Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 DERİ TEMAS YOLU İLE BULAŞAN HASTALIKLAR HAZIRLAYAN ÖĞR. GÖR. SİBEL SERAP CEYLAN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 DERİ TEMAS YOLU İLE BULAŞAN HASTALIKLAR HAZIRLAYAN ÖĞR. GÖR. SİBEL SERAP CEYLAN."— Sunum transkripti:

1 1 DERİ TEMAS YOLU İLE BULAŞAN HASTALIKLAR HAZIRLAYAN ÖĞR. GÖR. SİBEL SERAP CEYLAN

2 2 Deri temas yolu ile bulaşan hastalıklar Cinsel yolla bulaşan hastalıklar Tetanoz Kuduz

3 3 Enfeksiyon hastalıklarının deri ve mukoza yolu ile bulaşması için neler gereklidir??? Deri ve mukozada kesik, çizik, çatlak, yara gibi travmatik bir durumun bulunması Anatomik yapısal özellik gösteren bir giriş açıklığının (vajinal yol gibi) bulunması Etkenin bu giriş kapısından yakın temas ile geçme olasılığının oluşturulması gereklidir.

4 4 Deri ve temas yolu hastalıkların bulaşması şu yollarla olur: Cinsel ilişki Öpüşme Toprak ile uğraşma Kedi-köpek salyası vb.

5 5 Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, Akut semptom ve bulgularla başlayıp kronikleşen ve oldukça sık rastlanan enfeksiyon hastalıklarıdır.

6 6 Cinsel yolla bulaşan hastalıklar: Korunmasız cinsel ilişki ile Gebelikte anne karnındaki bebeğe, Doğum sırasında yeni doğana, Doğum sonrasında yakın temasla ve kan nakli yoluyla bulaşabilmektedir.

7 7 Dünyadaki görülme sıklığı Her yıl dünyada 250 milyondan fazla kişinin cinsel ilişki sonucu bu hastalıklara yakalandığı tahmin edilmekte (Dünya Sağlık Örgütü-2002)

8 8 Cinsel yolla bulaşan hastalıkların artış nedenleri???? eğitim yetersizliği, toplumun sosyo-ekonomik yapısında meydana gelen bozukluklar Seks işçiliği, eşcinsellik, genelev ve gizli buluşma yerleri ile mücadele ve kontrollerin yetersizliği, kontrasepsiyonel yöntemler ve ilaçlar ile gebe kalma korkusunun ortadan kalkması gibi nedenler ön planda yer almaktadır.

9 9 Genel özellikleri nelerdir? Her iki cinste de cinsel yönden en aktif oldukları dönemde sık görülür Genelde sessiz seyreder Başka birçok hastalıklara zemin hazırlarlar

10 10 Hangi durumlarda daha sıktır? Çok eşlilik Birden fazla cinsel eş olması Genel ev kadınları ve müşterileri Fazla sayıda cinsel es değiştirmek Hastalık belirtisi olan kişilerle ilişki Eğitim eksikliği Kondom (prezervatif) kullanımının az olması

11 11 Cinsiyet ve yaş özellikleri yas grubunda en fazla15-30 yas grubunda en fazla Kadında yas arası daha sıkKadında yas arası daha sık *Erken yasta evlenme *Biyolojik olarak, kadınlardaki cinsel organ mukozasının tahriş olasılığının daha fazla olması Erkekte 19 yas sonrası daha sıkErkekte 19 yas sonrası daha sık *Cinsel olarak daha aktifler *Fazla cinsel eş değiştirirler

12 12 Sosyal faktörler Güvenli olmayan cinsel ilişki Güvenli cinsel ilişki hakkında yetersiz bilgi Kondom temininde sorunlar Kondomdan hoşlanmamak Kültürel ve dinsel inançlar

13 13 Cinsel yolla bulaşan hastalıklar Belirti(+) %30 Belirti(-) %70

14 14 Belirtiler ne zaman ortaya çıkar? Cinsel yolla bulasan hastalıklar bazen belirti vermeyebilir yada kişiyi rahatsız etmeyecek kadar hafif belirti verebilir. Özellikle kadınlarda bazen hiç belirti görülmez! Bunlar “taşıyıcı” kabul edilir ve hastalığı başkalarına da bulaştırırlar.

15 15 Cinsel temastan sonra hastalık belirtilerini ortaya çıkması için geçen süre (kuluçka süresi) hastalıktan hastalığa farklıdır. Bu hastalık süreci günler (bel soğukluğu), haftalar (hepatit-B), aylar (frengi) ya da yıllar (AIDS) sürebilmektedir.

16 16 En sık görülen belirtiler nelerdir? Cinsel organlardan iltihap ve akıntı gelmesi Akıntının genelde kötü kokulu olması Cinsel ilişki sonrası kanama İdrar yaparken yanma,sızı, sık sık az miktarda idrara çıkma Karın ağrısı

17 17 Cinsel organ ve çevresinde kaşıntı Erkek ve kadın cinsel organlarında kabarcık, yara, siğil ve kızartı Kasık lenf bezlerinde şişlik

18 18 Kan yoluyla bulaşma AIDS Hepatit-B ve Frengi mikropları cinsel ilişki dışında kan yoluyla da bulaşırlar. Kontrolsüz kan nakli,steril olmayan uyuşturucu kullanılmış enjektörler bu bulaş yolunun nedenleridir.

19 19 Anneden bebeğe geçiş AIDS virüsü (HIV), hepatit-B, frengi, gonore, herpes enfeksiyonları gebelik süresince ve doğum sırasında anneden bebeğe bulaşabilir.

20 20 Hastalıkların sonuçları Kadınlarda uzun süreli karın ve kasık ağrıları ile kısırlık Yeni doğan bebeklerde körlüğe kadar gidebilen göz enfeksiyonları Erkeklerde idrar yollarında darlık ve kısırlık

21 21 Sifiliz (Frengi) Sifiliz sıklığı son yıllarda giderek artan cinsel yolla bulaşan hastalıkların başında gelmektedir. Sifiliz tedavi edilmediği zaman pek çok hastalığa neden olur. Amerika'da her yıl yaklaşık yeni hasta bildirilmektedir.

22 22 Nasıl Bulaşır? Sifilize neden olan Treponema pallidum adlı mikroorganizma sadece insanlarda hastalığa neden olur. Sağlam deri ve mukozadan kolayca penetre olur. 0-4 °C kanda 1-3 gün yaşayabilir. Konjenital dışındaki tüm bulaşmalarda primer, sekonder ya da erken latent sifilisteki deri lezyonları bulaştan sorumludur. Geç latent ve tersiyer sifiliz bulaşıcı değildir.

23 23 Sifilizin bulaşma yolları-1 1.C insel temas ile bazen öpüşmeyle ya da yakın vücut temasıyla bulaşabilir. Vajina, penis, anüs ve ağız mukozası vücuda girmesi için uygun ortam sağlar.

24 24 Sifilizin bulaşma yolları-2 2-Anneden bebeğe: Enfekte anneden genellikle 9. gestasyon haftasından itibaren plesanta yoluyla bebeğe geçebilir. Genellikle düşükle, erken doğum ya da ölü doğumla sonuçlanır (%50).

25 25 Sifilizin bulaşma yolları-3 3-Kan yolu ile: Hastalığa yakalanmış kişilerden kan nakli ile, iğne ucu ile, deriyi kesici aletler yolu ile sağlıklı insanlara bulaşır

26 26 Klinik Sınıflama Edinsel sifilizDoğumsal sifiliz Edinsel sifiliz Doğumsal sifiliz *Primer(1.dönem) *Erken doğumsal *Sekonder (2dönem) *Geç doğumsal *Latent *Tersiyer(geç) (3.dönem)

27 27 Birinci dönem (PRİMER SİFİLİZ) Hasta ile teması takiben gün sonra şankır oluşur Şankır; ağrısız, sert tabanlı, zımbayla delinmişçesine düzgün kenarlı, kırmızı, yüzeysel, kenarları kalkık, genellikle tek bazen çok sayıda ülserler (açık yaralar) görülür en yaygın olarak iç ve dış genital organlar, iç ve dış dudaklar ve klitoris çevresinde olmak üzere ilk temas yerinde bir kabarcık şeklinde başlayarak hızla gelişir Kasıklarda şişme olabilir. Bu yara 4-6 hafta sonra kendiliğinden iyileşir.

28 28 İkinci Dönem (sekonder sifiliz) Birinci dönemden 7-10 hafta sonra lenf bezlerin ele gelmesi (bakteriemi dönemi), yorgunluk, baş ağrısı, döküntüler ve cinsel bölgelerde yüzeysel yaralar şeklinde şikayetler ortaya çıkar. Döküntülü lezyonlar deride ve mukozada olabilir Mukoza döküntüleri ağızda dudakların iç tarafında, boğaz ve servikste soluk beyazımsı renktedir (kondilotoma) Genital bölge ve anüs etrafında üzeri düz iri papüler döküntüler

29 29 Özellikle kulak arkasındaki saçlarda ve kaşlarda saç dökülmesi görülür Bu belirtiler bir süre sonra (2-6 hafta içinde ) kendiliğinden geçer. Tedavi edilmeyen olguların %33'ünde 3. dönem semptomları görülemeye başlar.

30 30 Latent (gizli) dönem Klinik belirti ve bulgu yoktur Serolojik bulgular pozitiftir

31 31 Üçüncü Dönem (geç-tersiyer) İlerlemiş sifiliz ikinci dönemden yıl sonra ortaya çıkar. Hastada kalp şikayetleri, sinir sistemi bozuklukları, solunum yolları problemleri ayrıca deri ve iskelet sistemi şikayetleri vardır. Bu problemler çoğunlukla kalıcıdır ve tedavisi, durdurulması zordur. Ölümcül olabilir.

32 32 Kongenital sifiliz 9. gebelik haftasından itibaren plesenta yolu ile etkenin fetüse geçmesi ile ortaya çıkar Erken enfeksiyon düşük ve ölü doğumlara sebep olur Erken ve geç kongenital sifiliz olmak üzere ikiye ayrılır

33 33 Erken kongenital sifiliz Hep a tosplenomegoli Osteokondirit, periostit Deri döküntüleri Hayatın ilk haftasından itibaren kanlı mukuslu burun akıntısı Tırnak deformiteleri Alopesi Yaygın lenfadenit El ve ayaklarda şişlik

34 34 Geç kongenital sifiliz 8-15 yaşlarda ortaya çıkar Deri döküntüleri Kemik ve dişlerde deformiteler (Hutchinson dişleri, çökük burun) (Ön kesicilerin serbest kenarı yarım ay şeklinde), Keratit (korneanın iltihaplanması) Sağırlık Mental gerilik

35 35

36 36

37 37 Hastalığın 1. ve 2. dönemlerinde yaralardan alınan örneklerde etken aranır. Ayrıca kan örneklerinde de antikor bakılarak tanı koyulabilir (3., 6. ve 12. aylarda yapılmalıdır. Tedaviden sonraki 3. ayda titrasyon eğrisi en az ¼'e inmiş olmalı.). Tanıda iki tür test kullanılır. Bunlardan ilki tarama amaçlı kullanılan VDRL gibi reagin testleridir. İkinci testin adı ise treponema testleridir (FTA-ABS ve MHA-TP). Tanı

38 38 Tedavi Sifiliz eldeki antibiyotiklerle (Penicillin) kolayca tedavi edilebilmektedir.

39 39 Korunma M eni, vajinal akıntılar ve kan gibi sifiliz mikrobunun bulunabileceği vücut sıvıları ile teması önlemek için ilk temastan başlamak üzere devamlı prezervatif (kondom, kaput) kullanı lmalı. Çocuk sahibi olmak isteyen çiftler in sifiliz mikrobu taşıdığın a dair şüphe leri varsa hamilelik gerçekleşmeden önce mutlaka bir hekime başvur malıdır. Bu anne adayı kadar baba adayı için de geçerlidir. Gebeliğin ilk yarısında gerekli tedavi sağlanırsa çocukta sifiliz oluşumu engellenebilir.

40 40 GONORE BEL SOĞUKLUĞU

41 41 Gonore (Bel Soğukluğu) Bel soğukluğu, etkeni Neisseria gonorrhea olan, cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır. Tedavi edilmediği zaman bir çok organa zarar verir, kısırlığa yol açabilir. ABD'de cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında ikinci sıklıktadır.

42 42 Nasıl Bulaşır? Bel soğukluğu olan bir kişiyle kondomsuz vajinal, anal veya oral cinsel ilişkide bulunan kişiye bu hastalık bulaşabilir. Hasta bir erkekten cinsel eşine tek ilişki ile % 50, daha fazla ilişki ile % 90 bulaşma riski vardır. Hasta bir kadından cinsel eşine tek ilişki ile % 20, daha fazla ilişki ile % bulaşma riski vardır. Gonoresi olan bir anne çocuğuna doğum sırasında bu bakteriyi geçirirse bebekte göz enfeksiyonu görülebilir.

43 43 Belirtileri Nelerdir? Bel soğukluğu % 50 oranında hiç belirti vermeyebilir. Hastalığın bulaşma anından itibaren 2-10 günlük bir kuluçka süresi vardır. Erkek hastada kirli sarı irinli penis akıntısı vardır. Ayrıca idrar yaparken ağrı ve acı olur. Tedavi edilmezse erkeğin idrar yollarına ve testislerindeki meni borularına kadar yayılıp (epididimit) kısırlığa neden olabilir.

44 44 Kadınlarda rahim ağzı (cervix), idrar yolu ağzı ve vajinada akıntıya neden olur. Akıntının yapısı erkekteki gibidir. Ayrıca idrar yollarında da şikayetler (idrar yaparken ağrı veya acı) olabilir. İleri evrelerde yumurta kanalının tıkanmasına neden olarak (salpenjit) kısırlığa yol açabilir. Adet kanamalarının arasında "ara kanamalar" görülebilir. Makatta hastalık yaparsa anüs çevresinde kaşıntı, ağrı, makatta kanama ve akıntı gibi belirtiler verir.

45 45 Boğaza yerleşirse daha ciddi hastalıklara ve mikrobun kana karışmasına sebep olabilir. Kana karışırsa kalbi ve beyni etkileyebilir ama daha sıklıkla artrit- dermatit denilen hafif ateş, kırgınlık, gezici tipte çeşitli kaslarda ve eklemlerde ağrı ve püstüler deri lezyonları ile seyreden hastalık tablolarına neden olabilir.

46 46 Tedavi edilmezse PID (Pelvic Inflammatory Disease)'e yol açabilir. Bel soğukluğu HIV bulaşma riskini arttırır. Hamilelikte bel soğukluğu düşüklere, erken doğumlara neden olabilir. Bebeğin gözlerinde iki taraflı akıntıya, hatta körlüğe neden olabilir.

47 47 Tanı: − Üretral akıntı Tedavi: − Antibiyotikler − Penisilin − Seftriakson − kinolonlar Gonore

48 48 BAKIM İzolasyona gerek yoktur Gonore tanısı konan kişilere; tedavi sonrası alınan kültürler (-) gelinceye kadar cinsel ilişkide bulunulmaması konusunda eğitim yapılır Enfekte vaginl ve üretral akıntılarla temas sonrası ellerin yıkanması, gözlerin kontaminasyonundan kaçınılması konusunda eğitim yapılr

49 49 KORUNMA Genelev kadınlarının taranması ve tedavisi Korunmalı cinsel ilişki Yenidoğanı gonore konjuktivitinden korumak için doğumdan sonra gözlere %05’lik tetrasiklin, eritrosmisin oftalmik pomad sürülmeli Gümüş nitrat

50 50 Genital Herpes HSV CYBH içinde en yaygın enfeksiyonlardandır HSV-I ile de genital herpes gelişebilir 4-10 gün inkübasyon Semptomlar: − Kaşıntı, yanma − Dizüri − Sulu akıntı

51 51 - Genital bölgede, kasıklarda, kalçada kırmızı veziküler lezyonlar

52 52 Ülser tabanından kazıntı ile tanı konur. Asiklovir ile antiviral tedavi yapılır. Belirtilerin sadece şiddetini azaltabilir, tamamen tedavi etmez. Her gün kullanmak (yılda 6 ataktan fazla ise) tekrarlama sıklığını azaltır. Lezyona direkt temasla yayılım olur. Lezyon yoksa bile bulaşıcıdır. Cinsel temasla geçtiği gibi yakın temasla da geçer, K ondom tüm lezyonları örtmez. Asemptomatik insanlar hastalığın yayılmasının en önemli nedenidir.

53 53 Komplikasyonlar: − Servikal kanser riski − Sistemik yayılım − Yenidoğanda enfeksiyon Tedavi: − Asiklovir − Tam KÜR OLMAZ—Ömür boyu kalır Genital Herpes

54 54 BAKIM Lezyonların aktif olduğu dönemde enfekte lezyonlarla doğrudan temas önlenir Hastalara yaraların iyileşmesinden 7 hafta sonrasına kadar öpüşmeden ve korunmasız cinsel ilişkiden kaçınılması öğretilir Genital herpesli kadınlar lezyonların aktif olduğu dönemde ise sezeryan ile doğum yapmalı

55 55 Ağrıyı azaltmak için analjezik, soğuk uygulama yapılır Lezyonlar kuru tutulur Kaşıntıyı önlemek için tuzlu su ile banyo önerilir Pamuklu ve bol giysiler giyilir Güneş banyolarından kaçınılır İdrar ağrılı ise ılık oturma banyoları önerilir Oral lezyonlar için karbonatlı su ile ağız bakımı verilir Yumuşak sulu gıdalarla az ve sık besleme yapılır

56 56 Genital Siğil Human Papilloma Virus (HPV) Serviks kanseri ile ilişkili Deride ve müköz membranlarda büyüme (karnabahar şeklinde) Tanı: − Pap smear, görsel muayene Tedavi: − Topikal krem, cerrahi, yakma − KÜR OLMAZ—KALICI

57 57 CYBH’DAN NASIL KORUNULUR? Tek eşlilik tercih edilmeli Riskli ilişkilerde kondom kullanılmalı Ortak tıraş bıçağı,enj.,jilet kullanılmamalı Kan kardeşi olunmamalı Kullanılacak kan ürününün enfekte olup olmadığı değerlendirilmeli


"1 DERİ TEMAS YOLU İLE BULAŞAN HASTALIKLAR HAZIRLAYAN ÖĞR. GÖR. SİBEL SERAP CEYLAN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları