Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Örgütsel Tasarım ÖRGÜTSEL YAPıLANMANıN TEMELLERİ-II.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Örgütsel Tasarım ÖRGÜTSEL YAPıLANMANıN TEMELLERİ-II."— Sunum transkripti:

1 Örgütsel Tasarım ÖRGÜTSEL YAPıLANMANıN TEMELLERİ-II

2 Bölümlere Ayırma Departmanlaşma, işbölümünün tersine işleri gruplar veya departmanlar içinde kombine eder. Bölümleri oluşturma sürecinde benzer işlerin bir araya getirilmesi önem taşımaktadır. Homojen bir departmanlaşma sağlamak için tüm işlerin benzer faaliyetlerden oluşması söz konusudur

3 Bölümlere Ayırma İlkeleri Hangi organizasyon birimlerinin oluşturulacağı ve bunlar arasındaki ilişkilerin nasıl belirleneceğinin saptanması gerekir. İki önemli sorun çözüme kavuşturulmalıdır: 1.Organizasyon birimlerinin sayısı ne olmalıdır? 2.Birimler hangi emir-komuta basamağına yerleştirilmelidir?

4 Bölümlere Ayırma İlkeleri Bölümlerin oluşturulmasında önemli olan, çeşitli iş ve faaliyetleri bazı ölçü ve ilkeleri esas alarak bir araya getirmektir. 1.Benzer işlerin dikkate alınması 2.Uzmanlaşmadan yararlanma 3.Denetim 4.Koordinasyonu kolaylaştırma 5.Giderleri azaltma

5 Fonksiyonlara Göre Bölümlere Ayırma o Uygulamada en çok görülen organizasyon yapısıdır. o İşler ve görevler niteliklerine göre bir araya getirilir. o İşletmeler, sahip oldukları ve yerine getirdikleri fonksiyonlara göre örgütlenirler. o Örneğin mühendislerin neredeyse tamamı mühendislik bölümüne bağlıdır. Mühendislik Bölümü Başkan Yardımcısı ise bütün mühendislik faaliyetlerinden sorumludur.

6 Fonksiyonlara Göre Bölümlere Ayırma Fabrika Müdürü MühendislikMuhasebeÜretim İnsan Kaynakları Satın Alma ÜSTÜNLÜKLERİZAYIFLIKLARI 1.Benzer işlerin bir arada toplanması sonucu elde edilecek verimlilik artışı. 2.Fonksiyonlar bazında derinlemesine bilgi ve beceri artışı. 3.Fonksiyonel hedeflerin daha iyi başarımı. 4.Ürün sayısı az olduğunda iyi bir örgütlenme yapısı. 1.Çevresel değişimlere yavaş uyum. 2.Kararların yukarıda alınması sonucu yükselen hiyerarşi. 3.Bölümler arası koordinasyon sıkıntısının olması. 4.İnovasyonu çok fazla desteklememesi. 5.Örgütsel hedeflerin gözden kaçırılması riski.

7 Ürüne Göre Bölümlere Ayırma o Bu yapılanmada örgütsel yapı, ürünler, hizmetler, ürün grupları gibi unsurlar bazında oluşturulur. o Bu yapılanmanın ayırt edici yönü ÖRGÜTSEL ÇIKTILAR etrafında oluşturulmuş olmasıdır. o Ürün temeline göre bölümlere ayırma, esnek ve değişime hızlı uyum sağlayabilen bir yapıdır. Bunun temel nedeni ise birimlerin daha küçük ölçekte belirlenmiş olması ve bu nedenle örgütün çevresine uyumunu hızlandırmasıdır.

8 Ürüne Göre Bölümlere Ayırma Bombardier, Ltd. Toplu Taşıma Araçları Grubu İş Makinaları Grubu Raylı Sistem Araçları Grubu ÜSTÜNLÜKLERİZAYIFLIKLARI 1.Dengesiz çevresel koşullarda hızlı değişime uyum sağlayabilir. 2.Ürünlere odaklanıldığından müşteri memnuniyeti artar. 3.Fonksiyonlar arası yüksek koordinasyon sağlanabilir. 4.Farklı ürünlere sahip olan büyük ölçekli işletmelerde etkilidir. 5.Karar alma yetkisinin devri kolaydır. 1.Ürünler arasında koordinasyonu zayıflatır. 2.Fonksiyonlar tekrar eder. 3.Ürünlere odaklanan işletmede genel hedefler ihmal edilebilir. 4.Pahalıdır

9 Coğrafi Temele Göre Bölümlere Ayırma o Ürüne göre bölümlendirmeye benzer. o Bir ülke veya bölge içerisindeki alt bölgeler farklı ihtiyaçlara ve beklentilere sahip olabilir. o Bu yapılanmada her bir bölge, kendi alanında ürünleri üretebilecek ve pazarlayabilecek örgütsel fonksiyonlara sahiptir. o Özellikle çokuluslu işletmeler, dünyanın farklı bölgelerinde bu tür bir yapılanmayı kullanabilmektedir.

10 Coğrafi Temele Göre Bölümlere Ayırma o Birkaç yıl kadar önce Apple, dünya çapındaki müşterilerine ürün dağıtımını kolaylaştırmak ve üretim süreçlerini hızlandırmak üzere fonksiyonlara göre bölümlere ayırma yapısından coğrafi temele göre bölümlere ayırma sistemine geçti.

11 Coğrafi Temele Göre Bölümlere AyırmaCEO Steve Jobs Apple Kuzey & Güney Amerika Kanada Latin Amerika Karayipler AppleAvrupaApplePasifik Asya Avustralya Japonya

12 Coğrafi Temele Göre Bölümlere Ayırma ÜSTÜNLÜKLERİ ZAYIFLIKLARI 1.Bölgesel konuların daha etkili ve etkin olarak ele alınabilmesi. 2.Farklı coğrafi bölgelerin ihtiyaçlarının daha iyi bir şekilde karşılanabilmesi olanağı. 1.Fonksiyonlar tekrar eder. 2.Diğer örgütsel alanlardan izolasyon algısı. Satıştan Sorumlu Başkan Yardımcısı Satış Direktörü Batı Bölgesi Satış Direktörü Güney Bölgesi Satış Direktörü Orta Batı Bölg. Satış Direktörü Doğu Bölgesi

13 Müşteri Temeline Göre Bölümlere Ayırma o Müşterilere ve organizasyonun sunduğu farklı müşteri ihtiyaçlarına göre belirlenmektedir. o Özellikle üretimi sipariş üzerine olan işletmeler bu uygulamaya gitmektedir.

14 Zaman Temeline Göre Bölümlere Ayırma o Üretim faaliyetlerinin kesintisiz sürmesi gereken işletmelerde kullanılır. o Genel istihdama katkı sağlar. o Yapılabilecek fazla üretim miktarı ile üretim maliyetlerini belli bir noktaya kadar düşürme olanağı bulunabilir. o Yetki ve sorumlulukların saptanmasında güçlük doğabilir. o Yönetici temini zor olabilir. o Petrol rafinerileri, ağır sanayi işletmeleri, hastaneler.

15 Süreç veya Makine Temeline Göre Bölümlere Ayırma o İşletmeler, ürettikleri mamulün türünü dikkate alarak bir bölümlendirme yapacaksa kullanılır. o Üretim sisteminde ekonomikliği sağlar. o Makinelerden daha uzun süreli yararlanma imkanı verir. o Uzmanlaşma sağlar o Standartlaşmayı sağlayarak hata yüzdelerini azaltır. o Rasyonellik arttığı için maliyetler düşer. o Koordinasyon güçleşebilir. o İşlerdeki çeşitlilik, orta yönetici ve uzman sayısını arttıracaktır.

16 Matriks Yapı o Şu ana kadar anlatmış olduğumuz yapılar tek başına bazı işletmeler için yetersiz kalabilir. Bu tip işletmeler aynı anda iki farklı yapıyı da kullanmak isteyebilirler. Bu uygulama bizi matriks yapılanmaya götürecektir. o Örgütsel hedeflerin gerçekleştirilmesi sürecinde hem teknik becerilerin, hem de ürün inovasyonunun ve değişiminin önemli olduğu noktalarda matriks yapı kullanılabilir.

17 Matriks Yapı Ürün Yöneticisi - A Ürün Yöneticisi - B Ürün Yöneticisi - C Ürün Yöneticisi - D Ürün Yöneticisi Tasarım Bşk.Yard. Üretim Başk.Yard. Pazarlama Bşk.Yard. Satın Alma CEO

18 Matriks Yapı Matriks yapının kullanılabilmesi bir takım koşullara bağlıdır. Bu koşulları şöyle sıralayabiliriz. 1.Ürünler arası kıt kaynakların paylaşımı söz konusu ise... Özellikle KOBİ olarak nitelendirilebilecek işletmelerde, ürün sayısı da fazla değilse, ürünler arasında işgücünün ve makinaların esnek ve paylaşımlı kullanımı gündeme gelecektir. 2.Çevre koşulları derinlemesine teknik bilgi ve sık ürün inovasyonunu gerekli kılıyorsa... Bu çift taraflı baskı nedeniyle işletmeler fonksiyonlar ile ürünler arasındaki güç dağılımını dengelemeye çalışırlar. Bu dengenin korunması ise ancak ikili bir yetki sistemi ile gerçekleştirilebilir. 3.Örgütün çevresel koşulları karmaşık ve dengesiz ise... Çevre koşullarının sık değişmesi ve bölümler arasında karşılıklı bağımlılığın varlığı, yatay ve dikey yapı içinde yüksek koordinasyon ve bilgi işleme çabaları gerektirir.

19 Matriks Yapı Olumlu yanları: 1.Koordinasyon gücü sayesinde müşterilerden gelen çift taraflı talebin karşılanmasını kolaylaştırır. 2.İşgücü ve ekipmanların ürünler arasında esnek paylaşımı. 3.Dinamik çevrelerin gerektirdiği karmaşık kararlar ve sık değişime açıktır. 4.Fonksiyonel ve yönetsel becerilerin geliştirilmesini sağlar. 5.Çok sayıda ürünü olan orta ölçekli işletmeler için son derece uygundur.

20 Matriks Yapı Olumsuz yanları: 1.İkili yetki hayal kırıklığı ve kargaşa yaratabilir. Kişilerin performansını değerleme sorununu da beraberinde getirir. 2.Katılımcıların bireylerarası ve sorun çözme becerilerine ve yoğun eğitimlere ihtiyacı olur. 3.Zaman alan bir yapıdır. Sık toplantılar gerektirir. 4.Eğer yöneticiler bilgi ve güç paylaşımı ilkelerine uymazlarsa, sistem işlemez.

21 Yatay Yapı Örgütlemedeki son yaklaşımlardan biri de yatay yapılanmadır. Bu yapı içerisinde işletme temel süreçler etrafında örgütlenir. İşletmeler genellikle REENGINEERING uygulamaları sırasında bu yapıya geçerler. Yatay yapı içerisinde dikey hiyerarşi ve bölümler arası sınırlar ortadan kalkar.

22 Yatay Yapı 1.Yatay yapılanan işletmeler, bölümler, ürünler ya da coğrafi yapıdan çok çapraz fonksiyonel temel süreçler etrafında örgütlenirler. Bu nedenle de bölümler arası sınırlar görünmez hale gelmiştir. 2.Örgütsel tasarım ve performansın temelinde bireyler değil, kendi kendini yöneten ekipler yatmaktadır. 3.Süreç sahipleri kendi süreçleri üzerinde tam yetkilidir. 4.Ekipteki kişiler, ekibin performansı için önemli kararları alabilmek üzere gerekli beceriler, araçlar, motivasyon ve yetki ile güçlendirilmişlerdir. 5.Örgüt kültürü açıklık, güven ve işbirliğine dayanır. Sürekli gelişim ve müşteri memnuniyeti önemlidir.

23 Yatay Yapı Olumlu yanları: 1.Müşteri beklentilerindeki değişime hızlı ve esnek yanıt verebilme. 2.Örgüt içindeki herkesin dikkatinin müşteri tarafında değer yaratılmasına yöneltilmesi. 3.Her bir çalışanın örgütsel hedefler konusunda daha geniş bir bakış açısına sahip olması. 4.Ekip çalışması ve işbirliğini ön plana çıkarması. 5.Güçlendirme neticesinde çalışanların yaşam kalitesinin arttırılması.

24 Yatay Yapı Olumsuz yanları: 1.Temel süreçlerin belirlenmesi zordur ve zaman alan bir süreçtir. 2.Kültür, iş tasarımları, yönetim felsefesi, bilgi ve ödüllendirme sistemleri gibi temel konularda önemli değişiklikler gerektirir. 3.Güç ve yetki kaybı geleneksel yöneticileri rahatsız eder. 4.Yatay yapı çalışanların önemli ölçüde eğitilmelerini gerektirir.

25 Baskın Yapısal Yaklaşım Yatay yapı : Koordinasyon, öğrenme, inovasyon, esneklik Yatay yapı : Koordinasyon, öğrenme, inovasyon, esneklik Dikey yapı : Kontrol, etkinlik, istikrar, güvenilirlik Dikey yapı : Kontrol, etkinlik, istikrar, güvenilirlik Fonksiyonlara Göre Ürün Temeline Göre Matriks Yapılanma Yatay Yapılanma


"Örgütsel Tasarım ÖRGÜTSEL YAPıLANMANıN TEMELLERİ-II." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları