Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

CINSEL BOZUKLUKLAR VE CINSEL KIMLIK BOZUKLUKLARı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "CINSEL BOZUKLUKLAR VE CINSEL KIMLIK BOZUKLUKLARı."— Sunum transkripti:

1 CINSEL BOZUKLUKLAR VE CINSEL KIMLIK BOZUKLUKLARı

2 ◦ Cinsellik.. ◦ Bizi veya başkalarını istenmedik şekillerde etkilemeye ve zarar vermeye başlarsa; anormal olarak değerlendirilir.

3 ◦ Cinsel kimlik (gender identity): Bireyin kendi bedenini ve benliğini belli bir eşeylik içinde algılayışı ve kabullenişi. ◦ Cinsel yönelim: Bireyde cinsel duygu, istek ve davranışların belli bir eşeye ya da nesneye çekimi. Bu yönelim, bireyin cinsel kimliğine uygun ya da karşıtı biçimlerde olabilir. ◦ Cinsel rol : Toplum içinde cinsellik açısından dışa vuran davranışların görünümü.

4 ◦ Çoğumuz için çok erken yaşantılar sırasında kökleşir ve sabit kalır. ◦ Ama bazı kişiler, erken çocukluktan itibaren kendilerini karşıt cinsiyette gibi hissetmeye başlayabilirler.

5

6 Cinsel Kimliğin Gelişimsel Belirleyicileri ◦ 1- Cinsel benlik duygusunun ve cinsel kimliğin gelişimi; bir dereceye kadar iç salgıların etkinliğine bağlıdır. ***Transseksüalitede, eşcinsellikte vs. Cinsel Organlarda ya da İç Salgılarda bir Bozukluk Yoktur!!! 2- Cinsel davranış, cinsel hormonların niceliği ile fazla ilişkili değildir. Yetişkin kişideki cinsel davranışın uyumlu ya da uyumsuz oluşunu hormonlara bağlayamayız.

7 3- Temel cinsel kimlik, çocukluğun 1,5-2 yılında; cinsel kimlik duygusu ise yaşamın ilk 4 yılında yerleşir. 4- Cinsel kimliğin gelişiminde yaşamın ilk yıllarındaki deneyimlerin etkisi büyüktür. Çocukluk çağındaki öğrenmeler, ilk ilişkiler, özdeşimler cinsel kimliğin gelişimini etkiler. 5- Özdeşim ! ( Ödipal çatışma ) 6- Aile içinde ya da toplumda cinsel konulara karşı aşırı tutumlar

8 ◦ Cinsel Kimlik Bozuklukları (CKB)  Çocukluk Dönemi CKB  Ergen/Erişkinlik Dönemi CKB ◦ Parafililer  Egzibisyonizm  Fetişizm  Transvestik Fetişizm  Frottörizm  Pedofili/Ensest  Cinsel Mazokizm  Cinsel Sadizm  Voyörizm

9 ◦ Cinsel İşlev Bozuklukları 1)Cinsel İstek Bozuklukları  Azalmış Cinsel İstek Bzk.  Cinsel Tiksinti Bzk. 2) Cinsel Uyarılma Bzk.  Kadında Cinsel Uyarılma Bzk.  Erkekte Erektil Bzk. 3) Orgazm ile İlgili Bzk.  Kadında Orgazm Bzk.  Erkekte Gecikmiş Ejakülasyon  Erkekte Prematür Ejakülasyon 4) Cinsel Ağrı Bzk.  Disparoni  Vajinismus

10 ◦ Cinsel Kimlik Bozuklukları ◦ Kendi anatomik cinsiyetinden memnun olmayan ve karşı cinsten olmak isteyen, cinsel kimlik açısından hoşnutsuz (disforik) kişiler.. ◦ Transseksüeller: Cerrahi olarak diğer cinsiyete geçme arzusu taşıyan bireyler.. ◦ İnterseks(Hermofrodit), bazı şizofreni özellikleri ve transvestik fetişizm ile karıştırılmamalı… ◦ Çocukluk, ergenlik veya yetişkinlik dönemi CKB

11 ◦ CKB – DSM-IV-TR A. Karşı cinsiyetle güçlü ve sürekli özdeşim kurma * Çocuklukta; ◦ Diğer cinsiyette olma isteğini ısrarlı şekilde dile getirme ◦ Erkek çocuklarının kadınsı giyimleri, kız çocuklarının ise kalıplaşmış erkeksi giysileri ısrarla tercih etmeleri ◦ Oyunlarda sürekli karşı cinsin rollerini isteme veya bu fantazileri taşıma ◦ Karşı cinsin alışılagelmiş oyunlarına katılma konusunda yoğun istek duyma ◦ Özellikle karşı cinsten oyun arkadaşları seçme * Ergen ve erişkinlerde; diğer cinsiyette olma isteğini dile getirme, kendini diğer cinsiyetteymiş gibi gösterme, diğer cinsiyetteymiş gibi yaşamayı ya da davranılmayı isteme, diğer cinsiyete özgü duygularının ve tepkilerinin olduğuna ilişkin bir inanç taşıma. B. Cinsiyetine ilişkin sürekli bir rahatsızlık duyma ya da cinsiyetin gerektirdiği cinsel rol için uygun olmadığı duyumunun olması.

12 CKB ◦ Kişinin karşı cinsiyette olduğunu algılaması, biyolojik cinsiyetine ilişkin özelliklerinden rahatsızlık duyması. ◦ Erkeğin kendini kadın; kadının kendini erkek gibi algılaması ve kabul etmesi. ◦ Erkeklerde durum daha zor.. ◦ Bu durum bireyde depresyon ve kaygı yaratabilir. ◦ Transseksüel kişilerde farklı cinsel yönelimler olabilir. ◦ Çoğu zaman çocukluk yaşlarında başlar. (2-3 yaş; belki de daha öncesi). ◦ Bazı transseksüel bireyler; cinsel kimliklerini değil; ancak cinsel rollerini uzun süre toplumun beklentileri doğrultusunda sürdürebilir. ◦ Ameliyatın gerçekleşebilmesi için önemli olan cinsel rol değil; cinsel kimliktir.

13 ◦ Ameliyat kararında derinlemesine bir incelemenin yapılması önemlidir. ◦ Cinsiyet Değiştirme Ameliyatlarındaki Süreçler… ◦ Ruh sağlığı çalışanlarının bu süreçteki görevleri: Tanıdan emin olmak, beklentilerin gerçekçilik düzeyini test etmek, ameliyatın getireceği sıkıntılarla başa çıkma gücünü değerlendirmek, ailenin durumu kabul etmesine yardımcı olmak, ameliyat sonrası yeni kimliğe uyum sürecinde destek olmak.

14 ◦ Cinsiyet Değiştirme Ameliyatları.. ◦ Kadın  erkek durumunda işlevsellik daha yüksek. ◦ Genç yaşta yapılan ameliyatlarda işlevsellik daha yüksek. ◦ Ailenin ve toplumun ÖNYARGISI …Çocuklarının durumlarını saklama ◦ Oysa; cinsiyet değiştirme sürecine ailelerin katılması; bu zorlu dönemin daha kolay atlatılmasını sağlamaktadır.

15 (İnterseks) ◦ Biyolojik yapıdaki doğuştan farklılık.. ◦ Diğer eşeye ait cinsel organın da, az gelişmiş ya da gelişmiş şekilde bulunması. ◦ Ailenin tutumu! ◦ Yanlış yetiştirilme tarzlarının etkisi! ◦ Ameliyat ne zaman gerçekleştirilecek? ◦ Ya da gerçekleştirilecek mi?

16 ◦ CKB – Etiyolojisi ◦ Hormon düzeyleri?  Hiçbir farklılaşma bulunamamış! CKB’yi hormonlarla açıklamak pek mümkün değil. ◦ Kromozomal yapı ya da beyin yapıları?  Farklılaşma yok. ◦ Çocukluk Dönemi CKB  oyunlarda, giyimlerde, tutumlarda vs. farklılaşmalar..  Büyüdükçe cinsel organının değişeceği düşüncesi– yetişkinlikte ameliyat olma isteği ◦ Hormonal sebepler?  Örn. hamilelikte alınan progestin.. ◦ Ebeveyn tutumları ◦ Cinsiyet rolleri? Ebeveynleri Rol Alma.

17 ◦ CKB – Tedavisi ◦ 2 türlü müdahale söz konusu olabilir: *kişinin vücudunun psikolojisine uygun olarak değiştirilmesi *kişinin psikolojisinin vücuduna göre değiştirilmesi. 1)Cinsiyet Değiştirme Ameliyatları  İlk kez 1930 yılında, Avrupa’da gerçekleştirildi.  Heteroseksüel cinsel birleşme yaşanabilir; ancak sadece dış organlar değişime uğradığı için hamilelik henüz söz konusu değildir.  Kadınlarda daha zorlu bir ameliyat süreci. Cinsel birleşme için yapay desteklere ihtiyaç duyma söz konusudur. Daha az kozmetik ve estetik yardım..  Erkekler daha fazla ameliyat başvurusu yapmakta.

18 ◦ Ne kadar faydalı? ◦ İlk bulgular, avantajlı olmadıklarını göstermiştir. ◦ Ancak oldukça eleştirilen bir görüş. ◦ Ameliyat sonrası uyumu yordayan faktörler: a.Duygusal açıdan istikrarlı olmak b.Bu yeni role en az 1 yıl boyunca başarılı şekilde uyum sağlamak c.Ameliyatla ilgili kısıtlılıkları ve sonuçları kabul etmek d.Bir cinsel kimlik programı çerçevesinde psikoterapi almak. *** Geçmişten kopmak… Ailenin ve sosyal çevrenin desteğini kaybetme riski.

19 2- Cinsel Kimliğin Değiştirilmesi için Psikoterapötik Destek ◦ Cinsel kimlik değiştirilebilir mi? ◦ Biyolojik cinsiyeti erkek olan bir çocuğun bebeklerle oynamasının yasaklandığı çalışma  feminen özelliklerin kaybolması? ◦ Transseksüel bireylerin böyle bir istekleri genellikle YOK ! ◦ Cinsel kimliğin değiştirilmeye çalışılması ile ilgili etik meseleler?

20 ◦ PARAFİLİLER (Cinsel Sapkınlıklar-Cinsel Nesne Seçimi Bozuklukları) ◦ Olağandışı nesne veya cinsel aktivitelerin cinsel açıdan çekici bulunması ile ilgili bozukluklar.. ◦ Tanı konulabilmesi için; ◦ Bu çekiciliğin çok yoğun olması ◦ En az 6 ay sürmesi, ◦ Bu dürtülerin belirgin bir sıkıntı veya kişilerarası problemlere yol açması gerekmektedir… ◦ Güçlü cinsel uyarılışlar ve davranışlar yineleyicidir ve yönelim nesneleri eşya, hayvan, çocuk, yaşlı ya da kendine/başkasına acı vermek gibi değişik niteliklerde olur.

21 ◦ En yaygın görülme oranı – erkekler ◦ Klinik ortamlarda nadir tanı ◦ En yaygın tanı: Pedofili, Voyörizm (Gözetlemecilik) ve Egzibisyonizm (Teşhircilik) ◦ Genelde birden fazla parafili bir arada..  Kişilik bzk. veya şizofreni akla gelebilir. ◦ Parafilik davranışlar genellikle 25 yaşından sonra azalır. ◦ Cinsel davranışlar kişilik örüntüsünün içinde- egosintonik. ◦ Birey sadece yasalarla, toplumsal tepkilerle karşılaşınca sıkıntı yaşar. ◦ Her insanda bir miktar teşhircilik, gözetleyicilik ya da fetişizm bulunabilir. Bu eğilimler yetişkinlikte de sürüyorsa ve kişi için bu tür bir cinsel doyum zorunluluk ve bir tutku ise; cinsel nesne seçimi bozukluğu düşünülür.

22 ◦ FETİŞİZM : ◦ Cinsel uyarılmaya yol açan vücudun belli kısımları değil, cansız nesnelerdir.. ◦ Başkaları için cinsel anlamı olmayan, fakat birey için simgesel bir cinsel çekicilik kazanmış bir nesne ile cinsel doyum tutkusu.. ◦ Nesnelere karşı tekrarlı ve yoğun bir cinsel dürtü hissetme.. ◦ Cinsel uyarılma için nesnenin varlığı zorunlu! ◦ Neredeyse tamamı erkek. ◦ Topuklu ayakkabı, çorap, iç çamaşırı, tuvalet malzemeleri.. ◦ Hapşırma.

23 ◦ Fetiş nesnesini üzerinde taşıma & özdoyum sağlama. Ya da partner üzerinde görmek isteme. ◦ Fetiş nesnelerinin koleksiyonunu yapma ve biriktirme. ◦ Bu nesnelere karşı çekim, istem dışı ve karşı konulamaz.. ◦ Çekici bulmak ile fetişizm arasında fark var (!) ◦ Psikanalitik Kuram : Cinsel yatırımın cinsel nesne yerine, başka nesnelere yapılması. Fetiş nesnesi erken dönemlerde belirlense de, ergenlikte ortaya çıkar..

24 ◦ Transvestik Fetişizm: ◦ Bir erkeğin kadın ; bir kadının erkek giysileri giyerek cinsel olarak uyarılması. ◦ Kadın gibi giyinmek, cinsel uyarılmaya yol açmalı; aksi halde travesti olarak değerlendirmemek gerekir.. ◦ CKB ile karıştırılmamalı (!) ◦ Komorbid durumlar da söz konusu olabilir.. ◦ Travestizm; genellikle çocuklukta ve ergenlikte kısmi olarak karşıt cins gibi giyinme şeklinde başlar.

25 ◦ Pedofili : ◦ Cinsel açıdan tatmin olabilmek için henüz ergenliğe ulaşmamış çocuklarla fiziksel ve cinsel temas kurma. ◦ Tanı için; Kişinin en az 16 yaşında olması, Temas kurduğu çocuktan en az 5 yaş büyük olması gerekir… ◦ Aynı cinse ya da karşıt cinse yönelik olabilir. ◦ Genellikle fiziksel şiddet eşlik etmez. Ancak tehdit !!! ◦ Çocuğun saçını elleme  Cinsel organlarına dokunma Nadiren cinsel birleşme girişimi..

26 Cinsel sadizm ya da AKB tanısı eşlik ederse.. Tecavüz veya çocuğa fiziksel zarar verme isteği

27 ◦ Ensest (Yasaksevi): ◦ Evliliğin yasak görüldüğü yakın akrabalar arasındaki cinsel ilişkiler.. ◦ Yasaksevinin yasaklanması  Uyumlu bir evrimleşmenin sağlanabilmesi açısından önemli ◦ En yaygını; kardeşler arasında.. ◦ Daha patolojik olanı; baba-kız arasında..

28 ◦ Pedofili ve Ensest arasındaki fark; 1)Biri aile üyeleri arasında olur. 2)Ensest kurbanları, pedofili kurbanlarına göre yaşça büyüktür. Normal örneklemden seçilmiş bireylerin 4’te 1’inin pedofilik uyarılma yaşaması (!) Rahatsız edici bir bulgu; ancak tanı koyabilmek için fantezi ve davranış arasındaki ayrımı yapmamız gerekiyor.. Çocuklarla yapılan televizyon reklamları, mağaza katalogları  çocuk pornografisi..

29 ◦ Pedofili & Ensest  genellikle dini ve ahlaki açıdan katı kişiler.. ◦ Pedofilikler; genelde taciz ettikleri çocukları tanırlar… Sosyal olgunluk, kendine güven, dürtü kontrolü, sosyal becerileri düşük Davranım bozukluğu ve depresyon tanısı yüksek Fiziksel güce nadiren başvurdukları için kurbanlarını zorladıklarını inkar ederler. Yaptıklarının iyi bir şey olduğunu bile düşünebilirler  Mantığa bürüme! ◦ Ensest; ataerkil ve geleneksel ailelerde yüksek. ◦ İhmalkar, duygusal olarak uzak anne-babalar.. ◦ Annenin olmaması ve belli bozukluklara sahip olması; ensest riskini arttırmakta. ◦ Ancak, kadının boyun eğici olduğu toplumlarda annenin işlevi azalabilir!

30 Pedofili & Ensest ◦ Toplumda görülme sıklığı oldukça yüksek!!! ◦ Kadınlarda %19 ◦ Erkeklerde %8,6 ◦ Rapor edilmeyen vakalar!!!

31 ◦ Voyörizm (Gözetlemecilik, Röntgencilik) ◦ Cinsel doyuma ulaşabilmek için başkalarını soyunukken veya cinsel ilişki sırasında gözetlemek.. ◦ ‘ Başkalarının cinsel organlarını ya da davranışlarını gizlice gözetleyerek cinsel doyum sağlama tutkusu’ ◦ Yakalanma riski?  kendi isteğiyle soyunan birinden etkilenmez (!) ◦ ÖNEMLİ: Parafililerin normal cinsel aktivitesi olabilir; ama röntgencilikte normal cinsel aktiviteye pek rastlanmaz !

32 ◦ Egzibisyonizm (Teşhircilik) ◦ Cinsel doyuma ulaşabilmek için kişinin cinsel organını onu görmeye istekli olmayan bir yabancıya gösterme ihtiyacının tekrarlayan biçimde ortaya çıkması. ◦ Hayali veya gerçek; bu durumda mastürbasyon yaparak cinsel doyuma ulaşır. ◦ Amaç; karşıdakini şaşırtmak ve utandırmak.. ◦ Kompulsif yapıda bir cinsel organını gösterme dürtüsü. ◦ Aynı saatte ve aynı yerde yapılan örüntüye dönüşebilir..

33 ◦ Sosyal ve kanuni sonuçları o anda düşünememe!!! ◦ Tecavüze dönüşen şiddet eylemleri olasılığı daha azdır. ◦ Genellikle evli; fakat eşleriyle olan cinsel ilişkileri tatminkar değil.. ◦ Parkta oturan bir kadından daha fazla uyarılma yaşamaları söz konusudur. ◦ Cinsel temasın kur yapma aşaması ile ilgili ipuçlarını yanlış değerlendirme (!) ◦ Aslında diğer parafili gruplarına göre daha az zarar verici..

34 ◦ Cinsel Sadizm ve Cinsel Mazoşizm ◦ Cinsel sadizm: Cinsel doyumun olabilmesi ya da arttırılabilmesi için diğer kişiye acı ya da psikolojik ıstırap çektirmek.. ◦ Eşine acı vererek cinsel doyum sağlama tutkusu. ◦ Cinsel Mazoşizm: Cinsel doyumun olması ya da arttırılabilmesi için kişinin acı ya da aşağılanmaya boyun eğmesi.. ◦ Kendine acı verdirerek cinsel doyum sağlama tutkusu. ◦ Heteroseksüel & Homoseksüel gruplarda görülebilir. ◦ Çoğu cinsel yaşantılarından memnundur. ◦ Çoğunlukla ergenlik döneminde başlar.

35 ◦ Sadistler  Mazoşistler Sadist eşine acı verirken cinsel doyuma ulaşır; mazoşist ise bu acıya maruz kalarak. ◦ Mazoşistlerin sayısı daha fazla. ◦ Cinsel mazoşizm; farklı şekillerde ortaya çıkabilir: Bağlanma, dövülme, kesilme, aşağılanma.. İnfantilizm (bebeksilik) Hipoksifili (oksijen yoksunluğu) ◦ Sadistlerin davranışları; tehlikeli olabilir (!) ◦ ANCAK: DSM’ye göre bunlar davranışa dönmediği, fantezilerde kaldığı sürece bozukluk olarak görülmez.. ◦ Genellikle de fantezi boyutundadır.

36 ◦ Yaşlıyla cinsel sevi  Gerontofili ◦ Ölüyle cinsel sevi  Nekrofili ◦ * En yaygın tanı: Pedofili, Voyörizm ve Egzibisyonizm ◦ * Tanı konulanların yaklaşık yarısı evli (voyöristler hariç)

37 PARAFİLİLER – Etiyoloji ◦ Psikodinamik Yaklaşım: ◦ Egonun bastırılmış korku ve anılardan korunması.. ◦ Pregenital döneme saplanma / Heteroseksüel ve heterososyal ilişkilerden korkma.. ◦ Kastrasyon kaygısı  heteroseksüel ilişkiye girmekten korkma ◦ Örn: Bir gözetlemeci; kendisini bir kadınla ilişki kurma olasılığından korur ve en az korkutucu gördüğü yolu seçerek gizlice gözetler..

38 ◦ Bilişsel ve Davranışçı yaklaşım: ◦ Klasik Koşullanma ◦ Klasik Koşullanma (Orgazmın şartlanması): Cinsel uyaranların tesadüfen uygun olmayan uyarıcılarla eşleştirilmesi. ◦ ÖĞRENME ◦ ÖĞRENME… ◦ Kaygı ve hayal kırıklıklarının geleneksel şekilde ilişkiye girilmesini engellemesi. ◦ Edimsel Koşullanma ◦ Edimsel Koşullanma: Sosyal becerilerin yetersiz kalması & çevredekiler tarafından geleneksel olmayan davranışların pekiştirilmesi..

39 ◦ Biyolojik Yaklaşım: ◦ Çoğunluk erkek  androjen hormonu? ◦ Ceninin gelişmesi sırasında yaşanan bazı problemler? Bu görüşler desteklenmemekte ve yetersiz kalmaktadır.. Pek çok karmaşık süreç söz konusu.

40 PARAFİLİLER – Tedavisi Psikanalitik kuram  kişilik bzk.dan kaynaklanır; tedavisi zordur.. Kuramın tedaviye katkısı çok sınırlı. Davranış terapisi  Kişinin cinsel özelliklerinin değiştirilmesi.. * İtici uyarıcılarla terapi & Elektrikle karşı koşullama * Örtük karşı koşullama (imgeleme ile) * Sosyal beceri eğitimi * Doygunluk Tedavisi (Değiştirilmek istenen nesne ile sürekli özdoyurum --- amaç: cinsel nesne seçiminin erotik değerini azaltmak) * Orgazmik Yeniden Yönlendirme (Geleneksel uyarıcılar karşısında uyarılma düzeylerini arttırma) ◦ Bilişsel Yaklaşım  Hatalı bilişlerin araştırılması ve değiştirilmesi. Kurban ile empati kurabilmesi sağlama amaçlanır.

41 ◦ Tedavi için istek çok az ve yarıda bırakma çok fazla; çünkü ◦ Tedavi için istek çok az ve yarıda bırakma çok fazla; çünkü … İnkar etme, sıkıntının şiddetini hafifletme, kurbanların güvenilir tanıklar olmadıkları ve profesyonel yardım almadan da davranışlarını kontrol edebileceklerine inanmaları ◦ Tedaviye güdülenmeyi arttırmak da bir yol olabilir.. ◦ İlaç kullanımı-çelişkili bulgular. ◦ Ensest tedavisinde; aile sistemleri yaklaşımı.. ◦ İnkar  hatta mağduru suçlayıcı ifadeler…  ‘o da zevk aldı, hayır derken aslında evet demek istedi’ gibi. ◦ Önemli olan kişinin yardım almaya gereksiniminin olduğunu kabul etmesi.

42 ◦ CİNSEL İŞLEV BOZUKLUKLARI ◦ Normal görülen cinsel tepki döngüsünde ketlenmeye yol açan cinsel problemler.. ◦ Kendilik kavramımızın bir kısmı; kendi cinselliğimiz üzerinde temellendirilir. ◦ Tanı koyabilmek için; sürekli ve tekrarlayıcı olması ve kişi için belirgin bir stres ya da kişilerarası ilişkilerde sorun yaratması şartı aranır.. ◦ Masters & Johnson ve Kaplan  DSM-IV tanılandırması ◦ Evrensel bir cinsel yanıt döngüsü  anatomi+fizyoloji+psikoloji+sosyoloji ◦ Bu normal cinsel tepki döngüsünden sapma  cinsel işlev bzk.ları ◦ DSM-IV: ‘Cinsel tepki döngüsünü belirleyen süreçlerdeki, bozulmayla ya da cinsel ilişkiyle bağlantılı ağrı ile belirlidir.’

43 ◦ Cinsel tepki döngüsünün 4 aşaması: 1)İstek 2) Heyecan (fizyolojik değişikliklerin eşlik ettiği..– kan akışının artması  erkeklerde sertleşme; kadınlarda göğüslerin büyümesi ve vajinal ıslaklığın artması) 3) Orgazm (cinsel zevkin en üst düzeye ulaşması – erkeklerde boşalma arzusu; kadınlarda vajenin 3.dış duvarında kasılmalar) 4) Çözülme (orgazmı izleyen rahatlama ve kendini iyi hissetme hali). *DSM-IV; bu aşamaların ilk 3’ü ile ilişkili bozukluklar tanımlamıştır. Bu döngüye ek olarak; düşünce, duygu, davranış ve biyolojik tepkilerin bir arada olduğu bir süreç olarak düşünülmeli… Sürekli ve yineleyici olmaları önemli.

44 ◦ Cinsel İSTEK Bozuklukları: 1) Azalmış (Hipoaktif) Cinsel İstek Bozukluğu: Cinsel fantezi ve etkinliklerde bulunma isteğinin eksikliği veya hiç olmaması.. Tercih edilmeyen bir cinsiyetle ilişkiye girme, kontrolü kaybetme korkusu, hamilelikten korkma, depresyon, ilaç yan etkileri, gergin ilişkiler, eşini çekici bulmama… Tecavüz, cinsel istismara maruz kalmış olma, AIDS’e yakalanma korkusu, günlük stres ve öfke. Erkeklerde testosteron düzeyi. İkincil Olarak Ortaya Çıkışı: Süreğen organik bzk.lar (diyabet gibi), depresyon, kaygı bzk.ları, şizofreni, alkol-sigara-madde kullanımı, antidepresan ve antipsikotik ilaçlar, başka türlü ilaçlar.. 2 ) Cinsel Tiksinti Bozukluğu : Kişinin cinsel temastan neredeyse tamamen kaçınması..

45 ◦ Cinsel UYARILMA Bozuklukları ◦ Cinsel istekte ilgili pek sorun yokken, cinsel uyarılmada ya da uyarılmayı sürdürmekte yaşanan zorluklar.. ◦ *Ülkemizde yaygın olduğu bilinmekte. Epidemiyolojik araştırmalar ise yetersiz. 1) Kadında Cinsel Uyarılma Bozukluğu (Eski ismiyle frijidite-cinsel soğukluk). Gerekli vajinal ıslanmanın yetersiz olması. Toplumda kadının cinsel arzu ve isteklerini ifade edebilmesi !!! Tedaviye nadir başvuru Bazı hastalık ve ilaçların yan etkileri (oluşabilir(antidepresanlar, antiepileptikler, antipsikotikler..)

46 2- Erkekte Erektil (Sertleşme) Bozukluk (Eski ismiyle empotans- iktidarsızlık). Erkeklerde erken boşalmadan sonra en sık gözlenen cinsel işlev bzk.luğu. Gerekli sertleşmenin sürekli sağlanamaması. ◦ Kişiyi cinsellik dışındaki alanlarda da etkiler (benlik değeri, güven duygusu, kişilerarası ilişkilerde sorunlar, öfke, depresyon, kaygı). Uygun eş, uygun zaman, uygun yer olduğu halde ortaya çıkan bir işlev bozukluğudur. Organik (%43), ruhsal (%18), Organik+Ruhsal (%39) nedenler. ◦ Organik nedenler: Bedensel hastalıklar, İlaçlar.. ◦ Ruhsal Nedenler: Ruhsal Bozukluklar (Depresyon, ağır kaygı bzk.ları, şizofreni)

47 ◦ Organik nedenli sertleşme bozukluğunun tanısı, uyku laboratuvarlarında konulabilir. ◦ Hekimin sorgulamaları. ◦ Organik bir bulgu saptanamazsa, bozukluk kesin ruhsal kökenlidir, diyemeyiz. Altta yatan psikolojik süreçlerin detaylı değerlendirilmesi gerekmektedir.

48 ◦ İki temel önemli neden: 1)Performans Korkusu 2)Kendini Seyretme * Ayrıca; biyolojik nedenler + psikolojik faktörler..

49 ◦ ORGAZM Bozuklukları ◦ Kadın Orgazm Bozukluğu: Normal bir cinsel birleşmenin sonunda orgazmın yaşanamaması.. ◦ Terapiye başvurmaya iten önemli sıkıntılardan.. Sıklığı oldukça fazla, düşük SED’de daha çok görülmekte. (Orgazm eşiği açısından farklılaşmalar…Kontrolü Kaybetme Korkusu (la petite mort-küçük bir ölüm)…) ◦ Erkek Orgazm Bozukluğu: Görülme sıklığı daha azdır. Hamile bırakma korkusu, kontrolü kaybetme korkusu, fiziksel bazı problemler vs..

50 ◦ Erken Boşalma: Çok kısa süreli cinsel uyarılmanın ardından cinsel birleşme olmadan ya da olur olmaz, kişi henüz istemeden boşalma olması durumunun süreklilik kazanması ya da yinelemesi. ◦ En yaygın görülen işlev bozukluğu. ◦ Belirgin derecede gözlenen kaygı. ◦ (Avrupa’da bir çalışmada %16-32  yardım arayanlar %9  yaşam boyu olabilir, sonradan da ortaya çıkabilir. ◦ Cinsel uyarılma eşiklerinin düşük olması, bireyin kaygı duyması önemli bir faktör.

51 ◦ Cinsel AĞRI Bozuklukları: 1) Disparoni: Cinsel ilişki öncesinde, sırasında ya da sonrasında yineleyen ya da sürekli genital ağrı. Çoğunlukla vajende; çok seyrek peniste yaşanır.(kadınlarda daha fazla) 2) Vajinismus: Vajenin dış 3’te 1’indeki kaslarda, birleşmeyi engelleyecek biçimde yineleyen ya da sürekli istem dışı spazmın oluşması. Oldukça sık görülen bir bozukluktur. (3/4) ***Çocukluk çağından kalma korkular, suçluluk, utanç, ayıp, günah duygularının yeri ***Kadının kendini, eşini ya da cinsel yakınlaşma zevkini bilinçdışı inkar etmesi ***Evlilik uyumu, anne-baba ilişkisi, baba-kız ilişkisi, kadının bedensel imgesi, kadın-erkek rolleri ile ilgili özellikler, kadındaki fobik özellikler, kaygı belirtileri, tecavüz, cinsel kötüye kullanım geçmişi de vajinismus ile ilişkilidir. ***Bir çalışmada vajinusmusu yordayan en önemli değişkenler: sürekli kaygı düzeyi, eşlerini güvenilir bulmamaları, evlenmeden önceki aile ortamının otoriter ve baskıcı olması.

52 ◦ CİNSEL İŞLEV BOZUKLUKLARI – Etiyoloji ◦ Psikanalitik Kuram: Cinsel işlev bzk.ları, altta yatan bastırılmış çatışmalardan kaynaklanır. Belirtilerin sembolik anlamları bulunmaya çalışılır..  Bastırılmış öfke ve saldırganlık ile cinsel ihtiyaçların tatmini arasındaki çatışma.. * Örneğin; erken boşalarak, eşini hayal kırıklığına uğratan erkek, bilinçdışında annesine duyduğu bastırılmış öfkesini ifade ediyor olabilir..

53 ◦ Masters ve Johnson’un Modeli: Performans korkusu & Seyirci rolüne girme  İkisi de, cinsel performansa odaklanılmasına yol açar ve doğal cinsel tepkilerin ortaya çıkmasını ve cinsel uyarıcıların farkına varılmasını engeller.. Yetersizlik duygusu!!! Cinsel uyarıcıların fark edilmesini engeller. * Bu iki durumun ortaya çıkmasında; Dini katılık, psikoseksüel travma, eşcinsel eğilim, yetersiz danışma, aşırı alkol kullanımı, biyolojik nedenler, sosyokültürel faktörler yer alabilir..

54 ◦ Çağdaş Görüşler: ◦ Hem cinsel, hem de ilişki sorunlarına vurgu. (evlilik çatışmaları, stres faktörleri) ◦ İkincil kazançlar : Örn. eşine kızgın bir adam, sertleşme problemi ile eşinin cinsel doyumunu engellediğini bilmekten tatmin olabilir… ◦ Bilgi ve beceri düzeyinde yetersizlik ◦ Cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma korkusu

55 ◦ Cinsel İşlev Bozuklukları – Tedavisi ◦ Genel İlkeler: 1- Önce başka ruhsal ya da organik bozukluğun; ilaç-madde kullanımının olup olmadığı araştırılmalı. 2- Eş ile uyumlu olmak: Her iki eş de istekli, hazır olmalı. Aralarında cinsel yönden çekim olmalı. fiziksel ortamın da sağlanması önemli (gözetlenme ya da ses duyumu riski olmamalı). 3- Çekingenliğin ve açık konuşmanın zorluğunun farkında olmak (Terapist). 4- Psikanaliz – BDT

56 ◦ Bilişsel-davranışçı terapiler √ ◦ Doğru bilgilendirme ◦ Kaygı azaltma teknikleri (sistematik duyarsızlaştırma) ◦ Cinsel tutum ve düşünceleri değiştirmeye yönelik müdahaleler (duyumların farkında olma egzersizleri) ◦ Beceri ve iletişim eğitimi ◦ Çift terapisi ◦ Grup terapisi

57 Cinsellik Terapisi ◦ Masters ve Johnson Modeli: Getirdikleri en önemli farklılık; bireylerle değil çiftlerle çalışmalarıdır. Onlara göre eşlerin ikisi de bu durumdan etkilenir. Bu sebeple tedavinin esas noktası birey değil, ilişkilerdir. ◦ Koşullanma ve öğrenme ilkelerini kullanan bir bilişsel davranışçı tedavi türü. ◦ Otomatik düşüncelerin & Temel inançların ve davranışların değiştirilmesi amaçlanır. ◦ Sistematik gevşeme ve duyarsızlaştırma teknikleri

58 ◦ Uygun eş, uygun yer ve uygun zamanın sağlanması önemli. ◦ Cinsellik tedavisinde eşler birlikte alınır. ◦ Değerlendirmeler yapılır. ◦ Performans anksiyetesi ni ortadan kaldırabilmek amacıyla; gerekçesini açıklayarak cinsel birleşme denemeleri yasaklanır. ◦ Cinsel konularla ilgili bilgilendirme yapma : haftada birer seans ve ev ödevleri verilir. ‘Duyarlı noktalara odaklanma’ya yönelik alıştırmalar. Düşünce ve davranışların değiştirilmesi amaçlanır.

59 ◦ Bu yaklaşım, kadın cinsel işlev bozukluklarında daha etkili. ◦ Eşler arasındaki cinsellik dışındaki ilişkinin niteliği yükseldikçe, tedavinin başarısı artar. ◦ Entelektüel olarak terapiye uygun çiftlerle oldukça başarılı sonuçlar alınır. ◦ Cinsel uyum sorunlarının büyük oranda kişisel, çevresel ve toplumsal etkenlere bağlı olduğu unutulmamalıdır. ◦ Her başvuran kişinin bireysel, ailesel ve toplumsal arka planını bilmemiz çok önemli.


"CINSEL BOZUKLUKLAR VE CINSEL KIMLIK BOZUKLUKLARı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları