Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Şirketleri Ortaya Çıkaran Temel Nedenler – Cevap Verdikleri İhtiyaç  Finansman sağlama: Bütün, parçaların toplamından daima büyüktür. ÖR: Taşıma işi ile.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Şirketleri Ortaya Çıkaran Temel Nedenler – Cevap Verdikleri İhtiyaç  Finansman sağlama: Bütün, parçaların toplamından daima büyüktür. ÖR: Taşıma işi ile."— Sunum transkripti:

1 Şirketleri Ortaya Çıkaran Temel Nedenler – Cevap Verdikleri İhtiyaç  Finansman sağlama: Bütün, parçaların toplamından daima büyüktür. ÖR: Taşıma işi ile uğraşan A, B ve C, 3+2+4=9 at arabası ile, =900 TL kazanabilir. Fakat 9 at arabasını satıp 1 gemi alsalar, = TL kazanabilirler. Ortak olmak, daha büyük işler için finansman sağlamanın veya az para ile çok iş yapmanın en eski yoludur. Eğer A, 3 at arabasını satıp borç bulup gemi alsaydı, birkaç yıl borç öder, 600 TL kazanamazdı.  Riski azaltma: A, B veya C’nin atının ayağının kırılması, 1/3, 1/2 veya 1/4 oranında sermaye kaybı demektir. Halbuki bu kişiler ortak olsa, söz konusu risk 1/9’a iner. Bütün yumurtaları aynı sepete koymak riski arttırır. Ortak olmak riski dağıtmanın en eski yoludur. ŞİRKETLER HUKUKU: Giriş

2 ŞİRKETLER HUKUKU: Giriş Tarihi Gelişim – Üç Altın Dönem  Sömürgecilik: Amerika, Avustralya vb. ülkelere ait kaynakları sömürme işi, Kral tarafından belli kişilere imtiyaz olarak verilirdi. Bu çok karlı, fakat büyük sermaye gerektiren bir işti. İngiltere gibi sömürgeci yerlerde bu dönemde büyük şirketler ortaya çıktı, şirketler hukuku gelişti.  Sanayi Devrimi: Sömürgeciliği körükleyen bir dönem oldu, hammadde bulma (altın, kömür, demir, sonradan petrol vb. madencilik, tarım ve orman ürünleri vb), üretim (fabrikacılık vb), hammadde ile mamullerin taşınması (gemicilik, demiryolu) alanlarında sanayileşenler yarışta öne geçti, büyük para kazandı. Finansman sağlama. Bu yatırımların gerektirdiği çok büyük ve uzun süreli finansman, şirketlerin çıkardığı hisse senedi ve tahvillerden sağlandı. Böylece, şirket ortaklığı ve şirket borcu alınıp satılan bir meta haline geldi, bu işin yapıldığı piyasalar ortaya çıktı /17

3 ŞİRKETLER HUKUKU: Giriş Tarihi Gelişim – Üç Altın Dönem Riski azaltma. İki konuda sınırlı sorumluluk gelişti: Özel olarak; deniz taşıması gibi işlerde, sınırlı sorumluluk kurumsallaştı. A’nın iki gemisi varsa, bir geminin yol açtığı zarar için ancak o gemi satılabilirdi, diğer gemisine ve malvarlığına dokunulamazdı. Genel olarak; ortaklardan ayrı tüzel kişiliği ve malvarlığı olan, borç altına girebilen ve bunlardan kendi malvarlığı ile sorumlu olan şirketler kurumsallaştı. A, B ve C bir şirket kursalar, Ş diye dördüncü bir kişi ortaya çıkar, A’nın aldığı bir borçtan B nasıl sorumlu olmuyorsa, Ş’nin borcundan dolayı A, B ve C’nin malvarlığına dokunulamazdı, eğer Ş’nin malvarlığı borçları ödemek için yeterli değilse, Ş’nin iflasına karar verilirdi. Böylece, kişinin malvarlığını birkaç değişik ticari faaliyet arasında bölüştürmesi mümkün oldu, bunlardan birinin batması durumunda sadece o faaliyete tahsis edilen malvarlığının batması kabul edildi.

4 ŞİRKETLER HUKUKU: Giriş Tarihi Gelişim – Üç Altın Dönem Sanayi Devrimi döneminde şirket ölçekleri daha da büyüdü, şirketler sermaye piyasaları sayesinde şirket işleriyle ilgilenmeyen kişiler için bir yatırım aracı oldu, şirketler hukuku alanında büyük kanunlaştırmalar görüldü.  Küreselleşme: Soğuk savaşın bitmesi ve internetin icadıyla, finans ve teknoloji merkezi olan ABD’nin dünyaya yön verme gücü arttı. BM, NATO, IMF, Dünya Bankası, OECD, reyting kuruluşları vb. uluslararası politik ve finansal örgütler üzerinden, liberal ekonomi kuralları ve bunları gerçekleştirecek ticaret hukuku kuralları dünyaya dayatıldı. AB gibi ortakları ABD’ye destek oldu, Çin gibi Asyalı rakipleri ise bu rüzgardan yararlanmayı seçti. ÖR: A bankası, paranın bol ve faizlerin düşük olduğu Gelişmiş Ülkede, 100 USD paradan ancak 5 USD faiz alabilir. Halbuki paranın kıt ve faizlerin yüksek olduğu Geri Kalmış Ülke veya oradaki bir şirketten 100 USD için 50 USD faiz

5 ŞİRKETLER HUKUKU: Giriş Tarihi Gelişim – Üç Altın Dönem isteyebilir. B şirketi Gelişmiş Ülke’de her aileye 2-3 otomobil satmışsa, pazar tükendiği için batma eşiğine gelmiştir. O yüzden Geri Kalmış Ülke’ye otomobil satmalıdır. Ayrıca hammadde ve işgücü ucuz olduğu, vergi ve arazi tahsisi gibi avantajlardan yararlanacağı için, 100 USD’lik otomobili 50 USD’ye üreterek karını katlayabilir. Geri Kalmış Ülke de, borç batağından ve işsizlikten kurtulmak, gelişmek için gerekli yatırımlara finansman bulmak için, çoğu zaman sermayeyi kendi davet eder. Davet için ekonomik kriz ve hatta savaş çıkarıldığı da görülebilmektedir. Sonuçta kuralları daima parayı veren koyar. Bu kurallar; (1) başta mülkiyet gelmek üzere temel hakların korunması, (2) fikri mülkiyet haklarının korunması, (3) uyuşmazlık çözme yetkisini mahkemeden alıp ICSID gibi tahkim merkezlerine verme ve bu kararların uygulanmasını sağlama, (4) finans ve sermaye piyasası hukuku reformu, (6) finansal tablolar

6 Tarihi Gelişim – Üç Altın Dönem ve denetim başta gelmek üzere şirketler hukuku reformu, olarak sayılabilir. Küreselleşme döneminde, pek çok devletten daha güçlü, devletlere yön veren çok uluslu şirketler ortaya çıktı. Sınır ötesi birleşmeler ve devralmalar tarihi zirvesine ulaştı. ABD’de ortaya çıkan, AB ve dünyaya empoze edilen şirketler hukuku kuralları sayesinde, şirketlere değer biçme kolaylaştı. Şirketlerin (hisse ve borç senetleri dışında) kendileri de, tıpkı bir mal gibi kolayca alınıp satılan bir meta haline geldi. Ayrıca, şirketler topluluğu, sınır ötesi iflaslar, kontrol sorumluluğu, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması, tek kişi şirketi gibi, başka yeni kurallar da kabul edildi. Bu kurallar, finansman sağlama ve riski azaltma ihtiyaçlarının, küreselleşmenin gereklerine göre yeniden yorumlanmasıdır. Aynı zamanda, bu kurallar küreselleşmeye yön vermektedir. ŞİRKETLER HUKUKU: Giriş

7 ŞİRKETLER HUKUKU: Giriş Tarihi Gelişim – Türkiye  Sömürgeciliğin ilk döneminde imparatorluk kontrol edebileceği maksimum sınırlara sahipti. Ayrıca kaynaklarını sömürme yerine, bir ülke ya ilhak edilir ya da vergiye bağlanırdı. Büyük yatırımları devlet yaptığı için çok büyük tüccarlar yoktu, devlet dış borç da almazdı. Ticaret imtiyazı ise düşmanları bölmek için bir araç olarak kullanılırdı. (Avrupa’da ise kral savaşı tüccarlardan aldığı borç ile finanse eder, karşılığında ticaret imtiyazı verir, böylece tüccarlar büyürdü)  Yurt dışı sömürgeler olmadığı, yurt içinde de sömürü yapılmadığı için sermaye birikmedi. (İngiltere gibi ülkelere sömürgelerden gemilerle altın gelir, binlerce insan fabrikalarda sefalet içinde çalışırken, sermaye bir azınlık elinde birikir, bu paralarla yatırım yapılırdı). Savaş kaybetme ve borç alma sarmalına giren devlet giderek zayıfladı, ticaret imtiyazları kapitülasyona dönüştü, bu da hem devlet gelirlerini azalttı hem de yerli tüccarları çökertti. Demiryolu gibi büyük yatırımlar ve diğer modernleşme çalışmaları için finansman, devlet borçlanması

8 ŞİRKETLER HUKUKU: Giriş Tarihi Gelişim – Türkiye yoluyla sağlandı. Fiilen sömürge haline gelen ülke savaş sonucu bölüşüldü.  Cumhuriyet, imparatorluğun bütün borçlarını üstlendi. Devletçilik ilkesi gereği bütün büyük yatırımları devlet finanse etti. 24 Ocak Kararları (1980) ile serbest piyasa ekonomisine geçilmiş gibi görünse de, yap-işlet-devret, devlet tahvilleri, vb. yöntemlerle yatırımların finansmanı yine hep devletin borçlanması ile oldu. Kötü yönetim ve kötü yönlendirme nedeniyle çıkan ekonomik krizler, devletin finans kaynaklarını emmesi, finans ve şirketler hukukundaki çarpıklıklar nedeniyle, şirketler bu dönemde de istenen seviyede gelişemedi. Yine de önemli gelişmeler görüldü, pek çok yabancı şirket de bu dönemde ülkeye girdi.  Küreselleşme ile beraber, küreselleşmenin kuralları Türkiye’de uygulanmaya kondu. Böylece, yabancı sermaye ve yatırımın aktığı ülkeler arasına Türkiye de girdi, devlet de özelleştirme ile giderek ekonomiden çıkmaya başladı. Finans

9 ŞİRKETLER HUKUKU: Giriş Tarihi Gelişim – Türkiye bolluğu Türk şirketlerin de gelişmesini sağladı. Yeni TTK ile yapılan şirketler hukuku reformu bu tabloyu tamamladı. Böylece, Türkiye’de şirketlerin ve şirketler hukukunun tarihteki en parlak dönemi başladı.

10 ŞİRKETLER HUKUKU: Şirketlere Ait Genel Hükümler Şirket Kavramı ve Unsurları TTK’da her ticaret şirketinin unsurları ayrı ayrı belirlenmiştir, ortak bir tanım yoktur. BK, m.620’de ise adi şirket tanımlanmıştır. Ortak tanım şöyle verilebilir: “Bir veya daha fazla kişinin, iktisadi bir amaç için, emek ve/veya malvarlığı tahsis ederek oluşturmak üzerinde anlaştıkları, kanuni tipe uygun bir birliktir”.  Kişi unsuru: Aksi kabul edilmedikçe (TTK, m.211, 304/2), gerçek veya tüzel kişi ortak olabilir. Anonim ve limited şirketler tek ortaklı olabilir (TTK, m.338, 573). Diğer şirketler için en az iki kişi gerekir. Limited şirketler dışında (en çok 50 kişi), bir üst sınır yoktur.  İktisadi amaç unsuru: Şirketleri dernek ve vakıf gibi diğer birliklerden ayırır. Kollektif ve komandit şirketler “ticari işletme işletmek” gibi daha dar bir amaç için kurulur (TTK, m.211, 304).

11 ŞİRKETLER HUKUKU: Şirketlere Ait Genel Hükümler  Emek ve/veya malvarlığı tahsisi: Emeğin bir unsur olarak şirkete tahsisi, adi şirket ve kişi şirketlerinde söz konusu olabilir. Sermaye şirketlerinde söz konusu olmaz; bu şirketlere tahsis edilen emek bir şirket unsuru değil, ancak hizmet, vekalet gibi bir sözleşme ilişkisine dayalı olabilir. Malvarlığı ise her türlü şirkete bir unsur olarak tahsis edilebilir. Bir unsur olarak şirkete tahsis edilen malvarlığı değerlerine “sermaye” denir. Bazı şirket tipleri için bazı malvarlığı değerlerinin tahsisi, yasaklanmış ve/veya sınırlanmıştır. Anonim şirkette; vadesi gelmemiş alacakların sermaye olarak konamaması, ayın (nakit dışı) sermayenin değer biçme kurallarına tabi olması, gibi. Anonim ve limited şirketlerde tahsis edilecek toplam sermayenin belli değeri aşması gerekir, aksi halde şirket kurulamaz. Diğer şirketlerde bir sermaye sınırı konmamıştır.  Sözleşme unsuru: Şirket bir çok taraflı sözleşme ilişkisidir. Ortaklar bir amaç

12 ŞİRKETLER HUKUKU: Şirketlere Ait Genel Hükümler için iradelerini aynı yönde birleştirir; bir ortağın edimi ile diğerinin karşı edimi söz konusu değildir, edimler şirkete karşıdır. Ticaret şirketlerinde sözleşmeler için şekil kuralları konmuş (noter+tescil+ilan), ayrıca sözleşmenin içereceği hususlar her şirket tipi için ayrı ayrı belirlenmiştir.  Tipe uygunluk: Ticaret şirketleri sınırlı sayı ilkesine tabidir, yeni şirket tipi yaratılamaz, ancak mevcut tiplerden biri seçilerek şirket kurulabilir. Hiçbir tipe uymayan birlikler adi şirket sayılır.  Birlik: Adi şirketin tüzel kişiliği yoktur. Ticaret şirketleri ise birer tüzel kişidir, ortaklar dışında ayrı bir kişilik ve malvarlığına sahiptir, onlardan ayrı şekilde kendi başına işlem yapar ve kendi malvarlığı ile sorumlu olur. Şirket Türleri  Düzenlendiği kanuna göre: Adi şirket TBK; Kollektif, komandit, anonim ve limited şirketler TTK; Kooperatif şirket KoopK.

13 ŞİRKETLER HUKUKU: Şirketlere Ait Genel Hükümler  Tüzel kişiliğe göre: Adi şirketin tüzel kişiliği yoktur, diğerlerinin vardır. Tüzel kişilik ticaret siciline tescil ile kazanılır. Bundan sonra, ortaklardan bağımsız olarak, yapacağı işlemlerle şirket haklar kazanabilir ve borçlar altına girebilir (TMK, m.48, TTK, m.125/2).  Ağırlıklı unsura göre: Kişi şirketlerinde, ortakların emek, kişilik, itibar ve/veya finansal gücü ön plandadır. Birbirine güven ön planda olduğundan, ortak sayısı azdır. Ortak sayısının azlığı ve şirketin işlemlerinden ortaklar şahsi sorumlu olabildiği için, her ortak yönetim yetkisine ve eşit haklara sahiptir, oybirliği ile alınan karar sayısı fazladır. Sermaye şirketlerinde, konulan sermaye ön plandadır. Şirketin yaptığı işlemler için ortaklar değil, kendi malvarlığı ile şirket sorumlu olur. Ortaklar koydukları sermaye kadar haklara sahiptirler. Kararlar da daha düşüp nisaplarla alınır. Ortak sayısı daha fazladır. Pek çok ortak, şirketi emek verilecek bir iş değil, bir yatırım aracı olarak görür.

14 ŞİRKETLER HUKUKU: Şirketlere Ait Genel Hükümler Şahıs şirketinden sermaye şirketine doğru sıralama şöyledir: Adi şirket, kollektif şirket, komandit şirket, limited şirket, anonim şirket. Ticaret Şirketlerine Uygulanacak Hükümler  (1) Her şirket türüne özel hükümler, (2) Genel Hükümler (TTK, m ), (3) Tüzel kişiler hakkındaki TMK hükümleri, (4) Adi şirket hakkındaki TBK hükümleri. Ticaret Şirketlerinde Sermaye Koyma Borcu  Nelerin sermaye olarak konulabileceği TTK, m.127’de genel olarak sayılmıştır. Fakat bunların bazılarının bazı şirketlere sermaye olarak konulması, özel hükümlerle yasaklanmış ve/veya sınırlanmıştır.  Hükmü: Bu borcun borçlusu ortak, alacaklısı ise diğer ortaklar değil, şirkettir. Bir ortağın borcunu ihlal etmesi, diğerine ödemezlik defi veya benzeri bir imkan vermez.

15 ŞİRKETLER HUKUKU: Şirketlere Ait Genel Hükümler Ortak borcunu ifa etmezse, şirket ifasını ve ayrıca faiz ve tazminat isteyebilir (TTK, m.129). Özel şirket tiplerinde böyle ortakları şirketten çıkarma gibi yaptırımlar da söz konusudur. Ortak, koyduğu sermaye için faiz, yaptığı hizmet için ücret isteyebilir. Ayrıca, her yıl elde edilen kar üzerinden, kar payı isteyebilir (TTK, m.132). Bazı şirket tiplerinde konulan sermaye için faiz istenmesi yasaklanmıştır.  Ayın sermaye: Nakit dışındaki malvarlığı değerleridir. Her ortağın koyacağı sermaye, para cinsinden ifade edilebilir olmalıdır; gerek şirketin sermayesinin gerekse ortakların şirketteki paylarının ne olduğu, buna göre belirlenir. Onun için ayın sermayeye daima değer biçilir. Bütün ortaklar ve şirket alacaklıları için objektifliği sağlamak üzere, değer biçme bilirkişi tarafından yapılır (TTK, m.131/1). Kişi şirketlerinde bilirkişi gerekli değildir (TTK, m.213/1(e)).  Gayrimenkuller: (1) Bilirkişi tarafından değer biçilir, (2) Bu değer üzerinden

16 ŞİRKETLER HUKUKU: Şirketlere Ait Genel Hükümler ana sözleşme imzalanır, (3) Sermaye olarak konulduğu Tapu Siciline şerh edilir, (4) Şirket Ticaret Siciline tescil edilir. Noterde imzalanan ana sözleşme resmi şekil yerine geçer (TTK, m.128/3). Şerh olmadan şirket tescil edilmez ve tüzel kişilik kazanamaz. Tescile kadar geçen sürede gayrimenkul başkasına devredilse bile, şerh iyi niyeti ortadan kaldırır. Şirketin gayrimenkul üzerinde tasarruf edebilmesi için, tapuda kendi adına tescil edilmesi gerekir. Bu, Ticaret Sicil Memuru veya şirket tarafından Tapu Siciline yapılacak bildirimle sağlanır (TTK, 128/6). Diğer ortaklar da aradan geçen sürede bir hak kaybı yaşanmasını önlemek için ihtiyati tedbir isteyebilir (TTK, m.128/8).  Fikri mülkiyet vb. haklar: Gayrimenkul gibidir. Tapu yerine özel sicile şerh verilir.  Menkuller: Gayrimenkul gibidir. Tapuya şerh yerine, menkul güvenilir kişiye tevdi edilir (TTK, m.128/2).

17 ŞİRKETLER HUKUKU: Şirketlere Ait Genel Hükümler Ticaret Şirketlerinde Alacaklıların Durumu  Şirket alacaklısı: Alacağını isteyeceği muhatap ortaklar değil, şirkettir; alacağın tahsil edileceği malvarlığı da şirket malvarlığıdır, ortakların malvarlığı değildir. Kişi şirketlerinde, şirkete başvurulması halinde tahsil edilemeyen alacaklar için ortakların malvarlığına başvurulabilmesi, belirli şartlarla kabul edilmiştir. Adi şirketin tüzel kişiliği olmadığı için, şirket borcu ortaklardan istenir ve ortakların malvarlığına başvurulabilir.  Ortağın alacaklısı: Alacağını şirketten ve şirket malvarlığı üzerinden değil, ortaktan ve onun malvarlığı üzerinden istemelidir. Ortaklık, kar payı, tasfiye payı gibi parasal haklar sağladığı gibi, bizzat kendisi bir malvarlığı değeridir. Alacaklı, ortağın malvarlığı içinde bulunan bu değerlere başvurabilir. Bu konuda çeşitli şirket tipleri için özel hükümler mevcuttur.


"Şirketleri Ortaya Çıkaran Temel Nedenler – Cevap Verdikleri İhtiyaç  Finansman sağlama: Bütün, parçaların toplamından daima büyüktür. ÖR: Taşıma işi ile." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları