Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

4. SINIF K İ MYA KONULARI. MADDEYİ TANIYALIM MADDENİN ÖZELLİKLERİ Madde : Çevremizde dokunduğumuz, gördüğümüz, kokladığımız birbirinden farklı birçok.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "4. SINIF K İ MYA KONULARI. MADDEYİ TANIYALIM MADDENİN ÖZELLİKLERİ Madde : Çevremizde dokunduğumuz, gördüğümüz, kokladığımız birbirinden farklı birçok."— Sunum transkripti:

1 4. SINIF K İ MYA KONULARI

2 MADDEYİ TANIYALIM

3 MADDENİN ÖZELLİKLERİ Madde : Çevremizde dokunduğumuz, gördüğümüz, kokladığımız birbirinden farklı birçok varlık vardır. Az veya çok yer kaplayan her varlık madde olarak adlandırılır.

4 DUYULARIMIZLA ALGILADI Ğ IMIZ MADDE ÖZELL İ KLER İ Dokunma duyusuyla maddenin sertlik, yumuşaklık, esneklik, sa ğ lamlık gibi özellikleri algılarız. Görme duyusuyla maddenin şekli, saydamlı ğ ı, parlaklı ğ ı gibi özellikleri algılarız.

5 Maddenin bazı özelliklerini birden fazla duyumuz ile algılarız. Örne ğ in ; pürüzlülük, kırılganlık, esneklik gibi özellikleri hem gözümüzle hem de dokunma duyumuzla algılarız.

6 SAYDAM-OPAK Işı ğ ı geçiren maddelere saydam madde denir. Pencere, bardak, gözlük gibi camdan yapılmış maddeler, bazı poşetler saydamdır. Tül perde,buzlu cam, ka ğ ıt gibi maddeler ışı ğ ın bir kısmını geçirir. Bu tür maddelere yarı saydam madde denir.

7 Işı ğ ı geçirmeyen maddeler ise opaktır. Demir veya ahşap kapılar duvarlar bu maddelere örnektir.

8 PARLAK-MAT Bazı maddeler üzerine ışık düştü ğ ünde parlar. Örne ğ in; çelik tencere, altın ve gümüşten yapılmış maddeler, teneke kutular parlaktır. Odun, toprak gibi maddeler ise üzerine ışık düştü ğ ünde parlamaz. Bu maddeler mattır.

9 PÜRÜZLÜ-PÜRÜZSÜZ Yüzeyinde girinti çıkıntı olmayan, düz olan maddeler pürüzsüzdür. Yüzeyinde girinti ya da çıkıntı olan maddeler ise pürüzlüdür. Tahtadan yapılmış masaların, dolapların yüzeyi cilalandı ğ ı için pürüzsüzdür. A ğ acın ve odunun yüzeyi pürüzlüdür.

10 ESNEK-BERK Uzayıp kısalabilen, bükülebilen ve tekrar eski haline dönebilen maddeler esnektir. Esnemeyen maddelere berk madde denir. Bulaşık süngeri ve silgi esnek maddelere örnektir. Kurşun kalem, masa vb. maddeler berk maddelere örnektir.

11 MADDEN İ N HALLER İ MADDEN İ N HALLER İ

12 Maddenin Katı Hali Maddenin Katı Hali Katı haldeki maddelerin belirli bir şekli vardır. Konuldukları kap de ğ işti ğ inde şekillerinde bir farklılık olmaz, bulundukları kabın şeklini almaz. Dışarıdan bir etki olmadıkça katı maddelerin şekli de ğ işmez. Katı maddeleri oluşturan moleküller birbirine çok yakındır.

13 Maddenin Sıvı Hali Sıvı haldeki maddeler kap de ğ iştikçe şekil de ğ iştirir. Yere döküldü ğ ünde ise yüzeyin şeklini alır. Sıvıların belirli bir şekli yoktur, konuldukları kabın şeklini alır. Tanecikler arası boşluklar katılara göre daha fazladır.

14 Maddenin Gaz Hali Bulundukları ortama yayılırlar. Gazlar küçük gözeneklerden kaçarlar. Atom veya molekülleri arasında boşlukların çok oldu ğ u durumdur.

15 Gaz tanecikleri düzensiz olarak hareket ederler. Gazların belirli bir şekil ve hacimleri yoktur. Konuldukları kabı dolduracak şekilde genleşerek kabın şeklini ve hacmini alırlar.

16 MADDEN İ N PLAZMA HAL İ Gaz halindeki maddeye enerji vermeye devam edersek, atomların dış kabuklarındaki elektronlar atomdan ayrılmaya başlar. Bu durumda madde, artı ve eksi yüklü parçacıklardan oluşan yüksek enerjili bir gaz haline gelir.

17 Maddenin Ölçülebilir Özellikleri Kütle : Maddenin sahip oldu ğ u özelliklerden biri de miktarlarıdır. Her maddenin belirli bir miktarı vardır. Maddelerin miktarı kütle olarak adlandırılır.Örne ğ in;3 kilo patates,100 gr kahve gibi

18 Hacim : Maddelerin kapladıkları yer onların sahip oldu ğ u di ğ er bir özelliktir. Maddelerin kapladıkları yer hacim olarak adlandırılır. Madde hangi halde olursa olsun büyük veya küçük bir hacmi vardır.

19 MADDEN İ N DE Ğİ Ş İ M İ Do ğ ada kendili ğ inden oluşan maddeler do ğ al madde olarak adlandırılır. Örne ğ in; su, kömür gibi maddeler

20 Bazı maddelerin kullanılabilmesi için şekil verme, parçalama, kesme, eritme gibi farklı işlemlerden geçirilmesi gerekir. Bu tür maddeler işlenmiş madde olarak adlandırılır. Örne ğ in; un bu ğ daydan, yün kazak ise hayvanlardan elde edilen yünden yapılmıştır.

21 Bazı maddeler insanlar tarafından üretilir. Örne ğ in ; tutkal,köpük bardaklar, naylon poşetler, beton, cilalı tahta do ğ al maddelerin yapısının de ğ iştirilmesiyle elde edilir. Bu maddelere yapay madde denir.

22 ISI VE SICAKLIK Çevremizdeki her maddenin bir sıcaklı ğ ı vardır. Maddenin sıcaklı ğ ı termometre denen aletle ölçülür.

23 MADDEN İ N SICAKLI Ğ I NASIL DE Ğİ Ş İ R Sıcaklıkları farklı maddeler birbirine temas ettiklerinde aralarında ısı alışverişi gerçekleşir. Isı, sıcaklı ğ ı yüksek olan maddeden sıcaklı ğ ı düşük olan maddeye akar. Bu durumda ıs veren maddenin sıcaklı ğ ı azalırken ısıalan maddenin sıcaklı ğ ı artar.

24 Isı ve sıcaklık farklı kavramlardır. Termometrelerde okunan de ğ er sıcaklık, sıcaklı ğ ı farklı maddeler arasında alınıp verilen ise ısıdır. Maddeler ısı aldı ğ ında veya verdi ğ inde kütlelerinde hiçbir de ğ işiklik olmaz. Çünkü ısı bir madde de ğ ildir. Kütlesi ve hacmi yoktur.

25 HAL DE Ğİ Ş İ M İ Katı haldeki maddeler yeterince ısı aldıklarında sıvı hale geçer. Bu olaya erime denir. Isıtıldı ğ ında katı ya ğ ın, güneş açtı ğ ında karın ve buzun erimesi erimeye di ğ er bir ifadeyle hal de ğ işimine örnektir.

26 Sıvı halde bulunan maddeler yeterince so ğ utulduklarında katı hale dönüşür. Bu olaya donma denir. Madde hal de ğ iştirdi ğ inde yapısında bir de ğ işme olmaz. Örne ğ in katı ya ğ eritildi ğ inde yine ya ğ ın özelliklerini taşır.

27 SAF MADDE VE KARIŞIMLAR SAF MADDE; Tek bir maddeden oluşan, başka maddelerle karışmamış maddelere saf madde denir. KARIŞIMLAR; Ayran, çiçek demeti, salata, turşu, süt, pekmez

28 karışım Saf madde

29 KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLER İ 1. Elektriklenme ile Ayrıştırma 2. Mıknatıs ile Ayrıştırma 3. Öz kütle Farkı ile Ayrıştırma 4. Çözünürlük Farkı ile Ayrıştırma 5. Hâl De ğ iştirme Sıcaklıkları Farkı ile Ayrıştırma 6.Süzme ile ayırma

30 Elektriklenme ile Ayrıştırma Plastik bir tarakla taranan saç elektriklenir. Yün kazakları çıkarılırken çıtırtı sesleri ve kıvılcımlar oluşur. Ebonit Çubuk yün parçasına sürtüldü ğ ünde küçük ka ğ ıt parçalarını çeker. Bu tür olaylar bazı cisimlerin sürtünme ile elektrik yükü kazanmasından kaynaklanır. Elektriklenen maddeler hafif bazı maddeleri çekerler.

31 MIKNATIS İ LE AYRIŞTIRMA Özkütle maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Bu özellikten yararlanarak karışımları bileşenlerine ayırabiliriz. Örne ğ in, bu ğ day ile samanı havaya savurdu ğ umuzda rüzgar, öz kütlesi küçük olan samanı uza ğ a sürükler böylece bu ğ day samandan ayrılmış olur

32 ÖZ KÜTLE FARKI İ LE AYRIŞTIRMA Özkütle maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Bu özellikten yararlanarak karışımları bileşenlerine ayırabiliriz. Örne ğ in, bu ğ day ile samanı havaya savurdu ğ umuzda rüzgar, öz kütlesi küçük olan samanı uza ğ a sürükler böylece bu ğ day samandan ayrılmış olur

33 ÇÖZÜNÜRLÜK FARKI İ LE AYRIŞTIRMA Çözünürlü ğ ün, maddeler için ayırt edici bir özellik oldu ğ unu biliyoruz. Maddelerin çözünürlüklerinin farklı olmasından yararlanarak karışımları bileşenlerine ayırabiliriz. Örne ğ in, salamura peynirinden suda bekletildi ğ inde, tuz suda çözünerek peynirden ayrılmış olur


"4. SINIF K İ MYA KONULARI. MADDEYİ TANIYALIM MADDENİN ÖZELLİKLERİ Madde : Çevremizde dokunduğumuz, gördüğümüz, kokladığımız birbirinden farklı birçok." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları