Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yrd. Doç. Dr. Engin I. ERDEM Abant İzzet Baysal Üniversitesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yrd. Doç. Dr. Engin I. ERDEM Abant İzzet Baysal Üniversitesi."— Sunum transkripti:

1 Yrd. Doç. Dr. Engin I. ERDEM Abant İzzet Baysal Üniversitesi

2  2014 yılının son çeyreğinde ABD ekonomisinin beklenenden fazla büyüdüğü (%3.5), avro bölgesinin (%1) yerinde saydığı, Japon ekonomisinin resesyonla karşı karşıya olduğu, Cin ekonomisinin önceki yıllarda göre daha durağanlaştığı, gelişmekte olan ekonomilerin sınırlı (%3-4 civarında) ölçüde büyüdükleri gözlendi. Rus ekonomisi ise Ukrayna müdahalesi sonra Batı’dan gelen ekonomik yaptırımlar ve büyük oranda düşen petrol fiyatları sebebiyle %50 ye varan deflasyon ile büyük bir kriz içerisine girdi. Dünya ticaretinde sınırlı da olsa artış gerçekleşti (%2.5).  2015 yılında bu son çeyrekte olan gelişmelerin büyük ölçüde devam edeceği bekleniyor: euro bölgesinde ekonomik durağanlagin devam edeceği, Yunanistan sorunu, euronun daha da değer kaybedeceği, petrol fiyatlarının düşük seviyelerde kalacağı, Rus para birimi rublenin daha da düşebileceği, Japon ekonomisinin resesyon durumu, Cin büyümesinin durgunlukta olacağı ve gelişmekte olan ekonomilerin yüzde 3-4 civarında büyürken, dünya ticaretinde de ancak yüzde 1-3 civarında artışın mümkün olacağı beklenmekte.

3

4 2015 beklentilerinin Türkiye ekonomisine olası yansımaları  Petrol fiyatlarının düşük seviyelerde kalması Türkiye’nin cari açığına 20-25 milyar dolarlık bir olumlu katkıda bulunabilir.  Avro bölgesinin durgunlu, ihracatın %45inin yapıldığı bu bölge olan ticarete olumsuz etkileyebilir.  Dünya ticaretinin ancak %1-3 civarında büyüme beklentisi Türkiye’nin ihracat hedeflerini de zorlayacaktır.  Rusya’nın yaşadığı ekonomik kriz hem ihracata hem de Rus turistlerin ziyaretlerini olumsuz etkileyecektir.  Euro-dolar paritesinin oynaklığı hem dış ticarette hem de turizm gelirlerinde riskleri artıracaktır. İhracatçılar için ihracat sigortasının daha da önemli olacağı söylenebilir.  Cin ekonomisinin büyümesinin yavaşlaması, Cin’e olan ihracatı olumsuz etkileyebilir.  Irak’taki ISID sorunu, Suriye’de devam eden iç savaş durumu, petrol fiyatlarının düşmesinin Iran basta olmak üzere Türkiye’nin petrol ihracatçısı komşularına etkileri Türkiye’nin bölgesindeki bu ülkelere olan ihracatı ve bunla bağlantılı nakliye sektörünü olumsuz etkileyecektir.

5

6 Ocak-Ağustos/Eylül 2011201220132014 İhracat (ilk 8 ay toplamı)88, 7 milyon $99, 9 m99,3104,9 İthalat (ilk 8 ay toplamı)160,4 milyon $157167159 Borsa İstanbul (Eylül )51.26778.20867.80274.938 İmalat Sanayi Üretim Endeksi % değişim % 11,6% 2,2% 3,4% 3,3 İmalat Sanayi Kapasite Kulanım Oranı % (ilk 9 ay) %75%74,2 %74,3 İmalat Sanayi Fiyatları Endeksi (Ocak-Eylül) %13,7%1,4%6,8%8,7 Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi % Değişim (ilk 9 ay) %9,7%0,7%4,4%7,2 Tüketici Fiyatları Endeksi % Değişim (Ocak-Eylül) %4,5%3,3%5%6,4

7 DönemBüyüme Oranı Ortalaması 1923-1947% 5,07 1948-1967% 5,74 1968-1997% 4,56 1923-1997 ortalama% 5,12 1998-2013% 3,89 2003-2013% 4,96

8 NÜFUS ▪ 2012281.080 2013284.501 ▪ 2018301 bin 2023318 bin NÜFUS ARTIŞ HIZI (İl ve İlçeler- 2009 vs 2013) Merkez + %23, Seben - %27, Kıbrısçık - %17, Mengen - %14, Yeniçağa - %14, Göynük - %13, Dörtdivan - %7, Mudurnu - %3, Gerede - %0,7 ALINAN-VERİLEN GÖÇ (2012-2013) Alınan Göç:13.138 Verilen Göç: 12.401  Kaynak: TÜİK

9 Ağustos 2013Ağustos 2014Yıl Bazında Değişim Toplam Çalışan Sayısı52409551052696 Kadın Çalışan Sayısı14210 (%27)14814604 Çiftçi Sayısı52234866 -357 Esnaf Sayısı67176818101 Kamu Çalışanı Sayısı1438215207825 İşyeri Sayısı63666593227 İşsizlik Sigortasına Başvuru Sayısı 16320845

10 20092013 İşgücüne Katılma Oranı%50.2%55.3 İstihdam Oranı%44.5%50 İşsizlik Oranı%11.5%9.6

11 Sanayi %Hizmetler %Tarım % Türkiye (2011) 27649 Doğu Marmara (2011) 36577 Bolu (2001) 214138

12 2010 yılı değerleri Kaynak: Dış Ticaret Müsteşarlığı Toplam Satış (milyon TL) Sektörün il satışlarındaki payı (%) Türkiye’nin sektördeki toplam satışında ilin payı Kümes Hayvanları Yetiştiriciliği73415,721,8 Canlı Hayvanların Toptan Ticareti63013,515,6 Karayolu ile Yük Taşımacılığı49110,51,4 Otomotiv Yakıtı Ticareti2525,40,3 Çimento İmalatı1543,42,3

13 Orman%59 Tarım%18 Çayır, mera%15 Tarım dışı arazi%8

14 HEKTAR Toplam Tarım Alanıİşlenen Tarım Alanı 2009 109.185105.416 2010 112.422108.531 2011 107.174103.290 2012 120.452116.552 2013 121.200117.302 Kaynak: MARKA

15 Kaynak: TÜİK-MARKA Bitkisel Üretim Değeri Milyon TL Canlı Hayvanlar Değeri Milyon TL 2009298,173496,601 2010351, 180625,082 2011497,791753,475 2012325,630799,918 2013307,528695,121

16

17

18 ALT SEKTÖRFirma Sayısıİstihdam Sayısı Gıda ve Tarıma Dayalı Gıda555.131 Ağaç ve Orman Ürünleri321.249 Elektrik-Elektronik7480 Tekstil182.005 Maden10475 İnşaat9425 Kimya641 Makine363 Metal343.141 Diğer13314 TOPLAM18713.324

19  BOLU İLİ 2014 YILI TESİS VE YATAK SAYISI 98 Tesis, 7609 Yatak  TURİZM BELGELİ TESİSLER 23 Konaklama Tesisi, 2 Lokanta  GECELEME İSTATİSTİKLERİ Turizm Belgeli Tesislerde Konaklayanlar YERLİ YABANCI 2011324.35046.987 2012355.23051.184 2013311.84050.107 Kaynak: Bolu İl, Kültür ve Turizm Müdürlüğü

20 Kaynak: TOBB ve TESK 20142013 Kurulan Şirket Sayısı10182 Kurulan Gerçek Kişi Ticari İşletme188155 TOPLAM 289237 Kapanan Şirket2425 Kapanan Gerçek Kişi İşletme3543 TOPLAM 5968 Açılan Esnaf Dükkanı887786 Kapanan Esnaf Dükkanı424484

21 İHRACATİTHALAT 200946 milyon $100 milyon $ 201054115 201191144 2012100179 2013154204 2014176,7175,2 (+15m?)

22 2014 yılı ilin toplam ihracat miktarı: 176.7 milyon $ 2013 yılı ilin toplam ihracat miktarı: 154 milyon $ %14 artış Ocak 2014:15.070.391 $ Nisan 2014: 16.582.028 $ Temmuz 2014: 13.343.693 $ Kasım 2014: 13.478.908 $ Aralık 2014:10.974.000 $ Kaynak: TUIK

23  2014 yılında en fazla ihracat yapılan 1o ülke Irak (70.990 bin $), İran (11.906), Rusya (7.544), Suriye (6.658), Ukrayna (6.375), Avusturya (4.931), İngiltere (4.896), Hong Kong (4.523), Gürcistan (4.439), İtalya (4.174) (100 bin doların üstünde ihracat yapılan ülke sayısı: 57)  2013 yılında en fazla ihracat yapılan 10 ülke Irak (72.741), Ukrayna (6.030), İran (4.911), Rusya (4.500), Azerbaycan (4.396), Libya (4.345), Avusturya (4.227), İngiltere (4.131), Tacikistan (3.608), İtalya (3.423) (100 bin doların üstünde ihracat yapılan ülke sayısı: 58) Kaynak: TUIK

24  2014 İhracatında Beş Büyük Sektör (İlk 11 ay değerleri ile)  1. Su Ürünleri ve Hayvancılık Mamulleri (94,237 milyon $)  2. Kimyevi Maddeler ve Mamulleri (42,402)  3. Deri ve Deri Mamulleri ( 8,335)  4. Ağaç Mamulleri ve Orman Ürünleri (6,404)  5. Demir ve Demir Dışı Mamuller (5,931)  6. Elektrik-Elektronik (2,539)  7. Taşıt Araçları ve Yan Sanayi (1,669)  8. İklimlendirme Sanayi (1,412)  9. Hazirgiyim ve Konfeksiyon (1,004)  10.Makine ve Akşamları (0,945) Kaynak: TÜİK

25  Toplam İhracatta Yüksek Teknoloji Ürünlerinin Payı (%) 2007-2011 2012 Arjantin7.97.7 Brezilya 11.510.5 Cin26.626.3 Hindistan10.67.3 Endonezya7.36.6 Güney Kore28.426.2 Meksika16.916.3 Rusya7.98.4 Güney Afrika5.15.5 Türkiye1.81.8

26 Doğal Kaynağa Dayalı Düşük Teknoloji Orta Teknoloji İleri Teknoloji 200057.2357.10.7 200557.724.118.10.1 201049.215.633.81.3

27 2009 yılı itibarıyla  ÇEŞİTLİLİK bakımından Türkiye’deki iller arasında 35.  SIRADANLIK bakımından 39.  SOFİSTİKASYON bakımından 24. sırada Not: Çeşitliliği yüksek il çok sayıda ürünü rekabetçi bir şekilde ihraç etmekte, sıradanlığı yüksek olan il sıradan ürünleri ihraç etmekte, sofistikasyonu yüksek olan il ise gelişmiş ülkelerin ihracatında yer alan ürünleri ihraç etmektedir.  Kaynak: Dış Ticaret Müsteşarlığı, İl İl Dış Ticaret Potansiyeli, Mayıs 2011

28  2014 yılı ilk 11 ay toplamı: 175.747.877 $  2014 yılı toplamı 187-192 milyon dolar olması bekleniyor. Ocak 2014:19.470.678 $ Nisan 2014: 13.408.199$ Temmuz 2014: 13.313.378 $ Kasım 2014: 17.998.123 $ Kaynak: TUIK

29 Kaynak: TÜİK, MARKA, Dış Ticaret Müsteşarlığı 20102014 1 AlmanyaABD 2 HollandaRusya 3 İtalyaAlmanya 4 ABDİtalya 5 FinlandiyaHollanda

30 200334 200431 200539 200641 200753 200864 200959 201053 201163 201266 201375

31 Bolu Ticaret ve Sanayi Odası’nın Kalkınma Bakanlığı ve MARKA’nin desteği ile yürüttüğü “BOLU’NUN URETICI KOBI’LERI DISA ACILIYOR PROJESI’’ nden bazı önemli bulgular (Giray Reşat, 2014, Bolu).  Proje iki parçadan oluşmaktadır: (1) Bolu ili Dış Ticaret Sektör Analiz Raporu, (2) Bolu’daki KOBI ler için ‘Dış Ticaret El Kitabi’.  Dış Ticaret sektör analizi için Bolu’daki 203 adet firma ile anket çalışması yapılmıştır.  Saha çalışması bünyesinde firmaların iç pazardaki rekabetçi yönleri değerlendirildi. Firmaların %41i üretim maliyetlerini yüksek bulmuşlar, %77si AR-GE faaliyetlerine orta derecede ilgilendikleri, %81inin ise düşük ve orta derecede teknolojiye sahip olduklarını belirtmişlerdir.  Firmalara neden ithalat ve ihracat yapmadıkları da sorulmuş cevaplar ekonomik sektörlere göre ayrıştırılmıştır (gıda ürünleri imalatı vs kimyasal madde ürünleri imalatı gibi). Cevaplarda ağırlıklı olarak iç pazarın daha avantajlı olması, ürünlerin fiyat yüksekliği ve ihtiyaç hissedilmemesi baslıca sebepler olarak göze çarpmıştır.  Dış ticaret yapan firmalara temel problemleri sorulduğunda ise ağırlıklı olarak döviz kurları cevabi alınmıştır. Daha sonra enerji maliyetleri ve hammadde fiyatları yer almıştır.  İhracat yapan firmaların önemli çoğunluğu (%76) ihracat işlemlerinde risk yönetim tekniklerinden haberdar olmadıklarını ya da kullanmadıklarını ifade etmişlerdir.  Çalışma Bolu’da ihracat yapan firmalar için bazı öneriler sunmuştur: (1) ihracat pazarlarının genişletilmesi (2) ihracat ürünleri yelpazesinin daha rekabetçi olmasını sağlayacak teknolojilerle donatılması (3) AR-GE faaliyetlerine ağırlık verilmesi (4) müşteri odaklı pazarlama stratejilerinin uygulanması.  Projenin ikinci kısmı, Dış Ticaret El Kitabi ise dış ticaret yapan/yapacak firmalar için önemli bir kılavuz özelliği taşımakta, dış ticarette karşılaşılan prosedürler, belgeler, sorunlar, devlet destekleri ve pazar bulma yöntemleri belirtilerek ildeki firmalar için önemli bir yardımcı kaynak olmuştur.

32  Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) tarafından su ana kadar 12 adet Mali Destek Programı (MDP), 4 adet Doğrudan Faaliyet Destek Programı (DFDP) ve 6 adet Teknik Destek Programı (TDP) ilan edilmiştir.  Bolu ilinden mali ve teknik destek programlarına 290 proje başvurusu yapılmış ve bu projelerden 104 tanesi basarili bulunup desteklenmiştir. (Basari oranı: %35,9)  Bolu ilinden başvuruda bulunarak destek alan projelerin bütçe toplamı yaklaşık 14 milyon TL, bu projelerin MARKA`nin sağladığı karşılıksız mali destek tutarı yaklaşık 8 milyon TL olmuştur.  MARKA tarafından Bolu’da 2011-2014 döneminde 33 tane uygulamalı girişimcilik (890 kişinin katıldığı), 9 adet dış ticaret (112 kişinin katıldığı) proje döngüsü (1001 kişinin katıldığı) ve hijyen alanlarında toplamda 148 adet eğitim programı düzenlenmiş 4163 katılımcıya sertifika verildi.  Ocak ayında MARKA 2015 yılı için üç tane program ilan etti: 3,5 milyon TL kaynaklı Makina İmalat Sektörünün Geliştirilmesi MDP, 3 milyon TL kaynaklı Temiz Üretim MDP ve 3,5 milyon TL büyüklüğünde Turizm Mali Destek Programı Kaynak: MARKA ve BTSO

33 Bolu’da Şimdiye Kadar Yürütülen AB ProjeleriMali Büyüklüğü Gençlik Programları 67.415 euro LdV Hayatboyu Öğrenme3.643.747 Grundtvig Hayatboyu Öğrenme249.048 Comenius Hayatboyu Öğrenme195.666 MFIB Hibe89.817 ICT-PSP9.630 AB Delegasyon Hibeleri1.269.480 7. Çerçeve172.200 TOPLAM 5.697.002 euro

34 20132014 PROGRAM TÜRÜ Destek Alan KOBİ Sayısı Destek Miktarı Destek Alan KOBİ Sayısı Destek Miktarı Genel Destek81377.519 TL100426.000 KOBİ Proje7162.7948175.000 AR-GE, Innovasyon, Endüstriyel Uygulama 9424.40410410.000 Girişimcilik69832.744100955.000 İşbirliği- Güçbirliği 2373.1041290.000 TOPLAM1582.170.474 TL2092.256.000 TL

35  1990 tarihinde kurulan KOSGEB’e ait müdürlük Bolu’da 2010 yılı Ağustos ayında hizmete açılmıştır.  Yukarıda yer alan mali desteklerin haricinde girişimcilik eğitimleri de yapılmaktadır. Örneğin, 2012 yılında 446 girişimcinin katıldığı 16 eğitim programı düzenlenmiştir.  Bolu’da 11.736 KOBİ yer alırken bunlardan 2934 tanesi KOSGEB’e kayıtlıdır.  Yukarıdaki 2013 ve 2014 yıllarına ait destek bilgilerine ilave olarak Merkez 2011 yılında 28 KOBİ’YE 600.000 TL, 2012 yılında ise 104 KOBİ’YE 2.027.907 TL tutarında destek sağlamıştır.

36 Türkiye’nin 2014-2018 dönemini kapsayan 10. Kalkınma Planı’nda önemi belirtilen dinamiklere – nitelikli insan gücü, yenilikçi üretim, girişimcilik, KOBILER, sürdürülebilir cevre, bölgesel gelişme ve rekabet edebilirlik, kırsal kalkınma, çevrenin korunması, afet yönetimi- Bolu’nun kamu idaresi ve ekonomik paydaşların somut proje ve planlar ile uyum göstermesi büyük önem taşımaktadır.

37  İl ekonomisinde tarımın rolü ülke ortalamasının oldukça üzerindedir. Sanayi ve hizmetler sektörünün rolünün tarıma göre daha ada artırılması ilin gelişmiş ülkeler ekonomisi prototipine uygunluğunu artıracaktır.  Orta ve uzun vadede tarımın teknoloji yoğun ve yüksek verimliliğe uygun şekilde yapılması hedeflenmelidir. Son yıllarda Valilik tarafından önem verilen katma değeri yüksek bazı ürünlerin yetiştirilmesi (badem, ceviz gibi) il ekonomisi için önemli bir potansiyel içermektedir. İlin toprak yapısına uygun başka ürünler de araştırılabilir.  İl ekonomisinde ihracatın payı her gecen artış göstermektedir. 2014 yılında Bolu ihracatını en fazla artıran iller arasında yer almıştır (%14 artış). Ancak mutlak değer olarak ülke ihracatının ancak binde biri civarında olduğu not edilmelidir (176 milyon $ vs 157 milyar $).  Doğa güzelliklerine ve iki metropol arasındaki uygun konumuna rağmen il sahip olduğu turizm potansiyelini henüz yeteri kadar ekonomik kazanca dönüştürmemiştir. Son yıllarda sayıları artan termal kaplıca tesisleri bu anlamda önemli gelişmelerdir.  İldeki turizm belgeli tesislerde konaklayanların büyük çoğunluğu (%85) yerli ziyaretçiler oluşturmaktadır. İlin önemli tanıtım çalışmalarıyla daha fazla sayıda yabancı ziyaretçi çekebilmesi mümkündür ve bunun gerçekleşmesi hem il hem de ülke ekonomisine önemli bir katkı sağlayacaktır.

38  Ülke çapında yüzde 30 gibi önemli paya sahip kümes hayvancılığı il ekonomisi için önemlidir. Ancak kümeslerin ürettiği atıkların çevreye zarar vermemesi sürdürülebilir kalkınma ve ilin sahip olduğu turizm potansiyelini olumsuz etkilememesi açısından önemlidir.  Bolu Ticaret ve Sanayi Odasının yürüttüğü Dış Ticaret Sektör Analizinde belirtildiği gibi il ihracatının artışı için ihracat yapan firmaların pazarlarını genişletmeleri ve katma değeri /rekabet edebilirliği yüksek yeni ürünler ile de yeni pazarlar bulabilmeleri büyük önem taşırken şu ana kadar ihracat sürecine dahil olmayan firmaların da ihracat yapmaya başlamaları il ihracatını daha da artıracaktır.  2003 yılında 34, 2008 ‘de 64, 2013 yılında 75 olan ildeki ihracatçı firma sayısı önümüzdeki yıllarda daha artırılmalıdır.  İhracatın teknolojik dağılımına bakıldığında 2000 yılında düşük teknoloji kullanan mallar doğal kaynağa dayalı ürünlerden sonra ilk sırada gelirken (%35) 2010 yılında bunu %33.8 ile orta seviyede teknolojik ürünler yer almıştır. Bu olumlu gelişmedir. Ancak maalesef yüksek teknoloji ürünlerinin oraninda kayda değer bir artış gerçekleşmemiştir (%0,7 vs %1,3)

39  MARKA ve KOSGEB’in ildeki KOBİlere yönelik mali destekleri ve hibeleri ile beraber girişimcilik, dış ticaret ve proje döngüsü alandaki eğitimleri il ekonomisi için önemli katkılar yaparken bunun da önümüzdeki yıllarda devamı önemlidir.  Bolu’da yer alan 11736 KOBİ arasında 209 tanesi 2014 yılında destek almıştır (%2 civarı). Bu oranın önümüzdeki yıllarda daha da artması gerekmektedir.

40  Daha önce de ifade edildiği gibi Ortadoğu’daki sorunlar ve Rusya’daki ekonomik kriz il ihracatında ilk beş sırada yer alan Irak, Iran, Rusya ve Suriye’ye yapılan ihracatını olumsuz etkileyebilir.  Döviz/euro paritesinin daha da dalgalanabileceği 2015 yılında ilde ihracat yapan firmaların ihracat sigortasını kullanmaları riskleri azaltacaktır.


"Yrd. Doç. Dr. Engin I. ERDEM Abant İzzet Baysal Üniversitesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları