Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

METEOROLOJİ Prof. Dr. M. Ali TOKGÖZ 20.EYLÜL.2010.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "METEOROLOJİ Prof. Dr. M. Ali TOKGÖZ 20.EYLÜL.2010."— Sunum transkripti:

1 METEOROLOJİ Prof. Dr. M. Ali TOKGÖZ 20.EYLÜL.2010

2 METEOROLOJİ DERSİ Meteorolojinin tanımı, önemi, ve gelişimi Meteorolojinin bölümleri ve uygulama alanları, atmosferin yapısı ve özellikleri

3 METEOROLOJİ : Dünyamızı çevreleyen atmosfer içerisinde meydana gelen bütün olayları ve değişimleri inceleyen, bu olay ve değişimlerin ortaya çıkardığı sonuçları irdeleyen bilim dalıdır. İnsanoğlu yaratıldığı günden beri meteoroloji ile iç içe olmuş ve kendini hava şartlarının içinde bulmuştur. Bu hava olaylarının olumlu yönlerinden yararlanmaya olumsuz yönlerinden de sakınmaya çalışmıştır. Günümüzde insanoğlu işlerini, bugünkü ve gelecekteki hava durumunu dikkate alarak planlamaktadır.

4 Meteorolojinin Tarihi Dünyada meteorolojik çalışmaların başlangıcı, M.Ö’ye kadar gider. Aristo M.Ö. 350 yıllarında kendi gözlemlerine dayanarak Meteorologica adlı eseri yazmıştır. Hindistan’da M.Ö. 400 yüzyılda yağmur ölçmelerinin yapıldığı bilinmektedir. Meteoroloji biliminin geçmişi günümüzden 3000 yıl öncelerine kadar gitmesine rağmen asıl önemini Birinci Dünya savaşından itibaren kazanmıştır.

5 M.Ö. 5.yüzyılda Hipokrat tıbbi Meteoroloji konusunda raporlar yazmıştır. M.Ö. 4.yüzyılda Aristo “Meteorologica” isimli bir eser yazıyor. M.S. 5.yüzyılda nem ölçmeye yarayan ilk alet keşfediliyor. M.S. 16.yüzyılda Leonardo Da Vinci nemliliği ölçen mekanik bir gösterge geliştiriyor. Aynı yüzyılda Galilea sıcaklığı ölçen termometreyi buluyor. M.S. 17.yüzyılda Toriçelli cıvalı barometreyi oluşturuyor. M.S. 18. yüzyılda günümüzde kullanılan Fahrenheit, Celcius ve Reamour ıskalaları söz konusu araştırıcılar tarafından oluşturuluyor. Aynı yüzyılda Woltman Anomometreyi (rüzgar hızını ölçen aleti) bulmuştur. M.S. 19. yüzyılda Vicli mekanik barometreyi keşfetmiştir yılında uzay çalışmalarında ilk meteorolojik radar kullanılmaya başlanmıştır yılında uzaya ilk meteorolojik roket gönderilmiştir yılından itibaren uzaya uydular gönderilmiştir.

6 Dünya Meteoroloj Teşkilatı ( WMO ) 23. Mart ‘ de Cenevre’de kuruluyor. Ülkemizde 16.Yüzyılda İstanbul’da ilk gözlem evi kuruluyor. 1867’ de Kandilli gözlem evi kuruluyor. ( Kandilli Rasathanesi ) 1937’de Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü kuruluyor.

7 Meteorolojinin gelişmesine özellikle uçak ve radyonun icat edilmesinin büyük etkisi olmuştur. Günümüzde üretilen elektronik araçlarla bu gelişme son derece hızlanmıştır. Günümüzde meteorolojiyle ilgisi olmayan bir alan neredeyse kalmamıştır. Askerlik, ulaştırma, inşaat, turizm, sağlık ve çevre gibi bütün alanlar meteorolojiyle ilgilenir.

8 Bugünkü çalışmalar, radyo, uçak, balon, roket, elektronik cihazlar, meteorolojik amaçlı yapay uydular ile çok daha ileri aşamalara gelmiştir. Meteorolojinin tarımla ilişkisi çok eski çağlardan beri bilinmektedir. Özellikle ekonomisi tarıma dayalı ülkelerde tarımsal meteoroloji ayrı ve önemli bir yer tutmaktadır. Meteorolojinin önemi anlaşıldıkça çalışmalarda verimliliği sağlamak amacıyla bölümlere ayrılmıştır. Bu bölümlerin hepsinde hava tahminleri temel rol oynamaktadır.

9 Bir ülkenin yada bölgenin Tarımsal üretim potansiyelini, enerji dönüşüm sistemi belirler. Enerji dönüşüm sistemini oluşturan unsurlar; Güneş Enerjisi Enerji Dönüşüm Sistemi (FOTOSENTEZ) Tarımsal Üretim Yağışlar Üretken Teknoloji (Tarım Sistemi)

10 Meteorolojinin Uygulama Alanları 1.Havacılık 2.Kırsal ve Kentsel Yerleşim 3.Ulaştırma 4.Tıp 5.Tarım

11 1.Dinamik Meteoroloji 2.Fiziksel Meteoroloji 3.Aeroloji 4.Sinoptik Meteoroloji 5.Tarımsal Meteoroloji 6.Aeronotik Meteoroloji 7.Deniz Meteorolojisi Meteorolojinin Temel Bölümleri

12 Bunlardan başka meteorolojinin İstatistiki Meteoroloji, Hidro Meteoroloji, Tıbbi Meteoroloji, Radyo Meteorolojisi gibi dalları da vardır. Ayrıca meteorolojik ve coğrafik açıdan bölgeleri mikro, mezo ve makro ölçekte inceleyen ve mikro meteoroloji, mezo meteoroloji ve makro meteoroloji olarak bilinen bilim dalları da vardır.

13 DİNAMİK METEOROLOJİ Atmosfer içerisinde meydana gelen hava hareketlerini ve ısı geçişini matematik ve fizik kanunlarıyla açıklamaya çalışır. Dinamik meteoroloji hidrodinamik açıdan hareket ve kuvvetlerin dağılışını, termodinamik açıdan ısının dağılışını incelemektedir. Amacı sayısal hava tahminleri yapabilmektir.

14 FİZİKSEL METEOROLOJİ Atmosferde meydana gelen radyasyon, ısı, buharlaşma, yoğunlaşma, yağış, optik gibi fiziki olayların nedenlerini inceler.

15 AEOROLOJİ AERO (hava) ve LOGY (bilim) kelimelerinin birleşmesiyle anlam kazanan AEROLOGY (Aeroloji), hava bilimi anlamına gelip meteorolojinin en önemli dallarından biridir. Atmosferi dikine olarak inceler. Mevcut hava gözlemlerinden yararlanarak gelecekteki hava durumunu tahmine çalışır. Bu çalışmaları, Radiozonda Meteorolojik radarlar, Dropwindzonda, Uçak Entegre Bilgi Sistemi, Sabit Seviye Balonları, Gemi Sondaj Sistemleri ve Meteorolojik Uydular vasıtasıyla yapar.

16 SİNOPTİK METEOROLOJİ Aynı zamanda, aynı esaslara dayanılarak ülkelerde, bölgelerde ve kıtalardaki hava tahminleri elde etmek amacıyla meteorolojik gözlemlerin analizinin yapılmasıyla ilgilenir. Sinoptik meteoroloji çalışmalarında ülkelerin meteoroloji kuruluşları sürekli ilişki içerisindedirler. Dünya Meteoroloji Teşkilatı'na (WHO) üye ülkeler sinoptik meteoroloji alanında geliştirilmiş metod ve teknikleri standart hale getirmek durumundadırlar.

17 TARIMSAL METEOROLOJİ Basit bir tanımlama olarak meteorolojinin tarımla olan ilişkilerini inceler. Gelişen bitki ve hayvan organizmalarının fiziksel özellikleriyle uğraşan bilim dalı olup, bu ortamda meydana gelen fiziksel gelişmelerin incelenmesi ve aynı zamanda söz konusu fiziksel özelliklerle gelişmenin tarım yararına saptanan bulgularla etkilenmesini inceleyen bir bilim dalı olarak da tanımlanabilir. Aynı zamanda atmosfer özellikle bitkilerin hava ile temasta olan kısımlarının geliştiği ortamın ısı rejimi ve toprak yüzeyi ile ilişkisini de inceler.

18 Tarımsal Meteorolojinin Uygulama Alanları Toprak muhafaza ve sulama planlarına yardımcı olmak Orman yangınlarıyla ilgili uyarılar. Don tahminleri yaparak gerekli uyarılara ilişkin temel oluşturmak. Ekim ve hasat tarihlerinin planlanması Kırsal alanda işletme merkezinin seçimi ve yapıların projelendirilmesi Zararlı böcek ve bitki hastalıkları denetimi Bazı mikroklimatolojik değerlendirmeler; örneğin seraların planlanması, Bu konularda en çok ele alınan parametreler yağış ve sıcaklıktır.

19 AERONOTİK METEOROLOJİ Meteorolojinin uçuş problemlerine uygulanmasını inceleyen bir bilim dalıdır.

20 DENİZ METEOROLOJİSİ Meteorolojik elemanların denizlerle ve denizcilikle ilişkilerini inceler. Denizler üzerindeki iklim elemanlarıyla deniz suyu özelliklerini de inceler.

21 ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Athmo Nefes Sphere Küre km. 200 km. Denizler 4 km.

22 Atmosfer: Yerkürenin etrafını çevreleyen yoğunluğu yükseklikle azalan, kalınlığı tam olarak bilinmemekle beraber 100 km’ nin çok üzerinde olan gaz karışımına atmosfer denir. Başka bir ifade ile atmosfer, yerküreyi çevreleyen, yerküreyle birlikte dönme hareketine katılan çeşitli gaz, sıvı ve katı parçacıklardan oluşan bir karışımdır. ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

23 Atmosferin üst sınırı; dünyamızın yerçekimi kuvveti ile diğer gezegenler arasındaki çekim kuvvetinin dengede olduğu yer olarak kabul edilir. Atmosferin etkisinin km' den sonra yok denecek kadar azaldığı bilinmektedir.

24 Atmosfer, yerçekimi etkisiyle bir ağırlığa sahip olan değişik gazlardan oluşmaktadır. Gazların sahip olduğu bu ağırlık atmosfer içindeki maddeler üzerinde bir basınç şeklinde kendini göstermektedir. Buna hava basıncı denilmektedir.

25 Atmosferin Faydaları Atmosfere güneşten gelen ultraviyole ışınlara karşı siper görevi yapar. Atmosfer, sürtünme nedeniyle uzaydan gelen göktaşlarının parçalanmasını sağlar. Güneşten gelen ışınların ve yansıyan ışınların tekrar uzaya dönmesini engeller. Atmosfer hareketleri, gece gündüz arasındaki sıcaklık farkını azaltır. (Atmosfer hareketi olmasa idi gündüz 130 gece -150 oC olurdu) Işınları yansıtıp dağıtarak gölge yerlerin güneş alan yerlere göre daha karanlık ve daha soğuk olmasını önler. Atmosfer, ses iletiminin ve yanma olayının gerçekleşmesini sağlar. Canlıların yaşaması için gerekli oksijen, karbondioksit, azot gibi gazları bünyesinde bulundurur.

26 ATMOSFERİN BİLEŞİMİ a. Havada her zaman bulunan ve miktarı değişmeyen gazlar. (Azot, Oksijen ve Asal gazlar) b. Havada her zaman bulunan ama miktarı değişen gazlar. (CO 2, Su buharı ve Ozon) c. Havada her zaman bulunmayan gazlar. (İyot bileşikleri, Amonyak, Kükürt ve Tozlar) İlk 25 km. de % Azot Oksijen Argon0.93 CO Toplam99.963

27 Atmosferi oluşturan gazların oranlan 90 km‘ ye kadar önemli bir değişiklik göstermez. 90 km‘ den sonra dikey hava hareketlerine rastlanmadığından ağır moleküller altta, hafif moleküller üstte yer alır.

28 ATMOSFERDE BULUNAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ OKSİJEN Canlıların solunumu ve yanma olayı bakımından önemi büyüktür. Havadan biraz daha ağır olup suda erime özelliğine sahiptir. Soğuk suda erime oranı daha fazladır. Hava ısındıkça sudaki oksijen havaya verildiğinden yaz aylarında havadaki oksijen miktarı az da olsa artar. Bir insan bünyesi oksijenin kısmi basıncı 200 milibar olan bir havayı teneffüs etmeye alışmıştır. Bu kısmi basıncın düşmesiyle yani havadaki oksijen miktarının azalmasıyla insanlarda yorgunluk, uyku hali, görüş zayıflığı gibi haller görülür.

29 KARBONDİOKSİT Havada % 0.03 oranında bulunmasına karşın miktarının azalıp, çoğalması klimatolojik koşullara önemli ölçüde etki yapar. Havadaki CO 2 miktarı, karalar üzerinde denizlere nazaran daha fazladır. Havada fazla oluşu havanın kirliliğini, az oluşu ise temizliğini gösterir. CO 2 'nin başlıca kaynakları; solunum, yanma olayları, volkanlar, maden ocakları, maden suları ve bakteri artıklarıdır. Denizler fazla miktarda bulunan CO 2 ’i eritirler. Suyun sıcaklığı arttıkça oksijende olduğu gibi CO 2 ’de dışarıya verilir. Bu nedenle yaz aylarında havadaki CO 2 miktarında artma görülür.

30 Yapılan hesaplamalar havadaki CO2 miktarının % 50 civarında azalması durumunda hava sıcaklığının 4-5°C azalacağını göstermektedir. Bunun nedeni, CO2'in uzun dalga boyundaki ışınları emme ve saklama özelliğidir yılından bu yana havadaki CO2 miktarında % 10'luk bir artış olduğu ve dolayısıyla dünyanın ısındığı ileri sürülmektedir.

31 SU BUHARI Atmosferdeki su buharının kaynağı denizler, göller, akarsular ve nemli yüzeylerdir. Su buharı, nem ve zamana göre hava içerisindeki miktarı en fazla değişen gazdır. Hava sıcaklığı ile hava içerisindeki su buharı oranı arasında çok yakın bir ilişki vardır. Hava sıcaklığı arttıkça havadaki su buharı miktarı da artar.

32 SU BUHARININ FAYDALARI Yağışların oluşmasını sağlar, Atmosferde koruyucu bir örtü vazifesi görerek dünyanın çabuk soğumasını önler, Havayı yumuşatarak nefes almamızı sağlar, Cildin çatlamasını önler, Hava içerisinde bakterilerin yaşamasını sağlar. Su buharının fazla oluşu ise sıcaklık duygusu bakımından sıkın verir ve salgın hastalıkların yayılmasını kolaylaştırır.

33 Atmosferdeki su buharı Enlem derecesine, (ekvatorda %2-3 iken,kutuplarda 0.2’ye düşmektedir) Mevsimlere, (sıcak mevsimlerde soğuk mevsimlere göre fazla) Gece ve gündüze, (gündüzleri sıcsklık fazla olduğu için su buharı fazla) Yüksekliğe ve (yeryüzüne yakın kısımlarda fazla, yükseklikle azalır) Coğrafi bölgelere göre değişir. (deniz, göl ve akarsuların bulunduğu yerlerde fazla)

34 OZON Atmosferde,19-45 km yükseklikte bir ozon katmanı varolup, yere yakın katmanlarda yok denecek kadar azdır. Bu ozon katmanının ortalama yüksekliği ekvatorda 29 km, orta enlemlerde ise 22 km'dir. Ozon gaz olarak içinde hayatın gelişmesine olanak vermez ancak dünyamıza güneşten gelen ışınları emer.

35 Ultraviyole ışınlar vücutta D vitamininin oluşmasını sağlar. Ancak fazla oluşu hayatı yok edici bir etki yapar. Ozon tabakası olmasaydı yeryüzüne yakın ultraviyole ışınlar 50 kat daha fazla olacaktı. Atmosferin alt tarafında ozonun fazla olması havanın temiz oluşunu ifade eder. Mevsimlere ve hava koşullarına göre ozon miktarı değişir.

36 AZOT –Havanın 4/5'ini oluşturan bu gaz renksiz, kokusuz ve tatsızdır. Azot tek başına canlıların yaşamasına olanak vermez. Ancak hava içerisinde iki önemli rolü vardır; Oksijenle birleşerek onun yakma özelliğini hafifletir, Bitkilerle birleşerek endüstri ve tarımda büyük yarar sağlayan nitrat ve nitritleri oluşturur. Havadaki azotu alamayan bitkiler, azot ihtiyaçlarını topraktaki azot bileşiklerinden kökleri yardımıyla karşılarlar.

37 ATMOSFERİN KATLARI 1. Gazlara göre 2. Kimyasal özelliklerine göre 3. Fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre 4. Sıcaklığa göre sınıflandırılabilir.

38 GAZLARA GÖRE - Hidrojen katı uzayla içiçedir. - Helyum katında Helyumun %10’u ion halindedir. - Atomik oksijen katında gazlar güneş ışınlarının etkisi ile atomlara ayrılır. Atom halindeki gazlar moleküler halde olan gazlardan daha hafif olduğu için atmosferin üst katlarındadır. -Moleküler oksijen katında, oksijen ve azot moleküler halde bulunur.

39 KİMYASAL ÖZELLİKLERİNE GÖRE -Heterosferde oksijen ve azot dışında helyumda bulunur. Güneş ışınlarının etkisi ile atmosferin bileşimi değişkendir. -Homosferde gazların hacimsel oranları değişmez.

40 FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİNE GÖRE Sıcaklık o C’ın üstündedir. Üstte hidrojen altta helyum bulunur. Sıcaklık yükseldikçe artar. İyonlar var. Radyo dalgalarını iletir. Üstünde iyonlar, altında ozon vardır. Ultraviyole ışınların etkisi altındadır. Ozon tabakasıdır.

41 SICAKLIĞA GÖRE Meteorolojik açıdan önemli olan sınıflandırma sıcaklığa göre yapılan sınıflandırmadır. Bu nedenle sıcaklığa göre atmosferin katmanlarını sırası ile inceleyeceğiz.

42 TROPOSFER Canlıların yaşamasına olanak sağlayan bu tabaka meteorolojik yönden de en önemli tabakadır. Kalınlığı ekvator civarında 17 km, kutuplarda ise 7 km civarındadır. Troposfer, atmosferin ağırlığının %75'ini, su buharının da % 90'ını ihtiva eder. En önemli özelliği yükseldikçe sıcaklığın doğrusal olarak azalmasıdır.

43 Sıcaklığın yükseklikle değişme oranına Lapse- Rate denir. Bu tabakada sıcaklık her 100 m'de 0.65°C'lik düşme gösterir. Bu değer sabit değildir. Hatta bazı durumlarda yükseldikçe sıcaklığın arttığı da görülebilir. Bu duruma İnversiyon veya "sıcaklık tersimesi" denir. Troposferde sıcaklık yükseklik ile azalıyor ise Pozitif Lapse-Rate, artıyor ise Negatif Lapse- Rate vardır, denir. Sıcaklık yükseklik ile değişmiyor ise buna İzotermal Durum denir.

44 Havanın kuru olması durumunda her 100 m'de 1°C, Havanın nemli olması durumunda her 150 m'de 1°C, Havanın doymuş olması durumunda her 100 m'de 0,5°C sıcaklık azalması meydana gelir. Yükseklikle sıcaklık azalmasının durduğu yere Tropopoz denir. Tropopoz; troposfer ile stratosfer arasında bir geçiş bölgesi olup kalınlığı bir kaç km'yi bulur. Tropopoz'un yerden olan yüksekliği enlem derecelerine göre değişir

45 Enlem derecelerine göre yükseklikleri ve sıcaklıkları farklı olan tropopoz parçalarının isimleri şöyledir. Tropikal tropopoz: 0-30 (-70°C) Subtropikal tropopoz: (ortalama sıcaklık °C) Polar tropopoz: 45-Kutup (-40°C)

46 STRATOSFER Bu katmanda yatay hava hareketleri görülür. Sıcaklık yükseklikle artmaktadır. Yani negatif Lapse-rate vardır. Yükseldikçe sıcaklık artışının nedeni katman içindeki ozon nedeniyledir. Bundan dolayı bu tabakaya ozonosfer de denmektedir. Ozon güneşten gelen ultraviyole ışınları emerek bu tabakanın sıcak olmasını sağlar. Maksimum ozon miktarı 25 km'dedir.

47 Stratosfer km'ye kadar devam eder. Kutuplarda kalın ekvator civarında daha incedir. Yükseklikle sıcaklık artımının durduğu yere stratopoz adı verilir. Stratopozda ortalama sıcaklık 0°C'ye yakındır, çok az miktarda su buharı vardır ve bu miktar atmosferdeki su buharının % 1'ine eşittir.

48 MEZOSFER Bu katmanda sıcaklık yükseklikle azalır (pozitif lapse-rate). Yükseklikle sıcaklık azalmasının durduğu yere mezopoz denir. Ortalama sıcaklık -90°C olup, atmosferin en soğuk yeridir. Burada buzla kaplı toz parçacıklarından oluşan bulutlar vardır.

49 TERMOSFER Bu katmanda yükseklik arttıkça sıcaklık önceleri yavaş sonraları hızlı bir şekilde artar. Gazlar genellikle toz halinde bulunur. Üst kısmında sıcaklık °C kadardır. Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı çok fazladır (~ 600°C).

50 STANDART ATMOSFER Atmosferin kuru olduğu kabul edilmiştir, Ortalama deniz seviyesindeki basınç: 760 mmHg = milibar, Ortalama deniz seviyesindeki hava sıcaklığı: 15°C, Ortalama deniz seviyesindeki hava yoğunluğu: kg/m 3, Yerçekimi ivmesi: cm/sn 2,

51 STANDART ATMOSFER Tropopoz'un ortalama deniz seviyesinden yüksekliği: 11 km, Tropopoz'daki sıcaklık: -56.5°C, Yükseklikle sıcaklık değişmesi: –Ortalama deniz seviyesinden 5 km aşağı ve 11 km yukarıya (tropopoz'a) kadar olan bölgedeki sıcaklık azalması her km'de 6.5°C'dir. –11-20 km'ler arası sıcaklık sabit kalmaktadır (izotermal durum). –20 km'den 32 km'ye kadar sıcaklık her km'de 1°C artar.

52 GÜNEŞ Dünyamızın enerji kaynağı olan sıcak gazlardan oluşan gök cismidir. Samanyolu galaksisindeki (Yüz Trilyon) yıldızdan biridir. Dünyamıza 150 milyon km uzaklıktadır. GÜNEŞ’İN TABAKALARI Işık küre (Fotosfer): Kalınlığı km’dir. Saydam Akkor halinde metalik gazlardan oluşur. Renk küre (Kromosfer): Kalınlığı km Parlak kırmızı renkli H ve Ca’ dan oluşur. Taş küre (Corona): Renk küreden daha sıcaktır. Kalınlığı km’ dir.

53 GÜNEŞ Yarıçapı: km (Dünyanın ekvator yarıçapının 109 katı) Hacmi: 1408xl0 15 km 3 (Dünyanın hacminin katı) Kütlesi: x gr (Dünya kütlesinin katı) Ortalama yoğunluğu: 1.41 gr/cm 3 Yüzey sıcaklığı: 6000°K. Merkezine doğru artarak 8-40 milyon dereceyi bulmaktadır.

54 DÜNYA DÜNYA’NIN Y A PISI Atmosfer: Hava küre Hidrosfer: Su küre Litosfer: Taş küre LİTOSFER Derine doğru sıcaklık. 1 o C/ 33 m artar NİFE çekirdek NİFSİMA SİMA(Pirosfer) Ateş küre SİAL(Kabuk) 2000 o C 6500 km Nikel Demir 1700 Nikel Demir Silisyum Magnezyum 1200 Silisyum Magnezyum 60 km

55 Güneşe olan uzaklık bakımından üçüncü, büyüklük bakımından altıncı gezegendir. Ekvator yarıçapı 6378 km Kutuplar arası yarıçap 6356 km Dünyanın ortalama yarıçapı 6371 km Yüzölçümü km 2 Ortalama yoğunluğu 5.26 gr/cm 3

56 DÜNYANIN HAREKETLERİ 1.Dünyanın ekseni etrafında dönüşü, 2.Dünyanın güneş etrafında dönüşü, 3.Dünyanın koniksel hareketi, 4.Dünyanın içerisinde bulunduğu güneş sisteminin hareketi, 5.Dünyanın içerisinde bulunduğu samanyolu ile birlikte hareketi.

57 1. Kendi ekseni etrafında hareketi 24 saatte olur. Buna 1 gün denir. Dönüş hızı ekvatorda 27 km/dakika, Türkiye’nin bulunduğu enlem kuşağında 20 km/dakika’dır. 21 Mart ve 23 Eylül’de güneş ışınları ekvatora dik gelir ve gece ve gündüz 12 saat olur. 21 Haziran’da kuzey yarım kürede, 21 Aralık’tada güney yarım kürede en uzun gün yaşanır.

58 2. Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüşü:365 gün, 5 h, 48 ı, 46 ıı = 1 yıl 21 Aralık 21 Mart 21 Haziran 23 Eylül 152 milyon km149 milyon km 10 Ocak 1 Temmuz KIŞKIŞ YAZYAZ SONBAHAR İLKBAHAR

59 Güneş ışınları yılda iki defa ekvatora, birer defada dönencelere dik gelir. Ekvatora dik gelmesine Ekinoks (21 Mart, 23 Eylül) denir. Dünyanın ekseninin 23 o C 27’ eğik olması nedeniyle, dünya güneş ışınlarını değişik açılar altında almakta ve farklı ısınmakta, bunun sonucu mevsimler oluşmaktadır.

60 Dönencelere dik gelmesine ise Solstis (21 Haziran, yaz solstisi; 21 Aralık, kış solstisi) denir. 21 Haziran Yengeç D. 21 Aralık Oğlak D. Kuzey yarımkürede ekvatordan 23 o 27’ uzakta bulunan paralel dairesine yengeç dönencesi, Güney yarımkürede ekvatordan 23 o 27’ uzakta bulunan paralel dairesine oğlak dönencesi denir.

61 3.Dünyanın koniksel hareketi: Dünya ekseni etrafında koniksel hareket yapmaktadır. Bir devri yıldır.Bu hareketin nedeni yerçekimi kuvvetinin kutuplarda diğer yerlerden fazla olmasıdır. Meteorolojik yönden fazla önemli değildir. 4. Dünyanın güneş sistemiyle birlikte hareketi: Bu hareket saniyede km lik bir hızla samanyolundaki vega yıldızına doğrudur. 5. Dünyanın samanyolu ile birlikte hareketi: Başka galaksideki yıldızlara doğru saniyede 280 km hızla ilerlemektedir.


"METEOROLOJİ Prof. Dr. M. Ali TOKGÖZ 20.EYLÜL.2010." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları