Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Doç. Dr. Deniz İNAL İNCE Fizyoterapist Hacettepe Üniversitesi

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Doç. Dr. Deniz İNAL İNCE Fizyoterapist Hacettepe Üniversitesi"— Sunum transkripti:

1 Pulmoner Rehabilitasyonda Multidisipliner Ekip Üyelerinin Yaklaşımları: Fizyoterapistin Rolü
Doç. Dr. Deniz İNAL İNCE Fizyoterapist Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü

2 Çıkar çatışması beyanı
Son üç yıl içinde: Bir ticari kuruluşta çalışma, mal ortaklığı Danışmanlık, danışma kurulu üyeliği, uzman tanıklık Yazarlık, editörlük, moderatörlük, konuşma ücretleri Bağışlar (Araştırma-eğitim-cihaz) Kongre, toplantı sponsorluğu YOKTUR

3 Sunum planı Fizyoterapi değerlendirmesi Pulmoner rehabilitasyon
Fizyoterapi uygulamaları Özel uygulamalar Yoğun bakım Cerrahi Ev Tele-tıp Pulmoner rehabilitasyon Pulmoner rehabilitasyon ekibi Fizyoterapi WHO fonksiyon sınıflaması: Bozukluk, aktivite, katılım

4 Pulmoner Rehabilitasyon
“semptomları nedeni ile günlük yaşam aktiviteleri azalmış kronik solunum hastaları için kanıta dayalı çok disiplinli ve kapsamlı uygulamalar bütünüdür.” CO2 CO2 Kas Dolaşım Ventilasyon O2 O2 ATS/ERS Statement on PR. AJRCCM 2006;173:1390-3

5 Pulmoner rehabilitasyon
Hasta Doktor Diyetisyen Hemşire Sosyal Hizmet Uzmanı Psikolog Fizyoterapist Interaction between professionals for holistic approach to each individual patient in the PR

6 Pulmoner rehabilitasyon
Hasta Doktor Diyetisyen Hemşire Sosyal Hizmet Uzmanı Psikolog Fizyoterapist İletişim Şeffaflık İş birliği Kooperasyon Bilgilendirme: Sonuçlar, kazanımlar & değişiklikler Kayıt tutma Interaction between professionals for holistic approach to each individual patient in the PR

7 Fizyoterapi “Kişilerin fonksiyon, hareketliliğini geri getirmek, sürdürmeyi ve artırmayı amaçlayan ve böylece yaşam kalitesini en iyi duruma getirmeyi hedefleyen müdahale, hizmet ve öneriler bütünüdür” Chartered Society of Physiotherapy 2008

8 WHO Hastalık / Fonksiyon Sınıflaması
Vücut fonksiyonları / Yapı (Bozukluk) Ör: Havayolu obstrüksiyonu /konsolidasyon Aktivite / Egzersiz toleransı (Disabilite / Özür) Egzersiz sırasında nefes darlığı, yorgunluk Katılım (Handikap) Kendine bakım aktivitelerini yapamama, banyoya yürüyememe

9 Hasta değerlendirmesi
Bozukluk Katılım Aktivite

10 Hasta değerlendirmesi
SFT Akciğer grafisi Bozukluk Katılım Aktivite Egzersiz GYA Fiziksel aktivite Yaşam kalitesi

11 Egzersiz toleransı Maksimal egzersiz testi (KPET)
Değerlendirme Sonuç Maksimal egzersiz testi (KPET) - Koşubandı, bisiklet ergometresi - Sabit iş yükü/dereceli olarak  Fonksiyonel egzersiz testi - 6 dakikalık yürüme testi - Mekik yürüme testi  Egzersiz toleransı Egzersiz sırasında oksijen desteği Egzersiz eğitimi: Aerobik endurans, Periferik kas eğitimi

12 Solunum & iskelet kası kuvveti & enduransı
Değerlendirme Sonuç İzometrik kas kuvveti (Dinamometre) Ağız basıncı (MIP, MEP) Kas kuvveti & enduransı  Periferik kas eğitimi Üst ekstremite eğitimi Solunum kas eğitimi

13 Fiziksel aktivite Değerlendirme Sonuç
Anketler (Uluslar arası Fiziksel Aktivite Anketi, IPAQ) Aktivite günlüğü Akselerometre (Caltrac, Dynaport) Fiziksel Aktiviteye Katılım Durumu Ölçeği Fiziksel aktivite düzeyi  Fiziksel aktivite danışmanlığı Yaşam biçimi değişikliği Egzersiz eğitimi Fiziksel aktivite

14 Dispne & yorgunluk Değerlendirme Sonuç MMRC Borg skalası
Yorgunluk Şiddet Ölçeği (FSS), Yorgunluk etki Ölçeği (FİS) Öykü Dispne  Yorgunluk  Solunum eğitimi Egzersiz eğitimi: Endurans, Periferik kas, üst ekstremite GYA (FIM, Barthel), Enerji koruma teknikleri Şiddetli egzersiz dışında nefes darlığı yok. 1 Düz yolda hızlı yürürken veya hafif bir yokuşu çıkarken nefes darlığı var. 2 Nefes darlığı nedeniyle düz yolda kendi yaşındaki insanlardan daha yavaş yürüyor veya düz yolda kendi hızında yürürken nefes almak için durması gerekiyor. 3 Ortalama 100 metre veya birkaç dakika yürüdükten sonra nefes almak için durması gerekir. 4 Nefes darlığı nedeniyle ev dışına çıkamıyor veya giyinip soyunurken nefes darlığı oluyor. Hiç 0.5 Çok çok hafif 1 2 Orta 4 Şiddetli 6 Çok şiddetli 8 9 Çok Çok şiddetli MMRC BORG

15 Katılım Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi Hastanın kendi bakış açısı
Çok boyutlu Fiziksel fonksiyon Sosyal fonksiyon Mental fonksiyon

16 Yaşam kalitesi Değerlendirme Öykü Anketler - Hastalığa özel
Kronik Solunum Hastalıkları Anketi St George Solunum Anketi - Genel SF-36 NHP

17 Diğer BODE Sorun Değerlendirme Tanımlayıcı bilgiler
Yaş, Boy, Vücut ağırlığı Sigara öyküsü, İlaçlar, Oksijen kullanımı, Mental durum, Öykü Çok boyutlu değerlendirme BODE indeksi FEV1, 6DYT, MMRC, VKİ BODE Toplam:0-10 puan

18 Diğer Değerlendirme Sonuç Postür analizi Postür bozukluğu
Postür egzersizleri Germe & esneklik egzersizleri Manual terapi YSK kullanımı Bozuk solunum paterni Solunum paterni Solunum eğitimi NIMV Oskültasyon Anormal solunum sesleri Havayolu temizleme teknikleri Uygulama öncesi BD kullanımı Üst ekstremite NEH kısıtlanması Esneklik egzersizleri APTA, 2011

19 Sorunlar Bozulmuş havayolu temizlenmesi  Solunum işi
 Egzersiz toleransı  Akciğer volümleri  Fonksiyonel kapasite Yetersiz kişisel yönetim Yetersiz bilgi düzeyi Anksiyete / korku

20 Fizyoterapinin amaçları
Egzersiz toleransı & fonksiyonel kapasiteyi sürdürmek veya  Korku & anksiyeteyi  Nefes darlığı & solunum işini  Ventilasyonun yeterliliğini  Havayolu temizlenmesini  Bilgi & anlamayı  (Torasik) ağrıyı  Bott & Moran 1996

21 Fizyoterapinin amaçları
Egzersiz toleransı & fonksiyonel kapasiteyi sürdürmek veya  Korku & anksiyeteyi  Nefes darlığı & solunum işini  Ventilasyonun yeterliliğini  Havayolu temizlenmesini  Bilgi & anlamayı  (Torasik) ağrıyı  Bott & Moran 1996

22 Üst ekstremite eğitimi
Egzersiz eğitimi Endurans eğitimi Periferik kas eğitimi Üst ekstremite eğitimi

23 Aerobik: yürüme, bisiklet Süre En az 30 dk/gün Frekans
Endurans Eğitimi Şiddet KHmax % 60-90 VO2max % 50-80 Borg 4-6 Wmax >% 60 Tipi Aerobik: yürüme, bisiklet Süre En az 30 dk/gün Frekans 3-5 gün/hafta (2 süpervize seans) İlerleme Semptomlara göre Devamlılık Dereceli  Troosters et al. Eur Respir Mon 2006

24 Endurans eğitiminin etkileri
Zirve VO2  Egzersiz & GYA VO2  İş yükü kan laktat  Oksidatif kapasite  Semptomlar  Nöromusküler koordinasyon  Yaşam kalitesi  Sağlık hizmetleri kullanımı  Kendine güven  Motivasyon  O’Donnell DE et al 2007

25 Üst ekstremite eğitimi
Egzersiz eğitimi Endurans eğitimi Periferik kas eğitimi Üst ekstremite eğitimi

26 Periferik kas fonksiyonu
Hipoksi Quadriceps kas kuvveti % 30  Egzersiz kapasitesini (6DYT & VO2max) belirler Periferik kas enduransı   egzersiz kapasitesi  Erken kas yorgunluğu (+) İnflamasyon İnaktivite Malnutrisyon Komorbidite Hiperkapni Oksidatif stres ERS Simpson K 1992, Clark CJ et al 1996, Evans WJ. 1999

27 Periferik kas eğitimi Kuvvet Kas enduransı Egz. Tipi Dirençli
Şiddet (1 RM) % % 30-60 Tekrar sayısı 1-3 set,1-8 kez 1-3 set, kez Dinlenme 2-3 dk 1 dk Frekans 4-6 gün/hafta 2-4 gün/hafta ACSM, 2002

28 Dirençli egzersiz eğitiminin etkileri
Kasın oksidatif kapasitesi  Kapillarizasyonu  Kas enduransı  Egzersiz kapasitesi  Lif tipi değişir Kas kitlesi Kas kuvveti  Kemik mineral dansitesi  Fonksiyonel performans  Nici et al 2004

29 Nöromusküler elektrik stimülasyonu
Endurans & kuvvet eğitimine katılamama Kondüsyon  Terminal dönem Beslenme bozukluğu Egzersiz kapasitesi  Quadriceps kas kuvveti & enduransı  GYA sırasında dispne  Yaşam kalitesi  Quadriceps 6 hafta Neder et al 2002, Vivodtzev et al 2006

30 Üst ekstremite eğitimi
Egzersiz eğitimi Endurans eğitimi Periferik kas eğitimi Üst ekstremite eğitimi

31 Desteksiz üst ekstremite aktivitesi
VO2 VCO2, VE↑ KH ↑ Dispne ↑ YSK aktivitesi ↑ Hiperinflasyon ↑ Torakoabdominal asenkronizasyon Celli B 1994; Ries et al 2007 31

32 Üst ekstremite eğitimi
Egzersiz Eğitimi Üst ektremite egzersiz kapasitesi  Ventilasyon enerji harcaması  Ventilasyon  Celli B 1994; Ries et al 2007 32

33 Esneklik Germe: Eklem & yumuşak doku Solunum teknikleri ile kombine
Postür, toraks, gövde, alt ekstremite } APTA 2011

34 Fizyoterapinin amaçları
Egzersiz toleransı & fonksiyonel kapasiteyi sürdürmek veya  Korku & anksiyeteyi  Nefes darlığı & solunum işini  Ventilasyonun yeterliliğini  Havayolu temizlenmesini  Bilgi & anlamayı  (Torasik) ağrıyı  Solunum eğitimi Bott & Moran 1996

35 Solunum eğitimi-1 Torakal kafeste hiperinflasyonu 
Torakoabdominal hareketleri düzeltmek Solunum kas fonksiyonunu  Havayolu temizlenmesi  Akciğer volümlerini 

36 Solunum eğitimi-2 Hiperinflasyon  Gevşeme Pozisyonlama
Solunum kontrolü Pursed-lip solunumu Torakal ekspansiyon egzersizleri Pryor & Prasad 2008

37 Solunum eğitimi-2 Torakoabdominal hareketleri düzeltmek
Torakal ekspansiyon egz Kemer egzersizleri Pozisyonlama

38 Pozisyonlama Rahatlık Antigravite / postural tonus
Havayolu temizlenmesi Solunum mekaniklerini düzenleme V/Q uyumu

39 İnspiratuar kas eğitimi
Solunum kas fonksiyonunu  İnspiratuar kas eğitimi Egz. Tipi İzokinetik Şiddet Pimax >% 30 Süre 30 dk/gün, 5 hafta Frekans 5 gün/hafta Geddes et al 2005, Gea JG 2006

40 İnspiratuar kas eğitiminin etkileri
İnspiratuar kas kuvveti & enduransı  Egzersiz kapasitesi  Dispne  Tip I kas lifleri  Sarkomer boyu  Mitokondri konsantrasyonu  Diyafragmada yorgunluğa direnç (+) Yaşam kalitesi ??? Geddes et al 2005

41 Teknik destek & düzenleme
Ambulatuar oksijen - SpO2  90% - Egzersizde FiO2  Uygun solunum teknikleri Aralıklı eğitim Mobilite yardımcıları NIMV desteği - Aşırı dispne - Periferal & solunum kas yorgunluğu }

42 Fizyoterapinin amaçları
Egzersiz toleransı & fonksiyonel kapasiteyi sürdürmek veya  Korku & anksiyeteyi  Nefes darlığı & solunum işini  Ventilasyonun yeterliliğini  Havayolu temizlenmesini  Bilgi & anlamayı  (Torasik) ağrıyı  Bott & Moran 1996

43 Havayolu temizlemesi & ventilasyonu  Ekspiratuar akış hızını 
volümü  Yavaş ekspirasyon İnspiratuar volümü  Ossilasyon Aspirasyon Otojenik drenaj Mobilizasyon/ Egzersiz Pozisyonlama Perküsyon Öksürme / huffing Vibrasyon/ Shaking Pozisyonlama Pozisyonlama Solunum egzersizleri Flutter / Acapella RC Cornet Manual & mekanik yardımlı öksürme CPAP İnsentif spirometre IPV/HFO PEP Noninvaziv ventilasyon ASTD Manual hiperinflasyon Gosselink R 2008

44 İnspiratuar volümü  Mobilizasyon Egzersiz Pozisyonlama
Solunum egzersizleri İnsentif spirometre NIVM Maual hiperinflasyon

45 Mobilizasyon

46 Ekspiratuar akış hızı 
Pozisyonlama Öksürme/huffing Zorlu ekspirasyon tekniği (ZET) Manual yardımlı öksürme (MAC) Mekanik yardımlı öksürme ZET PD Cough assist MAC

47 Ossilasyon Perküsyon Vibrasyon, shaking Flutter, Acapella, RC cornet
İntrapulmoner perküsif basınç (IPV) Yüksek frekanslı göğüs ossilasyonları (HFO, Vest, Hayek) RC Cornet Flutter IPV Acapella Hayek Vest

48 Ekspiratuar volümü  Pozisyonlama CPAP PEP ezPAP PEP CPAP PEP EzPAP

49 Fizyoterapinin amaçları
Egzersiz toleransı & fonksiyonel kapasiteyi sürdürmek veya  Korku & anksiyeteyi  Nefes darlığı & solunum işini  Ventilasyonun yeterliliğini  Havayolu temizlenmesini  Bilgi & anlamayı  (Torasik) ağrıyı  Bott & Moran 1996

50 Eğitim-1 Başa çıkma stratejileri Nefes darlığının kontrolü
Havayolu temizleme teknikleri Stres yönetimi Gevşeme teknikleri Enerji saklama / kendine bakım /GYA Akut alevlenmeden kaçınma Yardım isteme zamanı Garrod R 2003, CSP

51 Eğitim-2 Bilgi Destek Anatomi, patofizyoloji
Egzersizin & fiziksel aktivitenin yararları Gevşeme Solunum egzersizleri Bronşial drenaj Solunum eğitimi ve enerji koruma Oksijen / ambulatuar İnhaler teknikleri Akut alevlenme yönetimi Destek Yürüme & mobilite yardımcıları Ev düzenlemeleri Sağlık yaşam alışkanlıkları Kişisel yeterlilik Kişisel yönetim Garrod R 2003, CSP

52 Dispne pozisyonları & Enerji saklama teknikleri
Velloso et al 2006

53 Ev düzenlemeleri Yataklar & ilgili yardımcılar Banyo & tuvalet Zemin
Erişim - Kapılar - Asansörler

54 Fizyoterapinin amaçları
Egzersiz toleransı & fonksiyonel kapasiteyi sürdürmek veya  Korku & anksiyeteyi  Nefes darlığı & solunum işini  Ventilasyonun yeterliliğini  Sekresyonları mobilize etmek Bilgi & anlamayı  (Torasik) ağrıyı  Bott & Moran 1996

55 Ağrı kontrolü Postür & egzersiz Manual teknikler
Elektrofiziksel modaliteler Akupunktur, Acupressure

56 ÖZEL UYGULAMALAR Cerrahi Yoğun bakım Evde bakım Tele-tıp

57 Yoğun bakım Sistemik inflamasyon Dekondüsyon Periferal kas zayıflığı
İnaktivite Sepsis Kontrollü MV Hiperglisemi Malnutrisyon İlaçlar Denervasyon Sistemik inflamasyon Dekondüsyon Periferal kas zayıflığı Myopati & nöropati Mikrovasküler disfonksiyon Atelektazi, Kaşeksi Ayrılamama Uzun rehabilitasyon Hastane harcamaları Uzun dönem sonuçlar ERS 2007, Vitacca M. Dejonghe 2002, DeJonghe 2007

58 YBÜ’de pulmoner fizyoterapi
Progresif mobilizasyon Pozisyonlama Havayolu temizleme teknikleri Solunum yeniden eğitimi İnspiratuar kas eğitimi Egzersiz eğitimi Üst ekstremite eğitimi

59 Cerrahi Kısıtlanmış mobilite & Yatak istirahati Patofizyoloji
Eşlik eden sorunlar İlaçlar Pre-morbid fonksiyonel durum Anestezi Yaşam biçimi Cerrahi prosedür Kısıtlanmış mobilite & Yatak istirahati FRC  Akut post-op ağrı Spontan hareket  Ventilasyon  Etkisiz öksürük Periodik hipervent  Kooperasyon  Frenik sinir irritasyonu Atelektazi Mukosiliar temizlenme  Ağrı WOB  Solunum zorluğu Hipoksemi Kalıcı FRC  Yaş, Sigara, Akciğer hastalığı, DM, Obesite, NMS hastalık

60 Postoperatif fizyoterapi
1 Mobilizasyon & aktivite 2 Pozisyonlama 3 Solunum kontrolü 4 Zorlu ekspirasyon manevraları 5 Gevşeme & enerji koruma 6 NEH 7 Postüral drenaj 8 Manual teknikler 9 Aspirasyon Dean E, 2006

61 Evde Pulmoner Rehabilitasyon
Tedavi Güvenlik Transfer Ambulasyon Tedavi Egzersiz Eğitim Pozitif yönlendirme Optimal sağlık Fonksiyon Aktif yaşam Evde PR Hastane Başlangıç Primer / sekonder solunum hastalığı Yeni hastalık/ yaralanma Yatak istirahati Erken taburculuk Endurans  Sağlık bakımında süreklilik Güell R. Breathe 2008

62 Tele-tıp & fizyoterapi
Hizmet sağlayıcılar Fizyoterapi Evde egzersiz eğitimi Eğitim Solunum eğitimi Havayolu temizleme teknikleri …. Hasta Teknoloji

63 Fizyoterapistin rolü Periferal kas Ventilatuar kuvveti
Akciğerlerde oksijen transportu Periferal kas kuvveti Anksiyete Motivasyon Kardiyo- vasküler Ventilatuar Solunum kas zayıflığı Hiperinflasyon Hipoksi/Hiperkapni Egzersiz sırasında? İnsp kas eğitimi Pozisyonlama Rollator NİMV Aktif ekspirasyon Pursed-lip solunumu Kas eğitimi NMES Endurans eğitimi Aralıklı eğitim Destek O2 Gevşeme Eğitim Gosselink 2008, KNGF

64 Kanıta dayalı sonuçlar
Akut lobar atelektazi Sekresyonların atılımı Komplians  Alveollerin solunuma yeniden katılımı Havayolu direnci  Gaz değişimi VAP insidansı  YBÜ süresi  IMV süresi  NIV süresi  64

65 Kanıta dayalı uygulama
Sorun Uygulama Düzey Havayolu temizlenmesi PEP, NIV Manual hiperinflasyon Nazotrakeal aspirasyon Perküsyon/vibrasyon Mekanik yardımlı öksürme A B C Atelektazi CPAP, NIV İnsentif spirometre, Pozisyonlama Kinetik terapi Hipoksemi CPAP, NIV, Pozisyonlama Solunum kas zayıflığı İnspiratuar kas eğitimi Dispne, Solunum işi  NIV Periferal kas zayıflığı Mobilizasyon Egzersiz eğitimi NMES ARDS Pozisyonlama Pnömoni NIV, CPAP Gosselink 2008, Bott 2010

66 Teşekkür ederim


"Doç. Dr. Deniz İNAL İNCE Fizyoterapist Hacettepe Üniversitesi" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları