Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Örgütsel Tasarım ÖRGÜTSEL YAPıLANMANıN TEMELLERI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Örgütsel Tasarım ÖRGÜTSEL YAPıLANMANıN TEMELLERI."— Sunum transkripti:

1 Örgütsel Tasarım ÖRGÜTSEL YAPıLANMANıN TEMELLERI

2 Örgütsel Yapı Örgütsel yapı tanımı içinde üç temel unsurun varlığından söz edilebilir : o Örgütsel yapı, formal raporlama ilişkilerini belirler. Hiyerarşi içindeki basamak sayısı ve yöneticilerin denetim alanı bu ilişkiler içindedir. o Örgütsel yapı, bireylerin departmanları, departmanların örgütü oluşturacak şekilde gruplaşmasını belirler. o Örgütsel yapı, etkili iletişim, koordinasyon ve bölümler arası bütünleşmeyi sağlayacak sistemlerin tasarımını esas alır.

3 CEO Başkan Yardımcısı FİNANS Muhasebe Şefi Bütçe Analisti Başkan Yardımcısı ÜRETİM Fabrika Amiri Bakım/Onarım Şefi Başkan Yardımcısı İNSAN KAYNAKLARI Eğitim Uzmanı Tahakkuk Şefi Örgüt Şeması ÖRGÜT ŞEMASI NEYİ GÖSTERİR?

4 Örgütsel Yapı Genel olarak örgüt yapısının temel unsurlarını detaylandırırsak;  İşbölümü ve uzmanlaşma  Yetki yapısı ve merkezileşme derecesi  Karmaşıklık derecesi  Denetim alanı genişliği  Formalleşme derecesi  Bölümlere ayırma

5 Örgütsel Yapıda Bilgi İşleme Perspektifi Örgütsel amaçlara ulaşabilmenin temel koşullarından biri de, örgüt içerisinde hem YATAY hem de DİKEY bilgi akışının olmasıdır. BİLGİ AKIŞI GEREĞİNDEN AZ YA DA FAZLA OLURSA, BUNUN SONUÇLARI NASIL OLUR ? Söz konusu mekanizmalardan, dikey bağlantılar, ağırlıklı olarak denetim amaçlı oluşturulmuş iken, yatay bağlantılar, koordinasyon ve işbirliği amaçlı oluşturulmuştur.

6 Örgütsel Yapıda Bilgi İşleme Perspektifi Baskın Yapısal Yaklaşım Dikey Yapı (Etkinlik) Yatay Yapı (Öğrenme) Yatay yapı baskın ise : Paylaşılan görevler ve güçlendirme Düşük hiyerarşi, kural sayısı az Yatay ve yüz yüze iletişim Çok sayıda ekip ve iş grubu Merkezleşmemiş karar alma Yatay yapı baskın ise : Paylaşılan görevler ve güçlendirme Düşük hiyerarşi, kural sayısı az Yatay ve yüz yüze iletişim Çok sayıda ekip ve iş grubu Merkezleşmemiş karar alma Dikey yapı baskın ise : Yüksek uzmanlaşma Katı hiyerarşi, çok sayıda kural Dikey iletişim ve raporlama Az sayıda ekip ve iş grubu Merkezi karar alma Dikey yapı baskın ise : Yüksek uzmanlaşma Katı hiyerarşi, çok sayıda kural Dikey iletişim ve raporlama Az sayıda ekip ve iş grubu Merkezi karar alma

7 Örgütsel Yapıda Bilgi İşleme Perspektifi Bu durumda örgüt geleneksel ya da modern yapılardan hangisine yöneleceğine karar verebilir. Örgütler hangi ölçüde merkezleşip, hangi ölçüde merkezleşmeyeceklerini belirlemek üzere ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak, koşullarını değerlendirmeleri gerekir.

8 Dikey Bilgi Bağlantıları Dikey bilgi bağlantıları, örgütün üst ve alt kademeleri arasındaki faaliyetlerin koordine edilmesi amacıyla kurulurlar. Temel amaç, örgütün denetimidir. Bu yaklaşımdaki işletmeler genellikle üç tip yapısal araçtan faydalanırlar. Hiyerarşi - Dikey bilgi bağlantılarının kurulmasına yönelik ilk araç hiyerarşi yani komuta zinciridir. Örgüt şeması üzerindeki bağlantı çizgileri, iletişim kanallarını da ifade eder. Kurallar ve Planlar - Problemler ve kararlar tekrar ettiğinde, bunlara dayalı kurallar oluşturulur. Böylece çalışanlar bu kurallar etrafında çalışırlar. Kurallar standart bilgi kaynaklarıdır. En çok kullanılan planlardan biri bütçelerdir. Dikey Bilgi Sistemleri - Dönemsel raporlar, yazılı bilgiler, bilgisayar destekli iletişim bu sistemler arasında sayılabilir.

9 Yetki yapısı ve merkezileşme Yetki, örgütün çeşitli kademelerinde belirlenen amaçların gerçekleşmesi için belirli görevleri yaptırma, denetleme, düzene koyma ve karar verme hakkıdır. Yetki kavramının özellikleri:  Bir haktır ve kişiye örgüt tarafından verilmektedir.  Yetkinin kullanılması karar verme ve görevlerin başarılmasını içermektedir.  Yetki, örgütün amaçlarını gerçekleştirmek için kullanılmaktadır.

10 Yetki yapısı ve merkezileşme SORUMLULUK NEDİR? Örgütün üst kademelerinden alt kademelerine inildikçe yetki ve sorumluluğun değiştiği varsayılır. Başlıca yetki türleri:  Emir-komuta  Kurmay  Fonksiyonel

11 Yetki yapısı ve merkezileşme Yetkinin bir kısmını devretmek ondan vazgeçmek anlamına gelir mi? Yetki devri, yöneticinin sahip olduğu karar verme hakkını kendine bağlı olan astlara vermesidir. Yetki devredilirken ve örgütsel kademeler oluşturulurken karşımıza çıkan bir diğer sorun, devredilecek yetkinin ve sorumluluğun miktarıdır. Merkezden ve yerinden yönetim ne olabilir?

12 Yetki yapısı ve merkezileşme Bazı örgütlerde üst yöneticilerin kararları aldıkları ve alt kademe yöneticilerin üst yönetimin talimatlarını yerine getirdikleri görülür. Bu örgütler merkezcil bir yapıya sahiptir. Bazı örgütlerde karar alma yetkisinin faaliyetlere yakın olan yöneticilere bırakıldığı görülmektedir. Bu örgütlerin merkezkaç (yerinden) yönetim uyguladığını söylemek mümkündür.

13 Yetki yapısı ve merkezileşme Merkezi bir örgüt yapısından merkezi olmayan bir örgüt yapısına ne ölçüde geçilmesinin uygun olacağı ile ilgili etkenler:  İşletmenin büyüklüğü  Örgütsel yapının özellikleri  Çalışma alanı  Yerleşim yeri  Üretim türü  Yöneticilerin yetenekleri, anlayış ve tutumları  Yönetim felsefesi, politika ve stratejileri  Çevre şartları vb.

14 Yetki yapısı ve merkezileşme Merkezi ve yerinden yönetim ilkelerinin karşılaştırılması:  Yerinden yönetim, geniş bir denetim alanını, az kademeli bir örgüt yapısını ve daha kısa bir haberleşme kanalı ile az sayıda yöneticiyi öngörmektedir. Yönetsel kararların da alt kademelerde alınmasına imkân verildiği için yönetici geliştirmeye fırsat tanınmış olur.  Merkezi yönetim, dar bir denetim alanını, çok kademeli örgüt yapısını, uzun bir iletişim kanalı ile çok sayıda yöneticiyi öngörmektedir. Sıkı bir denetime, üstlerle astlar arasında yakın iş ilişkisine ağırlık veren örgüt yapısını benimser.

15 Formalleşme derecesi Formalleşme, çalışanları yönlendirme ve kontrol etmek amacıyla kullanılan yazılı bir dokümantasyonu ifade eder.  Yazılı dokümantasyon sistemi, kurallar, politikalar, prosedürler, iş tanımları ve yönetmeliklerden oluşmaktadır. Yazılı olmayan kurallar formalleşme sürecinde kullanılır mı?  Formalleşme, bir örgütte işlerin standartlaşma derecesi olarak da tanımlanabilir.

16 Formalleşme derecesi Formalleşme, çalışanların iş davranışlarını öngörme ve kontrolünü sağlamaktadır. Ancak aşırı formalleşmenin örgüte getirdiği bazı sıkıntılar da vardır. Bunlar neler olabilir?

17 Karmaşıklık Karmaşıklık bir örgütte yatay, dikey ve coğrafi olarak farklılaşma derecesini ifade etmektedir: Yatay farklılaşma – Örgütte yer alan birimler arasındaki ayrılmadır. Bir örgütte uzmanlaşmış bilgi ve becerileri gerektiren faaliyet sayısı arttıkça yatay olarak karmaşıklaşma derecesi artmaktadır. Dikey farklılaşma – Örgütsel hiyerarşinin yüksekliğini göstermektedir. Coğrafik farklılaşma – Bir örgütün imalat, satış, servis gibi tesislerinin ve personelinin yerleşim alanı itibariyle coğrafi olarak dağılma derecesini ifade eder.

18 Denetim alanı Kontrol alanı olarak da anılmaktadır. Bir üste rapor veren ast sayısını ifade etmektedir. Yöneticiler, astları ile yakın çalışma içinde olmaları gerektiğinde denetim alanı dar olmakta tersi durumda geniş olmaktadır. Bir örgütte kullanılan denetim alanı örgüt yapısının dik veya basık olup olmadığını belirlemektedir. Buna göre dik veya basık yapıda denetim alanı nasıl olur? Dar denetim alanında yönetici sayısı çok fazladır. Denetim alanı genişlediğinde yönetsel hiyerarşi küçülmektedir.

19 İşbölümü ve uzmanlaşma derecesi İşbölümü, iş birimlerini daha küçük işlere bölme prosesidir. Temel sorun, işlerin ne ölçüde uzmanlaşması gerektiğidir. Çalışanların farklı görevleri yerine getirmeleri durumunda uzmanlaşma düşük, her çalışanın sadece tek bir görevi yerine getirmesi durumunda ise yüksektir. Uzmanlaşma ne tür sorunlara neden olabilir?

20 Yatay Bilgi Bağlantıları Yatay bilgi bağlantıları, bölümler arası sınırları yıkarken, çalışanlar arasında amaç birliğinin oluşmasına yönelik fırsatları da sunar. Yatay bağlantı ile kastedilen, iletişim ve koordinasyonun örgütün bölümleri arasında yatay olarak işlev görmesidir. Yatay bilgi bağlantıları, örgüt şeması üzerinde görülmez. Ancak kesinlikle örgüt yapısının parçalarından biridir. Yatay koordinasyon ve bilgi akışını destekleyecek araçlar da mevcuttur.

21 Bilgi Sistemleri Doğrudan İletişim İş GruplarıBütünleştirici Ekipler Yatay Bilgi Bağlantıları

22 Bilgi Sistemleri : Bilgisayar destekli sistemler yardımıyla yöneticiler ve çalışanlar arasında etkili bilgi akışı gerçekleştirilebilmektedir. Doğrudan İletişim : Yöneticiler ve çalışanlar arasında ayrıca bu grupların kendi içinde doğrudan iletişiminin varlığı önemlidir. Bazı işletmeler çeşitli grupları fiziksel olarak yakın çalıştırarak aradaki iletişim ve koordinasyonu doğrudan ve etkili şekilde sağlamaya çalışırlar. İş Grupları : Bir konu üzerinde çalışan farklı bölümlerden temsilciler tarafından oluşturulan geçici komitelere iş grupları adı verilir. Grubun her bir üyesi ait olduğu birimin düşüncelerini temsil eder ve toplantı sonrasında gerekli bilgileri birimine iletir. Bütünleştirici : Bu yaklaşımda işletme sadece koordinasyondan sorumlu bir birim oluşturur. Bu pozisyondaki kişi ya da kişiler herhangi bir departmana bağlı çalışmazlar. Bütün departmanlara hizmet verirler.

23 Yatay Bilgi Bağlantıları Ekipler : Yatay bağlantı mekanizmalarının belki de en güçlüsüdür. Ekipler, kalıcı nitelikteki iş gruplarıdır. Departmanlar arası faaliyetler uzun dönemli koordinasyonu gerektirdiği zaman, genellikle çözüm çapraz fonksiyonel ekipler olacaktır.

24 Yatay Bilgi Bağlantıları Bilgi Sistemleri Doğrudan İletişim İş Grupları Bütünleştiriciler Ekipler Yatay Koordinasyon İhtiyacı Koordinasyon Maliyeti (zaman ve insan kaynağı) YÜKSEK DÜŞÜK YÜKSEK


"Örgütsel Tasarım ÖRGÜTSEL YAPıLANMANıN TEMELLERI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları