Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Cemal GÜNDOĞDU* Evrim ÇELEBİ** Şakir TÜFEKÇİ*** *İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu **Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi ***

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Cemal GÜNDOĞDU* Evrim ÇELEBİ** Şakir TÜFEKÇİ*** *İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu **Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi ***"— Sunum transkripti:

1 Cemal GÜNDOĞDU* Evrim ÇELEBİ** Şakir TÜFEKÇİ*** *İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu **Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi *** Malatya Gençlik Hizmetleri ve Spor il Müdürlüğü

2 GİRİŞ Çağlar boyu sporun amacının, daha hızlıyı, daha yükseği, daha güçlüyü, elde etmek olduğu düşünülmektedir. Tarihin her döneminde de insanlar güç verimini yapay olarak arttırmak için değişik yöntem ve maddeleri aramışlar, ortaya çıkan zararlarını da düşünmeden doping maddelerini kullanmışlardır (1).

3 Doping; sporcu ya da oyuncuların yarışma sırasında veya oyuna hazırlanırken spor ahlâkına yakışmayacak şekilde performanslarını yapay olarak artıracak ve sporcunun fiziksel ve psikolojik sağlığına zarar verecek madde veya başka olası yöntemleri kullanmasıdır (2,3).

4 Dünya Anti-Doping Ajansı’nın (WADA) tanımına göre ise doping, bir sporcunun vücuduna ait örnekte; sportif performansı arttırma potansiyeli bulunan veya sağlığı gereksiz yere tehdit eden, yada spor ruhuna aykırı olan bir madde veya yöntemin bulunması, veya kullanılması, veya kullanıldığına dair bir kanıtın bulunmasıdır (4).

5 AMAÇ Bu araştırma triatlon sporcularının, sporda dopingin kullanım nedenleriyle ilgili görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.

6 YÖNTEM Tanımlayıcı türdeki araştırma, Türkiye Tiratlon Federasyonu’nun faaliyet programında yer alan Taşucu Triatlonu ve İstanbul Salcano Triatlon Serisine katılan 189 sporcudan anket uygulamayı kabul eden 92 kişi ile yürütülmüştür.

7 Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ile ilgili literatür (Demir 2012, Dinçer 2010) taranarak oluşturulan ve sporda doping kullanımının tercih edilme nedenleriyle ilgili 8 ifadenin yer aldığı anket formu kullanılmıştır. Anket formumuzdaki soruların Cronbach alfa değeri 0,81 olarak belirlenmiştir. Veriler sayı, yüzde ve ortalama olarak verilmiş, analizde ki kare testi kullanılmıştır.

8 BULGULAR Bu bölümde araştırma verilerinden elde edilen bulgular sayı ve yüzde tablosu, istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösteren bulgular ise ki kare tablosu şeklinde ifade edilmiştir.

9 BULGULAR Tablo 1. Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin dağılımı KatılıyorumKatılmıyorum Sayı% % Sporcu daha yüksek performans elde etmek için doping kullanır 5357.63942.4 Sporcu kaybetme korkusunu yenmek için doping kullanır 5256.54043.5 Sporcu aşırı kazanma isteği nedeniyle doping kullanır 6570.72729.3 Sporcu sosyal statü sağlamak ve bu statüyü korumak için doping kullanır 4852.24447.8

10 Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin dağılımına bakıldığında; “sporcu daha yüksek performans elde etmek için doping kullanır” ifadesine sporcuların %57.6’sı, “sporcu kaybetme korkusunu yenmek için doping kullanır” ifadesine sporcuların %56.5’i, sporcu aşırı kazanma isteği nedeniyle doping kullanır” ifadesine %70.7’si, sporcu sosyal statü sağlamak ve bu statüyü korumak için doping kullanır” ifadesine %52.2’si katılıyorum cevabını vermiştir (Tablo 1).

11 Tablo 2. Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin dağılımı KatılıyorumKatılmıyorum Sayı% % Sporcu heyecanını yatıştırmak için doping kullanır 1415.27884.8 Sporcu cazip olan maddi teşvikler nedeniyle doping kullanır 4548.94751.1 Sporcu iyi bir yaşam standardına sahip olmak için doping kullanır 2830.46469.6 Sporcu kulüp desteğini alabilmek için doping kullanır 3740.25559.8

12 “Sporcu heyecanını yatıştırmak için doping kullanır” ifadesine %84.8’i, “Sporcu cazip olan maddi teşvikler nedeniyle doping kullanır” ifadesine %51.1’i, “sporcu iyi bir yaşam standardına sahip olmak için doping kullanır” ifadesine %69.6’sı, “sporcu kulüp desteğini alabilmek için doping kullanır ” ifadesine %59.8’i katılmıyorum cevabını vermiştir (Tablo 2).

13 Tablo 3. Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin cinsiyete göre dağılımı KadınErkekToplam N%N%N%X²P Sporcu cazip olan maddi teşvikler nedeniyle doping kullanır 11.484 0.001* Katılıyorum 5 20.04059.74548.9 Katılmıyorum2080.02740.34751.1 Sporcuların verdikleri cevaplar cinsiyete göre incelendiğinde “sporcu cazip olan maddi teşvikler nedeniyle doping kullanır” ifadesine “katılmıyorum” cevabını verenlerin çoğunluğu ( %80.0) bayan sporcudur ve fark anlamlıdır (p 0.05).

14 Tablo 4. Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin eğitim düzeyine göre dağılımı (I) Eğitim Düzeyi Toplam X² p Orta-Lise öğr.Üniversite öğr. Üniversite mezunu N%N%N%N% Sporcu daha yüksek performans elde etmek için doping kullanır 14.147 0.001 Katılıyorum1132.41275.03071.45357.6 Katılmıyorum2367.6425.01228.63942.4 Sporcu kaybetme korkusunu yenmek için doping kullanır 10.216 0.006 Katılıyorum1235.31275.02866.75256.5 Katılmıyorum2264.7425.01433.34043.5 Sporcu aşırı kazanma isteği nedeniyle doping kullanır 18.331 0.000 Katılıyorum1544.11487.53685.76570.7 Katılmıyorum1955.9212.5614.32729.3 Toplam3437.01617.44245.792100.0

15 Tablo 4 incelendiğinde; ‘Sporcu daha yüksek performans elde etmek için doping kullanır’’, ‘ Sporcu kaybetme korkusunu yenmek için doping kullanır’’ ve ‘Sporcu aşırı kazanma isteği nedeniyle doping kullanır’’ ifadelerine ‘katılmıyorum’ cevabını veren sporcuların çoğunluğunu ortaokul- lise öğrencisidir (p<0.05).

16 Tablo 5. Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin eğitim düzeyine göre dağılımı (II) Eğitim Düzeyi Toplam X² p Orta-lise öğr.Üniversite öğr.Üniv. mezunu N%N%N%N% Sporcu cazip olan maddi teşvikler nedeniyle doping kullanır 18.075 0.000 Katılıyorum720.6956.32969.04548.9 Katılmıyorum2779.4743.81331.04751.1 Sporcu sosyal statü sağlamak ve bu statüyü korumak için doping kullanır 21.596 0.000 Katılıyorum720.61168.83071.44852.2 Katılmıyorum2779.4531.31228.64447.8 Toplam3437.01617.44245.792100.0

17 Tablo 5 incelendiğinde ‘Sporcu cazip olan maddi teşvikler nedeniyle doping kullanır’ ve ‘Sporcu sosyal statü sağlamak ve bu statüyü korumak için doping kullanır’ ifadelerine ‘katılmıyorum’ cevabını veren sporcuların çoğunluğu ortaokul-lise öğrencisidir (p<0.05).

18 Tablo 6. Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin eğitim düzeyine göre dağılımı (III) Eğitim Düzeyi Toplam X² p Orta-lise öğr.Üniversite öğr. Üniversite mezunu N%N%N%N% Sporcu iyi bir yaşam standardına sahip olmak için doping kullanır 11.679 0.003 Katılıyorum411.8425.02047.62830.4 Katılmıyorum3088.21275.02252.46469.6 Sporcu kulüp desteğini alabilmek için doping kullanır Katılıyorum411.8850.02559.53740.2 18.596 0.000 Katılmıyorum3088.2850.01740.55559.8 Toplam3437.01617.44245.792100.0

19 Tablo 6’ya bakıldığında ‘Sporcu iyi bir yaşam standardına sahip olmak için doping kullanır’ ve ‘Sporcu kulüp desteğini alabilmek için doping kullanır ifadelerine ‘katılmıyorum’ cevabını veren sporcuların büyük çoğunluğu ortaokul-lise öğrencilerinden oluşmaktadır (p<0.05).

20 Tablo 7. Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin spor yaşına göre dağılımı (I) Spor Yaşı X² p 1-5 yıl6 yıl ve üzeriToplam* N%N%N% Sporcu daha yüksek performans elde etmek için doping kullanır 7.016 0.008 Katılıyorum1943.22175.04055.6 Katılmıyorum2556.8725.03244.4 Sporcu kaybetme korkusunu yenmek için doping kullanır 6.092 0.014 Katılıyorum2045.52175.04156.9 Katılmıyorum2454.5725.03143.1 Sporcu aşırı kazanma isteği nedeniyle doping kullanır 11.836 0.001 Katılıyorum2454.52692.95069.4 Katılmıyorum2045.527.12230.6 Toplam4461.12838.972100.0 *Cevap vermeyenler değerlendirmeye alınmamıştır.

21 Tablo 7 incelendiğinde ‘ Sporcu daha yüksek performans elde etmek için doping kullanır’, ‘Sporcu kaybetme korkusunu yenmek için doping kullanır’ ve ‘Sporcu aşırı kazanma isteği nedeniyle doping kullanır’ ifadelerine ‘ katılıyorum’ cevabını veren sporcuların çoğunluğunun spor yaşı 6 yıl ve üzerindedir (p<0.05).

22 Tablo 8. Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin spor yaşına göre dağılımı (II) Spor Yaşı Toplam* X² p 1-5 yıl6 yıl ve üzeri N%N%N% Sporcu cazip olan maddi teşvikler nedeniyle doping kullanır 12.090 0.001 Katılıyorum1329.52071.43345.8 Katılmıyorum3170.5828.63954.2 Sporcu sosyal statü sağlamak ve bu statüyü korumak için doping kullanır 10.772 0.001 Katılıyorum1431.82071.43447.2 Katılmıyorum3068.2828.63852.8 Toplam4461.12838.972100.0 *Cevap vermeyenler değerlendirmeye alınmamıştır.

23 Tablo 8 incelendiğinde ‘Sporcu cazip olan maddi teşvikler nedeniyle doping kullanır’ ve ‘Sporcu sosyal statü sağlamak ve bu statüyü korumak için doping kullanır’ ifadelerine ‘katılıyorum’ cevabını veren sporcuların çoğunluğunun spor yaşı 6 yıl üzerindedir (p<0.05).

24 Tablo 9. Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin spor yaşına göre dağılımı (III) Spor Yaşı 1-5 yıl6 yıl ve üzeriToplam* N%N%N%X²p Sporcu iyi bir yaşam standardına sahip olmak için doping kullanır 6.397 0.011 Katılıyorum715.91242.91926.4 Katılmıyorum3784.11657.15373.6 Sporcu kulüp desteğini alabilmek için doping kullanır 8.785 0.003 Katılıyorum1022.71657.12636.1 Katılmıyorum3477.31242.94663.9 Toplam4461.12838.972100.0 *Cevap vermeyenler değerlendirmeye alınmamıştır.

25 Tablo 9 incelendiğinde ‘Sporcu iyi bir yaşam standardına sahip olmak için doping kullanır’ ve ‘Sporcu kulüp desteğini alabilmek için doping kullanır’ ifadelerine ‘katılmıyorum’ cevabını veren sporcuların çoğunluğunun spor yaşı 5 ve daha azdır (p<0.05).

26 SONUÇ Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşlerinin dağılımına bakıldığında; “sporcu daha yüksek performans elde etmek için doping kullanır” “sporcu kaybetme korkusunu yenmek için doping kullanır” ‘sporcu aşırı kazanma isteği nedeniyle doping kullanır” ‘ sporcu sosyal statü sağlamak ve bu statüyü korumak için doping kullanır” ifadesine sporcuların yarıdan fazlası ‘katılıyorum’ cevabını vermiştir (Tablo 1).

27 “Sporcu heyecanını yatıştırmak için doping kullanır” “Sporcu cazip olan maddi teşvikler nedeniyle doping kullanır” “sporcu iyi bir yaşam standardına sahip olmak için doping kullanır” “sporcu kulüp desteğini alabilmek için doping kullanır ifadelerine sporcuların çoğunluğu ‘katılmıyorum’ cevabını vermiştir (Tablo 2).

28 Sonuç olarak; Sporcuların dopingin tercih edilme nedenleriyle ilgili görüşleri demografik değişkenlere göre incelendiğinde cinsiyet, eğitim düzeyi ve spor yaşına göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

29 KAYNAKLAR 1. Demir A. Türkiye’de durgun su kano ve akarsu kano antrenörlerinin sporda dopingle ilgili düşünce ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Yükseklisans tezi. Harran Üniversitesi sağlık Bilimleri Enstitüsü.2012. 2. https://tr.wikipedia.org/wiki/Dopinghttps://tr.wikipedia.org/wiki/Doping 3. http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bdergi/yildiztakimi/pdf/eylul08/YTEylul08.pdf 4. Işık S. Gelişim Çağındaki Basketbolcularda Doping Kullanımı Eğilimi ve Bilgi Düzeyinin İncelenmesi. Yükseklisans tezi. Çanakkele Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.2015.


"Cemal GÜNDOĞDU* Evrim ÇELEBİ** Şakir TÜFEKÇİ*** *İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu **Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi ***" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları