Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Ticari İşletme Hukuku Yrd.Doç. Dr. Mübariz YOLÇİYEV Melikşah Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD © myolcu.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Ticari İşletme Hukuku Yrd.Doç. Dr. Mübariz YOLÇİYEV Melikşah Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD © myolcu."— Sunum transkripti:

1 Ticari İşletme Hukuku Yrd.Doç. Dr. Mübariz YOLÇİYEV Melikşah Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD © myolcu

2 Tacir Olmanın Hukuki Sonuçları Tasnifat A. Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar Tacir olmak yeterlidir B. Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar Ortada bir ticari iş olmalı ve Bu ticari işin her iki tarafı tacir olmalı © myolcu

3 Tacir Olmanın Hukuki Sonuçları A. Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 1) Tacir iflasa tabidir 2) Tacir ticaret unvanı seçmeli ve kullanmalı 3) Tacir ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmelidir 4) Tacir ticari defter tutmalıdır 5) Tacir Ticaret ve Sanayi Odalarına Kaydolmalı 6) Tacir basiretli işadamı kimi hareket etmeli 7) Tacir ticari örf ve adete tabi olmalı 8) Tacir ticari iş karinesine tabidir 9) Ücret ve faiz isteme 10) Faiz, ücret ve cezaların indirilmesini isteyememe © myolcu

4 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 1) Tacir iflasa tabidir Tacir adi ve ticari her türlü borcundan dolayı iflasa tabidir (TTK.m.18/1) Takip yolları: Haciz, rehnin paraya çevrilmesi ve iflas © myolcu

5 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 1) Tacir iflasa tabidir İflasla ilgili olarak Kural Kural olarak sadece tacirler iflasa tabidir (İİK.m.43) İstisna: a) TTK`ya göre tacir olmayıp iflasa tabi olanlar - Tacir gibi sorumlu olanlar (TTk.m.12/3) - Donatma iştiraki (TTK.m.17) - Kollektif ve Komandit şirket oratakları (TTK 238, 240) b) Diğer Kanunlara göre tacir olmayıp iflasa tabi olanlar b) Diğer Kanunlara göre tacir olmayıp iflasa tabi olanlar Ticareti terk edenler (İİK.m.44) Banka yöneticileri (Bank.K.m.110) Miras şirketi (tereke) (İİK.m.53/2) © myolcu

6 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 2) Tacir ticaret unvanı seçmeli ve kullanmalı Tacir, kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmekle yükümlüdür (TTK.m.18/1) Her tacir, ticari işletmesine ilişkin işlemleri, ticaret unvanıyla yapmak ve işletmesiyle ilgili senetlerle diğer belgeleri bu unvan altında imzalamak zorundadır (TTK.m.39/1). © myolcu

7 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 3) Tacir ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmelidir Tacir ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmekle yükümlüdür (TTK.m.18/1) Her tacir, ticari işletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde, Her tacir, ticari işletmenin açıldığı günden itibaren 15 gün içinde, ticari işletmesini ve seçtiği ticaret unvanını, işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirir (TTK.m.40/1). © myolcu

8 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 4) Tacir ticari defter tutmalıdır Tacir TTK uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla da yükümlüdür(m.18/1) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle malvarlığı durumunu, Türkiye Muhasebe Standartlarına ve TTK.m.88 başta olmak üzere bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır (TTK.m.64/1). TTK.m.64/1`daki defter tutma yükümünü yerine getirmeyenler, 200 günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılırlar (TTK.m.562/a). Not: Mahkemeler tarafından bir suç sebebiyle hükmedilen para cezalarını, idari para cezalarından (örneğin trafik polisinin yazdığı ceza gibi) ayırmak için, para cezalarına adli para cezası adı verilmiştir © myolcu

9 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 5) Tacir Ticaret ve Sanayi Odalarına Kaydolmalı Tacir sıfatına bağlı olan diğer hükümler saklıdır (TTK.m.18/4). Ticaret siciline kayıtlı tacirler ve 5. maddeye göre sanayici ve deniz taciri sıfatına haiz tüm gerçek ve tüzel kişiler ile bunların şubeleri ve fabrikaları, bulundukları yerdeki odaya kaydolmak zorundadırlar (5174 s. Od. ve Borsalar Kanunu.m.9/1). © myolcu

10 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 6) Tacir basiretli işadamı kimi hareket etmeli Tacir, ticaretine ait tüm işlerde basiretli işadamı gibi hareket etmeli m.18/2 Basiret: İlim, tecrübe ve feraset ışığıyla görüp sezmeye, bilip değerlendirmeye esas teşkil eden hususları ihatalı ve tam tekmil kavramadır. Her olaya göre değerlendirilmeli Kusur: kast ve ihmal (ağır ihmal ve hafif ihmal) Sorumluluğu: tüm mal varlığıyla, objektif, ferdidir © myolcu

11 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 6) Tacir basiretli işadamı kimi hareket etmeli Basiretsizliğe Örnekler: aile konutu üzerine ipotek tesis etme teminat olarak göst-en taş-zın huk. ve fiili durumu ve kul-m şek-ni bilmeme ihaleden önce kömür tedarikinin mümükün olup olmadığını saptamamak normal olarak tahmin edilebilecek durumları tahmin etmemek bankanın kendisinde olan nüfus kaydı, köy, iş adresi, göbek ve asıl adı birbirine uymayan kimseye ödeme yapması müteahhidin inşaat işin lüzumlu malzmeyi zamanında tedarik etmemesi.. Not: Gabin hali tartışmalıdır. © myolcu

12 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 7) Tacir ticari örf ve adete tabi olmalı Tacir sıfatına bağlı olan diğer hükümler saklıdır (TTK.m.18/4). Mahkeme, hakkında ticari bir hüküm bulunmayan ticari işlerde, ticari örf ve âdete, bu da yoksa genel hükümlere göre karar verir (TTk.m.1/2). Kanunda aksine bir hüküm yoksa, ticari örf ve âdet olarak kabul edildiği belirlenmedikçe, teamül, mahkemenin yargısına esas olamaz. Ancak, irade açıklamalarının yorumunda teamüller de dikkate alınır (TTK.m.2/1). © myolcu

13 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 8) Tacir ticari iş karinesine tabidir Tacirin yaptığı iş nisbi ticari iştir (TTK.m.19/1) Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır (TTK.m.19/1.c.1) Tüz. kişi tac-in (tic. şirketlerinin) yaptığı iş her zaman ticari iştir Aksi iddia ve ispat edilmez Gerçek kişi tacirin yaptığı iş ticari iştir Aksi 2 halde iddia ve ispat edilebilir (19/2). Aksi 2 halde iddia ve ispat edilebilir (19/2). 1) Karşı taraf bilgilendirildiği halde 2) Durum elverişli olmadığı halde TTK.m.19/1.c.2: Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. © myolcu

14 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 9) Ücret ve faiz isteme Tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir (TTK.m.20). Ayrıca, tacir, verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır (TTK.m.20). Not: her iki halin aksi sözleşme ile düzenlenebilir. © myolcu

15 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 10) Faiz, ücret ve cezaların indirilmesini isteyememe Kural: Tacir sıfatını haiz borçlu, TBK.m.121/2, m.182/3`de ve m.525`de yazılı hâllerde, aşırı ücret veya ceza kararlaştırılmış olduğu iddiasıyla ücret veya sözleşme cezasının indirilmesini mahkemeden isteyemez (TTK.m.22). a) Faiz veya irat borcunu ya da bağış-dığı bir miktar parayı ödemekte temerrüde düşen borçlu için öngörülen cezai şart (TBK.m.121/2). b) Akdin icra edilmemesi veya nakıs icra edilmesi hali için öngörülen cezai şart (TBK.m.182/2) c) Simsarlık sözleşmesi için öngürülen cezai şart (TBK.m.525) © myolcu

16 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 10) Ücret ve cezaların indirilmesini isteyememe İstisna: Tacirin ekonomik olarak yıkımına sebep olacak derecede ağır ve yüksek olan cezai şartın ahlaka ve kamu düzenine aykırı olduğu gerkeşesi ile tamamen veya kısmen iptal edilebilir (Yargıtay Kararları). TBK.m.27/1 Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür © myolcu

17 Tacir sıfatına bağlı hukuki sonuçlar 10) Faiz, ücret ve cezaların indirilmesini isteyememe Tacir olmayan kimseler ise, TBK.m.121/1 ve 2`ye ve TBK.m.182/ 3 dayanarak aşırı faizi, cezai şartı ve ücretin indirilmesini isteyebilir. TBK.m.121/1 ve 2 Faiz veya irat borcunu ya da bağışladığı bir miktar parayı ödemekte temerrüde düşen borçlu, icra takibine girişildiği veya dava açıldığı günden başlayarak, temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür. Buna aykırı yapılan anlaşmalar, ceza koşulu hükümlerine tabi olur. TBK.m.182/3 Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir. © myolcu

18 Tacir Olmanın Hukuki Sonuçları B. Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 1) Kanuni ihbar ve ıhtar şekillerine uyulmalı 2) Fatura verme yükümlülüğü ve faturaya itiraz etme külfeti 3) Teyit mektubu gönderme hakkı ve teyit mektubuna itiraz etme külfeti 4) Ticari defterlerle ispatin mümükünlüğü 5) Ticari yargıya tabii olması 6) Ticari satış ve mal değişimine ilişkin özel hükümlere tabii olması 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuşlarına tabii olması 8) Hapis hakkına sahip olması © myolcu

19 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 1) Kanuni ihbar ve ıhtar şekillerine uyulmalı Temerrüde düşürme, söz-meyi fesih etme, söz-den dönme özel şekile tabidir (TTK.m.18/3). Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır Not: Bu zorunlu şekil, geçerlilik şartı olmayıp, ispat şartıdır (TTK.GM). © myolcu

20 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 2) Fatura verme yükümlülüğü ve Faturaya itiraz etme külfeti a) Fatura Kavramı Fatura, satılan mal veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere malı satan veya işi yapan tacir tarafından müşteriye verilen ve satılan malın veya yapılan işin nevini, miktarını, fiyatını, ölçüsünü, tutarını ve sair hususları gösteren ticari vesikadır (VUK.m.229, 230). © myolcu

21 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 2) Fatura verme yükümlülüğü ve Faturaya itiraz etme külfeti b) Tacirin Fatura Verme Yükümlülüğü TTK`ya göre, karşı taraf istemişse tacir fatura vermelidir Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir (m.21). © myolcu

22 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar b) Tacirin Fatura Verme Yükümlülüğü Kural: VUK.m.232/1`e göre tacir kural olarak fatura vermekle yükümlüdür 1`ci ve 2`ci sınıf tacirler, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler: 1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara; 2. Serbest meslek erbabına; 3. Kazançları basit usulde tesbit olunan tüccarlara 4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5. Vergiden muaf esnafa. sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlardan da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler © myolcu

23 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar b) Tacirin Fatura Verme Yükümlülüğü İstisna: VUK.m.232/2`ye göre tacir bazı hallrde fatura vermekle yükümlü değildir (Değişik : 23/6/ /28 md.). (Değişik : 23/6/ /28 md.). Yukarıdakiler dışında kalanların, 1`ci ve 2`ci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları mal veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 770 TL`yi geçmesi veya bedeli 770 TL`den az olsa dahi istemleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir © myolcu

24 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar Birinci sınıf tüccarlar: VUK. m Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı TL lirayı veya satışlarının tutarı TL lirayı aşanlar; 2. Birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı TL lirayı aşanlar; 3. 1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı, işlerin birlikte yapılması halinde 2 numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı TL lirayı aşanlar; 4. Her türlü ticaret şirketleri (adi şirketler iştigal nevileri yukardaki bentlerden hangisine giriyorsa o bent hükmüne tabidir.); 5. Kurumlar Vergisine tabi olan diğer tüzelkişiler (Bunlardan işlerinin icabı bilanço esasına göre defter tutmalarına imkan veya lüzum görülmeyenlerin, işletme hesabına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilir.); 6. İhtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih edenler. © myolcu

25 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar İkinci sınıf tüccarlar: VUK.m nci maddede yazılı olanların dışında kalanlar; 2. Kurumlar Vergisi mükelleflerinden işletme hesabı esasına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilenler. 3. Yeniden işe başlıyan tüccarlar yıllık iş hacımlarına göre sınıflandırılıncaya kadar II nci sınıf tüccarlar gibi hareket edebilirler. © myolcu

26 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar c) Tacirin Faturayı gönderme yolu Tacir faturayı herhangi bir yolla karşı tarafa gönderebilir. İspat kolaylığı açısından, ispati kolay olan bir yolla göndermesi önemlidir Zira fturayı karşı tarafa verdiğini gönderen (iddia eden) ispat etmelidir. 11.HD, , E.66/3562, K.4178 © myolcu

27 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar d) Faturaya itiraz etme külfeti Karine: Bir fatura alan kişi, aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK.m.21/2). © myolcu

28 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar d) Faturaya itiraz etme külfeti Karinenin Uygulanabilme Şartları (c1) Faturayı düzenleyen tacir olmalı YİBHGK E.2001/1, K.2003/1 (c2) Adına fatura düzenlenen tacir olmalı (c2) Adına fatura düzenlenen tacir olmalı YİBHGK E.2001/1, K.2003/1 (c3) Taraflar arasında geçerli bir sözleşme ilişkisi olmalı ve fatura bu ilişkiye dayanarak akdin ifasıyla ilgili olarak düzenlenmeli YİBHGK E.2001/1, K.2003/1 (c3) Taraflar arasında geçerli bir sözleşme ilişkisi olmalı ve fatura bu ilişkiye dayanarak akdin ifasıyla ilgili olarak düzenlenmeli YİBHGK E.2001/1, K.2003/1 © myolcu

29 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar Karinenin Uygulanabilme Şartları (c4) Faturanın ispat aracı olma özelliği olağan içeriği açısından geçerli olmalıdır (c4) Faturanın ispat aracı olma özelliği olağan içeriği açısından geçerli olmalıdırVUK.m.230: olağan içeriği düzenlemektedir. Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur: 1. Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası; 2. Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası; 3. Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası; 4. Malın veya işin nev'i, miktarı, ölçüsü, fiyatı ve tutarı; © myolcu

30 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar Soru 1: Vade farkı olağan içeriğe dahil mi? Cevap: YİBHGK E.2001/1, K.2003/1 a) Taraflar arasındaki yazılı sözleşmede vade farkı ödenileceği kararlaştırılmışsa bu kayıt sözleşme unsuru olarak kabul edildiğinden vade farkı faturası ihbarı görev yapar. Bu durumda vade farkı istemli faturaya itiraz edilmemenin hukuki bir sonucu olmaz, yani karine uygulanmaz. b) Taraflar arasındaki yazılı sözleşmede vade farkı ödenileceği kararlaştırılmamışsa, yine karine uygulanamaz. Zira, uygulanırsa, sözleşmenin asli unsuru olan semen tek taraflı değiştirilmiş olacaktır ki, bu da kabul edilmezdir. © myolcu

31 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar Soru 1: Vade farkı olağan içeriğe dahil mi? Cevap: YİBHGK E.2001/1, K.2003/1 c) Taraflar arasında sadece geçerli bir sözleşme ilişkisi varken karne olağan içerik açısından uygulama alanı bulacaktır. Dolayısı ile bu durumda da karine uygulanmayacaktır. d) Taraflar arasındaki yazılı sözleşmede vade farkı ödenileceği kararlaştırılmasa da, vade farkının ödenileceğine dair ticari teamül olursa, karine uygulanacaktır. © myolcu

32 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar Soru2: Fat-ya itiraz edilmeme sözleşmenin değiştirilmesi anlamına gelebilirmi? Cevap: 1) Yargıtay: İtiraz edilmeyne fatura tarafları bağlayacağı için sözleşme hükümleri de fatura içeriğine göre değişecektir HGK , E.2011/11-314, K.2011/525 2) Doktrin: Fat.sözleşmenin yapılış aşaması ile değil, ifa aşaması ile ilgili bir belge. Fat. yeni bir icap olarak, itiraz etmemeyi de kabul olarak almak isabetsizdir. Ayrıca, sözleşmeyi değiştiren unsurlar faturanın olağan içeriğinden de sayılmayacağı için Yargıtayın vardığı sonuç isabetsizdir. © myolcu

33 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar e) Faturaya itiraz edilme şekli İtiraz şekle tabii değildir. İspati en kolay olan şekilde yapılması önemlidir 11HD, , E. 5304, K.5594 İtirazın faturayı aldıktan 8 gün içinde karşı tarafa varmış olması değil, 8 gün içinde yapılması zorunludur. YİBHGK E.2001/1, K.2003/1 YİBHGK E.2001/1, K.2003/1 © myolcu

34 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar f) Faturaya itiraz edilememenin sonucu Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK.m.21/2). İspat yükü faturayı düzenleynden, adına fatura düzenlenene geçer (TTK.m.m.21/2) Faturayı alan, fatura içeriğinin sözleşme şartlarına uygun olmadığını her türlü delille ispat edebilir. 11HD, , E.68/3485, K.69/4769 © myolcu

35 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 3) Teyit mektubu gönderme hakkı ve TM`na itiraz etme külfeti a) Kavram Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir ticari belgedir (yazıdır) (TTK.m.21/3) © myolcu

36 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 3) Teyit mektubu gönderme hakkı ve TM`na itiraz etme külfeti b) TM Gönderme Hakkı Kanun Koyucu TM`nin gönderilmesini tacirin üzerine bir yükümlülük olarak yüklememiş, bir hak olduğunu kabul etmiştir.. Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir ticari belgedir (yazıdır) (TTK.m.21/3) © myolcu

37 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar c) TM`ye itiraz etme külfeti Karine: Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır. (TTK.m.21/3). © myolcu

38 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar c) TM`ye itiraz etme külfeti Karinenin Uygulanabilme Şartları (c1) TM`yi düzenleyen tacir olmalı TTK.m.21/3 (c2) TM`yi alan kimse tacir olmalı (c2) TM`yi alan kimse tacir olmalı Doktirinde tartışmalıdır Yargıtay`a göre, tacir olmalı (YİBHGK E.2001/1, K.2003/1) (c3) Öncesinde sözlü olarak yapılmış bir söleşme mevcut olmalı (c3) Öncesinde sözlü olarak yapılmış bir söleşme mevcut olmalı TM, telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıdir. (TTK.m.21/3) © myolcu

39 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar d) TM`ye itiraz edilme şekli İtiraz şekle tabii değildir. İspati en kolay olan şekilde yapılması önemlidir İtirazın TM`yi aldıktan 8 gün içinde karşı tarafa varmış olması değil, 8 gün içinde yapılması zorunludur. YİBHGK E.2001/1, K.2003/1 YİBHGK E.2001/1, K.2003/1 © myolcu

40 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar e) TM`ye itiraz edilememenin sonucu TM`yi alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır (TTK.m.21/3). İspat yükü TM`yi düzenleynden, adına TM düzenlenene geçer (TTK.m.m.21/3) TM`yi alan, TM`nin içeriğinin sözleşme şartlarına uygun olmadığını her türlü delille ispat edebilir. © myolcu

41 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 4) Ticari defterlerle ispatin mümükünlüğü Tacirler arası ilişkilerde tic. defterler özel delildir (HMK.m.222/2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. © myolcu

42 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 4) Ticari defterlerle ispatin mümükünlüğü Taciri defterlerin lehde delil olması (HMK.m.222/3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Not: Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. © myolcu

43 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 4) Ticari defterlerle ispatin mümükünlüğü Tic. defterlerin sahibi aleyhine delil olması (HMK.m.222/4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. © myolcu

44 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 4) Ticari defterlerle ispatin mümükünlüğü Tic. defterlerin ibrazından kaçınmanın özel sunucu (HMK.m.222/5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. Not: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK.m.222/1). Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK.m.222/1). © myolcu

45 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 5) Ticari yargıya tabii olması Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Kanunla ticari sayılan davalar, ticari yargı işleridir.(TTK.m.4/1). © myolcu

46 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 6) Ticari satış ve mal değişimine ilişkin özel hükümlere tabii olması Ticari satış ve mal değişimiyle ilgili olarak Kanun Koyucu TTK`da, TBK`dan farklı bazı özel hükümleri kabul etmiştir. Bu özel hükümler dışında kalan hallerde ticari satışlarla ilgili olarak TBK hükümleri uygulanacaktır. İlgili özel hükümler şunalrdrı: a) Kısım kısım yerine getirme (TTK.m.23/1 a) b) Alacaklının temerrüdü (TTK.m.23/1 b) c) Malın ayıplı olması (TTK.m.23/1 c) © myolcu

47 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar a) Kısım kısım yerine getirme (TTK.m.23/1, a) Kural:Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise (veya) satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise (veya) bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse; bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse; sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir (TTK.m.23/1 a, c.1). © myolcu

48 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar a) Kısım kısım yerine getirme (TTK.m.23/1, a) İstisna: Ancak, o kısmın teslim edilmemesi dolayısıyla sözleşmeden beklenen yararın elde edilmesi veya izlenen amaca ulaşılması imkânı ortadan kalkıyor veya zayıflıyorsa (ya da) durumdan ve şartlardan, sözleşmenin kalan kısmının tam veya gereği gibi yerine getirilemeyeceği anlaşılıyorsa alıcı sözleşmeyi feshedebilir (m.23/1 a,c.2) © myolcu

49 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar b) Alacaklının temerrüdü (TTK.m.23/1 b) Alıcı mütemerrit olduğu takdirde satıcı, malın satışına izin verilmesini mahkemeden isteyebilir. Mahkeme, satışın açık artırma yoluyla veya bu işle yetkilendirilen bir kişi aracılığıyla yapılmasına karar verir. Satıcı isterse, satış için yetkilendirilen kişi, satışa çıkarılacak malın niteliklerini bir uzmana tespit ettirir. Satış giderleri satış bedelinden çıkarıldıktan sonra artan para, satıcının takas hakkı saklı kalmak şartıyla, satıcı tarafından alıcı adına bir bankaya ve banka bulunmadığı takdirde notere bırakılır ve durum hemen alıcıya ihbar edilir. © myolcu

50 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar b) Alacaklının temerrüdü (TTK.m.23/1 b) TBK`ya alacaklının temürrüdü halinde kural: Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir (TBK.m.107/1). İstisna: Sözleşmenin konusu olan şeyin niteliği veya işin özelliği tevdi edilmesine uygun düşmez veya teslim edilecek şey bozulabilir ya da bakımı, korunması veya tevdi edilmesi önemli bir gideri gerektirir ise, borçlu, alacaklıya önceden ihtarda bulunması koşuluyla, hâkimin izniyle onu açık artırma yoluyla sattırıp bedelini tevdi edebilir (TBK.m.108/1). © myolcu

51 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar c) Malın ayıplı olması (TTK.m.23/1 c) Ayıp Kavramı Ayıplı mal Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilanlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında veya teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallardır (TKK.m.4/1). Ayıplı hizmet Sağlayıcı tarafından bildirilen reklam ve ilanlarında veya standardında veya teknik kuralında tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya da yararlanma amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren hizmetlerdir (4/A.1 © myolcu

52 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar c) Malın ayıplı olması (TTK.m.23/1 c) Genel Kural: Malın ayıplı olması halinde TBK`nın 219 vd.`daki hükümler uygulanacaktır Özel Kural: Ticari satış ve mal değişiminde malın ayıplı olması halinde sürelerle ilgili olarak TTK`daki (m.23/1,c) özel hükümler uygulancaktır © myolcu

53 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar c) Malın ayıplı olması (TTK.m.23/1 c) Özel Süreler: Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. alıcı 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre (8 gün) içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. © myolcu

54 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar c) Malın ayıplı olması (TTK.m.23/1 c) Özel Süreler: Diğer durumlarda, TBK.m.223/2 uygulanır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır (TBK.m.223/2). Ayba karşı tekefüllden doğan tüm haklarını kaybeder (TBK.m.223/2). Not: Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz (TBK.m.223/3). © myolcu

55 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar TBK`ya Göre Genel Süreler: a. Genel olarak a. Genel olarak Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır (TBK.m.223/1). Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır (TBK.m.223/2). Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz (TBK.m.223/3). Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır (TBK.m.223/4). © myolcu

56 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar TBK`ya Göre Genel Süreler: b. Hayvan satışında Hayvan satışında satıcının sorumlu olacağı süre yazılı olarak belirlenmemiş ve ayıp da hayvanın gebeliğine ilişkin değilse satıcı, ancak ayıbın devrin yapıldığı veya alıcının devralmada temerrüdünün gerçekleştiği günden alıcının devralmada temerrüdünün gerçekleştiği günden başlayarak 9 gün içinde kendisine bildirilmesi ve ayrıca, hayvanın bilirkişilerce gözden geçirilmesinin aynı süre içinde yetkili makamdan istenmesi hâlinde sorumlu olur (TBK.m.224). © myolcu

57 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar TBK`ya Göre Genel Süreler: Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak 2 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TBK.m.231/1). Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak 2 yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz (TBK.m.231/3). Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, 2 yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz. (TBK.m.231/3) Not: TBK`nun 231. maddesi ticari satış ve devirlerde de uygulanacktır © myolcu

58 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar c) Malın ayıplı olması (TTK.m.23/1 c) Tüketici.KK`ya Göre Genel Süreler (m.4/2): Tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik haklarından biri ile birlikte ayıplı malın neden olduğu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir. © myolcu

59 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar Tüketici.KK`a Göre Genel Süreler (m.4/4): Bu madde ile ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba karşı daha uzun bir süre ile sorumluluk üstlenmemişlerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda 5 yıldır. Ayıplı malın neden olduğu her türlü zararlardan dolayı yapılacak talepler ise 3 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malın piyasaya sürüldüğü günden başlayarak 10 yıl sonra ortadan kalkar. Not: Ancak, satılan malın ayıbı, tüketiciden satıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı süresinden yararlanılamaz. © myolcu

60 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar c) Malın ayıplı olması (TTK.m.23/1 c) Ayıp ihbarının şekli Doktirin: Şekil serbestliği ilkesi uygulanır. Yargıtay: TTK.m.18/3`teki şekillerden biriyle yapılmlıdır. © myolcu

61 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedarikinde yaşanan sorunlar ve geç ödemenin sonuçları TTK`da maddede detaylı düzenlenmiştir. Bu madde temerrüt tarihi ve gecikme fazi ile igili olarak farklı ihtimalleri dikkate alarak düzenlemeler yamıştır. © myolcu

62 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması Tedarik nedir? İşletme Bilimine göre, Hammadde, malzeme ve makina teçhizatin temin edilip üretim için hazir bulundurulmalari eylemidir Bu işi bir işletmenin kendisi bizat yapabileceği gibi, başka bir işletmeye (tacire) sipariş vererek de temin edebilir. Bu siparişin verilmesi halinde, bir işletme başka bir işletme için mal veya hizmet tedarik etmiş olacaktır. İşte TTK.m.1530`un hükümleri bu durumda uygulanacaktır.. TTK.m.1530 mal ve hizmet tedarikinde sipariş veren tacirin hangi tarihte temerrüde düşeceğini ve gecikme faiziyle ilgili ek hükümler getirmektedir. © myolcu

63 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması 1. İhtimal: ödeme tarihi veya süresi sözleşmede öngörülmüştür Tİ`ler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklı, kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen, borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer (TTK.m.1530/2). Mütemerrit borçlunun alacaklısı, sözleşmede öngörülen tarihten ya da ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanır (TTK.m.1530/3). © myolcu

64 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması 2. İhtimal: ödeme tarihi veya süresi sözleşmede öngörülmemiş yahut belirtilen süre 5. fıkraya aykırıysa. a) Fatura veya eş değer ödeme talebinin borçlu tarafından alındığı tarih belliyse Faturanın veya eş değer ödeme talebinin borçlu tarafından alınmasını takip eden 30 günlük sürenin sonunda borçlu ihtara gerek kalmaksızın mütemerrit sayılır ve alacaklı faize hak kazanır. (m.1530/4/a). © myolcu

65 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması 2. İhtimal: ödeme tarihi veya süresi sözleşmede öngörülmemiş yahut belirtilen süre 5. fıkraya aykırıysa. b) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin alınma tarihi belirsiz, fakat mal veya hizmetin teslim alındığı tarih belliyse Faturanın veya eş değer ödeme talebinin alınma tarihi belirsizse mal veya hizmetin teslim alınmasını takip eden 30 günlük sürenin sonunda borçlu ihtara gerek kalmaksızın mütemerrit sayılır ve alacaklı faize hak kazanır (m.1530/4/b). © myolcu

66 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması 2. İhtimal: ödeme tarihi veya süresi sözleşmede öngörülmemiş yahut belirtilen süre 5. fıkraya aykırıysa. c) Borçlu faturayı veya eş değer ödeme talebini mal veya hizmetin tesliminden önce almışsa Borçlu faturayı veya eş değer ödeme talebini mal veya hizmetin tesliminden önce almışsa, mal veya hizmetin teslim tarihini takip eden 30 günlük sürenin sonunda borçlu ihtara gerek kalmaksızın mütemerrit sayılır ve alacaklı faize hak kazanır: (m.1530/4/c). © myolcu

67 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 2. İhtimal: ödeme tarihi veya süresi sözleşmede öngörülmemiş yahut belirtilen süre 5. fıkraya aykırıysa. d) Borçlu, faturayı veya eş değer ödeme talebini, mal veya hizmetin kabul veya gözden geçirmenin gerçekleştiği tarihte veya bu tarihten daha önce almışsa, Kanunda veya sözleşmede, mal veya hizmetin kabul veya gözden geçirme usulünün öngörüldüğü hâllerde, borçlu, faturayı veya eş değer ödeme talebini, kabul veya gözden geçirmenin gerçekleştiği tarihte veya bu tarihten daha önce almışsa, bu tarihten sonraki 30 günlük sürenin sonunda borçlu ihtara gerek kalmaksızın mütemerrit sayılır ve alacaklı faize hak kazanır: (m.1530/4/d). © myolcu

68 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar d) Borçlu, faturayı veya eş değer ödeme talebini, mal veya hizmetin kabul veya gözden geçirmenin gerçekleştiği tarihte veya bu tarihten daha önce almışsa, Not: Şu kadar ki, kabul veya gözden geçirme için sözleşmede öngörülen süre, kabul veya gözden geçirme için sözleşmede öngörülen süre, mal veya hizmetin alınmasından itibaren 30 günü aşıyor ve budurum alacaklının aleyhine ağır bir haksızlık oluşturuyorsa, kabul veya gözden geçirme süresi mal veya hizmetin alınmasından itibaren 30 gün olarak kabul edilir (m.1530/4/d).. © myolcu

69 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması Sözleşmede Öngörülen Ödeme Süresinin Üst Sınırı: Kural: Sözleşmede öngörülen ödeme süresi, faturanın veya eş değer ödeme talebinin alındığı, (veya) mal veya hizmetin alındığı (veya) mal veya hizmetin gözden geçirme ve kabul usulünün tamamlandığı tarihten itibaren en fazla 60 gün olabilir (m.1530/5). © myolcu

70 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması Sözleşmede Öngörülen Ödeme Süresinin Üst Sınırı: İstisna: Şu kadar ki, alacaklı aleyhine ağır bir haksız durum yaratmamak koşuluyla ve açıkça anlaşmak suretiyle taraflar daha uzun bir süre öngörebilirler (m.1530/5). Not: Ancak, alacaklının küçük yahut orta ölçekli işletmeyse (KOBİ) (veya) tarımsal ya da hayvansal üreticiyse olduğu (veya) borçlunun büyük ölçekli işletme sıfatını taşıdığı hâllerde, ödeme süresi, 60 günü aşamaz (m.1530/5). © myolcu

71 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması Geçersiz Şartlar : Gecikme faizi ödenmeyeceğini, (veya) Ağır derecede haksız sayılabilecek kadar az faiz ödeneceğini, Ağır derecede haksız sayılabilecek kadar az faiz ödeneceğini, Alacaklının geç ödeme dolayısıyla uğrayacağı zarardan borçlunun Alacaklının geç ödeme dolayısıyla uğrayacağı zarardan borçlunun sorumlu olmayacağını veya sınırlı bir şekilde sorumlu tutulabileceğini öngören sözleşme hükümleri geçerizdir. (TTK.m.1530/6). © myolcu

72 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması Geçersizliğin Sonucu: Geçersizlik durumunda 7. fıkra uygulanır (TTK.m.1530/6). Bu madde hükümleri uyarınca alacaklıya yapılan geç ödemelere ilişkin temerrüt faiz oranının sözleşmede öngörülmediği veya ilgili hükümlerin geçersiz olduğu hâllerde uygulanacak faiz oranını ve alacağın tahsili masrafları için talep edilebilecek asgari giderim tutarını TC Merkez Bankası her yıl ocak ayında ilan eder (m.1530/7).. Not: Faiz oranı, Faiz Kanunda öngörülen ticari işlere uygulanacak gecikme faizi oranından en az %8 fazla olmalıdır. © myolcu

73 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 7) Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarına tabii olması Taksitli ödemelerin düzenlenmesi Mal veya hizmet bedelinin taksitle ödenmesinin öngörüldüğü durumlarda, bu maddenin ödeme sürelerini düzenleyen hükümleri birinci taksit bakımından uygulanır (TTK.m.1530/8/c.1). Her bir taksit tutarının ödenmeyen kısmı 7. fıkrada öngörülen oranda gecikme faizine tabidir (TTK.m.1530/8/c.2). Not: Alacaklının, küçük veya orta ölçekli işletme (KOBİ) veya tarımsal veya hayvansal üretici olup borçlunun büyük ölçekli işletme olduğu hâllerde taksitle ödemeyi öngören sözleşme hükümleri geçersizdir(1530/8/c.3). © myolcu

74 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 8) Hapis hakkına sahip olması Kural:Alacaklı, borçluya ait olup onun rızasıyla zilyedi bulunduğu taşınırı veya kıymetli evrakı, borcun muaccel olması ve niteliği itibarıyla bu eşyanın alacak ile bağlantısı bulunması hâlinde, borç ödeninceye kadar hapsedebilir (TMK.m.950/1). Zilyetlik ve alacak ticarî ilişkiden doğmuşsa, tacirler arasında bu bağlantı var sayılır (TMK.m.950/2). Uygulanabilme şartları 1) İlişkinin her iki tarafı tacir olmalı 2) İlişki her iki taraf için ticari sayılmalı © myolcu

75 Her iki tarafı tacir olan ticari işlere ilişkin hukuki sonuçlar 8) Hapis hakkına sahip olması İstisna: 1) Nitelikleri itibarıyla paraya çevrilmeye elverişli olmayan taşınırlar üzerinde hapis hakkı kullanılamaz (TMK.m.951/1). 2) Alacaklının üstlendiği yükümlülükle veya borçlunun teslim sırasında ya da daha önce verdiği talimatla veya kamu düzeniyle bağdaşmayan hâllerde de hapis hakkı kullanılamaz (TMK.m.951/2). 2) Alacaklının üstlendiği yükümlülükle veya borçlunun teslim sırasında ya da daha önce verdiği talimatla veya kamu düzeniyle bağdaşmayan hâllerde de hapis hakkı kullanılamaz (TMK.m.951/2). © myolcu

76 Teşekkürler...


"Ticari İşletme Hukuku Yrd.Doç. Dr. Mübariz YOLÇİYEV Melikşah Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD © myolcu." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları