Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

EGZERSİZ EĞİTİMİ: DİSPNE ve DİNAMİK HİPERİNFLASYONA ETKİLERİ Doç. Dr. Alev GÜRGÜN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "EGZERSİZ EĞİTİMİ: DİSPNE ve DİNAMİK HİPERİNFLASYONA ETKİLERİ Doç. Dr. Alev GÜRGÜN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 EGZERSİZ EĞİTİMİ: DİSPNE ve DİNAMİK HİPERİNFLASYONA ETKİLERİ Doç. Dr. Alev GÜRGÜN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

2 Ne yapabiliriz??? KOAH

3 How common is breathlessness with activity ? A telephone survey of COPD Eur Respir J 2002;20:799–805. %20 oturuken veya yatarken %24 konuşurken %33 hafif ev işi yaparken, banyo yapma veya giyinme sırasında % 70 merdiven çıkma KOAH günlük yaşamı etkileyen birçok aktivitede kıstlılığa neden olan yük getirmektedir.

4 KOAH tedavisinin amaçları   Semptomları azaltmak   Egzersiz toleransını artırmak   Yaşam kalitesini artırmak   Atakları önlemek ve tedavi etmek Kısa dönemde GOLD 2007 updated Uzun Dönemde Komplikasyonları önlemek ve tedavi etmek Hastalık progresyonunu önlemek Mortaliteyi azaltmak Daha iyi ve uzun süreli bir yaşam

5 0.50 Mortality (RR) Çok düşük Düşük Orta Yüksek Garcia-Aymerich Thorax 2006 KOAH’da İnaktivite ve Mortalite Çok Düşük: Sürekli oturan, aktivite yok Düşük: Haftada 2 saatten az hafif fiziksel aktivite

6 Ventilatuar Kısıtlanma DİSPNE Aktivite Azalması Dekondüsyon

7 KOAH’DA EGZERSİZ KISITLANMASI ve DİSPNE (K. Wasserman,1991)

8 Eklem Reseptörleri (Göğüs Duvarı) Golgi (Kas Tonusu) GERİLME RESEPTÖRLERİ (Volüm) HAVAYOLU DİRENCİ (Akım) Kas İğcikleri

9 KOAH’da Egzersiz Kısıtlanmasına Neden Olan Faktörler VENTİLASYON Azalmış ventilatuar kapasite AKCİĞER MEKANİKLERİ Ekspiratuar hava akımında kısıtlanma Dinamik hiperinflasyon SOLUNUM KASLARI VE PERİFERİK KASLARDAKİ DEĞİŞİKLİKLER Yapısal ve fonksiyonel değişiklikler Düşük laktat eşiği GAZ DEĞİŞİM ANORMALLİKLERİ Hipoksemi Doku oksijenlenmesinde bozukluk SEMPTOMLAR

10 KOAH’da Azalmış Ventilatuar Cevap İki temel mekanizma egzersiz kapasitesini kısıtlar: Total ventilatuar kapasitenin azalması ve efor sırasında artan hiperinflasyon TOTAL VENTILASYON (V E =V D + VA)V E / MVV OKSİJEN TÜKETİMİ KOAH NORMAL Pellegrino R et al. JAP 1999; 87 :

11 Dinamik Hiperinflasyon İnspiratuar Kas Güçsüzlüğüne Neden Olur   DH basınç oluşturan uzunluk-gerilim ilişkisini bozar, özellikle bu durumdan diyafram etkilenir.   Egzersiz sırasındaki taşipne, inspiratuar kasların kısalmasını hızlandırır ve kas güçsüzlüğüne yol açar   Egzersiz sırasında, eforun tidal volüme oranı sağlıklılara göre yüksektir ve bu dengesizlik  DİSPNE

12 Dinamik Hiperinflasyon VTVT IRV ERV IC FRC RV TLC Normal İstirahatte Hava hapsi Yıllar-Dekad Statik Hiperinflasyon Egzersizde Hava Hapsi Saniyeler-Dakikalar Dinamik Hiperinflasyon

13 Dinamik Hiperinflasyon : Dezavantajları Dinamik Hiperinflasyon optimal tidal ekspiratuar hava akımını sağlamaya çalışır ancak üç mekanik dezavantaj oluşturur:   Yüksek akciğer volümlerinde solunması egzersiz sırasında daha fazla volüm artışını sınırlar   İnspiratuar kaslar üzerinde yük oluşturur   Fonksiyonel inspiratuar güçlüğe neden olur   Böylece ekspiryum sonunda intratorasik basınç pozitif kalır

14 KOAH’da Azalmış Egzersiz Kapasitesi Periferik Kas Disfonksiyonu KOAH’da Azalmış Egzersiz Kapasitesi Periferik Kas Disfonksiyonu...Kaslardaki metabolik değişiklikler... Kaslardaki aerobik enzimlerde azalma ve oksijen alım kinetiklerinin bozulması Düşük Laktik asit eşiği Kas içi pH’da hızlı düşme

15 Ağır KOAH’da Kas Fonksiyonları Ağır KOAH’da Kas Fonksiyonları İstirahat  Dayanıklılık:% 33  Endurans: % 57 Kuadriseps Allaire, Thorax, 2004 Debigare, Eur Respir J, 2003 Allaire, Thorax, 2004 Coronell, Eur Respir J, 2004 KOAH Normal Kuadriseps kesit alanı

16 “…Kronik inaktivite ve kas dekondüsyonu kas kütlesi ve direncinde azalmaya neden olan önemli faktörlerdir” 1998:158

17 Nöroventilatuar Eşleşme Inspiratuar efor (%MIP) Tidal volum (%VK) KOAH K ONTROL Elastik ve rezistif yük Dispne

18 DİNAMİK HİPERİNFLASYONU AZALTMA

19 Egzersizle İndüklenen Dinamik Hiperinflasyona Yaklaşım O 2 Suppl (O’Donnell et al. 2004) (Dolmage et al; 2004) (O’Donnell et al. 2001) IC increased by 200 ml IC increased by 250 ml * * * * p < 0.01 * p < 0.05 reduced DH

20 Pulmoner Rehabilitasyon dinamik hiperinflasyonu etkileyen potansiyele sahiptir  Solunum egzersizleri  Egzersiz eğitimiNormalKOAH İnspiratuar yük Kas gücünde azalma

21 EGZERSİZ EĞİTİMİ

22 Hill NS. Proc Am Thorac Soc 2006; 3 : EGZESİZ PRENSİPLERİ Yüksek Yoğunluk (VO2 max %60-85) Sıklık (günlük/haftalık) ve süre (en az 8 hf. / seans) Spesifite (kas grubu bölgesi ve aerobik ya da güçlendirme) BİREYSEL PROGRAM (Hastanın tanısı ve özellikleri)

23 KILAVUZLARA GÖRE PR ATS/ERS guidelines Am J Respir Crit Care Med 173; Minimum 20 seans, 3 x hafta, 2’si gözetimli 2.Yüksek yoğunluk  daha fazla fizyolojik yanıt 3.Aralıklı egzersiz yararlı olabilir 4.Üst ve alt ekstremite egzersizleri 5.Endurans ve güçlendirme egzersizleri kombinasyonları birçok yararlı etkiye sahip ve iyi tolere edilebilir Endurans egzersizi maksimal iş yükünün %60’ından fazla olmalı Total efektif egzersiz süresi ideal olarak 30 dakikayı geçmeli Güçlendirme egzersizleri 2-4 set, 6-12 tekrar, %50-85 RM

24 KOAH’DA EGZERSİZ Alt ekstremite egzersizi (bisiklet, treadmill, yürüme) Üst ekstremite egzersizi (kol ergometresi)  Solunum kas egzersizleri Protokoller: Endurans Güçlendirme Değerlendirme Yoğunluk Süre Sıklık

25 KOAH’DA ALT EKSTREMİTE EGZERSİZLERİ ENDURANS / AEROBİK Amaç; egzersiz süresini uzun tutabilmek Büyük kas gruplarının bir zaman süresince yüksek yoğunlukta çalıştırılması Maughan, Gleeson and Greenhaff, 1997

26

27 GÜÇLENDİRME EGZERSİZİ GÜÇLENDİRME (AĞIRLIKLAR/ DİNAMOMETRE) – Spesifik kas grupları (biceps, triceps, latissimus) – Bir seferde kaldırılan maksimum yük belirlenmeli  1RM (one-repetition maximal) – 3x10 tekrar ve %70’i kadar (1RM) – Program boyunca aralıklı olarak artış

28 EGZERSİZ DİSPNEYİ BİRÇOK YOLDAN AZALTIR   İstirahat solunum paterni değişiklikleri: – – Frekansı azaltma – – Ekspirasyon süresinde artış  Akciğer Deflasyonu – – Statik inspiratuar kas gücünde artış (istirahat) İnspiratuvar kapasitede değişiklik İstirahat İnspirasyon Kapasitesi, kontrollerle karşılaştırıldığında yaklaşık 0.3 L artmış O’Donnell DE, et al. The impact of exercise reconditioning on breathlessness in severe chronic airflow limitation AJJRCCM 1995; 152:

29 Bacak Aerobik Egzersizlerinin Etkisi Salman et al. J Gen Intern Med 2003;18: (endurans)

30 Bacak Egzersizlerinin Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkisi (Dispne) Lacasse et al Cochrane Database of Systematic Reviews. 1, (Last major update 2001)

31 Porzsasz et al Chest 2005;128:2025

32

33   Stabil KOAH’lı olgularda egzersizin dinamik hiperinflasyon üzerindeki etkileri araştırılmış: – – 28 KOAH’lı FEV(1) = 42.5 %pred – – 20 kontrol FEV(1) = 44.9 %pred.   45 dk/gün, 4 gün/hafta bisiklet ergometre (6 hafta)   5. dakikada EELV’de: – – orta düzeyde 0.1L ve egzersiz sonunda 0.31 L, – – yoğun egzersizde 0.09 L ve egzersiz sonunda 0.15 L azalma   Dispnede    Egzersiz eğitimi solunum paterninde, DİNAMİK HİPERİNFLASYONDA ve dispnede azalma, egzersiz kapasitesinde artışa neden oluyor.

34 n=20 REHABİLİTASYONUN AKCİĞER VOLÜMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Total göğüs duvarı volümleri Pre-RehabPre-Rehab TLCTLCEnd-inspirationEnd-inspiration End-expirationEnd-expiration QB Workload (%peak pre) QB Workload (%peak pre) QB Workload (%peak pre) QB Workload (%peak pre) Post-RehabPost-Rehab IRVIRV VTVTVTVT VTVTVTVT ICIC ICIC ml ml 150 ml Volume (L)

35 PrePost Sabit çalışma hızında İK * Dinamik Hiperinflasyon Tedavisinde Egzersiz Gigliotti et al. Chest 2003;123:

36 Hastalar Üst Ekstremite Hareketlerinde Neden Kısıtlanıyor?   Postüral zorluklar   Aksesuar solunum kaslarının alışkanlık olarak sürekli kullanılması ciddi dispneye neden oluyor   Trapezius kasının spazmı   Kas güçsüzlüğü, yorgunluk   Kardiyovasküler sınırlamalar Hastalar üst ekstremitlerin kullanımında neyi hedefler?

37 Kol egzersiz programı (6 haftalık kol ergometresi ile yapılan egzersiz programı –maksimum iş yükünün % 80 ine kadar): Kol enduransını artırır, Dinamik hiperinflasyonu azaltır, Semptomları azaltır. (CHEST 2005; 128:1225–1232)

38 KOAH’DA ÜST EKSTREMİTE EGZERSİZLERİ KOAH’da üst ekstremite egzersizleri: Üst ekstremite egzersiz kapasitesinde artış Ventilasyonda azalma Üst ekstremitelerin desteksiz endurans egzersizi KOAH’lı olgularda yararlı ve pulmoner rehabilitasyon programlarında yer almalı ( 1A düzeyinde öneri) (CHEST 2007; 131:4S–42S)

39 KOAH’da İnspiratuar Kas Egzersizleri: Bir meta-analiz ( Lotters F. et al. ERJ 2002; 20 : ) İnspiratuar kas gücü Genel egzersiz performansı

40 Solunum Kas Egzersizleri   Lotters et al ERJ 2002; 20:570 Effects of controlled inspiratory muscle training in patients with COPD. A meta-analysis   Hill K, Jenkins SC, Hillman DR and Eastwood PR (2004): Dyspnoea in COPD — İnspiratuar kas egzersizleri etkili mi?? Australian Journal of Physiotherapy 50: 169–180   SONUÇ: IMT solunum kas gücünü arıtrıyor, dispneyi azaltıyor Ancak genel egzersiz performansı üzerinde etkili değil ACCP/AACVR Guidelines 2007 Veriler IMT’in pulmoner rehabilitasyon kapsamında rutin olarak kullanımını önermiyor

41   Solunum kas egzersizleri önceleri daha sık kullanılıyordu ancak günümüzde solunum kas gücünü artırdığı ancak fonksiyonel kapasiteye etkili olmadığı vurgulanıyor

42


"EGZERSİZ EĞİTİMİ: DİSPNE ve DİNAMİK HİPERİNFLASYONA ETKİLERİ Doç. Dr. Alev GÜRGÜN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları