Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İŞİTME ÖLÇÜMÜ Orhan TANRIVİRAN, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz A.B.D Odyoloji,Konuşma ve Ses Bozuklukları Yüksek Lisans Programı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İŞİTME ÖLÇÜMÜ Orhan TANRIVİRAN, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz A.B.D Odyoloji,Konuşma ve Ses Bozuklukları Yüksek Lisans Programı."— Sunum transkripti:

1 İŞİTME ÖLÇÜMÜ Orhan TANRIVİRAN, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz A.B.D Odyoloji,Konuşma ve Ses Bozuklukları Yüksek Lisans Programı

2 İşitme Nedir? İşitme,akustik enerjinin kulak oluşumları ve işitme siniri yolu ile beyne iletilmesi,burada sentez ve algılanmasıdır. İşitme,akustik enerjinin kulak oluşumları ve işitme siniri yolu ile beyne iletilmesi,burada sentez ve algılanmasıdır.

3 İşitmenin Değerlendirilmesi İşitmeyi iki şekilde değerlendirebiliyoruz. İşitmeyi iki şekilde değerlendirebiliyoruz. 1-)Hava yolu iletimi(Air conduction) 1-)Hava yolu iletimi(Air conduction) 2-)Kemik yolu iletimi(Bone conduction) 2-)Kemik yolu iletimi(Bone conduction)

4 Hava yolu iletimi(Air conduction) Ses dalgalarının kulak zarını titreştirmesi ve bu titreşimin orta kulaktan kemikçik zinciri vasıtası ile iletilerek cochleadaki nöro epitial hücreleri uyarması üzerine kurulmuş olan iletimdir.İşitme organı en büyük duyarlılığı bu yolla iletilen ses uyaranlarına karşı gösterir. Ses dalgalarının kulak zarını titreştirmesi ve bu titreşimin orta kulaktan kemikçik zinciri vasıtası ile iletilerek cochleadaki nöro epitial hücreleri uyarması üzerine kurulmuş olan iletimdir.İşitme organı en büyük duyarlılığı bu yolla iletilen ses uyaranlarına karşı gösterir.

5 Kemik yolu iletimi (Bone conduction) Kemik yolu iletiminde ise;cochlea çevresindeki kortikal kemik yapının iletmiş olduğu ses enerjisi ile uyarılmaktadır. Kemik yolu iletiminde ise;cochlea çevresindeki kortikal kemik yapının iletmiş olduğu ses enerjisi ile uyarılmaktadır.

6 İşitmenin Ölçümü(Akumetri) Kulağın işitme fonksiyonunun incelemesi amacıyla,basit testleri içeren muayene yöntemlerine akumetri adı verilir.Bunlar; Kulağın işitme fonksiyonunun incelemesi amacıyla,basit testleri içeren muayene yöntemlerine akumetri adı verilir.Bunlar; 1-İnsan sesi ile muayene(fısıltı testi) 1-İnsan sesi ile muayene(fısıltı testi) 2-Diapozon muayeneleri 2-Diapozon muayeneleri

7 Diapozon Muayeneleri Diapozon Muayeneleri Rinne testi Rinne testi Weber testi Weber testi Schwabach testi Schwabach testi Gelle testi Gelle testi Lewis-Bing testi Lewis-Bing testi Bonier testi Bonier testi

8 Rinne testi nasıl yapılır? Tanım: her iki kulakta ayrı ayrı olmak üzere,hava yolu ve kemik yolu iletiminin karşılaştırılması esasına dayanır. Tanım: her iki kulakta ayrı ayrı olmak üzere,hava yolu ve kemik yolu iletiminin karşılaştırılması esasına dayanır. Titreşmekte olan diapozon,mastoid/diş üzerine konur.Hastaya ses kesilince haber vermesi istenir,daha sonra diapozon dky’nin 1 cm önüne konur ve hastanın hava yolundan sesi kaç sn süre ile işittiği takip edilir. Titreşmekte olan diapozon,mastoid/diş üzerine konur.Hastaya ses kesilince haber vermesi istenir,daha sonra diapozon dky’nin 1 cm önüne konur ve hastanın hava yolundan sesi kaç sn süre ile işittiği takip edilir.

9 Rinne Testi Sonuçlarının Değerlendirilmesi Normal işitme;dky’ undan diapozon sesini,mastoid üzerinde duyduğu süre kadar duyması gerekir. Rinne (+) Normal işitme;dky’ undan diapozon sesini,mastoid üzerinde duyduğu süre kadar duyması gerekir. Rinne (+) İletim tip i.k;diapozon sesi dky önünde iken duyulmaz veya süresi kısalmıştır.Rinne (-) İletim tip i.k;diapozon sesi dky önünde iken duyulmaz veya süresi kısalmıştır.Rinne (-) Snik;hem hava hem kemik yolu azaldığı için oran bozulmamış,fakat süre kısalmıştır.Rinne patolojik (+) Snik;hem hava hem kemik yolu azaldığı için oran bozulmamış,fakat süre kısalmıştır.Rinne patolojik (+) Total i.k;bir kulak total i.k diğer kulak normal ise diapozon normal kulak tarafından algılanabilir ve uygulayıcı iletim tip i.k yanılgısına düşebilir.Sağlam kulak maskelenmelidir.Yalancı Rinne (-) Total i.k;bir kulak total i.k diğer kulak normal ise diapozon normal kulak tarafından algılanabilir ve uygulayıcı iletim tip i.k yanılgısına düşebilir.Sağlam kulak maskelenmelidir.Yalancı Rinne (-)

10 Weber testi nasıl yapılır? Tanım:kranium kemikleri üzerine diapozon yerleştirilerek,kemik yolu iletiminin incelenmesi yöntemidir. Tanım:kranium kemikleri üzerine diapozon yerleştirilerek,kemik yolu iletiminin incelenmesi yöntemidir. Diapozon titreştirildikten sonra;başa orta hatta genellikle glabella üzerine konur ve hastaya sesi ne taraftan duyduğunu söylemesi istenir. Diapozon titreştirildikten sonra;başa orta hatta genellikle glabella üzerine konur ve hastaya sesi ne taraftan duyduğunu söylemesi istenir.

11 Weber Testi Sonuçlarının Değerlendirilmesi Normal işitme;işitmesi normal olan kişi,diapozon titreşimini orta hatta duyacaktır Normal işitme;işitmesi normal olan kişi,diapozon titreşimini orta hatta duyacaktır Snik;şayet tek kulakta snik varsa,kemik yolu iletim sınırlanacağı için,ses sağlam taraftan duyulur,weber sağlam kulağa lateralize olarak belirtilir. Snik;şayet tek kulakta snik varsa,kemik yolu iletim sınırlanacağı için,ses sağlam taraftan duyulur,weber sağlam kulağa lateralize olarak belirtilir. İletim i.k;tek taraflı iletim i.k’ında ses hasta kulak tarafından duyulur,weber hasta kulağa lateralize olarak belirtilir. İletim i.k;tek taraflı iletim i.k’ında ses hasta kulak tarafından duyulur,weber hasta kulağa lateralize olarak belirtilir.

12 ODYOMETRİ Odyometri; sonor stimüluslar vererek,işitme organının bu stimüluslar karşısındaki durumunu saptar ve işitme kayıplarını bir grafik halinde göz önüne getirir,bu grafiklere odyogram adı verilir. Odyometri; sonor stimüluslar vererek,işitme organının bu stimüluslar karşısındaki durumunu saptar ve işitme kayıplarını bir grafik halinde göz önüne getirir,bu grafiklere odyogram adı verilir.

13 Klinik odyolojide işitme referans değerleri... dB SPL (Sound Pressure Level) dB SPL (Sound Pressure Level) dB HL (Hearing Level) dB HL (Hearing Level) dB SL (Sensation Level) dB SL (Sensation Level)

14 dB SPL(Sound Pressure Level) Ses şiddeti karşılaştırmalarında sıklıkla kullanılan bir kavramdır;0,0002 dyn/cm kare basıncındaki ses enerjisidir.Ortamdaki sesin ölçüm değeridir,denilebilir. Ses şiddeti karşılaştırmalarında sıklıkla kullanılan bir kavramdır;0,0002 dyn/cm kare basıncındaki ses enerjisidir.Ortamdaki sesin ölçüm değeridir,denilebilir.

15 dB HL(Hearing Level) Sesin insan kulağı tarafından algılanma seviyesidir. Sesin insan kulağı tarafından algılanma seviyesidir.

16 dB SL(Sensation Level) Supraliminer inceleme yöntemlerinin uygulanması ve tanımlanmasında kullanılır(konuşma odyometrisi,empedans testleri,ABR incelemeleri) Supraliminer inceleme yöntemlerinin uygulanması ve tanımlanmasında kullanılır(konuşma odyometrisi,empedans testleri,ABR incelemeleri)

17 Odyometri İki grupta incelenir İki grupta incelenir 1-Tonal odyometri 1-Tonal odyometri 2-Vokal odyometri 2-Vokal odyometri

18 Odyometrinin temel prensipleri Frekans:Odyogramda yatay eksende gösterilir.İşitmenin ölçümünde kullanılan başlıca frekanslar; Frekans:Odyogramda yatay eksende gösterilir.İşitmenin ölçümünde kullanılan başlıca frekanslar; 125 Hz (hava yolu) 125 Hz (hava yolu) 250Hz(hava yol) 250Hz(hava yol) 500 Hz(hava-kemik yolu) 500 Hz(hava-kemik yolu) 1000 Hz(hava-kemik yolu) 1000 Hz(hava-kemik yolu) 2000 Hz(hava-kemik yolu) 2000 Hz(hava-kemik yolu) 4000 Hz(hava-kemik yolu) 4000 Hz(hava-kemik yolu) 6000 Hz(hava yolu) 6000 Hz(hava yolu)

19 Odyometrinin temel prensipleri Şiddet:Odyometride şiddet birimi decibel dir ve -dB- olarak odyogramda gösterilir.Sıfır decibel’lik bir ses şiddeti 10 üzeri16 watt/cm kare’dir.Klinik odyometrelerde genellikle -10 dB ile 120 dB arasında ölçümler yapılmaktadır. Şiddet:Odyometride şiddet birimi decibel dir ve -dB- olarak odyogramda gösterilir.Sıfır decibel’lik bir ses şiddeti 10 üzeri16 watt/cm kare’dir.Klinik odyometrelerde genellikle -10 dB ile 120 dB arasında ölçümler yapılmaktadır.

20 Tonal liminer odyometre (tonal eşik odyometresi) Saf ton sesler verilerek işitme eşiğini saptamaya yarayan subjektif bir yöntemdir. Saf ton sesler verilerek işitme eşiğini saptamaya yarayan subjektif bir yöntemdir.

21 Odyometreler İşitme yeteneğini kalitatif olarak ölçmeye yarayan ve bir pür tone ossilatörü,bir amplifikatör ve bir attenüatörden oluşan aygıtlardır.Bütün odyometrelerde bir çift hava yolu kondüktörü(kulaklık) ve bir de kemik yolu kondüktörü bulunur. İşitme yeteneğini kalitatif olarak ölçmeye yarayan ve bir pür tone ossilatörü,bir amplifikatör ve bir attenüatörden oluşan aygıtlardır.Bütün odyometrelerde bir çift hava yolu kondüktörü(kulaklık) ve bir de kemik yolu kondüktörü bulunur.

22 Tonal eşik odyometre yapılırken nelere dikkat edilmelidir?? Test odasının etrafındaki gürültü 40-50dB’i geçmemelidir. Test odasının etrafındaki gürültü 40-50dB’i geçmemelidir. Kulaklıklar auricula üzerine iyi yerleştirilmeli ve kulaklık dky doğrultusunda olmalıdır. Kulaklıklar auricula üzerine iyi yerleştirilmeli ve kulaklık dky doğrultusunda olmalıdır. Test yapılacak kişi ile iyi bir ilişki kurulmalıdır Test yapılacak kişi ile iyi bir ilişki kurulmalıdır Hiçbir zaman test yapılan kişiye kızılmamalı ve dikkatinin dağılmasına izin verilmemelidir. Hiçbir zaman test yapılan kişiye kızılmamalı ve dikkatinin dağılmasına izin verilmemelidir. Araştırmaya iyi duyan hava yolundan başlanmalı Araştırmaya iyi duyan hava yolundan başlanmalı

23 Tonal eşik odyometre yapılırken nelere dikkat edilmelidir??? İncelemede ilk belirlenecek eşik değeri 1000Hz frekansında olmalıdır. İncelemede ilk belirlenecek eşik değeri 1000Hz frekansında olmalıdır. Kemik ölçümünde vibratör planum mastoideum üzerine yerleştirilmelidir Kemik ölçümünde vibratör planum mastoideum üzerine yerleştirilmelidir Kemik yolunun ölçümünde mutlaka diğer kulak mutlaka maskelenmeli Kemik yolunun ölçümünde mutlaka diğer kulak mutlaka maskelenmeli Vibratör kepçeye değdirilmemelidir. Vibratör kepçeye değdirilmemelidir.

24 Maskeleme Bir kulak test edilirken,diğer kulağın elemine edilmesidir.Hava yolu ve kemik yolu maskeleme yapılır.İşitme kaybının tipi,derecesinin doğru olarak belirlenebilmesi için maskelemenin büyük önemi vardır. Bir kulak test edilirken,diğer kulağın elemine edilmesidir.Hava yolu ve kemik yolu maskeleme yapılır.İşitme kaybının tipi,derecesinin doğru olarak belirlenebilmesi için maskelemenin büyük önemi vardır.

25 Ne zaman maskeleme yapılmalıdır? İki hava yolu arasında 40dB ve aşan gep varsa, kötü olan kulağın hava yolu işitmesi maskeli bakılır. İki hava yolu arasında 40dB ve aşan gep varsa, kötü olan kulağın hava yolu işitmesi maskeli bakılır. Aynı kulağın hava-kemik yolu arasında 5dB ve aşan gep varsa,aynı kulağın kemik yolu maskeli bakılır Aynı kulağın hava-kemik yolu arasında 5dB ve aşan gep varsa,aynı kulağın kemik yolu maskeli bakılır

26 Tonal supraliminer odyometri Minimal işitme eşiği ile maximal işitme eşiği sınırı arasında kalan işitme alanındaki işitme bozukluklarını araştırır.Daha çok işitmenin niteliğini araştıran kalitatif bir yöntemdir. Minimal işitme eşiği ile maximal işitme eşiği sınırı arasında kalan işitme alanındaki işitme bozukluklarını araştırır.Daha çok işitmenin niteliğini araştıran kalitatif bir yöntemdir.

27 Tonal supraliminer odyometri -Recruitment Alternate binaural loudness balance(ABLB) Alternate binaural loudness balance(ABLB) Monaural loudness balance(MLB) Monaural loudness balance(MLB) Short increment sensitivity index(S.I.S.I) Short increment sensitivity index(S.I.S.I) -Threshold tone decay (T.T.D) -Bekesy odyometrisi

28 Recruitment testleri Ses yüksekliklerine karşı töleranssızlık demektir.Recruitment,cochlear orjinli işitme kayıplarında,hasta kulağın işitme alanının daralmasına ve iç saçlı hücrelerine dejenerasyonuna bağlıdır.Cochlear işitme kayıplarının desteklenmesi amacıyla yapılır. Ses yüksekliklerine karşı töleranssızlık demektir.Recruitment,cochlear orjinli işitme kayıplarında,hasta kulağın işitme alanının daralmasına ve iç saçlı hücrelerine dejenerasyonuna bağlıdır.Cochlear işitme kayıplarının desteklenmesi amacıyla yapılır.

29 Threshold tone decay testi Devamlı olarak verilen bir tonun bir süre sonra işitilmez olması prensibine dayanır.Özellikle 8. sinir lezyonlarında ses uyarınına adaptasyon şiddetli ve hızlı olur.Bunun için T.T.D testi cochlear ve retrocochlear lezyonları ayırmakta yarar sağlar,T.T.D sonuçları şu şekilde yorumlanır, Devamlı olarak verilen bir tonun bir süre sonra işitilmez olması prensibine dayanır.Özellikle 8. sinir lezyonlarında ses uyarınına adaptasyon şiddetli ve hızlı olur.Bunun için T.T.D testi cochlear ve retrocochlear lezyonları ayırmakta yarar sağlar,T.T.D sonuçları şu şekilde yorumlanır,

30 T.T.D sonuçlarının yorumlanması 0-15 dB decay:Normal veya hafif cochlear patoloji 0-15 dB decay:Normal veya hafif cochlear patoloji 15-30dB decay:Orta veya şiddetli cochlear patoloji 15-30dB decay:Orta veya şiddetli cochlear patoloji 30 dB üzerinde:Retrocochlear patoloji 30 dB üzerinde:Retrocochlear patoloji

31 Vokal odyometre İnsan sesini sonar stimülus olarak kullanmak ve insan sesi karşısında işitme organının durumunu saptamak için kullanılır.İşitmesi ölçülen kimsenin işitme organının fonksiyonu hakkında gerçek bilgi verir. İnsan sesini sonar stimülus olarak kullanmak ve insan sesi karşısında işitme organının durumunu saptamak için kullanılır.İşitmesi ölçülen kimsenin işitme organının fonksiyonu hakkında gerçek bilgi verir.

32 Vokal odyometrede çeşitli eşikler ve seviyeler tanımlanmıştır, 1-Konuşmayı alma eşiği(Speech reception threshold) SRT 1-Konuşmayı alma eşiği(Speech reception threshold) SRT 2-Konuşmayı ayırt etme seviyesi (Speech discrimination) SD 2-Konuşmayı ayırt etme seviyesi (Speech discrimination) SD 3-Rahatsız edici seviye(Uncomfortable level) UCL 3-Rahatsız edici seviye(Uncomfortable level) UCL 4-En rahat dinleme seviyesi(Mostcomfortable level) MCL 4-En rahat dinleme seviyesi(Mostcomfortable level) MCL

33 SRT de amaç; Hastanın saf ses ortalamasının doğruluğunu teyit etmektir.Destekleyici bir nitelikte taşıyarak klinisyeni yönlendirir. Hastanın saf ses ortalamasının doğruluğunu teyit etmektir.Destekleyici bir nitelikte taşıyarak klinisyeni yönlendirir.

34 SRT Hastanın kendisine verilen 3 heceli kelimelerin %50 sini doğru işitebildiği şiddet seviyesidir. Hastanın kendisine verilen 3 heceli kelimelerin %50 sini doğru işitebildiği şiddet seviyesidir. Teste SSO sının 10-15dB üzerinden başlanır, Teste SSO sının 10-15dB üzerinden başlanır, 5 te 3 kuralı uygulanır,bildiği her üç kelimeden sonra şiddet 10dB azaltılır,bilemediği seviyede 5dB arttırılır. 5 te 3 kuralı uygulanır,bildiği her üç kelimeden sonra şiddet 10dB azaltılır,bilemediği seviyede 5dB arttırılır.

35 SRT liste örneği HatıraKapalıDeğerli HatıraKapalıDeğerli FotoğrafMarmaraÇilingir FotoğrafMarmaraÇilingir HediyeYaseminYakacak HediyeYaseminYakacak TebeşirKolonyaDönemeç TebeşirKolonyaDönemeç SinemaKaranlıkElbise SinemaKaranlıkElbise TükenmezBadanaKızamık TükenmezBadanaKızamık SalıncakKaçamakPapatya SalıncakKaçamakPapatya OduncuAydınlıkGiyecek OduncuAydınlıkGiyecek HarikaBoyalıGüvercin HarikaBoyalıGüvercin BayraklıYoğurtluKıvılcım BayraklıYoğurtluKıvılcım

36 SRT’nin yorumlanması Kişinin saf ses ortalamasının +/- 10dB SRT eşiği tespit edilmesi normal SRT sonucu olarak tanımlanır. Kişinin saf ses ortalamasının +/- 10dB SRT eşiği tespit edilmesi normal SRT sonucu olarak tanımlanır.

37 SD de amaç; Cochlear ve retrocochlear patolojilerin tanısında destekleyici etkisi vardır. Cochlear ve retrocochlear patolojilerin tanısında destekleyici etkisi vardır.

38 Speech discrimination Test SRT eşiğinin +40dB seviyesinde yapılır Test SRT eşiğinin +40dB seviyesinde yapılır Hastaya tek heceli fonetik 25 kelime okunur ve tekrar etmesi istenir. Hastaya tek heceli fonetik 25 kelime okunur ve tekrar etmesi istenir. Yanlışlar 4 ile çarpılıp 100 den çıkarılıp %100 üzerinden değerlendirmeye alınır. Yanlışlar 4 ile çarpılıp 100 den çıkarılıp %100 üzerinden değerlendirmeye alınır.

39 SD liste örneği KasBeşAsÇay KasBeşAsÇay AtGözBorçOt AtGözBorçOt NeyİnFilDik NeyİnFilDik ÖçKarEtÖn ÖçKarEtÖn BirLafHürKor BirLafHürKor KüfDişKazAl KüfDişKazAl SazMuzÇokSarp SazMuzÇokSarp FonAkMuşTez FonAkMuşTez PesÖfOlDost PesÖfOlDost YünÇat LeşKul YünÇat LeşKul

40 SD nin yorumlanması Normal işitenlerde ve iletim tip işitme kayıplarında skorlar %88 ile %100,(Örn:Otoscleroz) Normal işitenlerde ve iletim tip işitme kayıplarında skorlar %88 ile %100,(Örn:Otoscleroz) Cochlear patolojilerde,patolojinin süresi,derecesi vb etkenlere bağlı olarak %32 ile %84,(Örn:Presbiacusi) Cochlear patolojilerde,patolojinin süresi,derecesi vb etkenlere bağlı olarak %32 ile %84,(Örn:Presbiacusi) Retrocochlear patolojilerde %20 ve altında sonuçlar elde edilir.(Akustik nöronom) Retrocochlear patolojilerde %20 ve altında sonuçlar elde edilir.(Akustik nöronom)

41 UCL de amaç Cochlear patolojilerde tanı koymada destekleyici bilgi verir. Cochlear patolojilerde tanı koymada destekleyici bilgi verir.

42 UCL Ses şiddeti arttırılarak hastanın dayanabileceği en şiddetli konuşma seviyesi bulunur. Ses şiddeti arttırılarak hastanın dayanabileceği en şiddetli konuşma seviyesi bulunur.

43 UCL’nin yorumlanması 90dB ve üzerinde rahatsız olan hastalarda cochlear patolojiyi destekler. 90dB ve üzerinde rahatsız olan hastalarda cochlear patolojiyi destekler. Örneğin:Meniere Örneğin:Meniere

44 MCL de amaç Diğer konuşma testlerini desteklemektir. Diğer konuşma testlerini desteklemektir.

45 MCL Genellikle SRT eşiğinin +40dB üzerinde konuşma sesi ile yapılır,+/- 5dB lik değişimler normal kabul edilir. Genellikle SRT eşiğinin +40dB üzerinde konuşma sesi ile yapılır,+/- 5dB lik değişimler normal kabul edilir.

46 Objektif odyometreler Bekesy odyometresi Bekesy odyometresi Elektrodermal odyometre Elektrodermal odyometre

47 Simülasyon testleri Bilerek veya bilmeyerek simülasyon yapan kimseleri yani organik olmayan işitme kayıplarını ortaya çıkarmak için yapılan testlerdir. Bilerek veya bilmeyerek simülasyon yapan kimseleri yani organik olmayan işitme kayıplarını ortaya çıkarmak için yapılan testlerdir.

48 Çift taraflı sağırlık vakalarında Lombard testi Lombard testi Azzi testi Azzi testi Doerfler-Stewart testi Doerfler-Stewart testi

49 Tek taraflı sağırlık vakalarında Stenger testi Stenger testi

50 Teşekkür Ederim...


"İŞİTME ÖLÇÜMÜ Orhan TANRIVİRAN, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz A.B.D Odyoloji,Konuşma ve Ses Bozuklukları Yüksek Lisans Programı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları