Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

FİZİKSEL AKTİVİTENİN PSİKOLOJİK ETKİLERİ

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "FİZİKSEL AKTİVİTENİN PSİKOLOJİK ETKİLERİ"— Sunum transkripti:

1 FİZİKSEL AKTİVİTENİN PSİKOLOJİK ETKİLERİ
HAZIRLAYAN: UZM. HEMŞ. GÖNÜL DÜZGÜN

2 Fiziksel aktivite Günümüzde yaşam kalitesini artırmak, daha iyi hissetmek, günlük görev ve sorumlulukları yerine getirmek, yapılan işlerden hoşlanmak, yaşamın olası risklerinden korunmak için gerekli olan en önemli iki kavram uygun beslenme ve fiziksel aktivitedir.

3 Fiziksel aktivite Düzenli fiziksel aktivite, hasta ya da sağlıklı tüm bireylere yaşam kalitelerini iyileştirmek için giderek daha çok önerilmektedir. Fiziksel aktivitenin mental sağlık üzerine olan etkisini araştıran çalışmaların sayısı oldukça fazladır.

4 FİZİKSEL AKTİVİTE Düzenli fiziksel aktivite (egzersiz), esenlik, fiziksel sağlık, yaşamdan tatmin olmak ve kavramsal işlevlerin iyileşmesine katkı sağlamaktadır.

5 Fiziksel aktivitenin / sporun psikolojik etkileri
Özgüvende artış Olumsuz düşüncelerden uzaklaşma Daha kaliteli uyuma Strese uyum sağlama

6 Fiziksel aktivitenin psikolojik etkileri
Yakın zamanlarda sporun fiziksel sağlık üzerindeki olumlu etkilerinin sonucu olan kalp- damar sağlığı, kas kuvveti, dayanıklılık, esneklik ve beden bütünlüğü üzerinde odaklanılmıştır.

7 Fiziksel aktivitenin psikolojik etkileri
Son yıllarda yapılan çalışmalarda ise sporun fiziksel sağlık yanında bireyin psikolojik sağlığı üzerinde de etkileri olduğu varsayımı üzerinde yoğunlaşılmış ve birçok araştırma sonucu bu varsayımı destekleyen bulgular ortaya koymuştur.

8 Fiziksel aktivitenin psikolojik etkileri
Fiziksel aktivitenin mental sağlık üzerine olan etkilerini açıklamak için değişik fizyolojik hipotezler ileri sürülmüştür. 1-İlgiyi Dağıtma 2-Kendine Yeterlilik 3-Sosyal Etkileşim

9 Fiziksel aktivitenin psikolojik etkileri
Bireyi istenmeyen veya sakıncalı uyarandan uzaklaştırmayı, ilgisini başka tarafa çekmeyi amaçlar. Böylece egzersiz uygulaması esnasında ve sonrasında ruh hali iyileşir. İlgiyi Dağıtma Hipotezi Egzersizin ilgi çekiciliğinin keşfi ve düzenli olarak devam etmesi ruhsal durumun iyileşmesine ve kendine güvenin artışına neden olabilir. Kendine Güven Hipotezi Sosyal ilişkiler çoğunlukla, fiziksel aktivitenin doğasında vardır, egzersiz esnasında bireyler arasındaki destek ve sosyal ilişki egzersizin mental sağlık üzerindeki etkilerinde önemli rol oynar. Sosyal etkileşim Hipotezi

10 Fiziksel aktivitenin psikolojik etkileri
Fizyolojik hipotezler, fiziksel aktivitenin mental sağlık üzerindeki etkilerini açıklayabilir. Çalışmalar iki temele dayanır; Monoaminler Endorfinler

11 1- Monoaminler Kimyasal olarak monoamin yapısına sahip bileşikler olan Epinefrin (adrenalin), Norepinefrin (noradrenalin) ve Dopamin topluca katekolaminler olarak adlandırılırlar. Katekolaminler böbrek üstü bezlerinde ve sinir sisteminde yapılır. Heyecan, panik, korku ve egzersiz durumunda salınır.

12 1- Monoaminler Katekolaminlerin görevi vücudu acil duruma hazırlamaktır. Hücreleri ve sinir sistemini uyarır. Kan kaslara hücum eder, karaciğerden vücuda glikoz pompalanır, kan damarları genişler, acı hissi azalır, göz bebekleri büyür böylece acil duruma hazırlanılır.

13 2- Endorfinler Endorfin, ("endogenous morphine"), vücutta bulunan morfin; opiat benzeri etki gösteren peptit yapıda hormonlardır. İnsan vücudunda ağrıyan dokularda ağrının azalması için beyin dokuları tarafından üretilen hormonlara verilen isimdir.

14 2- Endorfinler Hormonun işlevi, ağrının şiddetini azaltmak ve vücuda daha az rahatsızlık vermesini sağlamak için sinirleri uyuşturmaktır. Endorfinlerin ağrı kesici etkisi morfinden yaklaşık 30 kat daha fazladır.

15 Fiziksel aktivitenin olumlu psikolojik etkileri
Sporun ve fiziksel aktivitenin stresle başa çıkmayla ilgili olarak hem fiziksel hem de psikolojik sağlamlığı arttırmasının yanında, psikolojik sağlamlığın gelişiminde etkili olan koruyucu faktörleri de desteklediği yapılan araştırmalarla kanıtlanmıştır.

16 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
Fiziksel dayanıklılık Olumlu sosyal ilişki öz-düzenleme ve öz-kontrol becerisi

17 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
Fiziksel dayanıklıklık Bireyin stresli yaşantılarla başa çıkabilmesi ve bunları atlatabilmesi açısından fiziksel sağlığın önemli rolünün olduğu ve sağlıksız olmanın önemli bir risk faktörü olduğu ifade edilmektedir.

18 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
Fiziksel dayanıklıklık Günlük sıkıntılardan daha ciddi travmatik deneyimlere kadar birçok stresli yaşantı bireyin psikolojik sağlığını tehdit etmektedir. Spor ve fiziksel aktivitenin desteklediği fiziksel dayanıklılık ise bireyi güçlü kılarak zorlukları aşmasında ona destek sağlamaktadır.

19 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
Öz-düzenleme ve öz-kontrol becerisi Düzenli fiziksel egzersizin öz-düzenleme becerilerini arttırdığı yapılan araştırmalarla ortaya çıkmıştır. Oaten ve Cheng (2006) yapmış oldukları bir çalışmada katılımcılara iki ay süren düzenli bir fiziksel egzersiz programı uygulamış ve program sonunda katılımcıların öz düzenleme kapasitelerinin geliştiğini rapor etmiştir.

20 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
Öz-düzenleme ve öz-kontrol becerisi Program sonunda katılımcıların algıladıkları stres düzeyi, alkol, sigara ve kafein tüketimlerinde azalma gözlenmiş ve daha sağlıklı beslendikleri tespit edilmiştir.

21 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
2010 yılında yapılmış bir araştırmada kilo problemi yaşayan katılımcılara on iki haftalık bir fiziksel aktivite programı uygulanmış ve programın yemek yemeye ilişkin kontrol ve öz- düzenleme kapasitesini arttırmada ve katılımcıların hedefledikleri kilo kaybını sağlamalarında etkili olduğu rapor edilmiştir.

22 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
Olumlu sosyal ilişki Spor aktiviteleri bireylerin bahsedilen prososyal gruplara katılmaları, kişilerarası ilişki becerilerini geliştirmeleri ve enerjilerini sosyal açıdan kabul edilebilir bir şekilde dışa vurmaları için önemli bir fırsat olarak kabul edilmektedir.

23 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
Olumlu sosyal ilişki 2012’de yapılan bir araştırmada üniversite öğrencilerine dönük olarak yapılan on altı haftalık bir dağcılık eğitiminin öğrencilerin sosyal beceri düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiş ve öğrencilerin ilişkiyi başlatma ve ekiple çalışma becerilerinde anlamlı düzeyde bir artış gözlenmiştir.

24 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
Olumlu sosyal ilişki Sporun ve fiziksel aktivitenin benlik saygısını olumlu yönde etkilediği ve bireyin kendini daha değerli hissetmesini sağladığı yapılan çalışmalarla desteklenmektedir.

25 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
Olumlu sosyal ilişki Doğru ve uygun olarak yapıldığında sporun ve fiziksel aktivitenin fiziksel benlik saygısını olumlu yönde etkileyebileceği ve bireyin motivasyonunu arttırabileceği belirtilmektedirler.

26 fiziksel aktivitenin psikolojik sağlamlığın gelişimindeki direk koruyucu faktörlere etkisi
Olumlu sosyal ilişki Türkiye’de Gün (2006) tarafından yapılan bir araştırmada spor yapan ergenlerin yapmayanlara göre benlik saygısı düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur.

27 Psikolojik bozukluklarda fiziksel aktıvitenın etkileri
Yaşlılarda sporun bilişsel işlevler üzerine etkisinin incelendiği bir meta analiz çalışmasında, sporun bilişsel işlevler üzerine zayıf, ancak anlamlı bir etkisinin olduğu gösterilmiştir. İleri yaşlarda yapılan sporun bireylerin uyarılmışlığını artırdığı ve ruhsal olarak güçlü tuttuğu düşünülmektedir.

28 Psikolojik bozukluklarda fiziksel aktıvitenın etkileri
Anksiyete bozukluklarının, özellikle panik bozukluğunun tedavisinde bir tedavi yöntemi olarak spor çalışmaları yapılmaktadır. Spor aktivitesi sayesinde hasta algıları ile yeterli yüzleşme sağlanabilmekte ve böylece panik bozukluğunun belirtilerinde azalma başlatılabilmektedir.

29 Psikolojik bozukluklarda fiziksel aktıvitenın etkileri
Depresyonun tedavisinde ve depresyondan korunmada sporun rolünün olduğuna ilişkin kanıta dayalı çalışmamalar yapılmıştır. Düzenli olarak yapılan spor ve fiziksel aktivitenin fiziksel benlik algısında ve benlik saygısında iyileşme sağlayabileceği ifade edilmektedir. Bunun yanında sporun ruhsal durumu kötü etkilediğine ilişkin bir veri yoktur.

30 Sonuç olarak…. Düzenli spor yapmanın anksiyete belirtileri üzerine olumlu etkisi vardır. Bireysel sporların depresyon ve problem çözme becerisi algısı üzerine etkisi yokken takım sporları yapmanın depresyonu ve problem çözme becerisi algısını (problem çözme becerisine olan güveni) olumlu etkilemektedir.

31 Sonuç olarak…. Ruh sağlığının bazı alanlarının geliştirilmesi açısından bireysel sporlardan ziyade topluluk sporlarının özendirilmesi fayda sağlayabilir. Antidepresan ilaç kullanımı, kavramsal-davranış terapisi ve egzersiz antrenmanını da içeren pek çok yöntem depresyonunun tedavisinde başarı sağlamaktadır.

32 Sonuç olarak…. Önemli depresif semptomlar gösteren hastalara empatiyle yaklaşılmalı ve yaşam kalitesini arttırmak ve egzersizden maksimum katkı sağlamak için teşvik edilmelidir. Huzurevinde kalan yaşlılara uygulanan fiziksel aktivitelerin, onların yaşam doyum düzeylerini arttırarak olumlu yönde etkilediği ortaya çıkmıştır. Bu nedenle huzur evlerinde daha fazla sosyal alan sağlanmalı ve yaşlılar sosyal lişki ve egzersize teşvik edilmelidir.

33 kaynaklar Akandere M. Huzurevinde Kalan Yaşlılarda Fiziksel Aktivitelerin Yaşam Doyum Düzeylerine Etkisi sosyalbil.selcuk.edu.tr erişim tarihi Yaman H., Yaşlılarda Sporun Fizyolojik Fonksiyon Kaybına Etkisi Geriatri Turkish Journal of Geriatrics 2003; 6 (4): Aurelio MMP, Silveira LHA. Physical activity and mental healt: The association between exercise and mood. Clinics 2005;60(1):61-70 Karatosun H., Fiziksel Aktivite Ve Ruh Sağlığı, Süleyman Demirel Üniversitesi Yaşam Dergisi 2010;2(2):09-13 Demir M., Filiz K., Spor Egzersizlerinin İnsan Organizması Üzerindeki Etkileri, Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi, Cilt 5, Sayı 2, 2004;

34 KAYNAKLAR Alpaslan A.H., Ergen Ruh Sağlığı ve Spor, Kocatepe Tıp Dergisi 13: / Eylül, 2012 İnal S., Subaşı F., Mungan S., Uzun S.,Alpkaya U.,Hayran O., Akarcay O.,Yaşlıların Fiziksel Kapasitelerinin ve Yaşam Kalitelerinin Değerlendirilmesi, Turkish Journal of Geriatrics, 6 (3): , 2003 Canan F., Ataoğlu A.,Anksiyete, Depresyon ve Problem Çözme Becerisi Algısı Üzerine Düzenli Sporun Etkisi, Anatolian Journal of Psychiatry 2010; 11:38-43 Kaplan A., Ardahan F., Doğa Sporları Yapan Bireylerin Profilleri, Doğa Sporu Yapma Nedenleri ve Elde Ettikleri Faydalar: Antalya Örneği12. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi Bildiri Kitabı, Denizli, Aralık 2012

35 Uğuz Ş., Yurdagül E., Noradrenerjik Sistem ve Depresyon Klinik Psikiyatri 2002;Ek 4:19-23
Şahin M., Psikolojik Sağlamlığın Gelişiminde Koruyucu Bir Faktör Olarak Spor ve Fiziksel Aktivite The Journal of Academic Social Science Studies, 2012;Volume 5 Issue 8, p , December 2012 Zorba E., Yasam ve Egzersiz. Gazi Haber Dergisi, 2007; Eylül ss

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50


"FİZİKSEL AKTİVİTENİN PSİKOLOJİK ETKİLERİ" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları