Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

UYGULAMLI YATIRIM PROJE DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA YÖNTENLERİ Mustafa Niğdeli.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "UYGULAMLI YATIRIM PROJE DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA YÖNTENLERİ Mustafa Niğdeli."— Sunum transkripti:

1 UYGULAMLI YATIRIM PROJE DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA YÖNTENLERİ Mustafa Niğdeli

2 2  Proje Finansmanında Fizibilite Raporunun Amacı  Fizibilite Raporunun İçeriği ve Hedefleri  Proje Finansmanında Fizibilite Raporunun Bölümleri a-Teknik Analiz b-Ekonomik Analiz c-Mali Analiz  Fizibilite Raporu Hazırlama Yöntemleri a-T.S.K.B.Yöntemi b-D.P.T.Yöntemi  Proje Finansmanında Finansman Kaynakları ve Yeni Yöntemler

3 3 1-Proje Finansmanında Fizibilite Raporunun Amacı: Proje Finansmanında amaçlanan proje yatırım tutarı ile işletme sermayesi ihtiyacını proje ihtiyacına göre en uygun vade ve risk şartlarında proje fizibilite raporu doğrultusunda bir araya getirip en uygun yapılandırmayı en yüksek verimle sağlamaktır: -en uygun kaynak maliyeti -en uygun kaynak vadesi -en uygun kaynak riski -en yüksek proje getiri oranı Özet olarak matriksimiz basittir en az riskle; endüşük maliyetle en yüksek getiri ve proje verimi.

4 4 Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde proje finansman yöntemleri fon kaynaklarının merkezi olan gelişmiş ülkelerdeki ödünç verilebilir orta vadeli fonların en uygun risk ve maliyetler ve getirilerle ödünç verilmesi-ödünç alınması yatırımıdır. Son yıllarda bu fon alış verişi gerek borsalar aracılığıyla gelişmekte olan ve umut vaat eden şirketin yatırım amacıyla hisselerinin bir kısmı veya tamamının satınalınması veya şirket sermayesine iştirak edilmesi (M/A) yöntemidir. Bu konuda gerek uluslararası finansman kuruluşlarının merkezleri ; gerekse büyük fonları yöneten banka ve şirketlerin verdikleri sermayeye iştirak veya uzun vadeli fon yatırım kararları önemli rol oynamaktadır.

5 5 Batıdaki uluslararası finansman kuruluşları aşağıda özetlenmiştir: -Dünya Bankası Grubu (The World Bank) -IBRD (International Bank for Reconstruction and Development) -IDA (International Development Assosiation) -MIGA (Multilateral Investment Guarantee Agency) -IFC (International Finance Agency) -E.I.B. Grubu (European Investment Bank ) -E.B.R.D. Grubu (European Bank For Reconsruction and Development) -O.E.C.D.Grubu (Organisation of Economic and Commercial Development) -J.B.I.C.Grubu (Japan Bank of International Co-Operation) -O.E.C.F.(Organisation of Economic and Co-Operation Fund) -I.F.O. (International Financial Coorperation ) -Gelişmekte Olan Ülkeler Grubu -A.D.B.(Asian Development Bank) -A.F.D.B.(African Development Bank) -Ülkesel Kredi Sigorta Kuruluşları -A.B.D. (O.P.I.C.Ex-im Bank) -Almanya (Kfw, Hermes

6 6 Türkiyedeki Proje Finansman kuruluşları başlıca KOBİ finansmanı kuruluşları olan Kosgeb (Küçük Ölçekli Sanayi Geliştirme Başkanlığı) ile Teknoloji Gelişimi finansmanı kuruluşlarından olan Tubitak (Türkiye Bilimsel Teknoloji Araştırma Kuruluşu) sayılabilir. Ayrıca bu konuda D.P.T.Avrupa Birliği Fonları ile Risk ermayesi kuruluşları ve T.S.K.B. (Türkiye Sanayi ve Kalkınma Bankası)ve T.K.B. (Türkiye Kalkınma Bankası) gibi yatırım bankası kuruluşlarıdır. Ayrıca son dönemlerde yatırım bankası olarak faaliyet göstermek amacıyla kuruluş izni almış yabancı bankalar bulunmakta ve risk sermayesi kuruluşları ile yurtdışı yatırım iştirak kuruluşları birleşme ve şirket evliliği (M/A ) konularında faaliyet göstermektedir.

7 7 2-Fizibilite Raporunun İçeriği ve Hedefleri: Fizibilite Raporlarının içeriği basit olarak bir yatırım projesinin yapılabilirliğinin teknik + ekonomik ve mali açıdan test edildiği bir analiz raporu oluşudur. Fizibilite Raporunda hedeflenen bir yatırım projesinin yapılabilir- liğinin test edilmesi ve o yatırım projesinin güçlü ve zayıf yanlarının ortaya konulması ve karlılık ve maliyetinin hesaplanmasıdır. Yatırım Projelerinde proje değerlendirme süreçleri ve bu süreçlerle ilgili hazırlanması gereken esas olacak tablolar aşağıda görülmektedir.

8 8

9 9 3-Fizibilite Raporunun Bölümleri: Fizibilite Raporunda başlıca 3 bölüm bulunmaktadır: a-Teknik İnceleme ve Değerlendirme b-Ekonomik İnceleme ve Değerlendirme c-Finansal İnceleme ve Değerlendirme Burada bu değerlendirmeleri ve bu değerlendirmelerin içeriğini gözden geçirelim:

10 10 a-Teknik Değerlendirme: Teknik Değerlendirmenin içeriği (ı) teknoloji,proses, makine ve teçhizatın öngörülen üretim ve ülke şartlarına uygunluğunun saptanması (ıı) ekonomik incelemenin bulguları ışığında uygun kapasite kullanım oranlarının saptanması ııı) inşaat, yerleştirme iş akış şemalarının uygunluğu (ıv) kuruluş yerinin teknik açıdan değerlendirilmesi (v) yatırım tutarı ile ürünlerinin sınai maliyetlerinin hesaplanması (vı) projenin termin süresinin hesaplanması ( vıı) projenin teknik yönetim, organizasyon,know-how ve teknik açıdan değerlendirilmesi (vııı) projenin çevreye olacak olası etkilerinin saptanması ve ortadan kaldırılması (ıx) ithal edilecek makine ve teçhizatın uluslararası piyasadaki rekabet fiyatlarına olan uygunluğunun saptanması

11 11 Teknik İnceleme ve Değerlendirme kapsamında yatırımla ilgili olarak toplam yatırım kalemlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi söz konusudur: Bu değerlendirme kapsamında öncelikle sabit yatırım kalemleri olan; 1-Arsa ve inşaat harcamaları 2-Makine ve Teçhizat –Montaj ve Ulaşım Araçları 3-İlk Tesis Giderleri (Kuruluş ve İşletme Giderleri) (=) Yatırım Tutarını (+) 4-Yatırım Dönemi Faizleri (+) Sabit Yatırım Tutarını (+) İşletme Sermayesi İhtiyacı (=) Toplam Yatırım Tutarını oluşturur.

12 12 Bu kapsamda varsa mevcut işletmenin değerlendirilmesi yatırımın teknik yönden tanımlanması ( yatırımın komple yeni yatırım olup olmadığı kapasite artışı yatırımı olup olmadığı veya modernizasyon yatırımı olup olmadığı tanımlanmalıdır.) Ayrıca yatırımın mevcut ve tamamlanmasından sonraki ürün programı ve her ürün kapsamında kapasite kullanım oranları konusunda teknik kapasite tanımlanır. Yatırım konusu varsa ithal makine teçhizat konusu malların alternatifleri tanımlanır ve bu makinaların olası maliyet bedelleri ile önerilen makine teçhisat karşılaştırması yapılır. Teknik olarak tüm ürünlerin detaylı maliyetlendirmesi yapılır ve bunun ekonomik maliyetlerle karşılaştırması sonucu birim karlılık oranları çıkartılır. (Birim sınai maliyetler ile ekonomik analiz satış fiyat karşılaştırması sonucu bulunan birim ürün sınai karlılığı bulunur.)

13 13 Teknik değerleme ile ilgili olarak yatırım projesinin teknik yönden tutarlı olup; olmadığı ayrıca sorgulanmalıdır. Örneğin bir yatırım projesinin tek başına karlı ve ‘’feasible’’olup olmaması yeterli olmayabilir.Yatırım projesinin uzun vadeli girdi maliyetlerinin de döviz riskine karşılık sigorta edilip edilmemesi ayrıca sorgulanmalıdır.(co-generasyon üretim tesislerindeki girdi maliyetleri ) Yeni üretim teknolojilerinde karşılaşılabilecek mevcut üretim tesislerini yetersiz ve teknolojik yönden yetersiz kalmasına neden olma gibi durumlar ayrıca değerlendirilmelidir. Yeni teknolojik yatırımlarda teknolojik olarak diğer stratejik bir konu yatırım konularındaki global birleşme ve devirler olup ; bu konudaki gelişmelere uzak kalmamak ve fiyat ve kapasite konularındaki dünya ölçeğindeki gelişmelere ayak uydurmak gerekebilir. Dünya ölçeğinde standardize olmuş diğer bir konu emtia pazarlarına yönelik üretim yapan uluslar arası üretim birimleri olup; dünya ölçeğinde risk içermektedir.

14 14 b-Ekonomik Değerlendirme: Ekonomik Değerlendirme bir yatırım projesinin yurtiçi ve yurtdışı arz (üre tim kapasitesini) ve talep (satış) imkanlarını gösteren bir değerlendirme raporudur. Bu raporda sadece mevcut firma değil mevcut firma ile (üretimi varsa) veya firmanında ek olarak sektöre ilavesi ile sektör ( ve dünya ekonomisi) incelenir. Bu raporda amaç sektör (ulusal veya dünya) arz-talep dengesi ile fiyatlar ve maliyet karşılaştırması yaparak makro anlamda arz - talep mikro anlamda ürün fiyat maliyet ve karlılık analizi yaparak proforma karlılık analizi yapabilmektir.

15 15 Ekonomik analizin özellikle arz-talep ve K.K.O. ve döviz riski ve forward fiyatlar açısından iyi monitör edilmeli ve bu konuda yatırımla ilgili gerekli risk analizleri iyi hesaplanmalı ve alınması gerekli pozisyonlar iyi hesaplanmalıdır. Bir üretimdeki sınai maliyet hesaplanması sırasında sabit ve değişken maliyetler (özellikle kara geçiş noktası yönünden) dikkate alınarak analiz yapılmalıdır. Bu amaçla ekonomistlerin hazırladığı tablolar aşağıda görülmektedir:

16 16

17 17

18 18 c-Mali Değerlendirme: Mali Değerlendirme proje finansmanının yapılandırılması ve sunumu açaısından yatırım yapmaya değer ‘’feasible’’olup;olmadığı, yatırım kaynaklarının iyi yapılandırılıp ; yapılandırılmadığı, nakit içerdiği riskleri; nakit akış yönünden taşıdığı riskleri, iç karlılığını teknik ve ekonomik analiz ışığında sunan bir değerlendirme raporudur. Mali Değerlendirmede aşağıda görülen tablolar sunumda kullanılmakta olan mali değerlendirmede kullanılan tablolar aşağıda görülmekte olup; bu tabloların hazırlanışına ait özet bilgiler sunulmuştur.

19 19

20 20 Bu tablolardan toplam yatırım tutarı tablosu sabit yatırım tutarı tablosu ile işletme sermayesi ihtiyacı tablosunun toplamından oluşmakta olup; detayları şu şekildedir: ı- inşaat harcamaları ıı- makine tesisat ııı-ilk tesis giderleri vı-yatırım dönemi faizleri (+) net işletme sermayesi (=) toplam yatırım tutarı ‘dır. Net işletme sermayesi ihtiyacı tablosuna ait detaylar aşağıdaki tablodanda görülmektedir:

21 21

22 22 Toplam Yatırımın (sabit yatırım tutarı + net işletme sermayesi ihtiyacı) kaynak ihtiyacı kısa vadeli,orta vadeli kredi ve özkaynaklardan veya halka açılma yöntemiyle elde edilir.(azınlık hakları)

23 23

24 24 Mali analizin en önemli analizlerinden biriside K.K.O.’na göre sınai Maliyetlerin hesaplanması ve sınai maliyetlerin detaylandırılmasıdır. Bu yönde bir işletmenin -Direk İşçilik -Direk Hammadde Malzeme -Genel Üretim Giderleri -Amortisman Giderleri -Direk Finansman Giderleri ile birim sınai maliyetlerin gerek değişken, gerekse sabit maliyetler arasında bağlantılı olarak hesaplama yaparak öngörüde bulunmaktır.

25 25

26 26 Mali Analizin bir diğer önemli konusu proforma gelir-gider analizi olup bu şekilde yatırım projelerinin geleceğe yönelik gelir ve giderlerinin değişik K.K.O.’da analizi yapılabilir. İkinci aşama proforma bilanço ve proforma fon akım tabloları olup; bu şekilde gerek yatırım projelerinin proforma gelir-gider analizi ve proforma bilanço yapılandırılması ve proforma rasyoları;gerekse fon akım tablosu yöntemiyle borçlanmasını geri ödeyip ödeyemeeceği ortaya konulur.

27 27

28 28

29 29

30 30 4-Fizibilite Hazırlama ve Değerlendirme Yöntemleri Fizibilite Hazırlamada ve Değerlendirmede birbirinden farklı iki ana yöntem bulunmaktadır: Bu yöntemler başlıca proforma gelir-gider ve proforma bilanço esasına dayanan T.S.K.B.’nın (Dünya Bankasının) yöntemi diğeri sadece proforma gelir-gider analizine dayanan D.P.T. ve eski D.Y.B. yöntemi olan ve proforma bilanço gibi detaylı yapılandırma ve analizlere girmeyen yöntem olan (proforma- gelir-gider analizine dayanan yöntemdir. Bankalar daha çok detaylı mali değerlendirme yaptıklarından fonlamada ilk yöntemi tercih ederler.

31 31 1-Yatırım projesi ile ilgili varsayımların saptanması: a-Makro Varsayımları b-Yatırım ve İşletme Varsayımları c-Finansal Varsayımları

32 32

33 33

34 34

35 35 2-Sabit Yatırım Tablosundundaki ithal makine ve teçhizat tutarının hesaplanması

36 36 3-Yatırım tutarı tablosu üçüncü aşama olup;bu aşamada sabit yatırım tutarı detaylandırılmaktadır:

37 37 Sabit yatırım tablosu aşağıdaki bölümlerden oluşmaktadır: -İnşaat Yatırımları -Makine ve Teçhizat Harcamaları a-Yerli Makine ve Teçhizat b-Yabancı Makine ve Teçhizat -İlk Tesis Giderleri -İşletmeye Alma Giderleri -Yatırım Dönemi Faizleri Ayrıca işletme sermayesi ihiyacı bu toplama eklenmektedir.

38 38 4-Sabit Yatırım Tutarı Tablosunun hesaplanmasından sonra aynı anda fon kaynaklarınıda yapılandırmamız ve yıllara dağılımını finansman giderleri dahil olmak üzere detaylandırmamız gerekmektedir:

39 39 Sabit Yatırım Tutarının finansmanı ağırlıklı olarak orta vadeli kaynaklardan ve özkaynaklardan finanse edilmekte olup;bu projede azda olsa net işletme sermayesi ihtiyacı kısa vadeli kaynaklardan finansman kullanılmaktadır. Ayrıca yatırım projesininin yıllara dağılımı 2006 ve 2007 yıllarında ağırlıklı ve dengeli dağılmaktadır. 5-İşletmenin tam kapasitede sınai maliyetlerinin sabit ve değişken olarak incelenmesi ve başabaş noktasının hesaplanması gerekmektedir.

40 40

41 41 Sınai maliyetler açısından öncelikle yapılması gereken öncelikle K.K.O. göre maliyetlerin dağıtılması ve sınai maliyetlere açılış - kapanış stok farkının ve satış ve faaliyet giderlerinin eklenmesi ile satış maliyetlerine ulaşılmasıdır. Ayrıca projemizden de görüleceği gibi projemizdeki başabaş noktası 0,70 (sabit /değişken giderler) noktasındadır.

42 42 6-Bir yatırım projesi değerlendirmesinde en önemli kalemlerden biriside işletme gelir- işletme giderleri tablosu olup; bu tablonun K.K.O.ölçeğinde dağıtılması ve işletme giderlerinin doğru analizinin yapılması şarttır. İşletme mamullerinin çeşitlendirilmesi ve detaylı satış analizin (mamul bazında) projedeki maliyet muhasebesine bakış açısımızıda gösterir.

43 43

44 44 7-Bundan sonraki aşama Net İşletme Sermayesi ‘nin ayrıntılı bir şekilde hesaplanması ve K.K.O.göre dağıtılmasıdır:

45 45 8-Net İşletme Sermayesi Tablosunun hesaplanmasından sonra Proforma Bilançonun varlıklar ve kullanımlarar bölümlerinin hesaplanması ve yıllara göre dağıtılmasıdır:

46 46

47 47 9-Proforma Fon Akım Tablosu projemizin bundan sonraki aşaması olup; kaynak ve kullanımlarımızın N.B.D.‘i projemizin karlılığı ve fon kaynaklarını geri ödeyebilme konusunda yol gösterir.

48 48 10-Kullanılması planlanan orta vadeli krediler ve geri ödeme planı ekte görülmektedir:

49 KAYNAKLAR 1.Yatırım Projelerinin Değerlendilmesi -TSKB Seminer Notları-Gündüz Uğural-Serpil Kazancı-Orhan 2.Yatırım Projelerinin Değerlendirilmesi –Desiyab 3.Endüstritel Yapılabilirlik Etüdlerinin Hazırlanması El Kitabı- Birleşmiş Milletler 4.Yatırım Projelerinin Düzenlenmesl ve Değerlendirilmesi –Dr.Oktay Güvenli 5.G.T.Uygulamalı Finans Matematiği ve Finansal Planlama Modelleri – Mustafa Niğdeli


"UYGULAMLI YATIRIM PROJE DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMA YÖNTENLERİ Mustafa Niğdeli." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları