Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 SOLUNUM YOLU İLE ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE HEMŞİRELİK BAKIMI Hazırlayan Öğr. Gör. Sibel Serap CEYLAN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 SOLUNUM YOLU İLE ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE HEMŞİRELİK BAKIMI Hazırlayan Öğr. Gör. Sibel Serap CEYLAN."— Sunum transkripti:

1 1 SOLUNUM YOLU İLE ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE HEMŞİRELİK BAKIMI Hazırlayan Öğr. Gör. Sibel Serap CEYLAN

2 2 SOĞUK ALGINLIĞI Tanım: Değişik gruplardaki birçok virüs ile oluşan, değişik semptomların birlikte bulunduğu tablodur. Hava yollarının herhangi birinde veya hepsinde inflamasyon oluşur. Ateş, baş ağrısı, halsizlik, burun akıntısı, sinüzit, kas ağrıları, konjuktivit, göz yaşarması, öksürük ve aksırıkla karakterize oldukça bulaşıcı bir hastalıktır.

3 3 Spesifik bir nezle virüsü yoktur. -Rinoviruslar -Echoviruslar -Parainfluenza virusları -Respiratuvar Sinsisyal Virus (RSV) -Coxsackie A ve B -Adenovirüsler gibi birçok virüs soğuk algınlığına neden olabilir. Etyoloji

4 4 Epidemiyoloji Dünya çapında endemik ve yaygındır Tropik iklime oranla ılıman iklimlerde daha sıktır Okul öncesi çocuklar yılda ort 8-10 kez erişkinler 2-5 kez soğuk algınlığı geçirir. Sonbahar, kış ve ilkbahar aylarında insidans yükselir Toplu yaşanılan alanlarda sıktır Soğukta kalma, üşüme, yorgunluk, beslenme bozukluğu hazırlayıcı faktörlerdir.

5 5 Bulaşma Hastaların ve portörlerin burun, boğaz sekresyonları enfeksiyon kaynaklarını oluşturur. Etken, doğrudan temas ile veya dolaylı olarak kontamine eşyalarla solunum yolundan bulaşır.

6 6 Kuluçka dönemi Oldukça kısadır. Birkaç saat ile birkaç gün arasında değişir. Hastalık ortalama 10 gün sürer

7 7 Belirti ve Bulgular: Klinik belirti ve bulgular, etkene göre değişiklik gösterir. Genel semptomlar; Başlangıçta boğazda ani başlayan gıcık (törpülenme duygusu) ve hafif ağrı Kırıklık, üşüme, ürperme, Gözlerde kızarıklık ve sulanma Burunda yanma, tıkanıklık, aksırık Burunda seröz akıntı Yetişkinlerde hafif ateş Çocuklarda ateş ve lenfadenopati, şiddetli öksürük

8 8 Erken fazı takiben 24 saat içinde burun akıntısı koyulaşmaya başlar Burun sekresyonu bol miktarda lökosit, epitelyum hücreleri ve bakteri içerir. Baş ve nazofarekste dolgunluk hissi Nazal mukozadaki ödem burun tıkanıklığına neden olur Ağız solunumu

9 9 Üçüncü gün burun ve farinkse ait belirtilere titreme, halsizlik ve ateş eşlik eder Koku hissi ve tad duyusu bozulur Östaki borusundaki ödem nedeniyle kulaklarda basınç Burun deliklerinde akıntıdan dolayı iritasyon ve kızarma

10 10 Tanı: Klinik bulgulara dayanılarak konulur. Tedavi: Tedavi semptomatiktir. Burun tıkanıklığını önlemede efedrin içeren burun damlaları ve spreyler Antihistaminikler Öksürük için kodein içeren şuruplar Baş ağrısında parasetamol,asetilsalik asit Etken viral olduğu için sekonder enfeksiyon gelişmedikçe antibiyotik kullanılmaz

11 11 Hemşirelik bakımı Nezle, hava yolu ile bulaştığından hastalığın yayılmasını önlemek için, bulaştırıcılık döneminde (hastalığı izleyen 6-7 gün) damlacık izolasyonu uygulanır. Hastalık süresince hasta yatak istirahatinde tutulur Hastaya hijyenik önlemler alması ve el yıkama öğretilir

12 12  Hasta odası, cereyansız olmalı  Terleme varsa çamaşırlar ve yatak takımları değiştirilmeli  İrritasyon alanları nemlendirilmeli  Burna serum fizyolojik damlatılmalı  Ateşe yönelik önlemler alınmalı  Hasta, kalorisi yüksek sıvı gıdalarla beslenmeli

13 13 KOMPLİKASYONLAR  Otitis media  Bronşit  Bronkopnömoni  Menenjit

14 14 GRİP (EPİDEMİK İNFLUENZA)

15 15 TANIM Ani başlayan Yüksek ateş Üşüme Baş ağrısı Kas ağrısı Halsizlik

16 16 ETYOLOJİ  Etken, influenza virüsüdür.  A, B, C olarak tanımlanan 3 serotipi vardır

17 17 EPİDEMİYOLOJİ Yaş, cinsiyet, ırk farkı yoktur Yaşlılarda ve kronik hastalığı olanlarda ağır Mevsim geçişlerinde akut epidemiler

18 18 DÜNYADA 2009 PANDEMİK İNFLUENZA

19 19

20 20

21 21 BULAŞMA VE KULUÇKA DÖNEMİ Hasta kişilerin burun-boğaz sekresyonları ile doğrudan Yeni kontamine olmuş eşyalarla dolaylı olarak solunum yolundan bulaşır.

22 22 Kuluçka Dönemi saat

23 23 BELİRTİ VE BULGULAR oAni olarak başlayan üşüme titreme o24 saat içinde C’ye yükselen ateş oŞiddetli, baş ağrısı, bel ağrısı, sırt ağrısı, kas ağrısı oFotofobi

24 24 oBoğaz ağrısı, sternum altında yanma hissi, kuru öksürük oHalsizlik, terleme, yorgunluk hissi oAkut semptomlar, 2-3 gün devam ettikten sonra ortadan kalkar ve ateş düşer.

25 25 TANI VE TEDAVİ Tanı Klinik bulgulara göre konulur Laboratuar bulguları da değerlendirilir

26 26 Tedavi Komplikasyon gelişmemişse tedavi semptomatiktir Komplikasyon gelişirse antibiyotikler kullanılır.

27 27 Hemşirelik Girişimleri Hasta 1 hafta duyarlı kişilerden ayrılmalı, damlacık izolasyonu Hasta sekonder enfeksiyonlardan korunmalı Hasta odası, cereyansız olmalı, terleme varsa çamaşırlar ve yatak takımları değiştirilmeli

28 28 İrritasyon alanları nemlendirilmeli Burna serum fizyolojik damlatılmalı Ateş kontrol altına alınmalı Hasta kalorisi yüksek sıvı gıdalarla beslenmeli

29 29 Komplikasyonlar  Otitis media  Pnömoni  Bronkopnömoni  Menenjit

30 30 Korunma  Grip aşısı

31 31 GRİP AŞISI Her yıl Eylül ve Şubat aylarında DSÖ Global Influenza Programı tarafından, Güney yarıkürede Mayıs–Haziran aylarında, Kuzey yarıkürede ise Kasım-Aralık aylarında başlayan influenza sezonu için aşı içeriklerini tayin etmektedir. Aşı içerikleri tüm dünyadaki “ulusal influenza merkezleri” ve DSÖ referans merkezlerinden gelen veriler değerlendirilerek belirlenir. Mevcut influenza aşıları 2 İnfluenza A ve bir adet influenza B olmak üzere 3 antijen içerir. Bunlar İnfluenza A subtipleri olan H3N2 ile H1N1 ve bir tip influenza B’dir.

32 32 Kimlere yıllık influenza aşısı uygulanmalıdır Kalp hastalığı, Bronkopulmoner hastalık, Böbrek hastalıkları, Diabet ve diğer metabolik bozukluklar gibi kronik hastalıkları olanlarda, Uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuklarda Hamileliğin ikinci veya üçüncü trimestrinde olan kadınlarda, yaşa bakılmaksızın uygulanması önerilmektedir. Ayrıca 65 yaş üstü olan herkesin, yıllık olarak düzenli aşılanması gerekmektedir. Sağlık çalışanları da, diğer yüksek risk grubunda olanlar gibi influenza virus aşısı olmalıdır.

33 33 DÖKÜNTÜ TİPLERİ

34 34 KIZAMIK (RUBEOLA)

35 35 Tanım Ateş, koriza, konjuktivit, öksürük, ağız mukozasında azı dişleri hizasında oluşan koplik lekeleri ve bunu izleyen 4. günde görülen makülopapüler döküntüler ile karakterize oldukça bulaşıcı viral bir hastalıktır.

36 36 Etyoloji Paramiksovirüz ailesinden morbilivirustır. Dış etkenlere ve antiseptiklere dayanıksızdır Oda sıcaklığında havada 2 saaten fazla calı kalır Ultraviyoleye hassastır

37 37 Epidemiyoloji 6 aya kadar olan çocuklar anneden geçen antikorlarla pasif bağışıklığa sahiptirler Aşılanmamış 10 yaşına gelen çocukların %90’ı hastalığı geçirir Epidemi aralığı azaldıkça hastalık ağır seyreder Kış aylarında fazla olmak üzere tüm mevsimlerde görülür.

38 38 Bulaşma Solunum yoluyla doğrudan bulaşır Semptomların başlamasından 1-2 gün öncesinden itibaren 7 gün bulaştırıcıdır. Döküntüden 4 gün önce 5 gün sonrasına kadar bulaştırıcılık devam eder.

39 39 Kuluçka Dönemi  gün  Döküntüler görüldükten 4 gün önce ve 7 gün sonrasına kadar bulaşıcıdır.

40 40 Belirti ve Bulgular

41 41 Prodromal Dönem  Koriza  Konjuktivit

42 42  Öksürük  Koplik Lekeleri: Ağız mukozasında alt azı dişleri hizasında toplu iğne başı büyüklüğünde kenarları parlak kırmızı ortası mavi beyaz halkalardır. Prodramal dönemin ilk 2. gününde ortaya çıkar, saat içinde döküntü başlayınca kaybolur.  Ateş

43 43 Döküntü Dönemi  Prodromal dönemi takiben makülopapüler döküntüler başlar (basmakla kaybolan)  Önceleri basmakla solan döküntünün rengi giderek kırmızıya dönüşür  Döküntü saçlı deri ile saçsız derinin birleştiği yerden, kulak arkasından başlar  2-3 gün içinde yüze ve gövdeye yayılarak tüm vücudu kapsar

44 44

45 45

46 46 Yüz ve boyundaki döküntüler birleşmeye eğilim gösterir Bacak ve kollardaki lezyonlar daha seyrektir Döküntü döneminde anoreksi, kırıklık, ve genel lenfadenapati görülür

47 47  3-4 gün sonra döküntüler, sönmeye başlar, ateş düşer  Döküntüler, yerlerinde kahverengimsi bir iz bırakarak kaybolurlar

48 48

49 49 KIZAMIKTA DÖKÜNTÜLER

50 50 KOPLİK LEKELERİ

51 51 TANI VE TEDAVİ Tanı  Klinik belirti ve bulgulara dayanır

52 52 Tedavi oSemptomlara yöneliktir. oSekonder bakteriyel enfeksiyon önlenir

53 53 HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİ Döküntüerden 4 gün önce ve 5 gün sonrası bulaşıcılık devam eetiğinden damlacık izolasyonu uygulanmalı Hava partikülleri ile ilgili önlemler alınır Vücut ısısı izlemi yapılmalı Hastaya yeterli sıvı verilmeli

54 54 Öksürüğü azaltıcı uygulamalar yapılmalı Hastanın yatağı doğrudan ışık almayacak şekilde yerleştirilmeli (fotofobi) Deri bakımı yapılmalı Derideki travmalar önlenmeli Komplikasyon belirtileri izlenmeli

55 55 Deri bakımı: Kaşıntıyı azaltmak için ılık sodyum bi karbonatlı su ile sime banyo verilir Aynı amaçla kalaminli losyonlardan da döküntülere sürülebilir Çocuğun tırnakları kısa kesilir

56 56 Göz bakımı Gözlerde açırı mukopürülan akıntı varsa günde 5-6 kez %2 asit borikli su ya da SF ile göz irigasyonu yapılır. Kirpikler yağlanarak birbirine yapışması önlenir.

57 57 Kulak akıntısı varsa hasta akıntılı tarafa doğru yatırılır Kulak kepçesinin akıntıdan irite olmaını önlemek için kulak kepçesi yağlanır Kulak ağrısı gözlenir

58 58 Komplikasyonlar Otitis media Pnömoni Myokardit Subakut sklerozan panansefalit

59 59 Subakut sklerozan Panansefalit (SSPE) Kızamık hasatlığından sonra geç olarak ortaya çıkan bir MSS komplikasyonudur. Kızamık geçirildikten yıllarca sonra gelişen, dejenaratif bir hastalıktır. Hastalık geçirildikten 6-8 yıl sonra klinik belirtiler başlar Önceleri davranış bozuklukları sonra fokal belirtiler (myokloni, ataksi vb) daha sonra da stupor, desebrasyon sertliği, kas tonusunda azalma, yeme yutma zorlukları ortaya çıka. Hasta 1-3 yıl içinde ölebilir.

60 60 Korunma Bütün çocuklar, aşılanarak aktif bağışıklık sağlanmalıdır.

61 61 KIZAMIKÇIK (RUBELLA)

62 62 Tanım  Hafif gidişli  Suboksipital lenfadenopati ile karakterize, bulaşıcı bir hastalıktır  Gebeliğin ilk trimestrında görülmesi embriyoda defekte yol açar

63 63 Etyoloji  Eken, kızamıkçık virüsü  Virüsün vücuda yayılımı lenf bezlerinden

64 64 Kuluçka Dönemi  gün  Bulaşıcılık, döküntüden 7 gün önce ve 5-7 gün sonrasına kadar sürer.

65 65 Belirti ve Bulgular Edinsel Kızamıkçık Kuluçka süresinden sonra aniden döküntülerin başlaması Döküntüden önce, baş ağrısı, kırgınlık, iştahsızlık, hafif ateş, konjonktivit olabilir.

66 66 Basınçla kaybolan, pembe, topluiğne başı büyüklüğünde, makülopapüler Başlangıç yüz Birkaç saat içinde hızla gövde ve ekstremitelere yayılma 2. günün sonunda gövdedeki döküntülerin birbiriyle birleşmesi Döküntü Özellikleri

67 67 Ekstremitelerdeki döküntüler birleşme özelliği göstermez 3. günde döküntüler, yüzde, genellikle başladığı yerden solmaya başlar 4-5. günlerde döküntüler kaybolur

68 68 Ağız mukozasında enantem, ağız etrafında döküntü 2. günde vücut ısısı normale döner Lenfadenopati

69 69

70 70 Doğumsal Kızamıkçık Katarakt Mikroftalmi Mikrosefali Mental gerilik Sağırlık Kalp defektleri Kemik defektleri

71 71

72 72 Konjenital Rubella

73 73 Tanı ve Tedavi  Tanı, klinik belirtiler ve serolojik incelemelerle konulur.  Tedavi semptomatik

74 74 Hemşirelik Girişimleri Solunum yolu izolasyonu Doğumsal kızamıkçıklı çocuklar yaklaşık 1 yıl izole edilir Vücut ısısı kontrolü yapılır Ateşi düşürmeye yönelik uygulamalar yapılır Komplikasyonlar izlenir

75 75 Komplikasyonlar  Artrit  Ensefalit

76 76 Korunma Aşı ile korunma sağlanır Doğurganlık çağında aşı uygulanmışsa 3 ay gebe kalınmaması önerilir. Gebelerin hasta ile temasları önlenir. Gebelikte enfeksiyon varsa gerekli tıbbi tedavi uygulanır

77 77 KABAKULAK

78 78 Tanım Tek ya da çift taraflı Parotis bezinin nadiren de diğer salgı bezlerinin inflamasyonu sonucu oluşan sistemik viral bir hastalıktır. Yemek yeme ve bezlere dokunma ile ağrı duyulur.

79 79 Etken  Myxovirus parotidis  Virüs ultraviyoleden etkilenir

80 80 Kuluçka Süresi  7-14 gün  Hastalık belirtileri görülmeden 4 gün önce ve görüldükten 7 gün sonraya kadar bulaşıcı

81 81 Epidemiyoloji Okul ve yuvalarda salgın yapar Her yaşta görülebilir 5 yaş altında nadirdir. Sıklıkla 5-15 yaşta görülür En çok kış ve ilkbahar aylarında görülür Gebeliğin ilk trimestrinde anne hastalanırsa plesenta yoluyla fetüse geçer ve abortusa neden olur.

82 82 Bulaşma Virüs organizmaya, hasta kişilerin ağız- boğaz salgılarıyla doğrudan veya dolaylı (kontamine olmuş eşyalarla) temas sonucu solunum yolu ile bulaşır. Kuluçka dönemi gündür. Ortalama 18 gündür.

83 83 Belirti ve Bulgular saat süren prodrom dönemde (çocuklarda nadirdir) kırıklık, hafif ateş, baş ağrısı, kas ağrısı ve iştahsızlık Bu belirtilerden 24 saat sonra kulak ağrısı, parotis bezinde duyarlılık ve tek yada çift taraflı şişme Birkaç gün sonra diğer parotis bezinde de şişme

84 84 Ateş39-40  C’dir.3-4 gün sürer Şişkinlik yaygın ve sınırsızdır 4-10 gün sürer. Bez, 1-3 günde en büyük boyutuna ulaşır. Parotis ile beraber bazen dilatı ya da çene altı lenf bezleri de şişer Hastalığı çift taraflı geçirenlerde devamlı bağışıklık oluşur.

85 85 Tanı ve Tedavi  Tanı, klinik belirtilere dayanılarak fizik muayene ve serolojik incelemeler yardımıyla konulur  Parotis bezinde şişme, şiş kısmın bastırmakla ağrılı ve hamur kıvamında oluşu, kulak memelerinin arkadan bakıldığında kalkık görünümü tipiktir.  Enfeksiyon başlangıcından 7 gün sonrasında virüs tükrük, kan, omurilik sıvısından 2 hafta sonrasına kadar ise idrardan izole edilir.  Tedavi semptomatiktir. Reçete edilen oral analjezikler verilir.

86 86 Hemşirelik Girişimleri Hastanede kalanlara 9 gün damlacık izolasyonu uygulanır El yıkama ve sekresyonlarla temastan kaçınma Yatak istirahati Vücut ısısı izlenir Ateşi düşürmeye yönelik uygulamalar yapılır Boyun ağrısını azaltmaya yönelik uygulamalar yapılır (Soğuk ya da sıcak uygulamalar) Başağrısı, fotofobi, işitme kaybı, ense sertliği, eklemlerde ağrı, böbrek ağrısı ve konvülsiyon görüldüğünde hekime haber verilir

87 87 Yutma sırasındaki ağrıyı azaltmak için sulu ve yumuşak gıdalar verilir. Erişkin hastalarda kendilerinde infertilite olabileceği korkusu vardır. Her testis atrofisinin seksüel yetersizliğe ve steriliteye yol açmayacağı açıklanır. Kusma varsa hastanın önünden tüm gıdalar kaldırılır ve beslenme kusma kesildikten 2-3 saat sonra yapılır. Yağlı şekerli yiyecekler kusma nedenyile kaçınırlır. Sekresyon arttırıcı (acılı, baharatlı, ekşili) yiyeceklerden kaçınılır

88 88 Komplikasyonlar Orşit, testis ve skrotumda şişlik, hassasiyet,kızarıklık, ödem Oofarit Pankreotit,bulantı,kusma ve karın ağrısı Menenjit

89 89 Orşit 10 yaş altında nadirdir. 14 yaşın üzerinde kabakulak geçirmekte olan erkek hastaların %20 sinde görülür Ateş, baş ağrısı, bulantı-kusma, karın ağrısı, tetstislerde şişme ve ağrı, testis derisinde kızarıklık ve ödem görülür. Tedavide skrotum desteklenerek yukarı kaldırılır, steroidler kullanılır Genellikle tek taraflıdır. Çift taraflı tutulumlarda infertilite ile sonuçlanır

90 90 Korunma  Aşı  Aşı puberteden önce uygulanmalı

91 91 SU ÇİÇEĞİ (Varicella)

92 92 Tanım Varicella zoster virüsünün meydana getirdiği Yaygın makül, papül ve veziküllerle karakterize, bulaşıcılık özelliği çok fazla olan bir hastalık

93 93 Etken Varicella Zoster virüsü Aynı virüs sekonder enfeksiyon olan Zona’ya da neden olmaktadır. Epidemiyoloji Sıklıkla 2-8 yaş arası çocuklarda görülür Çocukluğunda hastalık geçirmeyenlerde hastalık ağır seyreder Kış ve ilkbahar aylarında ortaya çıkar

94 94 Kuluçka Dönemi  gün  Bulaştırıcılık kuluçka döneminde başlar. Lezyonlar kuruyuncaya kadar devam eder  Bulaşma solunum damlacıklarının üst solunum yolu epitel hücrelerine ve konjuktivaya teması ile oluşur  Hastalık döküntüden 1gün önce ve döküntüden 1 hafta sonrasına kadar bulaşıcıdır

95 95 Belirti ve Bulgular Nonspesifik bulgular ile başlar Bu dönemi takiben döküntü dönemi başlar

96 96 Döküntü Özellikleri Döküntü yüz ve saçlı deriden başlar, hızla yayılır Döküntülerin bazıları maküler ve makülopapüler iken bazıları vezikülleşir Döküntü kaşıntılıdır Döküntü 6-8 saat içinde makül, papül, vezikül ve kabuklanma evrelerini (değişik yaştan lezyonlar) gösterir. Bu döküntü özelliğine yıldızlar haritası (Polimorfik Döküntü) denir.

97 97 Döküntüler en fazla gövdede olmak üzere deri, saçlı deri ve mukozal yüzeylerde bulunur Mukoza döküntülerine “enantem” denir. Döküntü dönemi 2-6 gün arasında değişir. Döküntüler kabuklanarak iyileşir, 1-2 hafta içinde kabuklar dökülür. Düştükten sonra yerlerinde geçici izler ve hipopigmente alanlar görülebilir.

98 98 Suçiçeği döküntüleri

99 99 Suçiçeği döküntüleri

100 100 Tanı ve Tedavi Tanı, klinik bulgular ve lezyonlarda virüsün izolasyonu ile konur.

101 101 Tedavi semptomatiktir Kaşıntıyı azaltılır Ateş düşürülür Ateşi düşürmek için aspirin kullanılmaz

102 102 Hemşirelik Girişimleri Bulaştırıcılık döneminde (döküntüden 1 hafta önece, bir hafta sonra) izolasyon Lezyonlar kabuklanıncaya kadar hava partikülleri izolasyon önlemleri alınır. 1 Hafta yatak istirahati Lezyonların enfekte olmasının önlenmesi Tırnaklar kısa kesilir ve temiz tutulur Ufak çocuklara bez torba eldiven giydirilir Kaşınmayı önlemek için reçete edile ilaçlar (Caladry’li pomat vb) sürülür. Bikarbonat solüsyonu ile döküntüler tampone edilir Deri temizliğinde irtan olmayan sabun ve ılık su ile tampone edilerek banyo yaptılır.

103 103 Hastaya gevşek ve pamuklu giysiler giydirilir Yatak takımları kırışık ve sert olmamalıdır. Serin çevre terlemeyi azaltarak kaşınmayı önler Ağız bakımı (SF ile) Ateş takibi Günlük alması gereken sıvıyı alması sağlanır

104 104 Komplikasyonlar Bakteriyel deri enfeksiyonu Septisemi Pnomoni Artrit Osteomyelit Akut glomerulonefrit Ensefalit Orşit Reye sendromu

105 105 Korunma Okul çocukları, döküntüden sonra 1 hafta okula gönderilmemeli Duyarlı bireyin (Kortizon tedavisi gören, bağışıklık sistemi bozuk) hastalarla teması önlenmeli Suçiçeği ile teması olan riskli gruptaki hastalara 2-3 gün içinde Zoster Immun Globülin (ZIG) ile pasif bağışıklık sağlanmalı Aşı ile aktif bağışıklık sağlanmalı

106 106 KIZIL (Scarlet Fever)

107 107 Tanım A grubu beta hemolitik streptokokların neden olduğu akut ateş, kusma ve makülopapüler deri döküntüleri ile karakterize bulaşıcı bir hastalık

108 108 Etken  A grubu beta hemolitik streptokoklar  A grubu beta hemolitik streptokokların oluşturduğu toksinler hastalığa neden olmaktadır.

109 109 Epidemiyoloji 3-12 yaş arasında sık, 3 yaş altı nadirdir Sıcak bölgelerde ve tropikal iklimlerde yaygın Kışın son ayları ve ilkbahar sık tüm aylarda görülebilir Toplu yaşam alanlarında sıktır Kuluçka Süresi 1-7 gün Bulaşma Hasta ve taşıyıcının nazal ve oral sekresyonları ile doğrudan ya da oyuncak, mendil gibi eşyalarla dolaylı yoldan olur. Kontamine olmuş besinlerinde bulaşmada rolü vardır.

110 110 Belirti ve Bulgular Yüksek ateş, halsizlik, iştahsızlık, baş ve boğaz ağrısı, kusma, kırıklık, toksik görünüm  C’ye kadar çıkan ve 5-6 gün devam eden ateş Yutma güçlüğü Sevikal lenf nodülleri büyük ve hassas

111 111 Tonsillalar hiperemik ve hipertrofik Tonsilla, farens ve dil- damakta enantemler

112 112 DÖKÜNTÜ ÖZELLİKLERİ Hastalık başladıktan saat sonra boyundan başlayan döküntüler Döküntülerin vücuda yayılması En son yüzde görülmesi

113 113 Döküntüler makül, papül, eritemlerden oluşmuş ve ortada sağlam deri tabakaları yok Döküntülerin üzerine basınç uygulanırsa yerinde sarı renk görülür. Bu döküntülere skarlitini form denir

114 114 Kıvrım yerlerinde döküntüler çizgi bırakır. Buna pastia çizgisi denir Döküntülerle dolu olan deride zımpara kağıdı yada kırmızı mürekkep dökülmüş görüntüsü vardır

115 115

116 116 Alın yanaklar kırmızı, ağız etrafı soluktur. Buna filatou belirtisi denir Dil ucu ve kenarları kırmızıdır. Önce beyaz pasla kaplıdır. Papillalar belirlidir. Beyaz çilek dili. Sonra kırmızı görünüm alır. Kırmızı ahu dudu dili ya da çilek dili. 2.hafta sonunda dil normale döner.

117 117

118 118

119 119 Deskuamasyon görülür Deskuamasyon 3-4 haftada geçer

120 120

121 121 Tanı ve Tedavi Tanı, klinik bulgulara ve laboratuar incelemelerine dayanır. Etkenin izolasyonu ile boğaz kültüründe A grubu beta hemolitik streptokoklar üretilir. İmmünolojik yanıtı belirlemek amacıyla ASO (Anti Streptolizin O) titreleri ölçülür. 166 Todd Ünitesinin üzerindeki ASO titreleri anlamlıdır.

122 122 A grubu beta hemolitik streptokoklar penisiline duyarlıdır. Penisilin tedavisi uygulanarak komplikasyonlar engellenir Penisiline duyarlı olan kişilerde Eritromisin kullanılır.

123 123 Hemşirelik Girişimleri Tedaviye başladıktan 24 saat sonrasına kadar, tedavi görmeyen hastalarda 10 gün sonrasına kadar ağız-burun sekresyonlarıyla ilgili damlacık önlemleri alınır. Bakımda en önemli özellik hastaya sessiz, sakin ve rahat edebileceği bir ortam hazırlamaktır. Tam yatak istirahati Oda normal ısıda, nemli ve cereyansız olmalıdır Ateş takibi ve antipiretikler Vücut yağlanarak banyo yaptırılması deride iritasyonu önler Deri iritasyona yol açacağı için alkol kullanılmaz Kaşıntı için bikarbonatlı solüsyonlar ve kalaminli losyonlar uygulanır

124 124 Burun mukozası sekresyondan temizlenerek, burun kenarları ve dudakları yağlanır. Boğaz gargaraları ve antiseptik spreyler hem temizlik hem de ağrıyı azaltmada kullanılır Sık aralarla ağız bakımı verilir. Hasta sıvı gıdalarla beslenir. Yutma kolaylaştıkça yumuşak gıdalar verlir Yeterli sıvı alımı sağlanır Vücut ısısı izlenir Ateşi düşürmeye yönelik uygulamalar yapılır Ateşde yükselme, idrar miktarında azalma, eklemlerde ağrı, baş ağrısı, kusma varsa hekime haber verilir

125 125 Komplikasyonlar Otit Pnömoni Romatizmal ateş Menenjit Akut glomerulonefrit

126 126 Korunma Aşısı yoktur.İzolasyon önemlidir.Eğer salgın varsa koruyucu olarak depo penisilin yapılır.

127 BOĞMACA

128 TANIM Boğmaca, özellikle 2 yaşından küçük çocuklarda tehlikeli olabilen, oldukça bulaşıcı, inatçı ve spazmodik öksürük nöbetleri ile karakterize akut bir solunum yolu enfeksiyonudur.

129 ETKEN Bordotella Pertussis Gram negatif hareketsiz bir basildir.

130 Epidemiyoloji Aşılama ile sıklık azalır Her yaşta görülebilir (1-5 yaş arasında sık) 5 ayın altındaki çocuklar da fatal Kızlarda erkeklere göre daha fazla Kış aylarında daha sık

131 Bulaşma Doğrudan temas Damlacık enfeksiyonu Etken hastalığın 1-2 haftasında üst solunum yolunda bulunur

132 KULUÇKA SÜRESİ 5-15 gündür. Hastalık, paroksismal öksürüğün başlamasından 3 hafta sonrasına kadar veya antibiyotik başlanmasından 1 hafta sonrasına kadar bulaşıcıdır.

133 KLİNİK BELİRTİLER Prodromal (kataral/nezle) dönem Paroksismal (kentöz) öksürük dönemi İyileşme dönemi

134 1. Prodromal Dönem 2. Paroksismal öksürük dönemi 2-6 hafta Günde defa öksürük nöbetleri ( kısa, kesik kesik, boğulur gibi) Öksürükten sonra derin sesli nefes alma (ötme şeklinde) Nöbet sırasında hasta kızarır, morarır, gözleri fırlar, dil dışarı sarkar, kaygı dolu yüz ifadesi Öksürük nöbetinden sonra koyu yapışkan balgam Küçük çocuklarda kusma Nöbet çoğunlukla gece gelir Fazla aktivite, heyecan, kapalı yerler, çevre değişikliği nöbeti arttırır 3. İyileşme Dönemi 2-3 hafta 1-3 hafta Süt çocuklarında bu süre daha kısa

135 TANI Paroksismal dönemde öksürük nöbetlerinin görülmesi Nöbet esnasında flüge damlacıkları ve çıkarılan balgamdan alınan kültür Nazofarexten alınan kültür tanı için yardımcıdır

136 TEDAVİ Ufak bebekler ve ağır vakalar hastanede tedavi edilir Ateş varsa hasta yatakta tutulur Bulaşıcılık süresini kısaltmak için eritromisin 14 gün verilebilir Kortikosteroidlerden faydalanılır

137 HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİ Damlacık izolasyonu önlemleri Öksürük nöbetlerinin sıklığını azaltmak Öksürük nöbetlerinden sonra postural drenaj Solunum desteği (aspirasyon, oksijen verme) Sıvı elektrolit dengesi Hasta sessiz, sakin, temiz, havalandırılmış,ılık, güneş alan odada tutulur Ağız ve burun nöbet sonrası temiz su ya da sodyum bikarbonatlı su ile temizlenir Kusma olursa aspirasyon önlenir, gerekirse hasta aspire edilir Aspirasyonu önlemek için hasta, baş sağ yana gelecek biçimde yatırılır

138 Kusmadan sonra kirli ve ıslak kıyafetler değiştirilir Öksürük nöbeti sırasında hastaya ortopne pozisyon verilir Büyük çocuklarda arkadan karın desteklenerek öksürmede rahatlık sağlanır Şiddetli öksürük fıtığa neden olabileceği için karın sargısı önerilir Küçük çocuklarda ağızda kalan mukoid balgam eldiven giyilerek veya gazlı bez sodyum bikarbonatla ıslatılarak ağızdan çıkartılır Hastanın yeterli beslenmesi sağlanır. Besin ısı çok sıcak ya da soğuk olmamalıdır. Hasta sık aralarla az az beslenir. Beslenme kusmadan 20 dakika sonra yapılmalıdır Kusma şiddetli ise parenteral beslenme yapılır Sekonder enf açısında ateş takibi yapılır Solunum komplikasyonları gelişen siyanozlu çocuklarda buhar tedavisi yararlı olabilir.

139 KOMPLİKASYONLAR Solunum sistemi: Bronkopnömoni, atelektazi, mediastinal amfizem, bronşektazi, otitis media Sindirim sistemi: Kusma, rektal prolapsus, herniler MSS: Tetani,asfiksi, peteşiyal kanama, ensefalopati Kanamalar: Epistaksis, hemoptizi, subkonjuktival kanama, intrakranial kanama

140 KORUNMA Aktif korunma yolu aşılamadır. Boğmacalı vakalarda teması olanlara ilk gün eritromisin verilir

141 DİFTERİ

142 TANIM Oldukça bulaşıcı ve akut bir enfeksiyon hastalığıdır. Lokal psödomembranöz lezyonlar ve basilin salgıladığı ekzotoksine bağlı sistemik reaksiyonlarla karakterizedir.

143 ETYOLOJİ Corynebacterium Diphteriae Hareketsiz, sporsuz, gram(+) bir basilidir. Basil, ekzotoksin salgılar. Basil ekzotoksin salgılar. Toksin ısı, ışık ve antiseptik ajanlarla hızla harap olur.

144 EPİDEMİYOLOJİ Ilıman iklim Anne aşılı yada hastalığı geçirdiği ise anneden geçen antikorlarla bebek 6 ay bağışık olur. En fazla 2-8 yaş arasında görülür

145 Kuluçka Dönemi 1-7 gündür. Bulaşma Portör ya da hasta kişilerle yakın temas sonucu damlacık yolu ya da doğrudan bulaşır. Hastalar, atık ve lezyonlardaki basiller kayboluncaya kadar ( ort 2-4 hft), potörler 6 ay kadar basili saçabilirler Çiğ süt !!!!!!

146 KLİNİK BELİRTİLER Toksin doku hücrelerinde patolojik değişiklikler oluşturur Basiller nazofarenkse yerleşir Nekrotizan faktörler mukozada nekroza yol açar

147 Mukozada iltihabi ve eksüdatif bir reaksiyon oluşur Nekrotik epitel hücreleri, lökositler, eritrositler, fibrin ve basillerden oluşan psödömembran oluşur.

148 PSÖDÖMEMBRAN

149

150 DİFTERİNİN TİPLERİ 1.Tonsiller ve faringeal difteri Benign difteri Toksik difteri 2.Larinks difterisi 3.Burun difterisi

151 BENİGN DİFTERİ Kırıklık Psödömembran

152 TOKSİK DİFTERİ Bilinç bulanık, soluk, kollapsa eğilimli Toksik görünüm,nabız ipliksi ve hızlı, TA düşük Sezar yakalığı/boğa boynu (lenf bezlerin şişmesi sonucu boyun kalınlaşır, gövdeyle birleşerek kaybolur) Bazen hasta 6-10 gün içinde kaybedilir

153

154 Farinks ve tonsillerde siyaha çalan membran Nabız yüksek, tansiyon düşük Mortalite oranı çok yüksek

155 LARİNKS DİFTERİSİ Hafif ateş, ses kısıklığı, öksürük, dispne, retraksiyonlar Müdahale edilmezse hasta anoksiden kaybedilir

156 BURUN DİFTERİSİ Seröz burun akıntısı Toksemiye yol açmaz Hastalar enfeksiyonu yayarlar

157 TANI VE TEDAVİ Difteride, tedaviye erken başlamak çok önemlidir. Kesin tanı kültür sonuçlarıyla konulur fakat kültür sonucunu beklemeden tedaviye başlamak daha uygundur. Tedavide antitoksik serumlar ve antibiyotikler birlikte kullanılır.

158 HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİ Damlacık önlemleri alınır Hasta özel odaya alınır ve kesin yatak istirahati Yaşam belirtileri sık alınır Solunum desteği ( aspirasyon, buhar tedavisi, trakeostomi) Hidrasyon sağlanır Acil işlemler için hazırlık (trakeostomi) Trakeostomi bakımı Beslenmenin düzenlenmesi (yüksek kalorili yumuşak besinler verilir. İritasyona neden olacak besinler verilmez. Burun ve boğaz temiz tutulur Ağız bakımı Burun çevresi ve üst dudak yağlanarak tahrişlerden korunur

159 KOMPLİKASYONLAR Toksik miyokardit Felçler Otitis media, peritonsiler apseler

160 Korunma Hasta ile teması olanlara boğaz, burun kültürü yapılmalı Bağışıklık durumuna bakılmaksızın oral penisilin verilmeli Bağışıklama Enfeksiyonu geçirenlerde yeterli bağışıklık oluşmadığı için aşılanmalı Araç-gereçlere yönelik önlemler Solunum cihazlarında steril su kullanılmalı Solunum tüpü 48 saatte bir değiştirilmeli Nebülizerle kuru ve temiz tutulmalı Oda nemlendiricileri, klimaları dezenfekte/steril edilmeden kullanılmamalı Resüsitayon malzemeleri, trakesotomi malzemeleri steril olmalı

161 MENENJİTLER

162 TANIM Beyin ve omuriliği saran zarların, yani meninkslerin enflamasyonudur

163 Tipleri 1.Bakteriyel Menenjit 2.Tüberküloz Menenjit 3.Viral Menenjit

164 BAKTERİYEL MENENJİTLER

165 Tanım Çeşitli bakterilerin neden olduğu ateş, baş ağrısı, bulantı, kusma, ense sertliği gibi belirtiler gösteren meninkslerin akut inflamasyonudur.

166 Etyoloji Streptococcus pneumoniae Haemophilus influenza B grubu streptococcus Neisseria Menengitidis Escherichia coli Klebsiella Enterobacter proteus Staphylococcus aureus

167 Yenidoğan Döneminde Escherichia Coli B grubu streptokoklar

168 Süt çocuğu ve daha büyük çocuklarda Haemophilus influenza tip B Pnömokok Meningokok

169 Bulaşma Damlacık Kafa travmaları Sinüslere yapılan girişimler Otitis media Spina bfida Ventriküler şant

170 Kuluçka Süresi Ortalama 1-4 gündür.

171 KLİNİK BELİRTİLER Yenidoğan Döneminde Beslenme güçlüğü, emmede zayıflama, tartı kaybı Kusma ve diyare Hipotermi veya ateş

172 Sarılık Uyku hali, apne, siyanoz Fontanel kabarıklığı, zayıf tonda tiz ağlama Konvülsiyon

173 Süt Çocuğu ve Daha Büyük Çocuklarda Ateş, konvülsiyon Beslenme güçlüğü Kusma Baş ağrısı

174 Zayıf periferal dolaşım nedeniyle soğuk ve siyanozlu deri Fotofobi, deliryum, halüsinasyonlar Ense sertliği, Kernig, Brudzinski I ve Brudzinski II bulgusu

175 A.Ense Sertliği B.Kernig C.Brudzinski I

176

177 Meningokoksik menenjitte kapiller enflamasyon sonucu büyüklüğü değişebilen peteşi ve purpurik döküntüler Pnömokoksik menenjitte genellikle kronik akıntılı kulak iltihabı görülür.

178

179 TANI Lomber ponksiyon ile BOS incelemesi Kan kültürü Boğaz kültürü Meningokokların neden olduğu menenjitte peteşi ve purpurik deri lezyonlarının kazınması

180 KOMPLİKASYONLAR Nörolojik komplikasyonlar (sağırlık, körlük, paralizi, epileptik nöbetler) Beyin apseleri Ensefalit

181 Myokardit, perikardit Artrit (Meningokoksik menenjitte) DIC (Dissemine Intravaskuler Coagulopati)

182 DIC

183 VİRAL MENENJİTLER Tanım: Virüslerin neden olduğu selim bir sendromdur. Etken Çoğunlukla virüslerdir. Viral hastalıklardan sonra bir komplikasyon olarak Çeşitli hastalıklar sırasında (toksoplazmozis, sifiliz) Çeşitli aşılardan sonra (kuduz, boğmaca) oluşabilir.

184 Belirti ve Bulgular BOS’ta hafif protein artışı Makülopapüler döküntü Tanı: Lomber ponksiyon ile alınan BOS’un incelenmesi ile tanı konulur.

185 TÜBERKÜLOZ MENENJİT Tanım: Primer tüberküloz enfeksiyonundan 4-6 ay sonra ortaya çıkan, tüberkülozun en ağır komplikasyonu olan MSS enfeksiyonudur.

186 ETKEN Tüberküloz basili

187 HASTALIĞIN EVRELERİ Prodromal dönem Meningeal semptomlara geçiş (irritasyon) dönemi Paralizi ve koma dönemi

188 Prodromal dönem Hafif ateş Kusma Apati İştahsızlık Huy değişikliği Konstipasyon

189 Meningeal semptomlara geçiş (irritasyon) dönemi Yüksek ateş Uyku hali Fontanel kabarıklığı Kusma Konvülsiyon Ense sertliği, kernig, brudzinski bulguları Konuşma bozukluğu Tremor

190 Paralizi ve koma dönemi Şuur kapalı Solunum düzensiz Opistotonus pozisyonu Kranial sinir felçleri ve ölüm

191 TANI Anemnez Tüberkülin testinin pozitifliği Akciğer grafisinde tüberküloz bulgusu BOS ve mide suyunda Tüberküloz basili

192 BOSNormal Değerler Bakteriyel Menenjit Aseptik Menenjit Tüberküloz Menenjit Basınç (mm/su)70-200ArtmışNormal/Art mış Artmış RenkBerrakBulanıkBerrak Hücre sayısı (mm 3 ) 0-5Artmış Hücre CinsiLenfositLökositLenfosit Protein (100 ml)15-45 mgArtmışNormal/Art mış Çok artmış Şeker (100 ml)50-75 mgAzalmışNormalÇok düşük Klorür (lt) mEq Normal Düşük

193 MENENJİTLERDE TEDAVİ İnfluenza menenjit: Ampicilline+Chloramphenicol Meningokok menenjit: Penicilline G, Ampicilline, Seftriakson B grubu streptokok menenjit: Penicilline G ve Gentamisin

194 Pnömokok menenjit: Penicilline ya da Ampicilline Tüberküloz menenjit: 3 hafta veya daha fazla antitüberküloid ilaçlar (streptomisin, INH (izoniazid), Rifampisin, Ethambutol)

195 HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİ Tedavinin uygun dozda ve zamanında yapılması Meningokoksik menenjitte antimikrobial tedaviden 24 saat sonrasına kadar izolasyon uygulanması Nörolojik bulguların takibi

196 Ateş kontrolü Sıvı takibi DIC açısından izlem Bebeklerde baş çevresi ölçümü Kibas belirtilerinin izlemi

197 LP için gerekli işlemlerin yapılması Çevresel uyaranların azaltılması Başın 30 derece yükseltilmesi Yan yatar pozisyon verilmesi Deri ve ağız bakımı Konvülsiyon için önlemler

198 KORUNMA A.Meningokok ve H. İnfluenza Tip B enfeksiyonlarından korunmada, hasta ile yakın teması olanlara 2-4 gün süre ile Rifampisin verilir. Siprofloksasin, seftriakson da profilaksi amacıyla kullanılmaktadır.

199 Profilaksi Endikasyonları 1.Yakın Temaslılar Hastalığın başlangıcından önceki 7 gün süresince birlikte olunan ev halkı Hastaneye yatan bir hastanın solunum yolu sekresyonlarına kısa süreli direkt maruz kalmış temaslılar.

200 2.Kreş veya anasınıfı gruplarında vaka kümelenmesi görüldüğünde hem çocuklara hem de personele proflaksi yapılmalıdır. 3.İlköğretim okulları, lise ve üniversitelerde salgın görüldüğünde, vakaları içeren bir alt grup tanımlaması çok açık ve net olarak yapılmalı ve bu gruba proflaksi uygulanmalıdır.

201 B.H. İnfluenza Tip B aşısı C.Tüberkülozdan korunmada BCG D.Pnömokok aşıları E.Meningokok aşıları uygulanır

202 SARS

203 Tanım İngilizce “Severe Acute Respiratory Syndrome” kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltma olan SARS dilimize “Ani gelişen ciddi solunum yetmezliği hastalığı” olarak çevrilebilir.

204 Etken “SARS-cov adındaki coronavirüstür. Dış ortamda 24 saat canlı kalabilir Fiziksel etkenlerden etkilenir Dezenfektanlar etkilidir Ortam ısısı arttıkça dayanıklılığı azalır

205 Epidemiyoloji İlk kez 2002 kasım ayında Çin de ortaya çıkmıştır Kısa sürede Avrupa ve Kuzey Amerika’da epidemilere neden olmuştur Daha çok 15 yaş altında görülmüştür Bulaşıcılığı ve mortalitesi yüksektir.

206 Bulaşma Damlacık yolu Yakın temas Havayolu Kuluçka Dönemi: 2-10 gündür.

207 Klinik Belirtiler Hastalık 38 0C’nin üzerinde ateş ve titreme tablosu ile başlamaktadır. İshal, başağrısı, bitkinlik Boğaz ağrısı, kuru öksürük 2-7 gün içinde dispne, hipoksemi, akut solunum zorluğu tablosu (ARDS) Olguların bazılarında hipoksi ilerler ve mekanik ventilasyona ihtiyaç duyulabilir

208 Tanı ve Tedavi Tanı laboratuar bulgularına dayanılarak konulmaktadır. Tedavide, steroidler ve ribavirin kullanılmaktadır. Hastalarda, mekanik ventilasyon kullanılmakta ve diğer destekleyici tedaviler uygulanmaktadır.

209 KORUNMA İzolasyon Sağlık personelinin korunması Hastanın temas ettiği yüzeylerin dezenfeksiyonu Kişisel eşyaların paylaşılmaması

210 SARS hastalarının bulunduğu bölümü terk ederken alınacak önlemler Eldivenlerin çıkarılarak uygun çöpe atılması Başlığın çıkarılarak uygun çöpe atılması Koruyucu gözlüklerin çıkarılarak %70 alkolle silinmesi ve kağıt ambalajına saklanması Cerrahi önlüğün ve maskenin çıkarılarak uygun çöpe atılması Ellerin yıkanması

211 HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİ 1.Sıvı elektrolit dengesinin sağlanması 2.Vücut ısısının kontrol edilmesi 3.Solunum yolu açıklığının sağlanması 4.Enfeksiyon kontrolü

212

213 213


"1 SOLUNUM YOLU İLE ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE HEMŞİRELİK BAKIMI Hazırlayan Öğr. Gör. Sibel Serap CEYLAN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları