “ yeni paradigma” ÇÖZÜM “MESLEK HASTALIKLARI /İİH TIBBİ TANI SİSTEMİ ” MH / İİH KÖRDÜĞÜMÜNÜN ÇÖZÜMÜ liste yok – sorgu sual-sigorta- mahkeme-müfettiş – yıllarca sürünme – bürokrasi yok… HEKİM var/ HASTAsı var… yani: 26

27 İş kazaları bildirim –kayıt sistemi : ÇSGB (ÇB – SG) Meslek Hastalıkları bildirimi – kayıt sistemi : SB 27 “ yeni paradigma” Hasar - Maluliyet – Tazminat : SGK – İKMHS- Mahkemeler…

28 Maluliyet değerlendirmesi rutin bir poliklinik hizmeti mi, bilirkişilik hizmeti mi? Maluliyet değerlendirmesini kişiyi takip eden hekim mi yapmalı ?, kişiyi/hastayı hiç bilmeyen bir hekim mi ? Maluliyet değerlendirmesinde son kararı kim vermeli ? Değerlendirmeyi yapan hekim mi, bir büro mu ? Maluliyet değerlendirmesinde ilgili uzmanlık derneğinin kriterleri mi göz önüne alınmalı ? SGK’nın kriterleri mi? Maluliyet değerlendirme işlemleri daha da sorunludur…

29

30 durum-2 2 Nisan

31 World Health Organization. World report on disability, Geneva, Switzerland: World Health Organization; Available at who.int/disabilities/world_report/2011/en/index.html. According to the World Health Organization, disability has three dimensions: 1)impairment in body function or structure, such as loss of a limb or loss of vision; 2) limitation in activity, such as difficulty seeing, hearing, walking, or problem solving; and 3)restriction in participating in normal daily activities, such as preparing a meal or driving a car. Any of these impairments, limitations, or restrictions is a disability if it is a result of a health condition in interaction with one’s environment WHO göre –disability/maluliyet-in 3 boyutu vardır 1) Vücudun yapı veya fonksiyonlarında –impairment/bozukluk- : uzuv/görüş kaybı gibi 2) Aktivitede sınırlılık : görme-işitme-yürüme veya problem çözme gibi aktivitelerde güçlük-zorluk 3) Günlük yaşam aktivitelerine katılımda kısıtlılık: yemek hazırlama ve ya araba kullanma gibi Bu impairment/bozukluluk, limitation/sınırlılık veya restriction/kısıtlılıklardan herhangi biri kişinin çevresiyle ilişkisi sırasında bir sağlık sorunuyla sonuçlanıyorsa bu bir disability-maluliyet-dir

32 Hastalık, kaza-durum Bozukluk (Impairment ) Maluliyet (Disability) K.Maluliyet – Sakat- Özürlülük (Handicap) WHO HASTA...HEKİM...HASTA YAKINLARI... SİGORTA

33 MESLEK HASTALIĞI TANISI TIBBİ TANI – Tıp Dr …Sağlığı koruma YASAL TANI – Sigortayı koruma…

34 MH Yasal tanısı hemen her ülkede zordur, zorlu ve uzun bir süreçtir… Hatta bazı ülkelerde yoktur!!! Yani işin içine maluliyet/tazminat girer…

35 Eur Respir J 1994; 7:

36 ABD MH yasal tanı -Kendisinde meslek hastalığı kuşkusu bulunan kişi 30 gün içinde bunu bir formla müfettişlere bildirir, gerekli araştırmalar yapılır, 3 yıl içinde, kişiye olumlu veya olumsuz yanıt verilir... -Meslek hastalığı tanısı her hastalık gurubu için ilgili tıbbi organizasyonların kriterlerine göre yapılmakta -Yetkilendirilmiş uzmanlarca iş yeri incelemesi-eskiye ait kişisel sağlık kayıtları incelenir...

37 KANADA (Quebec) MA şüphesi İşçi tazmin bürosu Göğüs Hast. Komitesi (3 uzm) (4 Ünv. Hast.) MA şüphesi kuvvetli özel inceleme-tetkik 4 komite bşk. incelemesi 1. Karar (-) 2. Karar (+) (Çalışma Bakanlığı) Rehabilitasyon programı (2 yıl sonra kalıcı maluliyet değerlendirmesi) Tartışmalı Mahkeme 3. karar

38 - ABD’de hastalığa bağlı ilk maluliyet ve tazminat işlemi 1920 yılında Virjinya’da tünel işçilerinde görülen silikozis nedeniyle... -ABD’de 1978’de tüm eyaletlerde maluliyet / tazminata neden olan patolojilerle ilgili genel yasal düzenleme... -Çalışan kişi ile endüstri kurumu arasında “no fault- sıfır hata” prensibine göre... FRANSA Maluliyet-tazminat işlemleri Meslek hast. 1919’dan beri...liste sistemi Eur Respir J 1994; 7: DÜNYA

39 Meslek Hastalığı Yasal Tanısı - EU Her ülkenin ilgili sosyal güvenlik kurumu-sağlık kurumunun Meslek Hastalığı tanımlaması farklı... Ör: Fransa’da “liste” sistemi... Hollanda’da hemen hemen tüm hastalıklarda etyoloji araştırılıp...Tıbbi MH tanısı konulur; YASAL MESLEK HASTALIĞI TANISI yok !!! İlgili Ulusal yetkili birimce kabul edilen MH olgusu YASAL meslek hastalığı olarak tanımlanır... European Communities,-Eurostat

40 TR -Yasal Tanı Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleridir 5510 İŞ KANUNU (506 SSK) Meslek hastalığı: Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalığı, 30 Haziran 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : KANUN İŞ SA Ğ LI Ğ I VE G Ü VENL İĞİ KANUNU Kanun No. 6331Kabul Tarihi: 20/6/2012 TIBBİ MH = YASAL MH = İK

41 SSK Sosyal SİGORTALAR Kurumu 1)Hastalık Sigortası 2)Analık 3)Malüllük 4)Yaşlılık 5)Ölüm 6)İş kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortası

42 HEKİM HASTA/yakınları SOSYAL AKTÖRLER Sosyal/Özel SİGORTA

43 Maluliyet belirleme işlemlerinde, belirlenen oran kadar kişi bir takım haklar-çıkarlar elde edecektir, hekim ilgili sosyal güvenlik kurumu(sigorta) ile belirleme yapılan kişi arasında adil olarak durmalı... -Canadian Medical Assoc ATS AMA … European Society for CRP … Braz. Thorasic Soc Guideline of the Korean Academy… TTD… TÜSAD/TTD…2014

44 WHO Dünyada değişik nedenlerle malul olanların sayısı > 1 milyar : > dünya nüfusunun % milyon çok ağır –ileri derecede bakıma muhtaç

45 Based on U.S. Department of Health and Human Services disability data standards released in 2011 that consider only serious limitation, about 16% of U.S. adults, or 37.5 million, have a disability. Disability-associated health-care expenditures have been estimated at nearly $400 billion in 2006, more than a quarter of all national health expenditures for that year. CDC - MMWR / August 30, 2013 / Vol. 62 / No. 34 : 697 ABD yetişkin nüfusun %16… 37 milyon malul maluliyetle ilişkili harcama miktarı 400 milyar Dolar : yıllık sağlık bütçesi harcamasının ¼’ü

46

47 İşgücü dışında olanların % 40.7'si daha önce bir işte çalışmıştır Eylül 2008 döneminde işgücü dışında olup, daha önce bir işte çalışanların % 36.2'si “tarım", % 23.8'i "sanayi", % 5'i "inşaat", % 35'i ise "hizmetler" sektöründe çalışmıştır. Daha önce bir işte çalışıp, sözkonusu dönemde işgücü dışında olanların (10 milyon 327 bin kişi); % 28.1’i emeklilik, % 7.4'ü mevsim gereği, % 18.9'u sağlık nedeniyle, % 11.1’i evlilik, % 6.3’ü işten çıkartılma/işyerinin kapanması, % 5.2'si işinden memnun olmama, % 23’ü diğer nedenlerle en son çalıştıkları işten ayrılmışlardır. TÜİK

48 Çözüm : KÖKTEN Paradigma değişikliği MH yeni terminoloji “tıbbi-yasal-sosyal yaklaşım” TIBBİ MH : multifaktöryel eytolojik - her hekim- her yerde- YASAL MH: gerekli mi ? Maluliyet / tazminat / rüc’u “sosyal sürdürülebilirlik” içindir MH LİSTE SİSTEMİ TÜM DÜNYADA “TIBBİ TERMİNOLOJİ”DEN KALDIRILMALIDIR TIBBİ MH ≠ İŞ KAZALARI MESLEK HASTALIKLARI %100 önlenebilir DEĞİLDİR YASAL MH =İŞ KAZALARI

49 … isterse(k) WHO isterse… Ülkelerin SB bu işe “bulaşır” ILO isterse – ÇSGB : ÇB ve SG görev tanımını ayırır Primer korunma: “ÇALIŞMA BAKANLIĞI” nındır Ülkelerin SB isterse MH tanı sistemini kurabilirler Sekonder ve Tersiyer Korunma: SAĞLIK BAKANLIĞI- HSK-ÇSDB Quarterner Korunma Sosyal Güvenlik sisteminin işidir

50

51 Sf.257: “ MH bildirimi ve MH kabulü prosedürü, tuzaklarla ve aşağılamalarla dolu zahmetli bir yoldur ve genelde; en iyi olasılıkla gülünç miktarda bir tazminatla, en kötü olasılıkla reddedilmeyle sonuçlanır” Sf.259: “ Son olarak ve en önemlisi, iş ve sağlık ilişkisi hakkında bilgi üretim alanı; … TAZMİNAT SİSTEMİNDEN BAĞIMSIZ bir biçimde, çalışma hayatına bağlı zararlarının görünür hale gelmesine olanak sağlamalıdır.” …çalışma hayatına bağlı zararların görünür hale gelmesine olanak sağlamalıdır…

52 Meslek hastalıkları kampanyası gerekli mi ? https://www.change.org/p/sa%C4%9Fl%C4%B1k-bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-meslek- hastal%C4%B1klar%C4%B1-t%C4%B1bbi-tan%C4%B1-sistemi- olu%C5%9Fturmak?recruiter= &utm_source=share_petition&utm_medium=copylink a)Evet b)Hayır

53 Teşekkürler… 53 Duru : Dedeee diş çıkarmak da zorrr…


"Maluliyet ve Meslek Hastalıkları Tanısı Koymakta Karşılaşılan Güçlükler Prof. Dr. İbrahim AKKURT İş ve Meslek Hastalıkları Uz./Göğüs Hast. Uz. Emekli Öğretim." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları