Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KÖMÜR. İ Ç İ NDEK İ LER KÖMÜR NED İ R? KÖMÜRÜN OLUŞUMU Kömürün oluşum evreleri KÖMÜRLEŞME OLAYI KÖMÜRLER İ N SINIFLANDIRILMASI KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ KÖMÜR.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KÖMÜR. İ Ç İ NDEK İ LER KÖMÜR NED İ R? KÖMÜRÜN OLUŞUMU Kömürün oluşum evreleri KÖMÜRLEŞME OLAYI KÖMÜRLER İ N SINIFLANDIRILMASI KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ KÖMÜR."— Sunum transkripti:

1 KÖMÜR

2 İ Ç İ NDEK İ LER KÖMÜR NED İ R? KÖMÜRÜN OLUŞUMU Kömürün oluşum evreleri KÖMÜRLEŞME OLAYI KÖMÜRLER İ N SINIFLANDIRILMASI KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ KÖMÜR YATAKLARI

3 KÖMÜR NED İ R? Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş olup, di ğ er kaya tabakalarının arasında damar haline uzunca bir süre (milyonlarca yıl) ısı, basınç ve mikrobiyolojik etkilerin sonucunda meydana gelmiştir.

4 KÖMÜR NASIL OLUŞUR ? Kömür, nebatların bataklık alanlarda birikmesi sonucu oluşan tabakaların de ğ işime u ğ raması neticesi meydana gelmiştir. Bu tabakalar üzerine çeşitli çökeltilerin birikmesi ve arz'ın hareketleri sonucu derinliklere gömülmüştür.

5 KÖMÜR NASIL OLUŞUR ? Gömülmüş olan bu nebatlar; artan ısı ve basınca maruz kaldıklarında bünyelerinde fiziksel ve kimyasal de ğ işikli ğ e u ğ rayarak kömüre dönüşürler. Bu proses milyonlarca yıl içinde gerçekleşerek kömürler organik olgunluklarına göre Linyit, Altbitümlü, Kömür, Bitümlü kömür ve Antrasit tiplerine ayrılırlar.

6 KÖMÜR NASIL OLUŞUR ? Linyit ve kısmen AltBitümlü kömürler genellikle yumuşak, kırılgan ve mat görünüştedirler. Bu tip kömürlerin ana özelli ğ i göreceli olarak yüksek nem içerirler ve karbon içerikleri düşüktür. Antrasit ve Bitümlü kömürler ise genellikle seert ve parlak görünüştedirler.

7 KÖMÜR NASIL OLUŞUR ? Göreceli olarak nem içerikleri düşük olup, karbon oranları yüksektir. Jeolojik olarak kömürlerin yaşları 400 milyon yıl ile 15 milyon yıl arasında de ğ işir. Genellikle yaşlı kömürler daha kalitelidir.

8 Kömür Oluşum evreleri: Kömür homojen olmayan, kompakt, ço ğ unlukla lignoselülozik bitki parçalarından meydana gelen, tabakalaşma gösteren, bataklıklarda oluşan, kahverengi ve siyah renk tonlarında olan, yanabilen, katı fosil organik kütlelerdir.

9 Kömür Oluşum evreleri: Kömürler yakıt hammaddesi oldukları gibi, de ğ işik amaçlarda (kok yapımı, kimyasal madde üretimi gibi alanlarda) da kullanılırlar. İ çersinde ço ğ unlukla C, az miktarda H - O - S ve N elementlerinin bulundu ğ u ama inorganik (kil, silt,,z elementleri gibi) maddelerinde olabildi ğ i bir maddedir.

10 Kömür Oluşum evreleri: Kömürler, bataklık ortamlarda, uygun (nemli ve sıcak iklimin bulunması, yeterli organik maddenin ortama gelmesi, bataklık suyunun Ph şartlarının 4-5 civarında bulunması, bataklı ğ ın malzeme gelimi ile birlikte aşa ğ ı do ğ ru çökelmesi, bataklı ğ ın zamana ba ğ lı olarak örtülmesi gibi) şartların sa ğ lanması durumunda, bitki parçalarının bozuşması, parçalanması, bataklık suyu ile bir jel haline gelmesi, bazı kimyasal reaksiyonlar sonucu bu organik malzemenin fiziksel ve kimyasal de ğ işikliklere u ğ raması sonucu meydana gelirler.

11 Kömürleri meydana getiren bataklıkların gelişti ğ i ortamlar; - Deltalar (en kalın kömür damarlarının oluştu ğ u ortamlardır), - Göller (Göl kıyıları, kalın kömür damarlarının meydana geldi ğ i uygun bataklık ortamlardır), - Lagünler ( Deniz etkisinin oldu ğ u ince kömür damarcıklarını meydana getirirler), - Akarsu taşma ovaları ( İ nce kömür damarcıklarını oluştururlar).

12 Kömürleşme ("Coalification") olayı Ço ğ unlukla bitkisel maddeler ya da bitki parçaları uygun bataklık ortamlarda birikip, çökelir ve jeolojik işlevlerle birlikte yer altına gömülürler. Yerin altında, bu organik kütleler, gömüldükten sonra, önceleri gömülmenin oluşturdu ğ u basınç şartları, daha sonrada ortamın ısısal şartlarından etkilenirler.

13 Kömürleşme ("Coalification") olayı Bu etkilenme sonucu bu organik maddenin bünyesinde fiziksel ve kimyasal de ğ işimler meydana gelir. Önceleri turba olarak adlandırılan ve kömürlerin ataları olarak bilinen bu organik maddeler zamanla daha koyu renklere sahip olur ve daha sert yapıya sahip olurlar.

14 Kömürleşme ("Coalification") olayı Sıcaklık ve basınç şartlarının bu kütlelere etkimesi sonucu, bu ortamdan, sırasıyla önceleri (turbadan- taşkömürü aşamasına kadar) su ve su buharı, karbon dioksit (CO2), oksijen (O2) ve en ileri aşamalarda hidrojen (H2) (antrasit aşamasında) uzaklaşır.

15 Kömürleşme ("Coalification") olayı Tabii ki bu süreçte ideal şartlar ve ortamın ısısal şartlarının uzun bir dönem içersinde (binlerce yıl) baskın olması ve artması gerekmektedir. yer ısısı her 30 metrede 10 C artmaktadır. Şüphesiz sıcaklık artışı ideal ve normal şartlar için geçerlidir.

16 Kömürleşme ("Coalification") olayı Bu şartların dışında (volkanik faaliyet, fay hareketleri, radyoaktif elementlerin bulundu ğ u ortamlarda) yerin ısısı ola ğ an üstü bir şekilde ve normalden çok fazla bir şekilde artmaktadır.

17 Kömürleşme ("Coalification") olayı Yerin ısısı arttıkça önceleri "turba" olarak adlandırılan ama kömür sayılmayan bu organik madde, önce "linyit" daha sonra "alt bitümlü kömür", sonra "taşkömürü", "antrasit" ve en sonunda şartlar uygun olursa "grafit" e dönüşür. Bu ilerleyen olgunlaşma sürecine "Kömürleşme ("Coalification")" denmekte, her seviyeye de "kömürleşme derecesi" ("Rank")" denmektedir.

18 Kömürlerin ("A.S.T.M") Sınıflaması Kömürler bir çok de ğ işik sınıflamalara tabi tutulurlar. Avrupalılar kömürü "sert kömür (linyit üzerindeki kaliteli kömürler)", "kahverengi kömür" olarak sınıflandırılırlar.

19 Kömürlerin ("A.S.T.M") Sınıflaması Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş olup, di ğ er kaya tabakalarının arasında damar haline uzunca bir süre (milyonlarca yıl) ısı, basınç ve mikrobiyolojik etkilerin sonucunda meydana gelmiştir.

20 Kömürlerin ("A.S.T.M") Sınıflaması Kömür, nebatların bataklık alanlarda birikmesi sonucu oluşan tabakaların de ğ işime u ğ raması neticesi meydana gelmiştir. Bu tabakalar üzerine çeşitli çökeltilerin birikmesi ve arz'ın hareketleri sonucu derinliklere gömülmüştür.

21 Kömürlerin ("A.S.T.M") Sınıflaması Gömülmüş olan bu nebatlar; artan ısı ve basınca maruz kaldıklarında bünyelerinde fiziksel ve kimyasal de ğ işikli ğ e u ğ rayarak kömüre dönüşürler. Bu proses milyonlarca yıl içinde gerçekleşerek kömürler organik olgunluklarına göre Linyit, Altbitümlü, Kömür, Bitümlü kömür ve Antrasit tiplerine ayrılırlar.

22 Kömürlerin ("A.S.T.M") Sınıflaması Linyit ve kısmen AltBitümlü kömürler genellikle yumuşak, kırılgan ve mat görünüştedirler. Bu tip kömürlerin ana özelli ğ i göreceli olarak yüksek nem içerirler ve karbon içerikleri düşüktür. Antrasit ve Bitümlü kömürler ise genellikle sert ve parlak görünüştedirler.

23 Kömürlerin ("A.S.T.M") Sınıflaması Göreceli olarak nem içerikleri düşük olup, karbon oranları yüksektir. Jeolojik olarak kömürlerin yaşları 400 milyon yıl ile 15 milyon yıl arasında de ğ işir. Genellikle yaşlı kömürler daha kalitelidir.

24 KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ : Kömürler, gerek meydana geliş zamanları, gerekse bileşimlerindeki karbon miktarı yönünden birbirinden ayrılırlar. Meydana gelişleri eski olan kömürlerin, ısıtma de ğ eri de o nispette yüksektir.

25 KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ : ANTRAS İ T : En eski ve karbon yönünden en zengin kömür çeşididir. Meydana geliş tarihi 300 milyon yıl geriye dayanan antrasitteki karbon yüzdesi 90-95’i bulur.

26 KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ : TAŞ KÖMÜR : Antrasit kadar eski olmamakla beraber milyon yıllık bir geçmişe sahip oldu ğ u tahmin edilmektedir. Karbon yüzdesi 80-90’ı bulur. (%75-90 arasın karbon, %3-5 arası oksijen ve %5-6 arası hidrojenden oluşurlar.)

27 KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ : L İ NY İ T L İ NY İ T : Daha oluşumunu tamamlamamış kömürlerdendir. Tahminen 60 milyon yıl önce meydana gelmeye başlayan linyitte su ve bu arada bir çok yabancı maddede bulunmaktadır. Karbon yüzdesi kadardır. (%65 kadar karbon, %25’ten çok oksijen, %5 hidrojen içerirler.)

28 KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ : TURBA : Bu kömüre daha çok bataklık yerlerde rastlanmaktadır. İ çindeki su miktarı yüksektir. Karbon yüzdesi ise 60’ı geçmez. (%60 kadar karbon, %30’dan çok oksijen ve %6 hidrojen içerirler.)

29 KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ : GRAF İ T : Karbon denilen kimyevi maddenin, tabiatta bulunan saf durumudur. Elmas’da saf bir karbon oldu ğ u halde aralarındaki fark grafitin kristalsiz bir yapıya sahip olmasıdır.

30 KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ : KOK : Gerçek anlamda bir kömür de ğ ildir. Tabiatta serbest halde bulunmaz, fabrikalarda taş kömürünün içindeki gazların çıkartılmasından sonra elde edilen kömürdür.

31 KÖMÜR YATAKLARI : KÖMÜR YATAKLARI: Kömür katmanlarının jeolojik oluşumu, bize kömürün yer kabu ğ unun 400 ile 4000 m. derinlikleri arasında yayılmış oldu ğ unu göstermektedir. Kömür yataklarına dünyanın hemen hemen her yerinde rastlanır. Polonya, Rusya ve Çin kömür yatakları yününden dünyanın en zengin ülkeleri arasında sayılırlar.

32 KÖMÜR YATAKLARI : KÖMÜR YATAKLARI: Yapılan tahminlere göre, dünyada 5544 milyon tonun üzerinde faydalanabilir kömür rezervlerinin bulundu ğ u hesaplanmıştır. En son araştırmaların neticelerine göre Türkiye’de 1,4 milyar ton taş kömürü, 7,6 milyar tonda linyit kömürü oldu ğ u kabul edilmektedir. Türkiye’nin yıllık üretimi 4 milyon tonun üzerindedir.

33 Kaynak : tml tml


"KÖMÜR. İ Ç İ NDEK İ LER KÖMÜR NED İ R? KÖMÜRÜN OLUŞUMU Kömürün oluşum evreleri KÖMÜRLEŞME OLAYI KÖMÜRLER İ N SINIFLANDIRILMASI KÖMÜR ÇEŞ İ TLER İ KÖMÜR." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları