Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SA Ğ LIK KURUMLARINDA B İ LG İ S İ STEMLER İ Evde Sa ğ lık Bakımı / Tele-Epilepsi / Tele-Diş hekimli ğ i / Tele-Cerrahi Tele-Endokrinoloji / Prof.Dr. Halit.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SA Ğ LIK KURUMLARINDA B İ LG İ S İ STEMLER İ Evde Sa ğ lık Bakımı / Tele-Epilepsi / Tele-Diş hekimli ğ i / Tele-Cerrahi Tele-Endokrinoloji / Prof.Dr. Halit."— Sunum transkripti:

1 SA Ğ LIK KURUMLARINDA B İ LG İ S İ STEMLER İ Evde Sa ğ lık Bakımı / Tele-Epilepsi / Tele-Diş hekimli ğ i / Tele-Cerrahi Tele-Endokrinoloji / Prof.Dr. Halit Hami ÖZ Kafkas Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisli ğ i Bölüm Başkanı Bilgisayar Yazılımı Anabilim Dalı Kars, Türkiye Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi1

2 Bilgi: Üniversitelerimizde Sa ğ lık Meslek Yüksek Okullarında verilen SA Ğ LIK KURUMLARINDA B İ LG İ S İ STEMLER İ Derslerinde yardımcı ö ğ renim materyali olarak hazırlanan bu sunum AÇIKÖ Ğ RET İ M FAKÜLTES İ YAYINI NO: 1819 dokümenından yararlanılarak Ve 6 slayt bir sayfada olmak üzere print edilerek aynı zamanda ders notu olarak da kullanılabilece ğ i göz önüne alınarak toplamda 18 sunum olarak hazırlanmıştır. Di ğ er sunumlarla ilgili bilgiler bu sunumun sonunda verilmiştir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi2

3 Evde Sa ğ lık Bakımı Evde sa ğ lık bakımı ya da di ğ er bir deyişle tele-bakım; sosyal alarmları yapan ve sosyal hizmetleri temin eden sistem ve servislerin tasarımlarını içerir. Evde sa ğ lık bakımı, aslen evlerinde yaşayan ve dışarıdan bakıma ihtiyaç duyan kişilerin (yaşlı veya özürlü kimseler) durumunu izlemek için kullanılır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi3

4 Evde Sa ğ lık Bakımı Son yıllarda evde sa ğ lık bakımına olan talepler daha da artmış durumdadır. Günümüzde evde sa ğ lık bakımı uygulaması, maliyet etkili bir yöntemdir. Evde sa ğ lık hizmetinin sunulabilmesi için kişisel bilgisayarlar ve video cihazlarının veri iletebilir özelliklerinin olması gereklidir Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi4

5 Evde Sa ğ lık Bakımı Türkiye’de Sa ğ lık Bakanlı ğ ı tarafından Şubat 2010’dan itibaren hastalara evde sa ğ lık hizmeti verilmeye başlanmıştır. Evde sa ğ lık hizmetleri; aile hekimleri tarafından, hastaneler bünyesinde kurulan evde sa ğ lık hizmet birimleri tarafından ve periferdeki vatandaşlara, sa ğ lık müdürlükleri tarafından oluşturulan, mobil ekipler vasıtasıyla verilmektedir. Mevcut sistemde hizmet sunumunun en önemli kısmını, hastaneler bünyesinde kurulan Evde Sa ğ lık Birimleri üstlenmiş durumdadır. Evde sa ğ lık hizmeti kapsamında ilk aşamada yata ğ a ba ğ ımlı hastalara hizmet verilmektedir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi5

6 Evde Sa ğ lık Bakımı Evde sa ğ lık hizmeti kapsamındaki hastalıklar; •KOAH vb. solunum sistemi hastalıkları, •Yata ğ a ba ğ ımlı hastalar, •Terminal dönem palyatif bakım hastaları, • İ leri derecedeki kas hastaları, •Yenido ğ anlara (0-1 aylık) fototerapi uygulamaları, •Evde sa ğ lık hizmeti kapsamına alınan hastaların ihtiyaç duydu ğ u a ğ ız ve diş sa ğ lı ğ ı hizmetleridir. Türkiye genelinde tek numara olarak tesis edilen (444 EVDE) numaralı telefon hattına evde sa ğ lık hizmetinden faydalanmak isteyen ihtiyaç ve talep sahibi vatandaşlar kolaylıkla ulaşabilmektedir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi6

7 Tele-Diş Hekimli ğ i Gelişmekte olan bir ülke olan Türkiye’de, bir diş hekimine düşen nüfus sayısı oldukça fazladır ve diş hekimlerinin yaklaşık yarısı üç büyük kentimizde (Ankara, İ stanbul, İ zmir) yaşamaktadır. Bu kapsamda düşünüldü ğ ünde tele-tıpın diş hekimli ğ inde uygulanması Türkiye için bir gereksinimdir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi7

8 Tele-Diş Hekimli ğ i Tele-diş hekimli ğ i terimi ilk olarak 1996 yılında kullanılmış ve video konferans teknolojilerinin uzak mesafelerden tanı koymak ve tedaviye yönelik tavsiyeleri almak için kullanıldı ğ ı bir yöntem olarak tanımlanmıştır. Bu açıklama do ğ rultusunda 1996 yılında ortaya çıkan ilk tele-diş hekimli ğ i çalışmaları; ABD, Almanya, Belçika ve İ talya’daki gibi diş konsultasyonu ve İ skoçya, Japonya, İ ngiltere, Tayvan ve Avustralya’daki gibi bazı hasta kayıtlarının gönderilmesi, video konferans ve diş hekimli ğ i e ğ itimi üzerinedir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi8

9 Tele-Epilepsi Halk arasında Sara olarak adlandırılan Epilepsi, yineleyen nöbetler ile karakterize edilen ve sıklıkla geçici bilinç kayıplarına neden olan bir hastalık durumudur. Tele-epilepsi sisteminin iki ana hedefi vardır. Birinci hedef; şuur kaybı, vücudun tümünde veya bazı bölümlerinde gerçekleşen kasılmalar gibi epilepsi rahatsızlı ğ ı olup olmadı ğ ını anında belirlemektir. Bunun için, Yapay Sinir A ğ ları kullanılarak gerçek zamanlı EEG tanılama yazılımı gerçekleştirilmiştir. Böylece, acil müdahale gerektiren epilepsi nöbeti gibi bir rahatsızlı ğ ın varlı ğ ı erken teşhis edilebilir. İ kinci hedefi ise, teşhisi için gerekli verilerin ve bilgilerin paylaşımını sa ğ layan bir network yazılımı ile farklı muayene ortamlarında bulunan doktorlar arası iletişimi sa ğ lamaktır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi9

10 Tele-Epilepsi Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi10

11 Tele-Cerrahi Uzaktan ameliyat olarak da adlandırılan tele-ameliyat / tele- cerrahi, cerrah robot gibi cerrahi cihazların uzman bir cerrah tarafından uzaktan kontrol edilmesini ve ameliyat odasında aktif olarak görev alan bir cerrahın uzman başka bir cerrah tarafından yönlendirilmesini ifade eder. Başka bir deyişle tele-cerrahi; gerçek kesme ve dikişler ile hastadan uzak bir ortamda bulunan cerrah tarafından yapılan ameliyattır. Bunun için; iki cerrah arasında sesli ve görüntülü canlı bir ba ğ lantının aynı zamanda ameliyat odasında kullanılan cerrahi cihaz ile uzaktaki kontrol cihazı arasında bir veri ba ğ lantısının kurulması gereklidir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi11

12 Tele-Cerrahi Tele-ameliyat sırasında cerrah, bir konsol ya da iş istasyonunda oturur. İ ş istasyonu cerrahın hastanın vücudu içinde işlem yapılan bölgeyi detaylı bir şekilde görüntülemesine izin veren gerçek zamanlı 3 boyutlu görüntüleme yetene ğ ine sahiptir. Gelişmiş iletişim teknolojileri sayesinde cerrah ameliyathaneden uzakta bile olsa endoskopik kameraları ve ameliyatı gerçekleştirecek cerrahi robotları elle hareket ettirebilir. Elektronik sistem sayesinde; cerrahın el hareketlerini küçük, hassas, titremeyen hareketlere dönüştürür ve sonuçta robotlar yoluyla insan eliyle tekrarlanamayacak hassaslıkta bir ameliyat gerçekleştirilir. Hem uzaktaki cerrah hem de hastanın yanındaki cerrahi ekip, cerrahi bölgenin tamamen aynı görüntüsünü görür. Hem yerel hem de uzak bölgede donanımlara ihtiyaç vardır. Güvenli bir iletişim ba ğ lantısı zorunludur. Hastayı korumak için bir cerrahi ekip ameliyatı devam ettirebilecek şekilde hastanın yanında bulunur. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi12

13 Tele-Cerrahi Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi13

14 Tele-Cerrahi Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi14

15 Tele-Cerrahi Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi15

16 Tele-Cerrahi Cerrahlar ilk olarak “tele-danışman”lık yapmıştır yılında New York’taki cerrahlar; Fransa'nın Strazburg kentinde bulunan altı adet hayvan üzerinde laparoskopik kolesistektomi gerçekleştirmeyi başardı. Bu olayı takiben bir yıl sonra 68 yaşındaki bir kadından safra kesesi ameliyatı olaysız bir şekilde uzaktaki bir bölgeden tele-cerrahi yoluyla alındı; bu vaka, insanda uygulanan ilk tele-cerrahi vakasıydı. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi16

17 Tele-Cerrahi Dünya çapında kalp, gö ğ üs, üroloji ve genel cerrahi ameliyatları başta olmak üzere tele-cerrahi yoluyla (robotik prosedürlerle) ameliyatlar gerçekleştirilmiştir. Cerrahlar; cerrahi tele-görüntülemeyi robotik kamera kolları ve hareketli özel bir kalem ile grafik çizimi şeklinde uzaktan tamamlamışlardır. Tele-cerrahlar kendi bilgi ve tekniklerini kendi ülkelerinde ve dünya çapında meslektaşlarıyla e ğ itim modülleri geliştirerek internet üzerinden paylaşmaktadırlar. Tele-rehberlik paylaşma ve e ğ itim için ideal bir metottur. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi17

18 Tele-Cerrahi Tele-cerrahi; yeni cerrahlara yardım etmek ve e ğ itmek, yaralı askerleri savaş alanında ya da yakınında tedavi etmek, uzayda cerrahi prosedürler gerçekleştirmek ve dünya çapında cerrahların ameliyat süresince iş birli ğ i ve rehberlik yapmasını sa ğ lamak gibi uygulama alanları bulunmaktadır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi18

19 Tele-Endokrinoloji Endokrinolojide tele-sa ğ lık ve tele-tıp teknolojilerinin kullanılması hasta ve doktor açısından birçok olumlu yenilik getirmektedir. Tele-endokrinolojide en yaygın kullanım alanı diyabet tedavisindeki teknolojik yeniliklerin kolay adaptasyonu ve maliyette sa ğ ladı ğ ı faydalar nedeniyle diyabet konusunda olmuştur. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi19

20 Tele-Endokrinoloji Tele-endokrinolojideki diyabet kontrolünde; bilgisayar, EKG, dijital oftalmoskop, dijital kamera, dijital ya ğ analizörü, kan basıncı ölçümü, glukometre, I-phone, analog telefonlar, printer, fotokopi cihazı, faks, LAN/WAN network sistemleri, cep telefonları, v ideo konferans sistemi, foto ğ raf makinesi, uydu teknolojileri, elektronik steteskop, EKG tele-transmisyon cihazları kullanılmaktadır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi20

21 Tele-Endokrinoloji Tele-endokrinoloji; daha iyi hasta e ğ itimi, glisemik kontrol ve akut ve kronik komplikasyonlarda azalma gibi birçok fayda sa ğ lar. Önemli problemlerden biri olan ayak ülserlerinin takibi yakından yapılabilir, retinopati de ğ erlendirmesi için sistem a ğ ları kurulabilir. İ nsulin pompası olanlar ve sürekli glukoz monitorizasyonu sistemleri kullananlar tele-endokrinoloji uygulamalarına daha kolay adapte olabilir ve yakın takipten fayda görürler. Yakın takipler aracılı ğ ıyla doktordan sms, veya telefonla alınan yanıtlara göre yapılan doz de ğ işiklikleri ile “interaktif diyabet günlü ğ ü” tutulabilir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi21

22 Tele-Endokrinoloji Gestasyonel diabeti olanlar ve yaşlı hastalar ile evde bakım gerektiren hastalar doktora daha kolay ulaşabilir. Yakın takip imkânı ile gestasyonel diyabet hastalarında do ğ um ve fetüs ile ilgili komplikasyonları önlemede fayda sa ğ landı ğ ı görülmüştür. Diyet uygulamaları, interaktif seminerler, video konferanslar ile hastaların diyabet e ğ itimlerinin artırılması ve doktorları ile bilgi alışverişi yapma imkânı do ğ ar. Bu şekilde hastanın da hastalı ğ ının takip-tedavisinde rol alması, hastalık sorumlulu ğ unu kabul ederek ilaç ve uyumu, kontrollerinin aksatılmaması alışkanlı ğ ı kazandırılır. Tele-radyoloji, tele-oftalmoloji ve tele-patolojinin yardımıyla tiroit ve adrenal hastalıkları ve hipofiz tümörleri gibi di ğ er endokrinolojik hastalıklar da tele-endokrinolojide takip edilebilen yeni alanlar oluşturur. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi22

23 Di ğ er Kullanım Alanları Onkoloji tümör (kanser) ile ilgilenen bir tıp dalıdır. Tele- onkoloji ise tümörlerin (kanser) dijital görüntülerini göndermek için kullanılan bir e-sa ğ lık uygulamasıdır. Tele-oftalmoloji; insan gözünün tıbbi durumunun uzaktan teşhisini ifade eder. Tele-dermatolojide oldu ğ u gibi hastaların istedikleri an bir göz doktoruna ulaşmaları kolay de ğ ildir. Oftalmoloji, sadece gözde görülen tipik hastalıkları teşhis etmez, aynı zamanda şeker hastalı ğ ı, kalp hastalıkları veya bunlarla ilişkili ikincil belirtiler gibi di ğ er hastalıklar hakkında da faydalı bilgiler temin edebilir. Veriler genellikle resim ya da video şeklinde olur. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi23

24 Di ğ er Kullanım Alanları Tele-tarama; tarama programlarında uzaktan ba ğ lantı kurarak birinci ya da ikinci görüşün kullanımını ifade eder. Tıbbi veriler, özel bir tıbbi uzmanlı ğ ın gerekli oldu ğ u durumlardaki gibi, birincil de ğ erlendirme için uzaktaki bir uzmana aktarılır. Tele-tarama sırasında aktarılan veriler, digital x-ray görüntülerinden video dosyaları, EKG veya laboratuvar verilerine kadar herhangi bir formatta olabilir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi24

25 Di ğ er Kullanım Alanları Tele-e ğ itim; veritabanlarına erişim ve özel seminerler ile tıp merkezlerine uzakta bulunan sa ğ lık personeli ve hastalar için sürekli bir e ğ itim ve araştırma olana ğ ı sa ğ lanır. Uzak bir mesafede bulunan sa ğ lık çalışanının yerinden ayrılmaksızın e ğ itim ihtiyacını karşılayabilmesi özellikle web tabanlı çözümleri gündeme getirmiştir. Bu e ğ itim yalnızca doktorların kendi arasında de ğ il, aynı zamanda doktor-hasta arasında da olmaktadır. Sa ğ lık e ğ itiminde; telekonferans, sürekli tıp e ğ itimi programları gibi uygulamalar, hastalara ait klinik bilgi, radyolojik görüntü gibi bilgileri içeren veri tabanlarının oluşturulması için tele-e ğ itim teknolojileri kullanıldı ğ ı gibi, sanal hastane uygulamaları ve tıbbi bilgileri içeren veri tabanları da tele-e ğ itim uygulama alanlarına girmektedir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi25

26 e-SA Ğ LIK UYGULAMALARI e-Sa ğ lık uygulamalarını, Sa ğ lık Bakanlı ğ ı ve Sosyal Güvenlik Kurumu e-sa ğ lık uygulamaları olarak iki başlık altında inceleyebiliriz. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi26

27 Sağlık Bakanlığı e-Sağlık Uygulamaları Türkiye’deki sa ğ lık sorunları klasik devlet anlayışı çerçevesinde çözülememektedir. Gerek hasta sayılarının fazlalı ğ ı gerekse altyapı eksikliklerinin fazla olması nedeniyle vatandaşlara istenilen seviyede sa ğ lık hizmeti verilememektedir. İ stenilen seviyede sa ğ lık hizmeti verebilmek için yeni bir dönüşüme ve yeni bir vizyona ihtiyaç duyulmaktadır. İ htiyaçların ve beklentilerin fazla, eldeki kaynakların kısıtlı olması eldeki mali kaynakların verimli ve etkin kullanılmasını gerektirmektedir. Sa ğ lık Bakanlı ğ ı mevcut yapı üzerinde düzenleme ihtiyacı hissetmiş ve bu konuyla ilgili gerekli düzenlemeleri sa ğ lıkta dönüşüm ve e-sa ğ lık projeleriyle gündeme getirmiştir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi27

28 Sa ğ lık-NET Portalı Sa ğ lıkta Dönüşüm Programının bütün bileşenleri arasında uyumun sa ğ lanabilmesi için bütünleşik bir sa ğ lık bilgi sistemine ihtiyaç oldu ğ u gözlemlenmiştir. Buradan hareketle Sa ğ lık Bakanlı ğ ı bir e- sa ğ lık projesi olan Sa ğ lık-NET’i devreye almıştır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi28

29 Sa ğ lık-NET Portalı Sa ğ lık-NET; sa ğ lık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, do ğ rudan üretildikleri yerden, standartlara uygun şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun bilgiler üreterek sa ğ lık hizmetlerinde verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre, güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi sistemidir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi29

30 Sa ğ lık-NET Portalı Sa ğ lık-NET bu çerçevede; sa ğ lık hizmetlerinde eş güdüm, sa ğ lık envanterinin oluşturulması, bireylerin tıbbi kayıtlarının korunması, sevk basamakları esnasında bilgi transferi ve temel sa ğ lık uygulamalarındaki verilerin toplanması amacıyla ortaya çıkmıştır. Sa ğ lık-NET, gelişen teknolojiler do ğ rultusunda modüler yapılarla gerekti ğ inde büyüyebilen, kullanıcı-hizmet sunucu ilişkisine en az ihtiyaç gösteren bir yapı olarak tasarlanmıştır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi30

31 Sa ğ lık-NET Portalı Önceden sadece istatistiki ve matbu form olarak toplanan veriler, 2009’da devreye giren Sa ğ lık-NET aracılı ğ ı ile hastanın do ğ umundan ölümüne kadarki süreçte tüm sa ğ lık bilgilerini kapsayacak şekilde toplanmaya başlamıştır. Vatandaşların elektronik sa ğ lık kayıtlarının sa ğ lık kurumları arasında paylaşılabilirli ğ inin temeli de Sa ğ lık-NET ile atılmıştır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi31

32 Sa ğ lık-NET Portalı Sa ğ lık-NET projesinde verilerin depolanması, de ğ iştirilmesi, güvenlik ve bilginin kurum içerisinde ve kurumlar arasında paylaşılması ve farklı sistemlerin birlikte çalışmasını sa ğ layabilmek için verilerin belirlenmiş standartlar do ğ rultusunda toplanması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu yapıyı kurabilmek için yapılması gereken ilk çalışma ise standartlar altyapısının oluşturulmasıdır. Standardizasyon konusunda; Ulusal Sa ğ lık Veri Sözlü ğ ü, Minimum Veri Setleri, Sa ğ lık Kodlama Referans Sunucusu sa ğ lık verilerinin toplandı ğ ı Elektronik Sa ğ lık Kaydı (ESK) veritabanı ve toplanan verilerin analiz amaçlı göstergelere dönüştürüldü ğ ü Karar Destek Sistemi bileşenleri Sa ğ lık-NET’in yapısını oluşturmaktadır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi32

33 Ulusal Sa ğ lık Veri Sözlü ğ ü (USVS) Günümüz dünyasında her alanda bilginin öneminin giderek artması, bilgiyi do ğ ru bir şekilde elde etme konusundaki ihtiyacı artırmış ve bu ihtiyacı karşılamak üzere önemli çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Özellikle sa ğ lık bilişimi alanında pek çok uluslararası standardın geliştirildi ğ i görülmektedir. Bu standartlar; verinin tanımlanması, aktarılması, saklanması, mahremiyetinin korunması ve analiz edilmesi aşamalarında nasıl bir yöntem izlenece ğ i konusunda kurallar getirmektedir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi33

34 Ulusal Sa ğ lık Veri Sözlü ğ ü (USVS) Ülkemizdeki duruma bakıldı ğ ında; sa ğ lık alanında politika üretmek için hayati öneme sahip verilerin toplanmasında, saklanmasında ve analiz edilmesinde ulusal veya uluslararası standartların olmadı ğ ı, özellikle veri toplama konusunda ciddi bir karmaşanın mevcut oldu ğ u görülmektedir. Bu tespit, 2003 yılında yayınlanan “Sa ğ lıkta Dönüşüm Programı” raporunda da yer almış ve ardından önemli adımlar atılmaya başlanmıştır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi34

35 Ulusal Sa ğ lık Veri Sözlü ğ ü (USVS) Ulusal Sa ğ lık Veri Sözlü ğ ü (USVS); Türkiye’deki sa ğ lık kurumlarında kullanılmakta olan bilgi sistemlerinin referans olarak kullanaca ğ ı ve terminoloji birli ğ i konusunda büyük bir katkı sa ğ layacak olan bir sözlük çalışmasıdır. Nitekim di ğ er tüm çalışmalar, bu sözlü ğ ün hazırlanması ve kullanılan tüm verilerin burada tanımlanmasıyla anlam kazanmaktadır. USVS, Sa ğ lık Bakanlı ğ ı’nın sa ğ lık bilişimi vizyonunun ve bundan sonra atmayı planladı ğ ı di ğ er adımların en önemli göstergesi ve sa ğ lık bilişimi çalışmalarının kalbidir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi35

36 Ulusal Sa ğ lık Veri Sözlü ğ ü (USVS) Di ğ er taraftan, yine aynı sözlük içerisinde tanımlanan Minimum Sa ğ lık Veri Setleri de, Sa ğ lık Bakanlı ğ ı’nın bilgiye dayalı bir yönetim anlayışının temelini oluşturan yapıtaşlarıdır. Bakanlık, Minimum Sa ğ lık Veri Setleri ile veri toplama disiplinini de ğ iştirmiştir. Nitekim; şimdiye kadar kullanılmakta olan ve içerisinde ço ğ unlukla veri de ğ il, verilerden elde edilmiş bilgiler içeren, aralarında ortak bir standart bulunmayan ve yeniden kullanımları oldukça zor olan formlar yerine, do ğ rudan bilgiye ulaşmada kullanılacak verileri Minimum Sa ğ lık Veri Setleri formunda toplayıp, zaman içinde de ğ işen ihtiyaçlara göre bu verilerden bilgi edinilebilmektedir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi36

37 Ulusal Sa ğ lık Veri Sözlü ğ ü (USVS) Sözlük, farklı kategorilerde veri kümelerinin oldu ğ u hiyerarşik terim ve nesneler toplulukları ve bu terimler arası ilişkilerden oluşmaktadır. Bununla birlikte USVS, bir veri sözlü ğ ü niteli ğ i taşımayan; ancak Sa ğ lık Kodlama Referans Sunucusu (SKRS) bünyesinde yer alacak ve yine ülke çapında referans olarak kullanılacak olan kodlama ve sınıflandırma sistemlerinin tanımlarını da barındırmaktadır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi37

38 Ulusal Sa ğ lık Veri Sözlü ğ ü (USVS) Veri sözlü ğ ü, sa ğ lık kurumlarından verilerin belirlenmiş standartlar do ğ rultusunda toplanmasını, analizini ve de ğ erlendirilmesini sa ğ layacaktır. Aynı zamanda, sahadan sa ğ lık verisi toplama konusunda verimi artıracak, tekrarlanan ve hatalı verileri azaltacak ve toplanan verinin amacına daha uygun bir şekilde kullanılmasına imkân tanıyacaktır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi38

39 Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) Sa ğ lık hakkının korunması, bireysel sa ğ lıktan toplum sa ğ lı ğ ına uzanan zorlu bir süreç gerektirir. Genel tıp hekimli ğ i, başta Avrupa ülkelerinde olmak üzere birçok dünya ülkesinde başarıyla uygulanmakta, birinci basama ğ ın önemi ve maliyete etkisi giderek daha iyi anlaşılmakta, yapılan reformlarla daha da yaygınlaştırılmaktadır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi39

40 Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) Sa ğ lıkta Dönüşüm Programı çerçevesinde pilot uygulamaya başlatılan Aile Hekimli ğ i Uygulaması, beraberinde sadece sa ğ lık hizmeti sunumuna dair de ğ il; Sa ğ lık Bakanlı ğ ı’nın birinci basamaktan veri toplama disiplini konusunda da önemli yenilikler getirmiştir. Bu yeniliklerden en önemlisi Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) bilgisayar programıdır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi40

41 Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) Bu sistem ile; aile hekimlerinin hastalarını hastanelere sevk ederken, randevu alabilmesi ve hastanın hastanede muayene olaca ğ ı doktorunu seçebilmesi için internet tabanlı bir randevu sistemi geliştirilmiş ve uygulaması gerçekleştirilmiştir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi41

42 Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) Sistem, her bir bireyin sa ğ lı ğ ı ile ilgilenerek birincil sa ğ lık hizmetini sunan bir Aile Hekiminin varlı ğ ı prensibi üzerine kurulmuştur. AHBS uygulaması, her bireyi do ğ umundan önce takibe alır ve sa ğ lı ğ ıyla ilgili bilgileri düzenler. Bireyin anne karnındaki gelişimi, do ğ um yöntemi ve do ğ umuyla ilgili di ğ er bilgiler AHBS aracılı ğ ıyla kaydedilir ve aile hekiminin gözetimi altındaki bilgi bankasına, kişinin ömür boyu sa ğ lık kaydının ilk bilgi parçaları olarak yer alır. Kişinin hayatı boyunca, sa ğ lık kayıtları da onunla birlikte büyür. Sistem sayesinde; gebe izlem başarı oranları, bebek izlem başarı oranları, aşılama başarı oranları, sevk oranları, gezici (mobil) hizmete tabi kişi sayısı gibi çok sayıda hizmetin ayrıntılı rapor ve de ğ erlendirilmesi yapılabilir duruma gelmiştir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi42

43 Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) AHBS, sadece bir bilgisayar programı de ğ il; aynı zamanda Sa ğ lık Bakanlı ğ ı’nın Aile Hekimli ğ i sistemini uyguladı ğ ı illerde, birinci basamaktan veri toplama konusundaki yeni standardın da adıdır. Nitekim, AHBS sayesinde aile hekimleri; sundukları sa ğ lık hizmetini elektronik ortamda kaydedebilmekte, kaydettikleri bu verilerden, Sa ğ lık Bakanlı ğ ı’nın belirledi ğ i veri kümelerini (Minimum Sa ğ lık Veri Setleri-MSVS) yine elektronik ortamda do ğ rudan Bakanlı ğ a iletebilmektedir. Bu sayede her vatandaşın elektronik sa ğ lık dosyası oluşturulmuş olup, bu dosyalardan üretilen istatistikler karar süreçlerinde kullanılmaktadır. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi43

44 Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi44

45 Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi45

46 Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) Aile hekimli ğ i uygulaması, sadece sa ğ lık hizmeti verilmesi sırasında de ğ il, sa ğ lık hizmeti yönetimi sürecinde de önemli de ğ işiklikler getirmiştir. Şöyle ki; aile hekimli ğ i uygulaması öncesinde Sa ğ lık Bakanlı ğ ı, birinci basamak sa ğ lık hizmetlerine dair bir takım göstergeleri tüm sa ğ lık ocaklarından toplamaktaydı. Bu işlem için, sa ğ lık ocakları genellikle ay sonlarında verilen hizmete dair bir takım bilgileri İ l Sa ğ lık Müdürlüklerine bildiriyor; onlar da bu bilgileri Sa ğ lık Bakanlı ğ ı’nın Temel Sa ğ lık İ statistikleri Modülü (TS İ M) adı verilen bir uygulamaya giriş yapıyorlardı. Her ne kadar TS İ M, bilgilerin elektronik ortamda Sa ğ lık Bakanlı ğ ı’na gelmesini sa ğ lasa da, sa ğ lık ocakları ile İ l Sa ğ lık Müdürlükleri arasındaki bilgi akışı genellikle kâ ğ ıt ortamda yapılmaktaydı. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi46

47 Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) TS İ M, bu zor şartlara ra ğ men Sa ğ lık Bakanlı ğ ı’nın karar süreçlerinde etkin olan önemli bir sistem olarak uzun süre yerini korumuştur. Ancak aile hekimli ğ i uygulamasının gelmesiyle, birinci basamak sa ğ lık hizmetlerinde yapılmaya başlanan de ğ işiklik, Sa ğ lık Bakanlı ğ ı’nın TS İ M konusunda da bir iyileştirme yapması için fırsat vermiştir. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi47

48 Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) 2005 yılında Düzce ilinde Aile hekimli ğ i uygulaması ön pilot uygulama olarak başlatıldı. Ancak o tarihlerde henüz Sa ğ lık-NET ile ilgili standartlar belirlenmemiş ve aile hekimli ğ ini de içine alacak şekilde entegre bir bilgi sistemi kurulmamıştı. Bu nedenle, sadece aile hekimlerinin kullanımına açık olan ve ileride Sa ğ lık-NET ile entegre olmak üzere, müstakil bir bilgi sistemi projesi başlatıldı ve ortaya Aile Hekimli ğ i Bilgi Sistemi (AHBS) çıktı. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi48

49 Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) MHRS’nin hedefleri şunlardır: •Hastanelerde daha iyi bir kaynak planlanması (işgücü ve teçhizat kullanımının etkin ve verimli planlanması) yapılarak vatandaş/hasta memnuniyetinin artırılması ve hastanelerde gereksiz beklemelerin sonlandırılması. •Hastanelerde kaynak kullanımının ve da ğ ıtımının ölçülmesi (işgücü, makine ve teçhizat kullanımının etkin ve verimli uygulanması) suretiyle; sa ğ lık hizmetleri sunumunun, verim ve kalitesinin artırılması. •MHRS verileriyle, sa ğ lık politikaları geliştirilmesine yardımcı olunması. •2010 yılı sonu itibariyle 9 ilde 89 hastanede günde ortalama 7 bin vatandaş randevu alarak muayene olmuştur. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi49

50 Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) MHRS’nin faydaları ise şunlardır: •MHRS projesi kapsamında elde edilen verilerin, sonraki adımlarda uygulanacak sa ğ lık projeleri için kaynak niteli ğ i taşıması ve bu sayede sa ğ lık politikalarının geliştirilmesi, •Zamandan tasarruf sa ğ layan uygulama sayesinde hastanelerde vatandaş memnuniyetinin arttırılması; böylelikle hastanelerdeki doktor bekleme sürelerinin azaltılarak daha verimli hizmet sunulması, •Yaşlı ve engelli vatandaşların hastaneye gitmeden evlerinden kolaylıkla randevu alabilmelerinin sa ğ lanması, Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi50

51 Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi51

52 Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) •Vatandaşların hastanelere gelip muayene olamamaları riskini ortadan kaldırarak herkes için kaliteli hizmet anlayışının benimsendi ğ inin MHRS projesine verilen önemin gösterilmesi ve bununla birlikte zamandan ve enerjiden tasarruf edilmesi, •Sa ğ lık hizmeti almak isteyen vatandaşın bu talebini profesyonel bir yapılanma içinde iletmesine ve daha sonrasında öneri ve fikirlerini ifade etmesine olanak sa ğ lanması, •Sistemin sa ğ lık politikaları ile ilgili kamu ve özel sektörde hizmet kalitesini arttırmaya yönelik uygulamalar için örnek teşkil etmesi, •Vatandaşa hizmet alaca ğ ı sa ğ lık kuruluşunun yanı sıra, hizmet almak istedi ğ i hekimi de seçme şansı veren sistematik yapılanmanın oluşturulması, Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi52

53 Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) •Hastane hekimlerinin çalışma koşullarının düzenlenmesi, •Vatandaş ihtiyaçları hızla yerine getirilerek, vatandaş memnuniyetinin artırılması, •Hastalara tek merkezden, standart kalitede hizmet verilmesi, •Telefonda verilen hizmetin kalitesinin sürekli ölçümlenebilir hale gelmesi, •Veri girişlerinin kayıt altına alınması ve kontrollerinin yapılabilmesi, •Tüm operasyonel işlemlerin tek merkezde toplanabilmesi, •Vatandaş ihtiyaçlarının analiz edilmesi sonucunda verilen hizmetlerin de ğ erlendirilmesinin yapılabilmesi, Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi53

54 Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) •Optimum personel sayısının kolaylıkla tespit edilebilmesi, •Performans yönetimi sayesinde, personelin daha etkin ve verimli çalışabilmesi, •Vatandaş bilgilerinin güncelli ğ inin düzenli olarak sa ğ lanabilmesi, •Sistemin sa ğ lık politikaları ile ilgili kamu ve özel sektörde hizmet kalitesini arttırmaya yönelik uygulamalar için örnek teşkil etmesi, •Vatandaşa hizmet alaca ğ ı sa ğ lık kuruluşunun yanı sıra, hizmet almak istedi ğ i hekimi de seçme şansı veren sistematik yapılanmanın oluşturulması, •Hastane hekimlerinin çalışma koşullarının düzenlenmesi. Prof.Dr.Halit HAmi ÖZ Kafkas Üniversitesi54


"SA Ğ LIK KURUMLARINDA B İ LG İ S İ STEMLER İ Evde Sa ğ lık Bakımı / Tele-Epilepsi / Tele-Diş hekimli ğ i / Tele-Cerrahi Tele-Endokrinoloji / Prof.Dr. Halit." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları