Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MAKİNE DİNAMİĞİ Kinematics, Dynamics, and Design of Machinery, Waldron and Kinzel MAKİNE DİNAMİĞİ 1-Ders notu 1-Mekanizma Tekni ğ i, Eres Söylemz 2-Makina.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MAKİNE DİNAMİĞİ Kinematics, Dynamics, and Design of Machinery, Waldron and Kinzel MAKİNE DİNAMİĞİ 1-Ders notu 1-Mekanizma Tekni ğ i, Eres Söylemz 2-Makina."— Sunum transkripti:

1 MAKİNE DİNAMİĞİ Kinematics, Dynamics, and Design of Machinery, Waldron and Kinzel MAKİNE DİNAMİĞİ 1-Ders notu 1-Mekanizma Tekni ğ i, Eres Söylemz 2-Makina Dinami ğ i, Fatih Botsalı 3- Notes on Dynamics of Machinery,, Eres Söylemez 4-Makine Teorisi-Mekanizmalar ve Makine Dinami ğ i, Özgür Turhan 5-Kinematics, Dynamics, and Design of Machinery, Waldron and Kinzel 6-Machines and Mechanisms, David Myszka

2 Ayrıca derse ait doküman verilecektir.

3 MEKANİZMA TEKNİĞİ Eğer mekanik bir sistem, bir hareket girdisini, istenilen bir hareket çıktısına dönüştürme özelliğine sahipse, bu sistem bir MEKANİZMA ’dır. Esas işlevi, bir işin yapılması için gerekli olan kuvveti ya da torku iletmek olan bir mekanizmaya MAKİNA denir. Enerji dönüşümü yoluyla mekanik güç üreten makinalara MOTOR denir. Yeni bir makinaya veya mevcut bir makinanın geliştirilmesine ihtiyaç duyulmasıyla makina dizaynı süreci başlar. Makinanın yapacağı işin gereği hareketleri yapabilen bir mekanizmanın kurulmasına KİNEMATİK DİZAYN denir.

4 Bir makinanın, kinematik dizaynı açısından mükemmel olması, işletmeye alındığında, başarılı bir şekilde çalışacağını göstermez. Mesela, makina elemanları, üzerlerine etkiyen kuvvetlere karşı yeterince mukavemetli olmayabilir; makina, yapılacak işin istediği hız performansını göstermeyebilir; sarsıntılı ve gürültülü olarak çalışıyor olabilir, v.s. Bu gibi problemlerin dizayn aşamasında teşhis edilerek gerekli tedbirlerin alınabilmesi için, makina üzerinde etkiyen kuvvetlerin ve makina elemanlarının ivmeli hareketlerinin etkilerinin de göz önüne alınması gereklidir. Bu konuların incelenebilmesinin bir ön şartı, makina elemanlarının hız ve ivmelerinin hesaplanabilmesidir.

5 Mekanizma Tekni ğ i; 1. Mekanizmaların Sistemati ğ i = Çeşitli mekanizmaların, düzenlenme, tasarlanma yöntemleri ve ihtiyaçlarının metodolojik bir yaklaşımla incelenmesi 2. Mekanizmaların Analizi = Mevcut bir mekanizmanın yaptı ğ ı hareketlerin incelenmesi ( hız ve ivme ) 3. Mekanizmaların Sentezi = İ stenilen bir hareketi sa ğ layan, geometrik ölçülerin tayinine yarayacak metotlar ve pratik olarak uygun bir mekanizmasının belirlenmesi konularıyla u ğ raşır.

6 Mekanizma Örnekleri

7

8 ÖDEV. Çevrenizden mekanizma örnekleri bulup foto ğ raflayın, ve şeklini basitçe çizerek çalışmasını açıklayınız. Mekanizma Çeşitleri: Yapı elemanlarına göre mekanizmalar - Kollu mekanizmalar - Yürek mekanizmalar - Dişli çark mekanizmaları - Bantlı veya zincir mekanizmaları - Vida Mekanizmaları - Sürtünme mekanizmaları olmak üzere çeşitli alt kümelere ayrılabilir.

9 TEMEL KAVRAMLAR: Makina enerjiyi işe dönüştüren mekanizmalar toplulu ğ u, Mekanizma ise hareketin aktarımını yapan uzuvlar toplulu ğ udur. Dolayısıyla ; Uzuv :Mekanizmayı meydana getiren elemanların her birine uzuv denir. Uzuvların rijit cisimler oldu ğ u kabul edilecektir. ( Piston, biyel, dişli vs. ) Uzuv üzerindeki noktalar aynı veya birbirlerine paralel düzlemler üzerinde hareket ediyorlarsa, uzuv düzlemsel hareket yapıyor demektir. İ ki noktanın hareketi tüm uzvun hareketini belirler.

10 Düzlemsel hareket tipleri : Dönü ( Krank hareketi ) Öteleme (Piston hareketi ) Dönü + Öteleme ( Biyel hareketi ) Uzaysal hareket tipleri : Helisel hareket ( Bir vida üzerinde dönen somun ) Küresel hareket ( Küre-kabuk çiftinin hareketi) Ayrıca; Mutlak hareket ( Referans uzuv sabit ) Relatif (izafi - ba ğ ıl) hareket (Referans uzuv hareketli ) den söz edilebilir.

11 Kinematik Eleman :Rijit bir cismin, rijit bir başka cisimle ba ğ lantısını sa ğ layan yüzey parçası Eleman Çifti ( Kinematik Çift ) : Bir mekanizmanın komşu uzuvlarını istenen izafi hareketleri yapmalarını sa ğ lamak üzere, uygun şekilde birbirine ba ğ layan ve yine bu uzuvların birer parçası olan temas veya ba ğ lantı yerlerine ELEMAN Ç İ FT İ adı verilir..

12 Eleman çiftlerinin tipi ve mekanizmadaki da ğ ılımları, mekanizmanın ana karakteristiklerini belirler. Eleman Çiftleri : Temas Şekline Göre -Adi Eleman Çifti -Yüksek Eleman Çifti 2. Temas Sa ğ lanış Şekline Göre - Kapalı Eleman Çifti :. Şekil Kapalı Eleman Çifti. Kuvvet Kapalı Eleman Çifti - Açık Eleman Çifti 3. Serbestlik Derecesine Göre sınıflandırılabilir. Eleman Çifti=( EÇ )

13 Bunları sırasıyla inceleyecek olursak : 1. Temas Şekline Göre Adi Eleman Çifti : Uzuvlar arasındaki temaslar, yüzeyler boyunca meydana gelir. Adi Eleman Çiftlerinde hareket serbestisi düşüktür; ancak, daha yüksek kuvvetler iletilebilir.

14 Yüksek Eleman Çifti : İ ki uzuv arasında temas ya bir noktada olur, veya bir çizgi boyunca meydana gelir. Büyük kuvvetlerin iletiminde kullanılmazlar.

15 2. Temas Sa ğ lanış Şekline Göre: A : Kapalı Eleman Çiftleri Şekil Kapalı Eleman Çifti: Temas, çifti oluşturan cisimlerin geometrik şekilleri vasıtasıyla sa ğ lanır. Kuvvet Kapalı Eleman Çifti: Temas, dışardan uygulanan kuvvetler yardımıyla sa ğ lanır.( yay kuvveti, a ğ ırlık kuvveti vs. gibi )

16 B: Açık Eleman Çifti Bu durumda uzuvlar arası temas ve temassızlık kontrollü olarak sa ğ lanır.

17 3. Serbestlik Derecelerine Göre: Serbestlik Derecesi (SD), cismin konumunu belirlemek için verilmesi gerekli parametrelerin sayısıyla ifade edilebilece ğ i gibi, o cismin referans cisme göre yapabilece ğ i birbirinden ba ğ ımsız hareketlerin sayısı olarak da ifade edilebilir. a) İ ki Boyutlu (Düzlemsel ) Uzayda SD = 3 tür. a, b, → 3 parametre ( iki öteleme bir dönme) veya ∅,, r → 3 parametre

18 b) 3 Boyutlu Uzayda SD = 6 dır. A noktasının yeri : a, b, c Düzlemlere göre konumu:,, Yani 3 öteleme 3 dönme EÇ’ nin SD’ si = 6 – (Kaldırılan hareket imkanı sayısı) Küre için → 6-1 =5 EÇ’ leri en çok 5 SD’ li olabilir.

19 Cisimlerin teması yüzeylerde vuku bulursa, bu taktirde karşılıklı hareket ancak bazı özel yüzeyler halinde do ğ abilir; yani helisel yüzeyler, dönel yüzeyler, prizmaların yanal yüzeyleri vs. gibi kendi kendine saran yüzeyler halinde. Yüzeylerin cinsine göre SD farklıdır. Dönel yüzeylerde ve helisel yüzeylerde 1, dairesel silindir yüzeylerde 2, düzlem ve küresel yüzeylerde 3’ tür.

20

21

22

23

24

25

26

27

28 K İ NEMAT İ K Z İ NC İ RLER Eleman çiftleri vasıtasıyla karşılıklı hareket serbestlikleri sınırlandırılmış rijit cisimlerden oluşan uzuvların hareketli toplulu ğ una Kinematik Zincir (KZ) denir. Mekanizmanın kurgusal yapısını ve mecburi hareketlili ğ ini araştırmada mekanizmanın KZ’ inden yararlanılır. Bir kinematik zincirin uzuvları, üzerinde bulunan EÇ’ lerinin sayısına, yani ba ğ lı oldukları veya temas ettikleri komşu uzvun sayısına göre isimlendirilirler. Uzvun ihtiva etti ğ i EÇ sayısı İ simlendirme Gösterim 0 Uzuv 1 Birli uzuv 2 İ kili uzuv 3 Üçlü uzuv 4 Dörtlü uzuv..

29 E ğ er kinematik zincirde her uzuv en aşa ğ ı iki komşu uzuvla temasta ise, yani birli uzuvlara sahip de ğ ilse, bu zincirlere Kapalı KZ denir. Birli uzuvlar varsa, bunlara Açık KZ’ ler denir. Kinematik Zincir, bir mekanizma yapısının idealleştirilmiş gösterimidir. Ba ğ lantı elemanlarının (uzuvların) boyutları dikkate alınmaz. Her bir uzuv bir do ğ ru veya üçgen / dörtgen elemanla gösterilir. E ğ er KZ’ deki uzuvların hepsinin hareketi bir düzlem içinde kalıyorsa, KZ’ e Düzlemsel KZ denir. E ğ er uzuvlar 3 boyutlu hareket ediyorlarsa Uzaysal (hacimsel) KZ denir. E ğ er KZ’ deki bir uzuv sabitlenirse, sistem Mekanizma olarak isimlendirilir.

30 Kinematik zincirle mekanizma ve makina arasındaki ilişki şöyle şematize edilebilir. Şekilden de anlaşılaca ğ ı gibi aynı kinematik zincirden çeşitli kinematik mekanizmalar elde edilebilir. Dolayısıyla KZ’ ler mekanizmaların sistemati ğ ine imkan vermesi yanında, bir KZ’ in incelenmesiyle elde edilen sonuçlar bu KZ’ den üretilen mekanizmalar için de geçerlidir. Herhangi bir mekanizmanın yapısını araştırırken, KZ’ de mafsal serbestlik derecelerinin tespiti büyük kolaylık sa ğ lar. KZ Bir uzuv tesbit edilirse Mekanizma n tane uzuv tahrik edilirse Yönlendirilmiş Mekanizma Belli bir iş yaptırılırsa Makina

31

32 Örnekler : n 2e n=4 = 2 e= 4 =1 Krank-Biyel Mekanizması

33 4 kol mekanizması

34 n e

35 n 112, 14, 16 (

36 n 2e n n=6, (2=4, 3=6) 2e=14 → e=1=7

37 ÖR: Goodman Mekanizması (Kullanımı ÖR – Kompresör) n 2e n=6 (2=4, 3=2) e =7 = 1

38 SORU: SORU:

39

40

41

42

43

44

45


"MAKİNE DİNAMİĞİ Kinematics, Dynamics, and Design of Machinery, Waldron and Kinzel MAKİNE DİNAMİĞİ 1-Ders notu 1-Mekanizma Tekni ğ i, Eres Söylemz 2-Makina." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları