Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Laboratuvar Normokrom normositer anemi Lökopeni Trombositopeni LDH BUN Kreatinin Transaminazlar İndirekt bilirubin 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Laboratuvar Normokrom normositer anemi Lökopeni Trombositopeni LDH BUN Kreatinin Transaminazlar İndirekt bilirubin 1."— Sunum transkripti:

1 Laboratuvar Normokrom normositer anemi Lökopeni Trombositopeni LDH BUN Kreatinin Transaminazlar İndirekt bilirubin 1

2 Komplikasyonlar Plasmodium falciparum sıtması -Serebral malaria (nöbet ve koma) -Akut böbrek yetmezliği -Akciğer ödemi -Tropikal splenomegali Plasmodium vivax sıtması – Geç dönemde dalak rüptürü Plasmodium malaria – İmmünkompleks glomerulonefriti 2

3 Plasmodium türlerinde özellikler 3 FalciparumVivaxOvaleMalaria Gametosit Muz şeklinde (tanı koydurucu) yuvarlak Eritrositler Her yaştan eritrosit Normal çapta eritrosit Membranda çıkıntılar Maurer lekeleri Genç eritrositler Eritrositler büyür, şekilleri bozulur Schüffner lekeleri Genç eritrositler Eritrositler büyür, şekilleri bozulur Schüffner lekeleri Yaşlı eritrositler Eritrositler küçük- normal Ziemann tanecikleri İnkübasyon gün12-18 gün gün (yıllar) Ataklar saat48 saat 72 saat Relaps YokHipnozoitler tedavi edilmezse ilk 6 ay sık Yok Diğer En ciddi sıtma şekli Ölümcül Türkiyede yerli olgularda en sık Transfüzyon ilişkili sıtmada en sık

4 Gebelikte sıtma Maternal anemi Bozulmuş fötal gelişim Spontan düşük Prematür doğum Düşük doğum ağırlığı Konjenital sıtma Neonatal ölüm Maternal ölüm 4

5 Sıtma tanısı Kalın damla-ince yayma – P. falciparum P. vivax’tan ayrılmalı Density gradient yöntemi Serolojik testler: Güvenilir değil ! P. falciparum sıtmasında ELISA Histidine-rich protein-2 (HRP-2) aranması DNA probe+RIA+(PCR) Kromatografik yöntemler Fluoresan mikroskopi……… 5

6 Kalın damla-İnce yayma 6

7 7 PLASMODıUM FALCıPARUM SıTMASı Muz şeklinde dişi gametosit PLASMODıUM FALCıPARUM SıTMASı Eritrosit içinde multipl trofoziod SİVRİSİNEK TÜKRÜK BEZİNDEN SPOROZOİDLER

8 SITMA TEDAVİSİ 8

9 WHO Sıtma tedavi rehberi,

10 Antimalaryal ilaçlar WHO Malaria Treatment Guideline

11 Sıtma tedavisi, Ana ilkeler Sıtma türü? (vivax-falciparum?.....) Etkenin alındığı bölge? Hastalık şiddeti? (unkomplike-şiddetli?) Hastanın yaşı? Alt hastalıklar? Eşlik eden faktörler? (hamilelik, G-6-PD?) İlaç alerjisi?? Diğer ilaçlar??? Sıtmanın sık görüldüğü bölgeler: – Komplike değilse ayakta takip ve tedavi – Şiddetli sıtma ise hastanede tedavi Nadir sıtma bölgelerinde hastaneye yatırılmalı 11

12 Antimalaryal direnç tarihi İLAÇKullanıma girişi (yıl) Direnç gelişimi (yıl) Fark (yıl) Kinin Klorokin Proguanil Primetamin- sülfadoksin Meflokin Atovakon Lancet Inf Dis 2:209,

13 Klorokin ve Sülfadoksin-Primetamin direnci Klorokin direnci Primetamin-Sülfadoksin Her ikisi 13

14 P.vivax ve P.ovale standart tedavisi, Türkiye Klorokin sülfat (>15 yaş) – Başlangıçta 1 g= 4 tb (600 mg baz), – 6. saatte 0,5 g= 2 tb (300 mg baz) – 24. saat, 48. saat, 7. ve 14. günlerde 2 tb – Çocuk dozu: 10 mg/kg, sonra 5 mg/kg Primakin sülfat (>15 yaş) – 14 gün süre ile günde 26,3 mg (15 mg baz)=1 tb – Çocuk dozu: 0.3 mg/kg G-6-PD enzim eksikliğinde kontrendike – Türkiye’de %1-10 arasında 14

15 P.vivax ve P.ovale sıtmasında izlem Tüm hastalar: – Tedavinin 7., 14. ve 28. günlerinde ince yayma ve kalın damla Gebeler: – Primakin kontrendike – Gebelik sonuna kadar 15 günde bir kan yaymasıyla izlenmeli – Plasmodium varsa 3 günlük klorokin tedavisi – Emzirmeyenlerde doğumdan sonra, emzirenlerde bebek altı aylık olduktan sonra parazite bakılmaksızın radikal tedavi 6 aylıktan küçük bebekler: – 3 günlük klorokin tedavisinden sonra 15 günde bir kan yayması – Plasmodium varsa 3 günlük klorokin tedavisi – Bebek 6 ayını doldurduğunda radikal tedavi 15

16 İmporte sıtma tedavisi, Türkiye Sıtma kazanılan ülkede direnç yoksa (falciparum, vivax, malaria); – Artemeter-lumefantrin + Primakin – Meflokin/Kinin + Primakin Non-komplike falciparum sıtması; – Artemeter-lumefantrin/Kinin + Tetrasiklin Komplike falciparum sıtması (bilinci bozuk hastalar); – Artesunat (önerilen)/Artemeter- lumefantrin/Kinin + Tetrasiklin Ozbilgin et al. Acta Topica

17 Non-komplike P. falciparum sıtması (1) Artemisinin bazlı kombinasyon tedavisi; – İlk seçenek tedavi Artemeter (20 mg)-lumefantrin (120 mg) (>35 Kg) – 4 tablet başlangıç dozu – 8 saat sonra 4 tablet – Takip eden 2 gün 2X4 tablet (Toplam 24 tablet) Artesunat (100 mg)-Amodiakin (270 mg) – 4 mg/Kg/gün + 10 mg/Kg/gün (Toplam 3 gün) Artesunat (50 mg)-Meflokin (250 mg) – 4 mg/Kg/gün(3 gün) mg/Kg/gün (Toplam 3 gün) Artesunat (50 mg) ve sulfadoksin (500 mg)-pirimetamin (25 mg) – 4 mg/Kg/gün(3 gün) + 25/1.25 mg/Kg (Tek doz) Dihidroartemisinin(40 mg)-Piperakin (320 mg) – 4 mg/Kg/gün(3 gün) + 18 mg/Kg/gün (Toplam 3 gün) Artesunat ve tetrasiklin/doksisiklin/klindamisin – 2 mg/Kg/gün + 16mg/Kg/gün veya 3.5 mg/Kg/gün veya 20 mg/Kg/gün (7 gün) – İkinci seçenek tedavi; Artesunat/Kinin-tetrasiklin/doksisiklin Artesunat/Kinin-klindamisin KOMBİNEKOMBİNE 17

18 Non-komplike P. falciparum sıtması (2) Özel durumlarda tedavi; – Gebe kadın ilk trimester Kinin 650 mg 3X1 (7 gün) Kinin (650 mg)-Klindamisin (po) – 3X1 (po) + (20 mg/Kg/gün) (7 gün) Artesunat-klindamisin – 2 mg/Kg/gün+ (20 mg/Kg/gün) (7 gün) – Gebe kadın 2-3ncü trimestre Artesunat-klindamisin – 2 mg/Kg/gün+ (20 mg/Kg/gün) (7 gün) Laktasyonda (tetrasiklinler hariç aynı ilaçlar) 18

19 Non-komplike P. falciparum sıtması (3) Özel durumlarda tedavi; – Çocuklar < 5 yaş çocuklarda ilaç güvenliği belli değil Artemisinin kombinasyonları güvenli gibi – Problem ilave ilacın güvenliliği Pirimetamin-sulfadoksin ilk haftalarda verilmemeli Primakin ilk ayda verilmemeli Tetrasiklinler <8 yaş verilmemeli İlaç dozları? Oral alamayanlarda rektal artesunat etkili 19

20 Non-komplike P. falciparum sıtması (4) Özel durumlarda tedavi; – Endemik bölgelerden dönenlerde tedavi; Atovakuon + proguanil – (15 mg/Kg/gün + 6 mg/Kg/gün (Toplam 3 gün) Artemeter-Lumefantrin Dihidroartemisinin + piperakin Kinin + Doksisiklin/Klindamisin Halofantrin kardiyotoksik (First-line ilaç değil) 20

21 Şiddetli P. falciparum sıtması, Tanım (En az biri) Bilinç bozukluğu/Koma Bitkinlik (Düşkün, oturamayan, yürüyemeyen, beslenemeyen) Konvülziyon (>2 kez/24 saat) Solunum bozukluğu (ARDS) Şok (TA <70 mmHg) Sarılık ve vital organ yetmezliği Hemoglobinüri Spontan kanama Pulmoner ödem (Radyolojik) Hipoglisemi (< 40 mg/dl) Metabolik asidoz Şiddetli anemi (Hb <5 g/dl) Hemoglobinüri Hiperparazitemi Sıtma bulaşı düşük alanlar: >%2/ /μl Sıtma bulaşı yüksek alanlar: > 5%/ /μl Hiperlaktatemi (> 5 mmol/L) Böbrek yetmezliği WHO Malaria Treatment Guideline

22 Şiddetli P. falciparum sıtması, Tedavi Tedaviyle mortalite %100’den %15- 20’lere düşer İV artesunat tedavisi İV kinin tedavisine göre hem erişkinler, hem de çocuklarda ölüm riskini ve hipoglisemiyi azaltıyor İki yaş gurubunda da nörolojik sekel açısından fark yok WHO Malaria Treatment Guideline

23 Şiddetli P. falciparum sıtması, Tedavi Tedavi komponentleri; – Hastanın klinik değerlendirilmesi – Özgül antimalaryal ilaçlar (İV/Rektal) Kinin, Kinidin Artesunat, Artemeter, Artemotil Klorokin, İV (kullanılmıyor) Pirimetamin-sulfadoksin, İM (önerilmiyor) – Ek ilaçlar – Destek tedavisi WHO Malaria Treatment Guideline

24 – 169 mg kinin bisülfat (po) – 122 mg kinin dihidroklorür (IV) – 111 mg kinin hidroklorür (IV) 100 mg Kinin – 121 mg kinin sulfat (po) – 160 mg kinin glukonat (IM) PO form: 600 mg 8 saatte bir IV form: 20 mg/Kg (baz) yükleme dozunu takiben 8 mg/Kg (8 saatte bir) (7 gün) IM form: 12.8 mg/Kg (baz) 12 saatte bir (7 gün) Şiddetli P. falciparum sıtması, Kinin 24

25 Şiddetli P. falciparum sıtması, Kinidin-glukonat Kinin alternatifi (IV) ABD’de kullanımda Kardiyotoksik – Yavaş infüzyon yapılmalı – EKG monitorizasyonu yapılmalı – 6.25 mg baz/Kg (=10 mg tuz/kg) yükleme dozu IV – mg baz/Kg/dakika 24 saat devamlı infüzyon 25

26 Şiddetli P. falciparum sıtması, Artesunat Oral doz: – mg yükleme – 100 mg/gün 2-4 gün süreyle İV/İM dozu: – 120 mg yüklem – 4, 24 ve 48. saatlerde 60 mg – Tedavi 5 güne uzatılabilir Rektal doz: – < 40 Kg 100 mg (tek supp) – Kg 400 mg (tek supp) – Kg 800 mg (2 supp) – > 80 Kg 1200 mg (3 supp) 26

27 Şiddetli P. falciparum sıtması, Tedavi Hasta oral almaya başladığında – Non-komplike falciparum sıtması tedavisi: Artemeter (20 mg)-lumefantrin (120 mg) (>35 Kg) Artesunat (100 mg)-Amodiakin (270 mg) Artesunat (50 mg)-Meflokin (250 mg) Artesunat (50 mg) ve sulfadoksin (500 mg)-pirimetamin (25 mg) Dihidroartemisinin(40 mg)-Piperakin (320 mg) Artesunat ve tetrasiklin/doksisiklin/klindamisin 27

28 Karaciğer-Böbrek yetmezliğinde doz ayarlaması Artemisinin deriveleri – Kc ve böbrek yetmezliğinde aynı dozlar verilebilir Kinin ve Kinidin – Kc ve böbrek yetmezliğinde 48 saatten sonra günlük dozun 1/3’ü – Hemodiyaliz ve hemofiltrasyonda doz ayarlaması gerekmez 28

29 Hamilelikte şiddetli P. falciparum sıtması, Tedavi 2-3ncü trimester gebelerde mortalite %50 Şiddetli sıtma, hipoglisemi ve pulmoner ödem insidansı yüksek Fetal ölüm erken doğum insidansı yüksek Parenteral artesunat 2-3ncü trimesterde first- line – Parenteral kinin ile hipoglisemi sık 29

30 P. vivax, P. ovale, P. malaria Tedavisi P. ovale ve P. malaria klorokine duyarlı P. vivax genellikle klorokine duyarlı – Endonezya, Peru ve Okyanusya’da dirençli Klorokin-duyarlı P. vivax sıtmasında tedavi: – Klorokin ve primakin 30

31 Non-komplike klorokin-dirençli P. vivax sıtması tedavisi Artemisinin bazlı kombinasyon tedavisi – Artemisininler + Amodiakin/Meflokin/Piperakin – Artesunat + Pirimetamin-Sulfadoksin kullanılmamalı ! – Karaciğer stage için Primakin eklenmeli (Uzakdoğu olgularına iki kat dozda verilmeli) 31

32 Şiddetli P. vivax sıtması tedavisi P. vivax sıtması genelde benign karakterli – Serebral malaria – Şiddetli anemi, trombositopeni ve pansitopeni – Sarılık – Dalak rüptürü – Akut renal yetmezlik – ARDS Gelişebilir….. Mekanizma?!!! Tedavi şiddetli falciparum sıtması gibi! 32

33 Korunma Özgül olmayan korunma yöntemleri – Fiziksel, kimyasal yöntemler, biyolojik vektör ile savaş Profilaksi – Kemoprofilaksi, Vaksinoprofilaksi -Vaksinoprofilaksi – P. falciparumda RTS,S/AS02D (sirkumsporozoid protein aşısı İnfantlarda 8,12,16ncı haftalarda birer doz yapılmış, son dozdan sonraki 6 ay içinde %65 koruma sağlamış 5-17 aylıklarda son dozdan sonraki 8 ay sürede %55 koruma sağlamış 33

34 Kemoprofilaksi 34 İlk tercihAlternatif Klorokin duyarlı KlorokinMeflokin Doksisiklin Atovakuan- proguanil Klorokin dirençli Meflokin Atovakuan-proguanil Doksisiklin Primakin Klorokin+proguanil Klorokin ve meflokin dirençli Doksisiklin Atovakuan+proguanil

35 35 İlaçDozSüre Klorokin Haftada bir 300 mg1 hafta önce- 4 hafta sonra Meflokin (Lariam) Haftada bir 250 mg1 hafta önce- 4 hafta sonra Doksisiklin 100 mg/gün1 gün önce- 4 hafta sonra Atovakuan+proguanil (Malaron) 1 tablet/gün (250mg+100mg) 1 gün önce- 4 hafta sonra Primakin 30 mg/gün1 gün önce- 1 hafta sonra Klorokin+proguanil Klorokin 300 mg/hfta Proguanil 200mg/g 1 hafta önce- 4 hafta sonra

36 Antimalaryal ilaçlar Kinolin bileşikleri – Klorokin, Primakin, Meflokin, Kinin, Amodiyokin, Halofantrin Antifolatlar Primetamin ve Sulfonamidler Artemisinin bileşikleri Kinghasu Ribozomal inhibitörler Tetrasiklin ve Klindamisin 36

37 Klorokin Ferriprotoporfirin IX’e bağlanıp, polimerizasyonu engelleyerek hemozoin oluşumunu önler* Klorokine duyarlılık** – S: iyileşme – RI:Paraziteminin kaybolup - 28 gün içinde tekrar ortaya çıkması – RII:Parazitemide tamamen yok olmadan, azalma – RIII:Parazitemide değişiklik yok Duyarlı falciparum, vivax, malaria, ovale ve knowlesi tedavisinde kullanılır Direnç mekanizması ** – P. falciparum’da ilacı dışarı atan pompa – P. vivax (?) *Lancet Inf Dis 1:242, 2001 **Mandell, 2187,

38 Primakin Doku şizontositi P. vivax ve P. ovale sıtmasında kullanılır P. knowlesi sıtmasında klorokin ile birlikte kullanılıyor Hamilelerde ve G-6-P-D enzim eksikliğinde kontrendike G-6-P-D enzim eksikliğinde – Haftada bir mg doz (8 hafta süreyle) 38

39 Kinin Klorokin dirençli P. falciparum sıtmasında ilk seçenek – Alternatif ilaçlar: Doksisiklin, tetrasiklin, primetamin- sulfadoksin, klindamisin – 169 mg kinin bisülfat (po) – 122 mg kinin dihidroklorür (IV) – 111 mg kinin hidroklorür (IV) 100 mg Kinin – 121 mg kinin sulfat (po) – 160 mg kinin glukonat (IM) PO form: 600 mg 8 saatte bir IV form: 20 mg/Kg (baz) yükleme dozunu takiben 8 mg/Kg (8 saatte bir) (7 gün) IM form: 12.8 mg/Kg (baz) 12 saatte bir (7 gün) 39

40 Kinidin-glukonat Kinin alternatifi (IV) ABD’de kullanımda Ağır P.falciparum sıtmasında kullanılır Kardiyotoksik – Yavaş infüzyon yapılmalı – EKG monitorizasyonu yapılmalı 40

41 Atovaquon-Proguanil 250 mg atovaquon+100 mg proguanil içeren tabletleri var Sıtmanın bütün formlarına etkili Atovaquon parazitin elektron transportunu, proguanil ise protein metabolizmasını bozar En önemli yan etkisi bulantı, kusma, diyare ve baş ağrısı Böbrek yetmezliği, <11 Kg çocuklarda ve hamilelerde kontrendike 41

42 Meflokin Kinin ile benzer kimyasal yapıda Kan şizontositi Parazitik vakuolda pH değişiklikleri yapar Dirençli sıtma olgularında hem profilakside hem de tedavide kullanılır Erişkinlerde 1250 mg tek doz 6 aydan büyük çocuklar mg/kg saatte iyileşme olmazsa tedavi yenilenmemeli (alternan ted. verilir) 42

43 Artemeter-Lumefantrin Akut, komplike olmayan P. falciparum sıtmasında kullanılır 20 mg artemeter/120 mg lumefantrin içeren tableti var İki ilaç da parazitte nükleik asit ve protein sentezini inhibe eder 35 Kg üzerindekilere – 4 tablet başlangıç dozu – 8 saat sonra 4 tablet – Takip eden 2 gün 2X4 tablet (toplam 24 tablet) 43

44 Artesunat Artemisinin derivesi Oral, intravenöz ve supozituar formda Kamboçya’da direnç var Oral doz: – mg yükleme – 100 mg/gün 2-4 gün süreyle İV/İM dozu: – 120 mg yükleme dozu – 4, 24 ve 48. saatlerde 60 mg – Tedavi 5 güne uzatılabilir Rektal doz: – < 40 Kg 100 mg (tek supp) – Kg 400 mg (tek supp) – Kg 800 mg (2 supp) – > 80 Kg 1200 mg (3 supp) 44

45 Bitti


"Laboratuvar Normokrom normositer anemi Lökopeni Trombositopeni LDH BUN Kreatinin Transaminazlar İndirekt bilirubin 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları