Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Standardizasyonun Tarihi Gelişimi Tarih öncesi çağın kalıntıları arasında bulunan bazı araç ve gereçlerin yapım tarihinin üzerinden yüzyıllar geçmesine.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Standardizasyonun Tarihi Gelişimi Tarih öncesi çağın kalıntıları arasında bulunan bazı araç ve gereçlerin yapım tarihinin üzerinden yüzyıllar geçmesine."— Sunum transkripti:

1 Standardizasyonun Tarihi Gelişimi Tarih öncesi çağın kalıntıları arasında bulunan bazı araç ve gereçlerin yapım tarihinin üzerinden yüzyıllar geçmesine rağmen bunların boyut ve yapısının belli standartlara uygun olduğu görülmektedir.

2 Yine yüzyıllarca yıl standart ölçüler olarak parmak ve ayak gibi vücut ölçülerinin kullanılmış olduğu günümüze kadar ulaşmış bir gerçektir. Fakat, standardizasyon konusunda ekonomik ve sosyal hayatın tümünü içine alacak şekilde uluslararası uygulamalar, son yüzyılın içerisinde gerçekleştirilmiştir. İnsanlığın yaşadığı uzun zaman sürecini göz önüne aldığımızda, standardizasyon kavramının bilinçli bir şekilde ortaya atıldığı ve yasal düzenlemelere gerek duyulmaya başlandığı tarihin çok yakın zamanlara rastladığını görebiliriz. Bu konudaki uygulamalar ISO (standart) nun kuruluşundan yüzlerce yıl öncesine dayanmaktadır. O gün için adı konulmamış bile olsa, bugün bu uygulamalar standart olarak değerlendirilebilir. Zira bu uygulamalar her defasında aynı sonuca ulaşmak, ortaya konan ürün veya nesnenin her defasında aynı nitelikleri taşımasını sağlamak adına gerçekleştirilmiş, uyumlaştırma ve benzetme çalışmalarıdır.ISO (standart)

3 Sümer ve Mısırlılarda, standardize edilmiş şehir planlaması, su ve kanalizasyon tesisleri, ev inşaatı ile ağırlık ve diğer ölçülerin belirlendiği, Babil kenti yakınlarında da 1,2,4,8 vb. oranlarda artan ağırlık ölçüleri ile ondalık sisteme bölünmüş ölçü aletleri olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra Mezopotamyalıların, bugün de kullanılan kalıplarla seri olarak döktükleri kerpiçler, Sümerlerin çivi yazıları ve bunların yazıldığı plakalar, Babil'de M.Ö yıllarında üretilen malların standart olması ve bunların üzerine konulan etiketler, Mısır Piramitleri, M.Ö yıllarında Hindistan'da kullanılan tuğlalar, M.Ö. 9. yüzyılda İsrail'de yapılmış çanak ve çömlekler, bunlar ve bu gibi ilginç örnekler standartlaştırma faaliyetlerinin çok eski yıllardan beri bilinçli bir şekilde uygulandığına işaret etmektedir.

4 İlk ölçü aletinin Mısır'da, eski adıyla Bega sistemiyle bulunan silindir bir taşın kullanıldığı, M.Ö yıllarında Babil Kralı Dungi’nin ağırlık ölçülerinin standartlarını tespit ettirerek asıllarını saklayıp kalibrasyon çalışmalarına başladığı, Atina'da alışverişlerde kendi ölçüm birimlerinin yanı sıra Pers ve Finike ölçülerinin de kullanıldığı görülmektedir. Çağdaş standardizasyon hareketi Endüstri Devriminden sonra olmuştur.

5 İşletme düzeyinde ilk standartlaştırma örneğini, 1793 yılında Amerikan ordusunun adet tüfek siparişi alan Eli Whitney ayrı ayrı bölümlerde üretilen tüfek parçalarını hızla birleştirmek suretiyle gerçekleştirmiştir. Dünya ticaretinin ilerlemesi, endüstriyel gelişimin kat ettiği mesafe ve ülkelerin uluslararası tarih boyunca birbirleriyle olan öteki ilişkileri, 20.yüzyıldan itibaren standardizasyonun dünyaya yayılması ve uluslararası bir nitelik kazanmasını sağlamıştır.

6 Ulusal düzeydeki öncü çalışmalara örnek olarak : 1901 yılında İngiltere'de kurulan Standartlar Birliği (bugünkü adıyla İngiliz Standartları Enstitüsü: BIS), 1918'de Amerika'da kurulan Amerikan Standartlar Komitesi(bugünkü adıyla Amerikan Mühendislik Standartlar Komitesi: ANSI)ANSI Almanya'da 1917 yılında kurulan Alman Standartları Birliği(DIN),DIN 1922 yılında İsveç'te kurulan İsveç Standartları Komisyon(SIS), 1926 tarihli Fransız Standartları Birliği (ANFOR) ulusal çapta standardizasyon çalışmalarını yürütmek amacıyla oluşturulmuştur. Hollanda ve İsviçre'de 1919, Avusturya'da 1920, Japonya'da 1921, Rusya'da 1925'te kurulan Ulusal Standart Kurumları gibi kuruluşlar, ulusal çapta standardizasyon çalışmalarını yürütmek amacıyla oluşturulmuşlardır

7 Ulusal bazdaki standardizasyon çalışmaları ikinci dünya savaşından sonra daha da hızlanmıştır. Bunun en önemli nedeni, savaş sırasında müttefiklerin birbirlerinin ürettikleri parça ve malzemeleri standart olmaması nedeniyle kullanma zorluğu yaşamaları sonucunda standartlaşma konusuna eğilmişlerdir. Ülkelerin teknolojik, sosyal, siyasal, ticari, ve askeri konularda birbirleriyle gelişen ilişkilerinden dolayı mal ve hizmet akımının artması sonucu ortaya çıkan uyumsuzluklar uluslararası standartlara olan gereksinimi arttırmıştır. Aynı kalite standardına sahip mallar ayrıca bir de kalite karşılaştırılmasına tabi tutulmadan sadece satış şartları ile satıldığı için rekabet üstünlüğü sağlayınca uluslararası bir standardizasyon örgütü kurulmasına gerek duyulmuş ve temeli 1904 de atıldığı söylenen ISO kurulmuştur. Uluslararası Standardizasyon Örgütü. Uluslararası standardizasyon çalışmaları ikinci dünya savaşından sonra yeniden başlatılarak 14 Ekim 1946 yılında yirmi beş ülkenin katıldığı toplantıda ISO'nun kurulmasına karar verilmiş 23 Şubat 1947 Günü Kuruluş resmen çalışmalarına başlamıştır.

8 STANDARDİZASYONUN SAĞLADIĞI FAYDALAR ÜRETİCİYE FAYDALARI *Üretimin belirli plân ve programlara göre yapılmasına yardımcı olur. *Uygun kalite ve seri imalâta imkân sağlar. *Kayıp ve artıkları asgariye indirir. *Verimliliği ve hasılayı artırır. *Depolamayı ve taşımayı kolaylaştırır, stokların azalmasını sağlar. *Maliyeti düşürür.

9 TÜKETİCİYE FAYDALARI *Can ve mal güvenliğini sağlar. *Karşılaştırma ve seçim kolaylığı sağlar. *Fiyat ve kalite yönünden aldanmaları önler. *Ucuzluğa yol açar. *Ruh sağlığını korur. Stresi önler. *Tüketicinin bilinçlenmesinde etkili rol oynar.

10 EKONOMİYE FAYDALARI *Kaliteyi teşvik eder, kalite seviyesi düşük üretimle meydana gelecek emek, zaman ve hammadde israfını ortadan kaldırır. *Sanayii belirli hedeflere yöneltir. Üretimde kalitenin gelişmesine yardımcı olur. *Ekonomide arz ve talebin dengelenmesinde yardımcı olur. *Yanlış anlamaları ve anlaşmazlıkları ortadan kaldırır. *İhracatta ve ithalatta üstünlük sağlar. *Yan sanayi dallarının kurulması ve gelişmesine yardımcı olur. *Rekabeti geliştirir. *Kötü malı piyasadan siler.

11 Uygulama açısından standardizasyon 2 alt başlığa ayrılabilir: 1.İhracatta standardizasyon 2.İthalatta standardizasyon

12 Standart ve Kalite Standart ve kalite birbirinin ikiz kardeşleridir. Özellikle uluslar arası ticaretten bahsedildiğinde, standartlarla ilgili tüm düzenlemeler “kalite” odaklıdır. Kaliteden bahsedildiğinde de akla Japonların “kalite felsefesi” gelmektedir. Japon kalite felsefesine göre ürün kalitesinin önünde gelen 3 unsur vardır: -DONANIM (HARDWARE) -UYGULAMA KURALLARI (SOFTWARE) -İNSAN (HUMANWARE)

13 Bir önemli kalite uzmanı (Kaoru İshikawa) dar anlamda kalitenin “ürün kalitesi” olduğunu söylemektedir. Geniş anlamda kalite ise: -İş kalitesi -Hizmet kalitesi -İletişim kalitesi -Proses kalitesi -İşçiler, mühendisler, idareciler ve yöneticiler dahil insanların kalitesi -Sistem kalitesi -Firma kalitesi -Hedeflerin kalitesi vb dir.

14 Bunları düşünmek ve söylemek için Japon olmaya gerek yoktur. Sağlam ve rasyonel düşünen herkes “kalite” denilince bunları söyleyebilir. Önemli olan bunları uygulayabilmek, yaşama geçirebilmektir.

15 Dış Ticarette Standart konusuna genel olarak baktığımızda işin; Bir İhracat Bir de İthalat boyutu olduğunu görmekteyiz.

16 ****Satıcı ülkeler, ihracatta, 1.Ürünlerin alıcı ülke gümrük girişlerinde ve dolayısıyla genel olarak dış piyasalarda, herhangi bir sıkıntı yaşamaması için “ihracatta zorunlu standart uygulaması” yapmakta 2. Ayrıca, kalite, sağlık, ambalaj, çevre ve benzeri konularda dünya ticaretinde uyulması zorunlu standartların sağlanması için de gerekli yapıyı oluşturmakta Bu şekilde de “oyunu kuralına göre oynama” konusunda gerekli düzenlemeleri yapmaktadırlar.

17 ****Alıcı ülkelerde ithalatta, yine yalnızca dünya ticaretinde uyulması zorunlu standartlara sahip ürünlerin ülkeye girebilmesini teminen, gerekli düzenlemeleri yapmaktadırlar. Ülkelerin tüketiciyi, iç sanayi ve milli üretimi koruma iç güdüleri ve dünya genelindeki uygulamalara uyma zorunluluğu nedeniyle, ithalattaki standart düzenlemeleri çok daha hassas bir şekilde yapılmakta, buna paralel olarak da ithalattaki standart denetimleri çok kapsamlı bir mevzuat düzenlemesine sahip bulunmaktadır. İhracatçı ise kendi ürünü de alıcının bulunduğu ülkede aynı denetimlere tabi tutulacağından ürününü dünya standartlarına uygun hazırlama endişesini taşımakta ve gereken titizliği göstermektedir.

18 MEVZUAT Dış ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı İki ana düzenleme, konuya ilişkin “Bakanlar Kurulu Kararı” ile “Yönetmelik”tir. (yönetmelik: kanun ve tüzüklerin uygulanmasına açıklık getiren ve bunlara aykırı hükümler taşımayan bakanlıklar ile kamu tüzel kişilerinin çıkardığı hukuki metinlerdir.) Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı: Kararın Amacı; 1. Dış ticarette uygulanacak teknik düzenlemeler, standartlar, uygunluk değerlendirmesi ve denetimlerin uluslararası ticarete gereksiz engel teşkil etmesini önlemek ve ticareti geliştirmek 2. İhraç ürünlerin güvenli ve kaliteli olmasını sağlamak suretiyle, ihracatta rekabet gücünü arttırmak ve dış alıcıların ürünlerimizi tercih etmesini sağlamak

19 3. İthal ürünlerde düşük kaliteden kaynaklanan haksız rekabeti ve yanıltıcı uygulamaları önlemek, tüketiciyi koruyucu ve kaliteyi yükseltici tedbirleri almak. 4. İthal ve yerli ürünler arasında ayrımcılık yaratmayacak şekilde ithal ürünlerin ilgili teknik düzenlemelere uygun ve/ veya güvenli olmasını temin etmek; insan sağlığı ve emniyetinin, hayvan ve bitki varlığının ve çevrenin korunması ile kamu ahlakı, kamu düzeni ve kamu güvenliği gereklerini yerine getirmek. 5. Uluslararası anlaşmalar ve Türkiye ile Avrupa Birliği arasında kurulan Gümrük Birliği kapsamındaki teknik mevzuatın dış ticaret sistemine uyarlanmasını sağlamak. 6. Dış ticarette teknik düzenlemeler, standartlar, uygunluk değerlendirmesi ve denetimlerde yetkili kuruluşları, yapılacak işlemleri ve uygulama usul ve esaslarını belirlemektir.

20 DTÖ Ticarette Teknik Engeller Anlaşmasında standart; “Tanınmış bir kuruluş tarafından yaygın olarak ve tekrar kullanılmak üzere kabul edilen, ürün ya da ilgili işlem ve üretim yöntemleri için kurallar, rehberler ya da özellikler belirleyen ve uyulması zorunlu olmayan belge” olarak açıklanırken, teknik düzenleme ise; “İdari hükümler de dahil olmak üzere ürün özelliklerini ya da söz konusu ürünlerin işlem ve üretim yöntemlerini belirten ve uyulması zorunlu olan belge” olarak tanımlanmaktadır. Standart ve teknik düzenlemeler bir ürün, işlem ya da üretim yöntemi ile ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme ya da etiketleme gereklerini içerebileceği gibi, yalnızca bunlarla ilgili de olabilmektedir

21 Bir belgenin teknik düzenleme olarak nitelendirilebilmesi için gerekli üç temel kriter bulunmaktadır; -Tanımlanabilir bir ürün veya ürün grubuna yönelik olması, -Ürünün bir veya daha fazla özelliğini ortaya koyması, -Ürün özelliklerine uyum zorunluluğu getirmesidir. Tekrar vurgulamak gerekirse, standartlar ihtiyari, teknik düzenlemeler ise uyulması zorunlu belgelerdir.

22 Ürünün ilgili “standardına” veya “teknik düzenlemesine” uygunluğu “uygunluk değerlendirmesi prosedürleri” ile saptanmaktadır. Uygunluk değerlendirme prosedürleri; “teknik düzenlemelerin ya da standartların gereklerine uyulup uyulmadığını belirlemek üzere, doğrudan ya da dolaylı olarak kullanılan her türlü prosedür” olarak tanımlanmaktadır. Uygunluk değerlendirme prosedürleri diğerlerinin yanı sıra, örnekleme, test etme ve denetleme; değerlendirme, uygunluğun tasdiki ve güvencesi; tescil, akreditasyon ve kabul prosedürleri ile bunların kombinasyonlarını içermektedir. Uygunluk değerlendirmesi çerçevesinde gerçekleştirilen test, muayene ve belgelendirme işlemleri sonucunda, ürünün standartta veya teknik düzenlemede belirtilen teknik spesifikasyonlara uygunluğu, firma, sanayi ve tüketiciler açısından doğrulanmaktadır.

23 Teknik düzenlemelere uygun olmayan ürünlerin gerek iç piyasada üretimi, gerekse ithal edilerek piyasaya arzı mümkün değildir. Buna karşılık, ilgili ulusal veya uluslararası standardına uygun olmayan bir ürün piyasaya sunulabilir. Ancak, üreticilerin ve tüketicilerin ara mal ve nihai tercihlerini ulusal veya uluslararası standartlara uygunluğu belgelenmiş ürünlerden yana kullanmaları, standarda uygun olmayan ürünlerin pazara giriş imkanını önemli ölçüde kısıtlamaktadır.

24 Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı: Kararın Kapsamı: 1.İthal ve ihraç ürünlerin tabi olacağı teknik düzenlemeler 2. Standartlar 3. Uygunluk değerlendirmesi ve denetimleri 4. İthalatçılar ve ihracatçıların yükümlülüklerini 5. Dış ticarete konu ürünlerin denetiminde ilgili kuruluşlar ile gümrük idarelerinin yetki ve sorumluluklarını 6. Uygulanacak müeyyideleri ve bu hususlarla ilgili bildirimleri kapsar

25 Aynı kararnamede ayrıca, Dış ticarette teknik düzenlemelerin, standartların, uygunluk değerlendirmesi ve denetimlerin; Müsteşarlıkça yayımlanacak yönetmelikler Tebliğler İlgili kuruluşlara verilecek talimatlar ve Çok taraflı veya ikili uluslararası anlaşmalar Çerçevesinde yürütüleceği de belirtilmektedir.

26 Konuyla ilgili ana düzenlemelerden biri de “Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Yönetmeliği”dir. Yönetmelikte, ihracat standardizasyonuna ilişkin ana düzenleme yapılırken, ithalatla ilgili genel prensiplere değinilmekte ve ana düzenlemelerin ise “Tebliğlerle” yapılacağı vurgulanmaktadır.

27 Yönetmeliğe göre “Standart” tanımı: Standart, üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için -ürünün özellikleri, -işleme ve üretim yöntemleri, -bunlarla ilgili terminoloji, -sembol, -ambalajlama, -işaretleme, -etiketleme ve -uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi ifade eder.

28 Standart (Standard) Genel olarak standart, standardizasyon çalışmaları sonucunda yetkili kurum ve/veya kuruluşlar tarafından hazırlanarak onaylanan, yerine getirilmesi gereken koşulları kapsayarak, uygulanması genellikle tarafların isteğine bırakılan teknik özellik veya belgelerdir. Diğer bir ifade ile standart (bir örneklik) kavramı; imalatta, anlayışta, ölçümde ve test işlemlerinde birlik ve beraberlik anlamına gelmektedir.

29 Standardizasyon (Standardization) Uluslararası Standardizasyon Örgütü'nün (ISO) yaptığı tanıma göre, standardizasyon "belirli bir faaliyetten ekonomik fayda sağlamak üzere, bütün ilgili tarafların katkı ve işbirliği ile belirli kurallar koyma ve kuralları uygulama işlemidir."

30 Dış Ticarette Standardizasyon İhracat ve İthalatta optimizasyonun sağlanabilmesi için tüm ilgili tarafların katkı ve işbirliği ile belirli teknik kurallar konulması, bu kuralların uygulanması ile uygunluk değerlendirmesi ve belgelendirme işlemleridir.

31 Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) Gümrük Birliği Kararı ve DTÖ anlaşması ile Türk ihraç ürünlerinin pazarlandıkları ülkelerde geçerli olan kural ve standartlara uygunluğunun belgelenmesi büyük önem kazanmıştır. Bu işlemin en önemli aşaması, üretim sırasında ve sonrasında yapılan ölçümlerin uluslararası geçerliliğinin sağlanmasıdır. Bir ülkede yapılan test, analiz ve kalibrasyon gibi ölçümlerin uluslararası alanda kabul görmesi, o ülkede faaliyet gösteren ölçme sisteminin diğer ülkelerce tanınmasına bağlıdır.

32 Türkiye, dünyadaki gelişmelere uygun olarak ölçme alanındaki faaliyetleri koordine etmek ve Türkiye'de yapılan ölçümleri güvence altına alarak uluslararası sisteme entegrasyonunu sağlamak amacıyla 1992 yılında TÜBİTAK bünyesinde Ulusal Metroloji Enstitüsü'nü (UME) kurmuştur. UME, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'nin Gebze'deki kampüsünde faaliyet göstermektedir.

33 Metroloji (Metrology) Metroloji, kelime anlamı olarak ölçme bilimi olup, bütün ölçme sistemlerinin temeli olan metre, kilogram, saniye, amper gibi fiziksel birimleri tanımlayarak bilim ve teknolojinin kullanımına sunar. Yasal, Bilimsel ve Endüstriyel olmak üzere 3 e ayrılır.

34 Yasal Metroloji Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde can ve mal emniyetini riske eden ölçme cihazlarının kalibrasyon, kontrol ve ölçme işlemlerini kapsar. Halen ülkemizde Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri ve Belediye Başkanlıkları tarafından faaliyetleri yürütülmektedir. Yüksek çekerli kantarlar, alışveriş merkezlerinde kullanılan teraziler, kuyumcu terazileri, akaryakıt pompaları, tansiyon aletleri v.s. cihazları bu kapsama girmektedir.

35 Bilimsel Metroloji TUBİTAK bünyesinde ülkede yapılan tüm ölçümlere referans teşkil eden Uluslar Standard’ları oluşturmak ve bu standartlar ile bir alt seviye laboratuarlarda kullanılan ölçme cihazlarını kalibre etmekle görevlendirilmiş UME,( Ulusal Metroloji Enstitusu) ülkemizde Bilimsel Metroloji faaliyetlerini sürdürmektedir.

36 Endüstriyel Metroloji EN Standardına göre akredite laboratuarlar tarafından yürütülen Endüstriyel Metroloji faaliyetleri üretim ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşlara kalibrasyon hizmeti vermektedir.

37 Kalibrasyon (Calibration) ISO 9000 Kalite Güvence Sistemine göre, "Kalibrasyon" bir ölçme cihazının göstergesinin, ölçülen büyüklüğünün gerçek değerinden sapmasını belirlemek ve belgelendirmektir. Ölçme, bir işin, onun için belirlenmiş standartlara uygun olarak yapılıp yapılmadığının, gerekiyorsa yapılacak düzeltme sonuçlarının göstergesidir. Bir başka ifade ile, kalibrasyon, biri ulusal standartlara göre izlenebilirliği olan ve doğruluğu belirli iki ölçü aletinin, karşılaştırılarak standart olmayan ölçü aletindeki sapmaların tespiti veya ayar yolu ile ortadan kaldırılmasıdır.

38 Kalibrasyonun Faydaları Firmada yapılan tüm ölçümlerin doğruluğu güvence altına alınır Üretim kalitesi istenilen seviyeye yükseltilir Üretim aşamalarında doğabilecek farklılıklar giderilir Ürünlerin diğer firma ürünleri ile uyumlu olması sağlanır Rekabet imkanı artar İleri teknoloji ile uyum sağlanır. Üretilen ürünün uluslar arası standartlara uygunluğu sağlanır Müşteriden haksız kazanç veya müşteriye haksız menfaat sağlanması önlenir. Tüketiciler alışverişlerini gönül rahatlığı ile yapabilirler.

39 Yönetmelikte yer alan diğer tanımlamalar: CE işaretiİmalat Yeterlilik Belgesi E işaretiTeknik Belge e işaretiTicari Kalite Denetim Yeterlilik Belgesi Tip Onayı BelgesiGMP Belgesi AQAP BelgesiTeknik Düzenleme KaliteTSE-EN-ISO 9000 Uygunluk değerlendirmesiZorunlu standart

40 Yönetmelikte yer alan diğer tanımlamalar: CE işaretiİmalat Yeterlilik Belgesi E işaretiTeknik Belge e işaretiTicari Kalite Denetim Yeterlilik Belgesi Tip Onayı BelgesiGMP Belgesi AQAP BelgesiTeknik Düzenleme KaliteTSE-EN-ISO 9000 Uygunluk değerlendirmesiZorunlu standart

41 Uygunluk Değerlendirmesi: Ürünün, ilgili teknik düzenlemeye uygunluğunun test edilmesi, muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti ifade eder.

42 Kalite Bir ürün ya da hizmetin, belirli ihtiyacı karşılayabilme yeteneklerini ortaya koyan karakteristiklerinin tümüdür.

43 AQAP Belgesi (Allied Quality Assurance Publications) Milli Savunma Bakanlığı tarafından verilen, "Endüstriyel Kalite Güvence Seviye Belgesi“ dir. Askeri alanda üretim gösteren firmaların Milli Savunma Bakanlığı ihalelerine girmeleri için ön şart olan AQAP Belgesi, ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi altyapısına sahip olan işletmelerin NATO gerekliliklerini de sistemlerine ilave etmeleriyle birlikte Milli Savunma Bakanlığı tarafından belgelendirilmektedir. Günümüzdeki ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi Standardı´nın da temellerini oluşturan AQAP standardı, ilk olarak 1968´de NATO üyesi ülkeler için oluşturulmuş askeri alanda kalite standardı olarak ortaya çıkmıştır.

44 GMP Belgesi (GOOD MANUFACTURING PRACTICE ) Sağlık Bakanlığı tarafından ilaç sanayicilerine verilen ve üretimin her aşamasında gerekli kalite kontrolünün yapıldığını gösteren "İyi İmalat Uygulamaları Belgesi“dir.

45 İnsan sağlığı için üretimi yapılan her ürünün, üretimin tüm aşamalarında ve uygulamalarında yüksek kalite seviyesine sahip olması gereklidir. Son yıllarda önce tavsiye kararı olarak başlayan, sonra ABD ve Avrupa Birliği (AB) üyeleri tarafından uygulanması, zorunlu kılınan kararlara göre her türlü Gıda ve sağlık ürünlerinin GMP koşulları altında üretimlerinin yapılması gerektiği bildirilmiştir. Daha sonra ülkemizde Sağlık bakanlığı tarafından bu kurallar bütünü resmi olarak kabul edilmiştir. GMP kurallarını kendi insanlarının sağlığı, gerçekleştirilen çalışmaların ve üretimlerin dünya tarafından kabul edilebilmesi için yerine getirmek ve uygulamak zorundadır.

46 Tip Onayı Belgesi Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından münhasıran otomotiv imalatçılarına verilen ve prototip araç, sistem, aksam veya ayrı teknik üniteye ait tipin, ilgili mevzuata uygunluğunu gösteren belgeyi ifade eder.

47 Ticari Kalite Denetim Yeterlilik Belgesi Uygulama usul ve esasları ile geçerlilik süresi, ürün veya ürün grubu bazında Müsteşarlıkça Tebliğ ve talimatlar ile belirlenen ve standardı ihracatta zorunlu uygulamada bulunan malları imal ve ihraç eden, belirli bir kalite düzeyine ulaşmış firmalara verilen ve parti bazında zorunlu standart denetimlerinden muafiyet getiren belgedir.

48 Teknik Belge Rejim Kararının 2 nci maddesinin (a) bendi uyarınca, Müsteşarlık veya ilgili Bakanlık tarafından hazırlanan veya ilgili kuruluşa hazırlattırılan; bir ürünün veya ürün grubunun teknik özelliklerini, uyması gereken asgari koşulları belirten belgedir.

49 CE İşareti Bir ürünün, Avrupa Topluluğu tarafından hazırlanan; ortak özellikleri itibariyle sınıflandırılmış ürün gruplarının uyması gereken asgari sağlık, emniyet, çevre ve tüketicinin korunması koşullarını düzenleyen bağlayıcı mevzuata uygunluğunu gösteren işarettir.

50 E İşareti Türkiye, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Konseyi çerçevesinde 20 Mart 1958 tarihinde Cenevre'de imzaya açılan "Motorlu Kara Taşıt Araçları Malzeme ve Aksamının Onayı ve Bu Onayın Karşılıklı Tanınması İçin Müşterek Koşulların Kabulüne Dair Anlaşma"ya, 30 Haziran 1994 tarih ve 94/5822 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 27 Şubat 1996 tarihinden itibaren taraf olmuştur.

51 Anlaşmanın amacı, taşıt araçlarında sürücü ve yolcuların güvenliğini sağlamaktır. Anlaşmanın genel hükümleri çerçevesinde, Anlaşmanın ve buna bağlı konuların görüşüldüğü BM/AEK İç Ulaşım Komitesine bağlı eksper gruplarınca hazırlanan 96 adet teknik regülasyon mevcuttur. Bu teknik regülasyonlara uygunluk, "E Tip Onayı Belgesi" ile tescil edilmektedir. Bu onay belgeleri, ancak Anlaşmaya üye ülkelerin yetkili idarelerince verilebilmekte ve üye ülkelerin tamamında geçerli olmaktadır. Herhangi bir teknik Regülasyon konusu mal ile ilgili E Tip Onayı Belgesi verilebilmesi için, belgeyi verecek ülkenin ilgili yönetmeliği uygulayacağını BM/AEK'ya bildirmiş olması gerekmektedir. Ayrıca, herhangi bir yönetmeliğe taraf olan ülke, yönetmeliğe uygun olmayan malzeme ve aksamının ve de bunların monte edildikleri araçların ithalini ve satışını engelleyebilmektedir.

52 e İşareti Otomotiv ürünlerinin ilgili Avrupa Topluluğu mevzuatına uygunluğunu gösteren işareti,

53 Kontrol Belgesi İlgili mevzuat çerçevesinde, yetkili kamu kurum ve kuruluşunca düzenlenen ve ithalat ve/veya ihracat aşamasında bir ürünün ilgili standarda uygunluğunu gösteren belgedir. Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi eki İthal Malların Kalite ve Sağlık Yönünden Kontrolüne İlişkin Tebliğ çerçevesinde, ilaç, kozmetik ve temizlik sanayi ürünlerinin ithalatında Sağlık Bakanlığının düzenlediği belge örnek olarak verilebilir.

54 Zorunlu Standart (Mandatory Standard): Türk Standartları Enstitüsü tarafından hazırlanmış ihtiyari Türk Standartlarından ilgili bakanlıkça zorunlu uygulamaya konulan standarttır.

55 Uygunluk Değerlendirmesi (Conformity Assesment) Bir ürünün veya hizmetin konuyla ilgili teknik düzenlemelere veya standardına uygunluğunun yeterli ve yetkili kılınmış bir kurum veya kuruluş tarafından değerlendirilmesi ve uygun bulunanlar için bir uygunluk belgesinin düzenlenmesidir.

56 Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi: - İhracat ve ithalatta standardizasyon ve uygunluk değerlendirmesine yönelik faaliyetleri tek mevzuat altında toplamak, -Uygulamalara etkinlik getirmek, -Ayrıca bu faaliyetlerin uluslararası anlaşma ve teamüllere uygun olarak yürütülmesini sağlamak amacını taşıyan Dış Ticarette Standardizasyon Rejimi Kararı, bu Karara dayalı Yönetmelik ve Tebliğler, Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlüğü tarafından 9 Mart 1995 tarih ve sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, 8 Nisan 1995 tarihinde ilk defa yürürlüğe konulmuş ve bilahare, gümrük birliğinin gerektirdiği bazı düzenlemelerin yapılmasına imkan verecek mekanizmalarla genişletilmiş olarak, Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon (DTTDS) Rejimi adıyla tarihinde yeniden yayımlanmıştır.

57 Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi ile ithalat ve ihracat alanındaki uygulamalar Dünya Ticaret Örgütü Anlaşması'ndan doğan yükümlülüklere uygun hale getirilmiştir. Bu suretle, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği Kararı çerçevesinde, Türkiye'nin AB standardizasyon sistemine geçişi için tanınan 5 yıllık sürede doğabilecek boşluk giderilerek, DTTDS Rejimi, AB mevzuat uyumu için bir geçiş rejimi olarak uygulamaya konmuştur. Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi ile, iç piyasada Türk Standardına uygunluğu zorunlu bulunan ürünlerin, ithalatında da, Türk standardına veya uluslararası standarda uygun olmaları zorunluluğu getirilmiştir. Söz konusu yeni uygulama ile; yerli sanayimiz standart dışı ve ucuz ithal ürünlerin haksız rekabetinden, tüketicimiz de kalitesiz ürünlerden korunmaya çalışılmıştır.

58 Akreditasyon (Accreditation) Akreditasyon, laboratuvarların, belgelendirme ve muayene kuruluşlarının üçüncü bir tarafça belirlenen teknik kriterlere göre çalıştığının bağımsız ve tarafsız bir kuruluş tarafından onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesidir. Üçüncü taraf değerlendirme tekniği olarak akreditasyon, söz konusu kuruluşlarda güvenilirliğin sağlanması ve sürekliliği için önemli bir araçtır.Bir test kuruluşunun yaptığı testlere veya bir belgelendirme kuruluşunun düzenlediği belgelere güvenilebilmesi için, bu kuruluşların belirlenen uluslararası kriterlere göre çalışıyor olduğunun belgelenmesi gerekmektedir.

59 Diğer bir tanıma göre Akreditasyon uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca gerçekleştirilen çalışmaların ve dolayısıyla bu çalışmalar sonucunda düzenledikleri uygunluk teyit belgelerinin (deney ve muayene raporları, kalibrasyon sertifikaları, yönetim sistemi belgeleri, ürün belgeleri, personel belgeleri vb) güvenilirliğini ve geçerliliğini desteklemek amacıyla oluşturulmuş bir kalite altyapısıdır.

60

61 EN Standardı: Test laboratuarlarının faaliyetleri için genel kriterdir. Bu standart, teknik yeterlilik ile kalibrasyon laboratuarları da dahil olmak üzere test laboratuarlarının faaliyetleri ile ilgili genel kriterleri belirlemektedir.

62 Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF- International Accreditation Forum) 1994'te kurulan Uluslararası Akreditasyon Forumu'nun amacı belgelendirme alanında faaliyet gösteren akreditasyon kurumları arasında işbirliğini sağlamaktır. İleri aşamalarda benzer yapı ve amaçlara sahip Uluslararası Laboratuar Akreditasyon Konferansı (ILAC-International Laboratory Accreditation Cooperation) ile birleştirilmesi düşünülmektedir. Türkiye üye değildir.

63 Uluslararası Laboratuar Akreditasyon İşbirliği Örgütü (ILAC- (International Laboratory Accreditation Cooperation): Eylül 1996 tarihine kadar Uluslararası Laboratuar Akreditasyon Konferansı (International Laboratory Accreditation Conference) olarak faaliyet gösteren örgüt, bu tarihten sonra şimdiki adını almıştır yılında kurulan örgüt, dünya genelinde laboratuar ve denetim birimleriyle ilgili akreditasyon kurumları arasında işbirliğini sağlar. Halen, 40 üyesi bulunmaktadır. Türkiye üye değildir.

64 Türk Akreditasyon Kurumu – TÜRKAK (Turkish Accreditation Agency): Test, muayene ve belgelendirme yapan kuruluşların uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre, bağımsız ve tarafsız bir kuruluş tarafından değerlendirilmesi ve denetlenmesi, bu kuruluşlara uluslararası platformda bir güven oluşturulabilmesi ve bu kuruluşlarca yapılan testlerin ve bu testlerin sonucuna ilişkin düzenlenen belgelerin uluslararası alanda tanınması, diğer bir ifadeyle ticarete bir teknik engel oluşturulmaması açısından akreditasyon büyük önem taşımakta ve uzun yıllardır ülkelerde bir akreditasyon kuruluşunun varlığı zaruri hale gelmiş bulunmaktadır.

65 Bu itibarla, Türkiye’de de hem uluslararası ticaretin bir gereği hem de AB’nin teknik mevzuatına uyum çerçevesinde oluşturulması gerekli olan altyapıyı oluşturan unsurlardan birisi olarak ulusal akreditasyon kuruluşumuz olan TÜRKAK 27 Ekim 1999 tarihinde ilgili tüm tarafların katılımı ve işbirliği ile Müsteşarlığımız tarafından hazırlanan 4457 sayılı “Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”un kabulünden sonra kurulmuştur.

66 İhtiyari veya zorunlu alanlarda faaliyette bulunan laboratuar, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, -yeterliliklerinin onaylanması ve -düzenli aralıklarla denetlenmesi işlemi olan, denetim zincirindeki son halka hüviyetine sahip bulunan, bir kamu görevi özelliği taşıdığı ve ticari kaygılardan uzak bir şekilde ifa edilmesi gerektiği kanunen mecburi olan akreditasyon mevhumunu inhisarında bulunduran Türk Akreditasyon Kurumu’ nun önemi Onaylanmış Kuruluşların tespit ve tayini ile teknik ve idari yeterliliklerinin sürekliliğinin gözetimi hususlarında kendini göstermektedir.

67 SORULAR: Soru 1: Kalibrasyon ve deney laboratuarları ile ürün/hizmet, sistem ve personel belgelendirmesi yapan kuruluşların akredite olma zorunluluğu var mıdır? Soru 2: TÜRKAK'ın CE işaretlemesindeki rolü nedir? Soru 3 : Akredite bir Türk Kuruluşunun, Türkiye'de yapmış olduğu belgelendirme faaliyetinin Avrupa'da geçerliliği nedir? Soru 4: Akredite Laboratuar Olmanın Avantajları Nelerdir? Soru 5: Akredite Laboratuarlar Nasıl Tespit Edilir ?

68 TÜRKAK’ın tam üyesi olduğu Avrupa Akreditasyon Birliği (EA) ile 04/04/2006 tarihinde imzaladığı Karşılıklı Tanıma Anlaşması neticesinde; -test laboratuarları, -kalibrasyon laboratuarları, -muayene kuruluşları ve -kalite yönetim sistemleri belgelendirmesine ilişkin akreditasyonları uluslararası alanda tanınırlık kazanmıştır. TÜRKAK, -ürün belgelendirme, -personel belgelendirme ve -çevre yönetim sistemleri alanlarında da Karşılıklı Tanıma Anlaşması’na taraf olmak üzere EA’ ya başvurusunu yapmış bulunmaktadır.

69 İHRACAT DENETİMLERİ İhracatımızda bazı tarım ürünlerinde “zorunlu standart denetimleri” uygulanmaktadır. Yaş meyve ve sebze, bakliyat, bitkisel yağlar, pamuk ile kuru ve kurutulmuş meyvelerden oluşan, Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Yönetmeliği’nin 1 numaralı ekinde yer alan tarımsal ürünler, ihracatta zorunlu standart denetimine tabidir.

70 **Zorunlu standart ve kalite kontrolleri Müsteşarlığın Bölge Müdürlükleri bünyesindeki Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenler’i tarafından yapılmaktadır. **Bahsi geçen listede yer alan maddelerin ihracatında, ihracatçı ilgili “Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri Grup Başkanlığı’na müracaat eder.

71 **Yapılan kontroller sonucunda, mal, standardına uygun bulunduğu takdirde, gümrüklere ibraz edilmek üzere, “Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri Grup Başkanlığı” tarafından ihracatçıya “Kontrol Belgesi” verilir. **1930’lu yıllarda başlatılan bu uygulamanın amacı, geleneksel tarım ürünlerimizin dış ülkelerdeki itibarını muhafaza etmek ve istikrarlı pazarlar yaratmaktır.

72 İstisnalar: İhracatta standardı zorunlu uygulamadaki tarımsal ürünlerin ihracında: 1.Yurt dışında iş yapan müteahhitler işçilerinin ihtiyacı olan zorunlu standart kapsamı malların ihracında kontrollerden muaf tutulmaktadır. 2. Hariçte işleme yoluyla yapılacak ihracat ile 3. Bedelsiz İhracat Tebliği kapsamında yapılan ihracatta da Kontrol Belgesi aranmamaktadır. 4. Bunun yanı sıra, Ticari Kalite Denetim Yeterlik Belgesi verilmesinde Uygulanacak Esaslara İlişkin Tebliğ ile belli şartları haiz işletmelere “Ticari Kalite Yeterlik Belgesi” verilmek suretiyle, bu işletmelerin ve bu işletmelerden ihraç kaydıyla söz konusu ürünleri temin eden firmaların ihracatta parti bazında kontrolden muaf tutulmaları sağlanmıştır.

73 Standardı İhracatta Zorunlu Uygulamada Bulunan Ürünler Listesi (ÖRNEK) Standardı İhracatta Zorunlu Uygulamada Bulunan Ürünler Listesi G.T.İ.PMadde İsmiİlgili Standart Domates Taze veya Soğutulmuş TS/794 Domates Kuru SoğanTS/796 Kuru Soğan Taze SarımsakTS/1131 Sarımsak Kuru SarımsakTS/1131 Sarımsak

74 Bu mevzuata nasıl ulaşılır? Bu liste “Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Yönetmeliği”nin 1 numaralı ekinde yer almaktadır.

75 İhracatta Denetleme İle İlgili Aşamalar: -Denetleme en geç 24 saatte, depo, antrepo veya işleme yerinde ilgili tüzük, standart veya standart kriterlerine göre yapılır. -Mallardan 4 takımı geçmemek üzere numune alınabilir. -Denetlenmiş mallar gerekirse yeniden denetlenebilir. -Denetleme uygun bulunursa ambalaj üzerine bir işaret konulur, sonradan açılmasını önleyici tedbir alınır ve kontrol belgesi düzenlenir. -Numuneler 45 günü geçmemek üzere saklanır, bu sürenin sonunda en geç 15 gün içinde iade olunur. -İlgili gümrük idaresince, kontrol belgesi bulunmayan, kontrol belge süresi geçmiş, ambalaj no.su ve diğer resmi işaretleme bilgileri bulunmayan malların ihracına izin verilmez.

76 İTHALAT DENETİMLERİ İthalatçıların “ithalatta zorunlu standart denetimi” için ya Türk Standartları Enstitüsü’ne veya Dış Ticaret Müsteşarlığı’na başvurmaları gerekmektedir. **Bu uygulama her yıl 31 Aralık tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan DTM tebliğleri (Dış Ticarette Standardizasyon Tebliğleri) ile düzenlenmektedir. **Bu tebliğler ile bazı ürünler için Türk Standartları Enstitüsü, bazı ürünler için ise DTM’nin ilgili Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri Grup Başkanlığı yetkili kılınmaktadır.

77 Gerek DTS Denetmenleri Grup Başkanlıkları, gerekse TSE tarafından gerçekleştirilen ithalatta uygunluk değerlendirmesi işlemleri, DTÖ/ Ticarette Teknik Engeller Anlaşması’na uygun olarak, -can ve mal güvenliği, -çevrenin korunması, -ulusal güvenlik gerekleri, -tüketicinin doğru bilgilendirilmesi gibi konular çerçevesinde yapılmaktadır.

78 Bu uygulamaya “ithalatta zorunlu denetim uygulamaları” denilmekle beraber mevzuatta ve teoride: -TSE tarafından yapılan denetimler “Türk Standartları Enstitüsü Tarafından Uygunluk Değerlendirmesi yapılan ürünler” olarak, - DTM tarafından yapılan denetimler ise “İthalatta Kontrolü Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenler i Tarafından yapılan tarım ürünleri” olarak anılmaktadır.

79 TSE Denetimleri TSE tarafından yapılan denetimlerle ilgili tebliğde bu kontrollerin amacı “Listede yer alan ürünlerin ithalatında insan sağlığı, can ve mal güvenliği, çevre ve tüketicinin korunması yönünden ilgili standartlara veya mevzuata uygunluğun denetlenmesi” olarak ifade edilmektedir.

80 TSE Uygunluk Değerlendirme Listesinde yer alan örnek ürün : İthalatta Uygunluk Değerlendirmesine Tabi Ürünler ( Değerlendirmesi TSE tarafından yapılanlar) G.T.İ.P.MADDE ADITS NOSTANDART ADI Bebekler için emzikler ve benzeri eşya TS EN Çocuk kullanım ve bakım eşyaları – İçme donanımı – Bölüm 1: Genel ve mekanik özellikler ve deneyler

81 Ekonomi Bakanlığından: BAZI ÜRÜNLERİN İTHALATTA UYGUNLUK DENETİMİNE DAİR TEBLİĞ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2012/1)

82 TSE Uygunluk denetimi MADDE 4 ‒ (1) Ek-1’de belirtilen ürünlerin ithalatında uygunluk denetimi Türk Standardları Enstitüsü tarafından yapılır.Ek-1 (2) Ek-1’de belirtilen ürünler için ithalatçı veya temsilcisi, uygunluk denetimi yapılmasını teminen, Ek-2’deki Başvuru Formunu doldurarak TSE’nin en yakın temsilciliğine başvurur. (3) Uygunluk denetimi Ek-1’de belirtilen standartlara göre yapılır. İthalatçının talebi halinde uygunluk denetimi Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı (ISO), Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN), Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC), Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC), Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (ETSI) standartlarına veya varsa ürünle ilgili uluslararası kuruluşlarca veya uluslararası anlaşmalarla belirlenen kriterlere göre yapılabilir.Ek-1

83 (4) Başvuru formunda denetimde esas alınacak standart belirtilir. (5) Ürünün ilgili standart kapsamında olmadığının tespit edilmesi halinde, kapsam dışı yazısı düzenlenir ve bir örneği ilgili gümrük idaresine iletilir. Keyfiyet ithalatçı veya temsilcisine bildirilir.

84 DTS Denetmen Grup Başkanlığı Denetimleri İlgili tebliğde amaç “Listede yer alan ürünlerin ithalatında, anılan ürünlerin ilgili standarda ticari kalite yönünden uygunluğunun değerlendirilmesi ve belgelendirilmesi” olarak belirtilmektedir.

85 DTM Uygunluk Değerlendirme Listesinde yer alan örnek ürün : Standardı İthalatta Zorunlu Uygulamada Bulunan Ürünler Listesi (İthalatta Kontrolü Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenler’i Tarafından Yapılan Tarım Ürünleri) G.T.İ.P.Madde İsmiİlgili Standart Tavuk YumurtalarıTS/1068 Tavuk Yumurtası-Kabuklu Taze PatatesTS/1223 Turfanda Patates

86 İlgili Tebliğlerde muafiyet ve istisnalar da kısaca şu şekilde ifade edilmektedir: TSE Denetimlerinde muafiyetler: -Şahsi eşyaya -Numunelere -Gümrük idaresince “geri gelen eşya” kapsamında olduğu tespit edilen ürünlere -Yatırım teşvik mevzuatı kapsamında gerçekleştirilen makine ve teçhizata -Resmi Gazete’de yayımlanan 6326 sayılı Petrol Kanunu kapsamında gümrük ve diğer vergi ve resimlerden muaf olarak ithal edilen ürünlere -Milli Savunma Bakanlığınca yapılan ithalata

87 -Savunma Sanayii Müsteşarlığınca AQAP belgeli kurum ve kuruluşlar adına yapılan ithalata ve -AQAP, GMP belgesi veya otomotiv üretimine münhasır “İmalat Yeterlilik Belgesi” veya “TİP Onayı Belgesi” sahibi sanayicilerin kendi ihtiyaçları için yapacakları ithalata TSE DENETİMİ UYGULANMAMAKTADIR.

88 DTS Denetmen Grup Başkanlığı Denetimlerinde İstisnai Haller: -Listede yer alan ve ihraç edildikten sonra geri gelen eşyanın ihraç edilen eşya ile aynı olduğunun tespit edilmesi halinde Kontrol Belgesi ARANMAZ.

89 Ek Bilgiler: *İthalatta uygunluk değerlendirmesi işlemine, müracaat üzerine giriş gümrüğünde 24 saat içinde, ithalatçı veya temsilcisinin de hazır bulunması suretiyle başlanır. *Laboratuar muayenesi veya deneylerinin gerekmesi halinde uygunluk değerlendirmesi yapmakla görevli olanlar tarafından 4 takımı geçmemek kaydıyla alınan numuneler 45 gün saklanır. Bu süre sonunda 15 içerisinde iade edilir. *İlgili standarda veya teknik düzenlemeye göre uygun bulunan mallar için belge verilir. *Uygun bulunmayan malların ithalatına izin verilmesinde müsteşarlık yetkilidir.

90 İTHALAT DENETİMLERİ BAŞVURULARI TSE Uygunluk Değerlendirmesi Başvurusu: -İlgili Yönetmelik eki listede yer alan ürünler için ithalatçı veya temsilcisi, uygunluk değerlendirmesi yapılmasını teminen, yine yönetmelik ekindeki Başvuru Formunu doldurarak Türk Standartları Enstitüsü’nün en yakın mahalli temsilciliğine başvurur.

91 BAŞVURU FORMU TSE / / 20.. Temsilciliğine İthal etmek istediğimiz ekli belgelerde tanımlanan ürünler için UYGUNLUK BELGESİ almak istiyoruz. Konu ile ilgili mevzuat çerçevesinde bütün hüküm ve şartları kabul ettiğimizi belirtir, gereğini arz ederiz. İthalatçının veya Temsilcisinin İsmi/Unvanı Yetkili İmza Ekleri: - Fatura veya proforma fatura fotokopisi - İmza sirküleri veya vekaletname sureti - Aşağıdaki belgelerden biri: - Antrepo Beyannamesi - Özet Beyan - Taşıma Belgesi (Konşimento, CMR Belgesi, vb.) İTHALATÇININ: - Unvanı ve Adresi - Telefon ve Faks Numarası İTHAL EDİLECEK ÜRÜNÜN: - G.T.İ.P. No - Menşei ve markası - Cinsi, sınıfı, modeli - Miktarı İthalatın yapılacağı gümrük idaresi:

92 DEĞERLENDİRMEYE ESAS STANDART (*): TS ISO EN IEC Diğer *Denetimde esas alınacak standardın ithalatçı tarafından mutlaka beyan edilmesi gerekmektedir.

93 Uygunluk değerlendirmesi; listede belirtilen standarda göre veya ithalatçının talebi halinde: ISO (Uluslar arası Standardizasyon Teşkilatı) CEN (Avrupa Standardizasyon Komitesi) IEC (Uluslar arası Elektroteknik Komisyonu) CENELEC (Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi) ETSI ( Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü’nün ürünle ilgili standartlarına göre yapılır

94 DTM Kontrol Belgesi Başvurusu: İlgili tebliğin ekindeki ürünlerin ithalatında kontrol belgesi alınabilmesi için ithalatçı veya temsilcisi tarafından ; -Kontrol Belgesi Başvuru Beyannamesi (Tebliğ ekinde örneği yer alır) -Fatura veya Proforma Fatura fotokopisi -Antrepo Beyannamesi veya Özet Beyan veya Taşıma Belgesi -Dahilde işleme izin belgesi örneği (Dahilde İşleme Rejimi kapsamında yapılan ithalatta ) Düzenlenerek ilgili Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri Grup Başkanlığı’na başvurulur.

95 EKONOMİ BAKANLIĞI ….. / ….. / ….. ………………… ………………………….Bölge Müdürlüğü Ürün Denetmenleri ………………… Grup Başkanlığına İthal etmek istediğimiz ekli belgelerde tanımlanan ürünler için TAREKS referans numarası almak istiyoruz. İlgili mevzuat çerçevesinde bütün hüküm ve şartları kabul ettiğimizi belirtir, gereğini arz ederiz. İthalatçının veya Temsilcisinin İsmi/Unvanı Yetkili İmza Ekler: - Fatura veya proforma fatura fotokopisi - Antrepo Beyannamesi veya Özet Beyan veya Taşıma Belgesi (Konşimento, CMR Belgesi, TIR Karnesi vb) - Dâhilde İşleme İzin Belgesi örneği (Dâhilde İşleme Rejimi kapsamında yapılan ithalatta)

96 Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS): Ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler mevzuatı uyarınca yapılan denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk esaslı yerine getirilmesi amacıyla oluşturulan web tabanlı uygulamadır.

97 RİSK ESASLI DENETİM NEDİR? **Denetim kaynaklarının riskin etki ve olasılık bileşiminin en yüksek olduğu alanlarda yoğunlaşmasıdır.

98 TAREKS referans numarası: TAREKS üzerinden yapılan başvuru sonucunda, ürünün ithal edilebileceğine dair sistem tarafından oluşturulan numarayı ifade eder.

99 Denetim başvurusu -Tebliğ kapsamında bulunan ürünlerin ithalatında, Ek-2’de yer alan Grup Başkanlıklarına yapılacak başvurular, firma adına yetkilendirilen kullanıcılar tarafından Bakanlık internet sayfasındaki “E-İmza Uygulamaları” bölümünde yer alan “E-İmza Uygulamalarına Giriş” uygulaması ile TAREKS üzerinden gerçekleştirilir.

100 -TAREKS üzerinden gerçekleştirilen başvuru sonrasında, Ek-3 Başvuru Formu ve eki belgeler firma adına yetkilendirilen kullanıcı tarafından başvuru tarihini takip eden en geç bir iş günü içinde TAREKS’e elektronik ortamda yüklenir ya da ithalatçı veya temsilcisi tarafından ilgili Grup Başkanlığına sunulur. Firmanın önceden yazılı bildirimde bulunması durumunda, Grup Başkanlığınca ilave süre verilebilir. -Firmaya tanınan süre içinde istenilen belgelerin TAREKS yoluyla ya da doğrudan Grup Başkanlığına iletilmemesi durumunda, denetim başvurusu doğrudan iptal edilir.

101 TAREKS referans numarasının gümrüklere beyanı MADDE 9 - TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin ilgili hanesine firma tarafından kaydedilmesi zorunludur. Aksi takdirde ürünün ithaline izin verilmez.

102 Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) Nedir? TAREKS, güvenlik, kalite ve standartlara uygunluk açısından tüketicimizi ve üreticimizi korumak amacıyla gerçekleştirilen ithalat ve ihracat denetimlerinin risk esaslı olarak yapılmasına imkân veren web tabanlı bir yazılımdır.

103 TAREKS’in Amacı Nedir? İhracat ve ithalat aşamalarında uygulanan denetimlerin, ekonomik ve ticaret koşullarına uygun, son teknolojinin imkânlarından yararlanarak çağdaş bir anlayışla gerçekleştirilmesini amaçlamaktadır. Böylece, kamu kaynaklarının ve ekonomik kaynakların daha zamanlı, etkin ve verimli şekilde kullanılmasını sağlar. TAREKS Neyi Değiştiriyor? TAREKS, geleneksel olarak uygulanan ve ihracat ve ithalat aşamasında her partinin fiziki olarak denetlenmesi anlayışını değiştirmektedir. Yeni uygulamayla birlikte, ilgili kamu kurumlarınca belirlenen kıstaslara göre, ithalat ve ihracata konu ürünlerden riskli olanlar elektronik ortamda TAREKS tarafından belirlenecek ve fiziki denetimler bu ürünler üzerine yoğunlaşacaktır.

104 Hangi Ürünleri Kapsamaktadır? TAREKS’in öncelikle ithalatta ürün güvenliği denetimine tabi tutulan kişisel koruyucu donanım, oyuncak, yapı malzemeleri, tıbbi cihaz, telsiz ve telekomünikasyon terminal ekipmanı, pil ve akümülatör gibi sanayi ürünleri ile ihracatta ve ithalatta kalite denetimine tabi tutulan tarım ürünlerini kapsaması öngörülmektedir. Ekonomi Bakanlığı tarafından Dış Ticarette Standardizasyon Tebliğleriyle yapılacak mevzuat düzenlemeleriyle birlikte aşamalı olarak TAREKS kapsamına alınacak ürün grupları belirlenecektir. Söz konusu düzenlemeler Resmi Gazete’de yayımlanacak, ayrıca ticaret ve sanayi odaları gibi ilgili tüm sivil toplum kuruluşlarına zamanlıca bildirilecektir.

105 HACCP VE ISO’LAR Ürünlerin, üretim güvenlikleri, “çevrecilikleri”, rekabet gücü kazanmaları ve benzeri unsurlar, giderek ticarete damgasını vuran ve ticareti yönlendiren unsurlar olmaktadır. Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) bu bağlamda ülkeler açısından yaptırım gücü içeren bir dizi standart düzenlemeleri yapmaktadır.

106 Özetle; HACCP = Güvenilir ürünlerin tüketiciye sunulması amacıyla, düzgün işleyen bir sistemin oluşturulması ve korunması temeline dayalı bir gıda güvenliği kavramıdır. ISO 14000= İşletmelerin çevreye verdikleri veya verebilecekleri zararların sistematik bir şekilde azaltılması ve mümkün ise ortadan kaldırılabilmesi için geliştirilen Çevre Yönetim Sistemi dir. ISO 9000/ ISO 9001 = Kalite Yönetim Sistemi Standardı ve Belgesi

107 ISO HACCP GIDA GÜVELİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ “Hazard Analysis and Critical Control Points” =Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları. Uygulamada “Hasip” olarak ifade edilmektedir. Sağlıklı olmak, bir insanın en temel ihtiyacı ve hakkıdır. Gıda ürünleri ise sağlığımızı en kolay etkileyecek etmenlerin başında gelir. Dolayısıyla gıda ürününün güvenliği, ürünü kullanan tüketicinin mutlak bir talebidir ve üretici firmalarda tamamıyla yönetimin sorumluluğudur. O nedenle kalite sistemi terminolojisine göre, gıda güvenliğine mutlak ve değişmez bir kalite parametresi gözü ile bakmak gerekir. Bir yönetici işletmesinde sürekli olarak, hijyen standartlarına uygun üretim yapılmasını ve üretip sattığı her parti ürünün güvenli olmasını istiyorsa Gıda Güvenliği Kontrol Sistemi’ni kurmalı, sürekliliğini sağlamalı ve desteklemelidir.

108 HACCP, güvenilir ürünlerin tüketiciye sunulması amacıyla, düzgün işleyen bir sistemin oluşturulması ve korunması temeline dayalı bir gıda güvenliği kavramıdır. Biraz daha uzun bir ifadeyle HACCP, bir gıda zincirinde hammadde temininden başlayarak, gıda hazırlama, işleme, üretim, ambalajlama, depolama ve nakliye gibi gıda zincirinin her aşamasında ve noktada tehlike analizleri yaparak, gerekli yerlerde kritik kontrol noktalarını belirleyen ve bu noktaları izleyen, herhangi bir problemi henüz oluşmadan önleyen sistemin korunmasını sağlayarak belirli normlara uygun güvenilir gıdaların üretilmesini sağlayan, her ölçekteki kuruluşa uygulanabilen bir gıda güvenliği sistemidir.

109 NEDEN HACCP (ISO 22000) ? -Tüm gıda zincirine uygulanabilir olması -Yönetime kritik bilgilerin sunulması suretiyle kolay karar verebilme olanağının sağlanması -Tüketicilerin gıda güvenliği ile ilgili taleplerinin tamamının karşılanması -Uluslar arası düzeyde tanınan bir sistem olması nedeniyle ihracat kolaylığı -Çalışanların iş veriminin ve memnuniyetinin arttırılması -Çalışanların hijyen ve gıda güvenliği konusunda bilinçlenmesi

110 -Proses kontrolünün dokümanlarla kanıtlanmasına olanak vermesi -Yükümlülüklerini bilen ciddi ve profesyonel bir organizasyon oluşturulması -Gıda zehirlenmeleri ve ölüm risklerinin düşürülmesi -Resmi denetimlerde karşılaşılan sorunların en aza indirilmesi -Ürün kayıplarının azalması -Hata yapılarak kazanılan tecrübeye güvenmekten ziyade potansiyel tehlikeleri önceden haber vermesi -ISO 9000 gibi kalite yönetim sistemlerinin tanımlayıcısı olması -Geleneksel muayene ve kontrol sistemlerinden daha etkili olması

111 ISO 9000 VE SERİSİ BELGELER ISO 9000, merkezi Cenevre’de bulunan “Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO)” tarafından 1987 yılında hazırlanmış ve tüm dünyada uygulamaya konulmuş, 1994, 2000 ve 2008 yıllarında revize edilmiş bir “Kalite Yönetim Sistemi Standardı” dır. ISO 9001 Belgesi ise ilgili kuruluşun ürün veya hizmetlerinin uluslar arası kabul görmüş bir yönetim sistemine uygun olarak sevk ve idare edilen bir yönetim anlayışının sonucunda ortaya konduğu ve dolayısıyla kuruluşun ürün ve hizmet kalitesinin sürekliliğinin sağlanabileceğinin bir güvencesini belirler.

112 Belgelendirme şirketlerini yetkilendirme yetkisi ülkelerin akreditasyon kurumlarına verilmiştir. Türkiye’de akreditasyon yetkisi TÜRKAK’a verilmiştir.

113 Özetle; ISO 9000 organizasyonların/ işletmelerin müşteri memnuniyetinin arttırılmasına yönelik olarak kalite yönetim sisteminin kurulması ve geliştirilmesi konusunda rehberlik eden ve ISO tarafından yayınlanmış olan bir standartlar bütünüdür. ISO 9001 ise Kalite Yönetim Sistemlerinin kurulması esnasında uygulanması gereken şartların tanımlandığı ve belgelendirme denetimine tabi olan standarttır. Verilen belgenin adıdır.

114 ISO : ISO 9001 standardı her 5 yılda bir ISO tarafından gözden geçirilmekte ve uygulayıcıların görüşleri ve ihtiyaçlar doğrultusunda gerekli revizyonlar yapılarak yeniden yayınlanmaktadır rakamı bu revizyonun 2008 yılında yapılıp yayınlandığını göstermektedir.

115 ISO 9000’in ÖNEMİ -Kuruluşta kalite anlayışının gelişimini -Karın Pazar payının ve verimliliğin artmasını -Etkin bir yönetimi -Maliyetin azalmasını -Çalışanların tatminini -Kuruluş içi iletişimde iyileşmeyi -Müşteri şikayetinin azalması, memnuniyetin artmasını sağlayan, ulusal ve uluslararası düzeyde uygulanabilen bir yönetim sistemi modelidir.

116 ISO 90001’in Dış Yararları -Kuruluşun imajının güçlenmesi -Müşteri memnuniyeti -Müşteri artışı -Rekabet gücünün artması -Daha iyi tedarikçi ilişkileri sağlaması

117 ISO 9001’in İç Yararları -Olumlu kültürel değişim -Yönetimin etkinliği -Kalite bilincinin oluşması -Daha iyi bir dokümantasyon -Standardizasyon ve tutarlılık -Pazarlama faaliyetlerinde rakiplerden farklılık sağlaması -İşletmenin piyasa itibarında artış sağlaması (Prestij)

118 -İşletmenin uluslar arası geçerliliğe sahip bir kalite belgesi edinmesinin getirdiği ticari avantajlardan yararlanabilme (ihracat için kalitenin belge ile ispatlanabilmesi -Müşteri memnuniyetinde artış sağlanması -Kurumsallaşma yolunda önemli bir adım atılmış olması -Geçmişe yönelik kayıtların düzenli bir şekilde tutulmasını sağlayacak altyapının oluşturulması

119 ISO İşletmelerin çevreye verdikleri veya verebilecekleri zararların sistematik bir şekilde azaltılması ve mümkünse ortadan kaldırılabilmesi için geliştirilen yönetim sistemine ISO Çevre Yönetim Sistemi adı verilir. ISO Çevre Yönetim Sistemi, özünde doğal kaynak kullanımının azaltılması, toprağa, suya, havaya verilen zararların minimum düzeye indirilmesini amaçlaya, risk analizleri tabanında kurulan bir yönetim modelidir.

120 ISO ürünün, hammaddeden başlayıp nihai ürün haline getirilerek müşterilere sunulmasına kadar geçen sürecin her aşamasında çevresel faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin gerekli muayeneler ve önlemler ile kontrol altına alınarak çevreye verilen zararın en aza indirilmesini sağlayan bir sistemin kurulmasını tarif eden ve Uluslararası Standartlar Organizasyonu tarafından yayınlanmış olan standartlar serisidir. ISO bir ürün standardı değil, sistem standardıdır ve ne üretildiğinden ziyade nasıl üretildiği ile ilgilenir.


"Standardizasyonun Tarihi Gelişimi Tarih öncesi çağın kalıntıları arasında bulunan bazı araç ve gereçlerin yapım tarihinin üzerinden yüzyıllar geçmesine." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları