Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

JİNEKOLOJİK KANSERLERİN TEDAVİSİ SONRASI OLUŞAN LENF ÖDEMİN ÖNLENMESİ VE TEDAVİSİ Dr. Özgür Akbayır Kanuni Sultan Süleyman EAH, Jinekolojik Onkoloji Kliniği.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "JİNEKOLOJİK KANSERLERİN TEDAVİSİ SONRASI OLUŞAN LENF ÖDEMİN ÖNLENMESİ VE TEDAVİSİ Dr. Özgür Akbayır Kanuni Sultan Süleyman EAH, Jinekolojik Onkoloji Kliniği."— Sunum transkripti:

1 JİNEKOLOJİK KANSERLERİN TEDAVİSİ SONRASI OLUŞAN LENF ÖDEMİN ÖNLENMESİ VE TEDAVİSİ Dr. Özgür Akbayır Kanuni Sultan Süleyman EAH, Jinekolojik Onkoloji Kliniği İstanbul

2 ANATOMİ Lenfatik Sistem: Hücrelerarası boşluktan sıvı, protein ve diğer büyük partikülleri intravasküler alana taşıyan kanallardır. 2006

3 Günde lt plazma arteriyel kapillerden sızar. Lenf kanalları ven duvarlarından daha incedir Geniş bir bazal membran yoktur Bu iki özellik venöz sistem tarafından alınamayan büyük moleküllerin geçişine izin verir. Lenfatik Sistem

4 Vücudumuzda toplam lenf nodu var.

5 Lenf nodları bir tür filtre görevi üstlenerek zararlı maddeleri tutar ve içerdiği lenfositler sayesinde immün sistemi aktive eder. Lenf Nodu

6 Lenfödem: Lenfatik akışın bozulmasına bağlı olarak proteinden zengin sıvının interstisyel boşlukta toplanmasıdır.

7 Lenfödemde Etiyoloji Primer Lenf ödem: Konjenital olarak lenfatik kanalların patolojik gelişimidir. Kanser dışı lenfödemlerin % 28. Sekonder Lenf ödem:  Tümör ve/veya Cerrahisi ( Gelişmiş ülk. en sık)  Radyoterapi  Travma, yanık  Venöz yetersizlik  Liposuction  Filariasis ( Tüm dünyada en sık)  Obezite

8 Jinekolojik kanserlere eşlik eden lenfödem nedenleri Lenfadenektomi (Primer neden) Lenfatik kanalların tıkanması (Bası veya infiltrasyon ) Radyoterapi

9 Kanser tedavisi sonrası lenfödem insidansı (%15) Sarkom; % 30 Melanom; %28 Meme kanseri; %17-20 Jinekolojik kanserler; % 20 Genitoüriner ; % 10 Baş ve boyun; % 3

10 Jinekolojik Kanser tedavisi sonrası lenfödem insidansı Vulva : % 25.2 Serviks : % 20 Endometrium : % 5-10 Over : % 5-10

11 Lenfödem gelişimini önleme stratejileri Primer Önleme Sekonder Önleme

12 Lenfödem; Primer Önlemler (Kanser Tedavisinde ) Lenf nodu diseksiyonu her evrede yapılmamalı. Vulva, serviks ve endometrium kanserlerinde sentinel lenf nodu biyopsisi. Suprafemoral lenf nodu? Gereksiz adjuvan radyoterapi yapılmamalı. Radyoterapi yada cerrahi sonrasında erken dönemde ağır egzersiz yapılmamalı.(1-2 ay) Erken dönemde yalnızca günlük hareket kabiliyetini sağlamaya yönelik egzersizler yapılmalı.

13 Jinekolojik kanserlerde lenf nodu disseksiyonu kimlere yapılmalı? VULVA CA Evre Ia da lenf nodu diseksiyonuna gerek yok (‹ %1 ) diğer evrelerde zorunlu Uygun hastalarda bilateral yerine unilateral lenf nod diseksiyonu Pelvik lenf nodu diseksiyonunun sürviye katkısı yok

14 ENDOMETRİUM CA Evre Ia Grade 1-2 endometrioid kanserler SERVİKS CA Evre Ia da lenf nodu diseksiyonuna gerek yok, Evre Ib de pelvik lenf nodu yeterli. OVER CA Germ hücrelilerden disgerminom ve immatür teratom dışındakilere gerek yok

15

16 SENTİNEL LENF NODU Vulva Ca: + Endometrium Ca: ? Serviks Ca: ?

17 Sekonder Önlemler Hastanın kendisinin eğitimi. Cilt ve tırnak bakımı Kilo kısıtlama ve egzersiz ( Bandajlı olarak). Sellülit ataklarının hepsi tedavi edilmeli. Yılda 3-4 defadan fazla ise oral antibiotik. Bacaklar uzun süre aşağı doğru salınmamalı Dar giysiler giymemeli. Etkilenen bacağa aşı, iğne, akupunktur vb yapılmamalı. Sauna ve sıcak banyo yapmamalı. Uçak yolculuklarında kompresif giysiler giyilmeli, egzersiz yapılmalı. Demystifying lymphedema:development of the lymphedema putting evidence into practice card. Clin J Oncol Nurs 2008

18 Tanı Hikaye ve fizik muayene (Ekstremiteler arasında çap farkı ›2cm ) CT, MRI( Sensitivite % 93, Spesitivite % 100) Lenfosintigrafi (Kesin tanı yöntemi) İnfra-red floresan görüntüleme(İndosiyanin yeşil ) Volüm ölçümü (› 200mlt) Bioimpedans spektroskopi ( Elektrik akımı ) Genetik test Ayırıcı tanı için kan testleri ve USG

19 Ayırıcı Tanı Kalp yetmezliği Nefrotik sendrom Derin ven trombozu (Akut şişme, ağrı, eritem) Venöz yetmezlik Vasküler malformasyon Lipedema (OD ) Asimetrik ekstremite hipertrofisi. Hipotiroidi Malnutrisyon

20 Sınıflama ( American Physical Therapy Association ) Hafif lenf ödem: Çap farkı ‹3cm. Orta lenf ödem: 3-5cm. Ağır lenf ödem : ›5cm American Physical Therapy Associatıon (APTA) 2001

21 Sınıflama (National Cancer Institute Terminology ) Grade 1: Ciltte hafif kalınlaşma ve renk değişikliği. Grade 2: Belirgin renk değişikliği, ince işlerde kısıtlama. Grade 3: Günlük aktivitede kısıtlama yapan ciddi semptomlar. National Cancer Institute Terminology Criteria for Adverse Event ( CTCAE) 2011

22 Lenfödem Evreleme Evre 1: 24 saat elevasyonla gerileyen reversible pitting lenf ödem. Çap farkı ‹3cm Evre 2: 24 saatlik elevasyonla gerilemeyen irreversible, nonpitting lenf ödem Çap farkı 3-5cm, Evre 3: İrreversible,nonpitting, Çap farkı > 5cm Ciltte trofik değişiklikler International Society of Lymphology Comittee 2003

23 Lenfödem Komlikasyonları Cilt enfeksiyonları. ( Sellülit, lenfanjit ) Yara iyileşmesinde gecikme. Lenfangiosarkom Psikolojik morbidite Günlük aktivitede kısıtlama Ağrı

24

25 TEDAVİ Komplet Dekonjestif Tedavi Cerrahi

26 KDT Faz I Faz II Komplet Dekonjestif Tedavi

27 Komplet Dekonjestif Tedavi FAZ I Manual lymphatic drainage (MLD): Masaj ile lenfatik sıvının drenajı Low stretch bandaging : Lenfatik sıvının tekrar oluşmasının engellenmesi. Lenfatik egzersiz Cilt Bakımı Hastanın lenf ödem ve elastik kompresif giysiler konusunda eğitimi

28 Komplet Dekonjestif Tedavi

29 Komplet Dekongestif Tedavi Faz II Hastanın kendisinin evde uyguladığı idame tedavidir. Basit lenfatik drenaj Evde lenfatik egzersiz Cilt bakımı Kompresif kıyafetler ve bandajlar Pnömotik kompresyon araçları. Kilo kontrolü.

30 L Pnömotik kompresyon araçları

31 Komplet Dekongestif Tedavi Faz I (Tedavi Fazı): Her gün (5 gün / hafta) ekstremite hacmindeki azalma plato yapana kadar fizyoterapist tarafından yapılır. Ortalama 3-8 hafta. Haftada bir hacim yada çevre ölçümü. Plato sonrası ödemin tekrar artmaması için evde, faz II ( İdame Faz) tedaviye geçilir.

32 KDT ile ektremite hacmindeki azalma %33-68 arasında. Lenf ödemdeki azalmanın %90’ı faz II tedavi ile korunmakta. Lymphedema therapy reduce the volume of edema and pain in patients with breast cancer 2007

33 Komplet Dekongestif Tedavi Kontraendikasyonları Kontraendikasyonlar: Aktif sellülitis veya kanser Orta yada ağır kalp yetmezliği Akut derin ven trombozu Rölatif Kontraendikasyonlar: Kontrollü olmayan HTN Diabet Astma Felç Lymphedema Managment: The Comprehensive Guıde for Practitioners 2005

34 Cerrahi Bypass Cerrahi Redüktif Cerrahi

35 Lenfödemde Cerrahi Tedavi Endikasyonlar: Diğer tedavi yöntemlerinin başarısız olması Tekrarlayan sellülit Lenf sıvısının vücut boşluklarına yada dışarı sızması. Deformite yada fonksiyon kaybı Ağrı

36 Bypass Cerrahi Cerrahinin kime, ne zaman yada ne şekilde yapılacağı ile ilgili bir konsensüs yok. Lenfatik-lenfatik, lenfovenöz bypass,flap transpozisyonu, lenf nod transferi yapılabilir. Ortalama %30-50 arasında ekstremite hacminde azalma sağlanıyor.

37 1800 Lenfovenöz bypass operasyonunu içeren bir retrospektif çalışmada: %83 objektif düzelme %67 ekstremite hacminde azalma %87 sellülitis insidansında azalma izlenmiş. Microsurgery for lymphedema:cilinical research and longterm results. 2010

38 Bypass Cerrahi Tedavi Komlikasyonları Komplikasyon nadir. Yara iyileşmesinde gecikme Lenfatik fistül %7.7 (Spontan iyileşme) Nadiren sellülit %4.7 Reeksplorasyon % 2.7 Operative treatment of peripheral lymphedema: a systematic metaanalysis of the efficacy and safety of lymphovenousmıcrosurgery and tissue transplantation. 2014

39 Redüktif Cerrahi Ödemli doku ciltle beraber çıkarılır. Primer lenf ödem için tedavi edici iken sekonder için palyatif yaklaşımdır Sistrunk, Homan, Thompson,Charles procedure.

40 Redüktif Cerrahi Homan prosedure Thompson Procedure

41 Redüktif Cerrahi Tedavi Komplikasyonları Ağrı Enfeksiyon Lenfatik fistül Deformite Greft nekrozu Amputasyon ile sonuçlanan lenf ödem artışı Differential diagnosis, investigation and current treatment of lower limb lymphedema.2003

42 Medikal Tedavi Diüretik ilaçların lenf ödem tedavisinde yeri yok. Kumadin tartışmalı. Benzo-pyrones for reducing and controlling lymphoedema of the limbs. Cochrane Database Syst 2004

43 Eve Götürülecek Mesajlar Lenfödem riski taşıyan hastaların tespiti. Lenf ödem riski taşıyan hastaların sıkı takibi ve erken dönemde tanı konulması. Primer ve sekonder prevention. Ayırıcı tanıda tromboemboli Tedavide komplet dekonjestif tedavi gold standart.

44 TE Ş EKKÜRLER


"JİNEKOLOJİK KANSERLERİN TEDAVİSİ SONRASI OLUŞAN LENF ÖDEMİN ÖNLENMESİ VE TEDAVİSİ Dr. Özgür Akbayır Kanuni Sultan Süleyman EAH, Jinekolojik Onkoloji Kliniği." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları