Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MAYIS 2015. İÇİNDEKİLER 1-İDARİ İŞLEMLER 2-İDARİ SÖZLEŞMELER A-İDARİ İŞLEM KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ A-İDARİ SÖZLEŞME KAVRAMI VE TÜRLERİ B-İDARİ İŞLEMİN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MAYIS 2015. İÇİNDEKİLER 1-İDARİ İŞLEMLER 2-İDARİ SÖZLEŞMELER A-İDARİ İŞLEM KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ A-İDARİ SÖZLEŞME KAVRAMI VE TÜRLERİ B-İDARİ İŞLEMİN."— Sunum transkripti:

1 MAYIS 2015

2 İÇİNDEKİLER 1-İDARİ İŞLEMLER 2-İDARİ SÖZLEŞMELER A-İDARİ İŞLEM KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ A-İDARİ SÖZLEŞME KAVRAMI VE TÜRLERİ B-İDARİ İŞLEMİN TÜRLERİ B-SÖZLEŞMENİN AKDEDİLMESİ: İHALE C-İDARİ İŞLEMİN UNSURLARI C-SÖZLEŞMELERDE TARAFLARIN HAK VE BORÇLARI D-İDARİ İŞLEMLERLE İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR D-YENİ OLAYLARIN SÖZLEŞMEYE ETKİSİ

3 A-İDARİ İŞLEMİN KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ I-İDARİ İŞEM KAVRAMI İşlevsel anlamda idare tarafından, hukuk alanında bir etki doğurmaya yönelik ve kamu gücü kullanarak yapılan tek yanlı irade açıklamalarına, idari işlem denir. İdari işlemin tanımına bağlı olarak a-Öncelikle işlevsel anlamda idare adına açıklanmış bir irade olmalıdır. b-Açıklanan bu irade hukuk alanında bir değişiklik yapacak nitelikte olmalıdır. c-Bu irade açıklaması idarenin sahip olduğu kamu gücüne dayanılarak ortaya konmalıdır.

4 II-İDARİ İŞLEMİN ÖZELLİKLERİ 1-İdari işlemler tek yanlıdır; Tek yanlılık, işlemin bir kişi tarafından yapılması değil, muhatabın iradesine bakılmaksızın, sadece işlemi yapanın iradesi ile oluşmasıdır. 2-İdari işlemler icraalik özelliğine sahiptir; Nihai kararın ortaya çıkması ile birlikte, idare dışında başka bir makam ya da merciin onama ya da benzeri bir işlemine gerek kalmaksızın, hukuki sonuçların doğması demektir. 3-İdari işlemler hukuka uygunluk karinesinden yararlanırlar; Aksi ispatlanıncaya kadar hukuka uygun olduğu kabul edilir.Bir idari işlem mahkeme tarafından iptal edilinceye kadar hukuka uygun kabul edilir.

5 II-İDARİ İŞLEMİN ÖZELLİKLERİ 4-İdari işlemler kamu yararı amacına yöneliktir; İdare kamu yararı amacı dışında bir amaç güderek hareket edemez.Yapılırsa hukuka aykırı olur. 5-İdari işlemler mutlaka bir sebebe bağlı olarak yapılabilir; Sebepsiz idari işlem olmaz.Sebepsiz idari işlem demek, idarenin keyfi davranışı demektir. 6-İdari işlem re’sen uygulanabilirlik kabiliyetine sahiptir; İdare bir işlem yapmışsa, bu işlemi birilerinintalep ya da başvurusuna gerek kalmadan re ‘sen uygulama yetkisine sahiptir

6 III-İCRAİ İŞLEM-İCRAİ OLMAYAN İŞLEM İcrai işlemin icrai olup olmaması, işlemin iptal davasına konu olmasında öenm arzetmektedir.İptal davasına konu olabilmesi için, idarenin bir işleminin bulunması yeterli olmayıp, söz konusu işlemin, kanunun deyimi ile ‘’kamu gücünün, üçüncü kişiler üzerinde ayrıca başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya hukuki sonuçlar doğurması’’ hukuk alanında bir değişiklik yapması demektir. Memuriyetten çıkarma cezası verilmesi, pasaport talebinin reddedilmesi, bir öğrenciye zayıf not verilmesi gibi işlemler icrai işlemlerdir.

7 III-İCRAİ İŞLEM-İCRAİ OLMAYAN İŞLEM İcrai olmayan işlemler iptal davasının konusu olamaz; idarenin açıkladığı irade, hukuk alanında bir değişikliğe sebep olmuyorsa, kişilerin hukuki durumuna bir etki yapmıyorsa, bu işlem icrai olmayan işlemdir. Bu bağlamda a)Hazırlık işlemleri, b)Bildirici işlemler ve c)İdarenin iç işleyişine ilişkin işlemler kişilerin hukuki durumunda bir değişiklik yapmadığından icrai nitelikte olmadığı kabul edilir.

8 III-İCRAİ İŞLEM-İCRAİ OLMAYAN İŞLEM a)Hazırlık işlemleri; Nihai işlem yapılmadan önce bazı hazırlık işlemlerinin teklif,öneri,mutala, danışma gibi öngörülebilmektedir.Bu tür işlemler kişilerin hukuki durumunda bir etki meydana getirmediği için tek başlarına iptal davasına konu olmazlar. b)Bildirici işlemler; Var olan bir durumun ya da işlemin varlığının kişilere bildirilmesi, varlığının açıklanması niteliğindeki işlemler, hukuki bir netice doğurmadığından icrai nitelikte değildirler. c)İç işleyişine ilişkin işlemler; İdari teşkilatın kendi iç işleyişine ilişkin olan üçüncü kişilerin hukuki durumunu etkilemeyen işlemlerde icrai nitelikte olmadıklarından iptal davasına konu teşkil etmezler.

9 IV-İDARİ İŞLEM- DİĞER İŞLEMLER AYRIMI Yasama ve yargının her işlemi idari işlem niteliğinde değildir. Yasama işlemleri idari işlem niteliğinde değildir. Yasama organının asli görevi yasama işlevini gerçekleştirmektir.Bu işlevi gerçekleştirirken yaptığı işlemlerede ‘’yasama işlemleri’’ denir. Yargısal işlemler idari işlem niteliğinde değildir.Yargı organının asli görevi yargısal faaliyet yürütmektir.İdari işlem niteliğinde değildir ve idare hukukunun konusa girmez. Hükümet işlemleride idari işlem niteliğinde değildir.

10 B-İDARİ İŞLEMİN TÜRLERİ I-MADDİ BAKIMDAN İDARİ İŞLEMLER 1-Düzenleyici işlemler Soyut, genel, herkese yönelik, muhatabın kim olduğu önceden kesin olarak belli olmadığı, uygulanmakla sona ermeyen kurallar bütününe düzenleyici işlem denir. -İdarenin düzenleme yetkisi kural olarak asli bir yetki olmayıp, Anayasa ya da kanundan kaynaklanan tali nitelikli bir yetkidir. -İdarenin yaptığı bir işlemin düzenleyici olup olmadığı, işlemin adına göre değil içeriğine göre belirlenir.

11 I-MADDİ BAKIMDAN İDARİ İŞLEMLER İçeriği soyut, genel ve sürekli durumları belirliyorsa işlem düzenleyici niteliktedir.Örneğin; Yükseköğrenim öğrenci disiplin yönetmeliği düzenleyicidir.Tüm yüksek öğrenim öğrencilerine uygulanır ve muhatabı belli değildir. Anayasada adı geçen düzenleyici işlemler;Tüzük ve yönetmeliktir.Hukukumuzda en yaygın düzenleyici işlem yönetmeliktir.Yönetmeliğin kaldırılması ya da değiştirilmesinde, yetki ve usulde paralellik ilkesi geçerlidir.Diğer düzenleyici işlemler;yönerge, genelge, genel emir,tebliğ ve sirküler’dir

12 I-MADDİ BAKIMDAN İDARİ İŞLEMLER 2-Birel (bireysel) işlemler Birel işlem, somut belli bir şeye, duruma ya da kişiye yönelik olan, konusu muhatabı yani öznesi belli olan işlemlerdir.Mesela disiplin yönetmeliği düzenleyici işlem iken; bu yönetmeliğin uygulanması sonucu bir öğrenciye kınama cezası verilmesi bireysel işlemdir.Bireysel işlemler kendi içinde ikiye ayrılırlar. -Şart (durum) işlemler; Belli bir statüye sokan, o statüde devamı sağlayan yada statüden çıkaran işlemlere denir.Fakulteye kayıt işlemi, kişiyi yüksek öğrenim öğrenciliği statüsüne sokarken, mezuniyet işlemi ise çıkarır. -Öznel işlem; Yapılan idari işlemin sonucu, kişinin subjektif durumlarına göre değişiklik arz ediyorsa, bu tür işlemlere öznel işlemler denir.Örneğin, aynı geliri elde eden iki mükelleften alınacak vergi, mükelleflerin evli veya bekar olmaları, sağlam yada sakat olmaları gibi subjektif özelliklere göre farklı miktarda vergi alınabilir.

13 *Düzenleyici işlem- Birel işlemin ayrımının sonuçları * 1-Düzenleyici işlemler,anayasa ve kanunlarda belirlenen genel karar organları tarafından yapılırken, birel işlemler her seviyedeki makamlar tarafından yapılır. 2-Düzenleyici işlemler, yayınlanma(ilan) ile yürürlüğe girerken, birel işlemler ilgilisine tebliğ ile yürürlüğe girer. 3-Düzenleyici işlemlerin kaldırılması konusunda idarenin geniş bir takdir yetkisi bulunmasına rağmen, birel işlemlerin kaldırılması sıkı kurallara bağlıdır. 4-Düzenleyici işlemler, kazanılmış hak doğurmaz iken, birel işlemler kazanılmış hak doğururlar.

14 Kazanılmış (Müktesep) Hak Kanun veya diğer düzenleyici işlemlerden kaynaklanan ve hukuka uygun bir şekilde elde edilen kişisel sonuçlar olarak ifade edilir.Mesela sınav yönetmeliğini uygun şekilde sınava giren ve başarılı bir not alan öğrenci için, bu not kazanılmış haktır.Diploma bir kazanılmış haktır. Kazanılmış haktan söz edebilmek için; -Düzenleyici işlemin bireysel işleme dönüşmüş olması,- Kişisel bir kazanım (yarar) elde edilmiş olması,- Bu kişisel kazanımın hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir

15 Müesses Durum; Hukuka aykırı bir şekilde elde edilen ancak belli bir süre geçtiğinde dokunulamıyan kişisel sonuçlardır.Mesela; memura maaşı ödenirken az bir miktar fazla ödeme yapılmıştır. Hukukumuzda idare bunu dava açma süresi içinde(60 gün) ancak talep edebilir.Bu süre geçmiş ise artık istenemez.Para memur için ‘müesses durum’ olur.

16 II-İRADE AÇIKLAYANLARIN SAYISI BAKIMINDAN İDARİ İŞLEMLER 1-Basit (tek) iradeli işlemler; İdare adına irade açıklamasında bulunma yetkisi tek kişide ise, başka bir ifade ile idari işlem tek bir kamu görevlisinin iradesi ile gerçekleşip hukuk sonuçlarını doğuruyorsa basit iradeli işlemden söz edilir.(Dekanın bir öğrenciye uyarma cezası vermesi) 2-Kurul (kolektif) işlemler; İdari işlem bir makamı oluşturan birden fazla kişinin iradesinin birleşmesi ile oluşuryorsa, kurul işleminden bahsedilir.(Encümen kararları, fakulte disiplin kurulu kararuı, meclis kararları )

17 II-İRADE AÇIKLAYANLARIN SAYISI BAKIMINDAN İDARİ İŞLEMLER 3-Birleşme (karma) işlemler; Bir iradi işlemin oluşması, birden fazla makamın iradesinin hukuk kuralu ile öngörülen sırayla bir araya gelmesi ile gerçekleşiyorsa, birleşme işleminden söz edilir.Burada yapılan işlem tektir.(Müşterek kararname) 4-Zincir (aşamalı) işlemler; İdari işlemler bazen birbirini takip eder. Önceki olmadan sonraki gerçekleştirilemez. Biri diğerinin sebebini ya da ön şartını oluşturur.(Rektör ataması)

18 III-AÇIKLANAN İRADENİN ŞEKLİNE GÖRE İDARİ İŞLEMLER 1-SARİH İDARİ İŞLEMLER; İdarenin iradesini açıkca ortaya koyduğu işlemlerdir.İdare hukukunda iradi işlemler kural olarak yazılı olacağına göre, idarenin iradesini yazılı olarak ortaya koyması, işlemin sarih olduğunu gösterir.Yatay geçiş başvurusu yapan öğrenciyei üniversitenin yazılı olarak kabul edildiğini bildirmesi buna örnektir.

19 III-AÇIKLANAN İRADENİN ŞEKLİNE GÖRE İDARİ İŞLEMLER 2-ZIMNİ İŞLEMLER; İdareye yapılan bir talep karşılığında, idarenin hiç bir cevap vermemesine, susamasına ya da hareketsiz kalmasına kanunla bir sonuç bağlanmasına zımni ( örtülü ) işlem denir. a-Zımni ret işlemleri; Hukukumuzda, yapılan talep karşılığında idarenin belli bir süre cevap vermemesi, genel olarak zımni ret işlemi olarak kabul edilir. b-Zımni kabul işlemleri; Kanunlarımızda idarenin susaması, bazen kabul işlemi olarak kabul edilmektedir.

20 IV-HUKUKİ ETKİSİNE GÖRE İŞLEMLER 1-İnşai- İzhari İşlemler; Yeni bir hukuki durum ortaya çıkaran, hukuk alanında ber değişiklik meydana getiren işlemler inşai (kurucu ) işlem niteliğindedir.(Bir kişinin, memurluğa atanması, emekliye sevk edilmesi) Hukuk alanında bir değişiklik meydana getirmeyen, var olan bir durumu açıklayan işlemlerde izhari (beyan edici ) işlemlerdir.

21 IV-HUKUKİ ETKİSİNE GÖRE İŞLEMLER 2-Yararlandırıcı – Yükümlendirici İşlemler Kişinin menfaatine bir sonuç doğuran ve ya kişinin üzerindeki bir yükümlülüğü kaldıran işlemler, yararlandırıcı işlemlerdir.( Ruhsat, pasaport verilmesi) Kişilere belli yönde hareket etme zorunluluğu getiren, onlara yapma katlanmak, kaçınmak yükümlülüğü getiren işlemlerde yükümlendirici işlemlerdir.(vergilendirme)

22 IV-HUKUKİ ETKİSİNE GÖRE İŞLEMLER 3- Sürekli – Geçici Etkili İşlemler İdari işemin etkisi, o işlem kaldırılıncaya kadar devam ediyorsa sürekli, işlem belli bri süre uygulanmak üzere yapılmışsa geçici işlemdir. 4-İsteğe Bağlı Olan- Olmayan İşlemler İdari işlemlerin bazıları ilgilisinin talebi üzerine, bazısı ise ilgilisinin talebi olmaksızın yapılır.

23 C-İDARİ İŞLEMLERİN UNSURLARI YETKİŞEKİLMAKSATKONUSEBEP

24 I-İDARİ İŞEMİN YETKİ UNSURU Yetki bir kişinin idare adına irade beyanında bulunabilme, idare adına karar alabilme kudretidir.Örneğin; Not verirken öğretim elamanı, disiplin cezası verirken fakulte dekanı, atama işlemi yaparken rektör yetkilidir. a- Yetki Unsurunun Özellikleri 1-Yetkiler hukuk kuralı ile verilir 2- Yetki unsurunun kamu düzeninden oluşu 3-Yetkide parelellik ilkesi 4-Yetkinin bizzat kullanılması zorunluluğu

25 b-Yetkilerin Kullanımında İstisnalar 1-Yetki Devri Kanunda yetkilendirilmiş kişi, bu yetlkilerini bizzat kullanmak zorunda ise de, kanunda açık bir düzenleme bulunmak şartıyla, başka bir kamıu görevlisine yetki devri yapabilir.Üst durumdaki memurun yetkilerinin bir kısmını alt durumdaki memura devretmesidir.Yetki devri müessesesinin üstlerin iş yüklerinin azaltılması, astların işerine yoğunlaşması ve üst görevler için tecrübe kazanmaları, astlara sorumluluk duygusu kazandırılması gibi faydaları olduğu ifade edilir

26 Yetki Devrinin Şartları a- Yetki devrinin kanunda açıkca yer alması gerekir. b- Hiyerarşik üsten asta doğru yapılması gerekir. c- Yazılı şekilde olması gerekir. d- İlgililere duyrulması gerekir.

27 Yetki Devrinin Özellikleri a- Yetki devri kişiden kişiye değil, üst makamdan ast makama yapılan bir devir olduğundan, taraflardan birisi değiştiğinde yetki devri kendiliğinden ortadan kalkmaz. b- Yetkiyi devralan, yetkiyi devredenden bağımsız olarak devraldığı yetkiyi kullanabilir. c- Yetki devri, yetki devreden amirin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

28 ***Devredilemeyecek Yetkiler*** a- Kanunun yetkiyi, belli bir makamdaki kişiye vermiş olması halinde yetki başka kamu görevlisine devredilemez. b- Hizmetin planlanmasına, işlerin tasnifi ve kamu görevlileri arasında iş bölümü yapılmasına ilişkin yetkiler devredilemez. c- Üst makamdaki görevlinin, astlar üzerinde sahip olduğu denetim, disiplin cezası, disiplin cezalarını silme, görevden uzaklaştırma gibi görevleri devredilemez. d- Parasal mahiyeti ve itibarı çok yüksek olan işlerin yapımasına ilişkin yetkiler devredilemez.

29 2-İmza Devri İdari işlemler, işlemi yapmaya yetkili kamu görevlisinin imzası ile tamamlanır ve varlık kazanır.İmza yetkisinin devrinde, yetkili makam işlemlerden bazılarının yapılması ve imzalanması konusunda astlarına yetki vermektedir.İmza yetkisi verilen kamu görevlisi, imzalama yetkisini, kendi adına değil, devreden makam adına kullanmaktadır.İmza yetkisininn devri, Kişisel güvene dayanılarak makamdaki kişiden bir başka kişiye yapılan bir yetki aktarımı olduğundan taraflardan birisi değiştiğinde, imza yetkiside kendiliğinden ortadan kalkar.

30 3-Vekalet Bir kamu görevlisi ölüm, istifa, kamu görevinden çıkarılma, başka bir göreve atanma gibi sebeplerle, makamı sürekli şekilde boşaltabilir.Bu makama asıl olarak bir görevlinin atanmasına kadar, bir kişi vekaleten atanabilir. Vekalete ilişkin genel esaslar; -Vekaleten atanacak kişinin, aslında aranan vasıflara sahip olması gerek. -Bir kamu görevinin asıl görevli ile yürütülmesi esas olduğundan, vekalet geçici bir yöntemdir.

31 -Vekil, asılın sahip olduğu tüm hak ve yetkilere sahip olup, bunları kullanabilir. -Vekaleten atama, asılın atama usulüne tabi olup, aslın göreve başlaması ile vekalet sona erer. -Bir göreve vekaleten atanan kişi virgül asılda aranan nitelikleri taşısa bile, vekalet edilen kadro ünvanını kazanamaz. -Bir görevi vekaleten yürüten kişi, bir başkasına vekalet veremez.

32 4-Fiili Memur Gerçekte idare adına irade beyanında bulunma yetkisi olmayan bir kişinin, bazı şartların gerçekleşmesi halinde, gerçek memur imişcesine yaptığı işlemlerin hukuken geçerli kabul edilmesi halidir. -Görünüşte memur; Atama işlemi hukuka aykırı olan memurun yahut ataması sona erdiği halde görev yapmaya devam eden memurun durumu görünüşte memurluktur. -Zorunluluk sebebiyle fiili memur; idarenin olağan işleyişi mümkün olmadığı büyük doğal afetler, darbe, ihtilal, savaş gibi olayların devam ettiği ortamlarda bazıkişilerin kamu hizmetlerinin yürütülmesini üstlendiği hallerdir.

33 c-Yetki Çeşitleri 1-Kişi bakımından yetki ; İdare adına işlem yapan kişinin bu işlemi yapma konusunda yetkilendirilmiş olmasını ifade etmektedir.Söz konusu kişinin yetkili olması yanında, temyiz kudretine de sahip olması aranır. 2-Konu bakımından yetki; Kamu tüzel kişi bünyesinde görev yapan kişi ya da kurulun hangi konularda işlem yapabileceğini önceden hukuk kuralı ile belirlenmesine denir. 3-Yer bakımından yetki; Kamu görevlilerinin belli bir çoğrafi sınır içinde yetki kullanabilmelerine denir. 4-Zaman bakımından yetki; Kamu görevlilerinin yetki kullanmalarının belli bir zaman dilimi ile sınırlı olmasına zaman bakımından yetki denilmektedir.

34 II-İDARİ İŞLEMİN BİÇİM UNSURU a-İdari İşlemin Şekli İdari işlemler kural olarak yazılı şekle tabidirler. Yazılı olması gereken işlemin, sözlü yapılması işlemi hukuka aykırı yapar.İdari işlemler, kural olarak yazılı şekle tabii olmakla beraber zımnı işlemler ve sözlü işaretli işlemler gibi bazı istisnalarıda bulunmaktadır. ZIMNI İŞLEM; Zımnı işlem, yapılan bir talep karşısında idarenin hareketsiz kalmasına (susmasına) bazı hukuki neticeler bağlanması halidir. SÖZLÜ İŞARETLİ İŞLEM; Kolluk faaliyetleri ve trafik düzenlemesinde olduğu gibi, bazen işlemler sözle yada işaretlede yapılabilmektedir.

35 İdari işlemlerin gerekçesi; İdari işlemi yapmaya sevk eden maddi yada hukuki olayların işlem metninde yazılı olarak belirtilmesine gerekçe denir.Kanuında işlemin gerekçeli olması zorunluluğu getirilmesine rağmen, işlem gerekçesiz yapılmış ise, işlem hukuka aykırıdır.Kanunda gerekçe gösterilmesi öngörülmemiş ise, işlem şekil bakımından hukuka aykırı olmaz.

36 Asli ve Tali Şekil Kuralı Ayrımı Tali şekil kurallarına uyulmamasının işlemin iptaline sebep olamayacağı kabul edilmektedir.Şekil kurallarına uyulsa idi işlem başka türlü olabilecek ise asli şekil kuralından; buna mukabil şekil kuralına aykırılık olmasa idi, aynı işlem yapılacak ise tali şekil kuralından söz edilir.(doçentlik sınavı, jurinin eksik olması ya da cübbe giymemesi) asli şekil kurallarındaki noksanlığın sonradan giderilmesi işlemi hukuka uygun hale getirmez.Buna mukabil tali şekil eksikliklerinin sonradan giderilmesi mümkündür.

37 b)İdari İşlemin Unsuru İdari işlemler genellikle aniden ortaya çıkmazlar.Öncesinde görüş alınması, teklif yapılması, savunma alınması, müzakere ve oylama yapılması gibi bir dizi hazırlık aşamalarından geçerek gerçekleşirler.Nihai iradenin ortaya çıkması öncesinde hukuk kuralı ile belirlenen bu aşamalara işlemin usulü denir.Ülkemizde tüm idari işlemlerin yapılmasında uyulması gereken usul kurallarını belirleyen genel bir idari usul kanunu bulunmamaktadır.

38 Kanunlarda öngörülen bazı usul kuralları; *Görüş alma usulu; bir işlemin yapılmasından önce bir başka makamın görüşünün alınmasıdır.Eğer kanun görüş almayı zorunlu kılıyorsa, bu görüş olmadan işlemin yapılması, işlemi hukuka aykırı kılar ve iptali gerekir. *Savunma alma usulü; Bir işlemin yapılmasında, işlemin muhatabının dinlenilmesi, onun savunmasının alınması gibi usul kurallarıdır. *Öneri yapılması usulü;Bir işlemin yapılabilmesi için bir makamın önerisinin varlığı şarttır.

39 Usulde Paralellik İlkesi; Kanunda aksine bir düzenleme bulunmuyorsa, bir işlemin yapılmasında kullanılan usulün, o işlemin aksine işlem niteliğindeki işlemin yapılmasında (kaldırılmasında, geri alınmasında) kullanılmasına usulde paralellik ilkesi denir.(Öğrencinin okula kayıt yaptırması ve kaydının silinmesi)

40 Asli ve Tali Usul Kuralları Ayrımı İşlemin sonucunu etkilemeyen, kişilerin haklarını korumaya yönelik olmayan usul kuralları tali usul kuralları olup, bu kurallara uyulmaması işlemi hukuka aykırı kılmaz.Buna mukabil kişilerin haklarını korumaya yönelik usul kuralları asli usul kuralı olup, bunlara uyulmaması işlemi hukuka aykırı kılar. Usul Eksikliklerinin Sonradan Giderilip Giderilemeyeceği İşlemin içeriğini etkileyecek nitelikte olan sakatlıkların sonradan giderilebileceği, esaslı usul eksikliklerinin ise sonradan giderilemeyeceği ifade edilmektedir.

41 III-İDARİ İŞLEMİN SEBEP UNSURU İdare hukukunda sebepsiz işlem olamaz.İdarenin tüm işlemleri idari faaliyetlerin nihai amacı olan kamu yararını gerçekleştirmeye yönelen bir sebebe dayanmak zorundadır.Sebepsiz yapılan işlem, keyfi yapılan işlem demek olup, işlem sebep unsuru bakımından hukuka aykırıdır.İdare tesis ettiği idari işlemi, gerçek ve hukuka uygun sebebe ya da sebeplere dayandırmak zorundadır. *Sebep kanunda açıkca belirlenebilir. *Kanun sebep gösterilmesi gerektiğini söyleyebilir. *Kanun sebep konusunda sukut edebilir.

42 a- Sebep Unsurunda Hukuka Aykırılık 1-İdarece gösterilen sebebin var olmaması işlemi sakatlar İdari işlemin sebebi olarak gösterilen olaylar, gerçek olmalı, yani gerçekte var olmalıdır.İdarenin gösterdiği sebep gerçekte yok ise işlem sebep unsuru bakımından hukuka aykırıdır, iptali gerekir. 2-Sebebin kıymet ve kuvvetinin takdirinde hata işlemi sakatlar İdarenin gösterdiği sebebin kıymet ve kuvveti, işlem yapmaya yetecek nitelikte olmalıdır.İdarenin gösterdiği sebep, işlemin yapılmasına yetecek kuvvette değilse, ya da idare gösterdiği sebebi yanlış nitelendirmişse işlem sebep unsuru bakımından hukuka aykırı olur.

43 Sebeplerin Çokluğu ve Sebep İkamesi 1-Sebeplerin çokluğu; Birden fazla sebep gösterilmesi halinde, sebeplerin tamamı hukuka aykırı ise işlem hukuka aykırıdır.Tamamı hukuka uygun ise işlem hukuka uygundur.Aykırı ve uygun davranış varsa aykırı kısım Anayasa mahkemesi tarafından iptal edilmesine rağmen, diğer kısımlar uygun bulunmuştur. 2-Sebep ikamesi; Yargılama sırasında, idari yargı yerinin taraflar ileri sürmesede incelendiği işlemin hukuka aykırı sayılması ya da sayılmaması için başka bir sebep görür ise, bu sebebe dayanarak karar verebilmesi durumuna,sebep ikamesi denilebilir.

44 IV-İDARİ İŞEMİN KONU UNSURU İdari işlemin hukuk alanında meydana getirdiği sonuç, yaptığı değişiklik işlemin içeriği işlemin konusunu oluşturur.Konu için sonuca bakılır.Atama işleminin konusu, kişinin memurluk statüsüne sokulmasıdır. *İdari işlemin konusu imkansız ise, işlem konu bakımından sakattır ve iptali gerekir.Ölmüş bir kişinin, memurluğa atanmasında fiili bir imkansızlık söz konusudur.

45 a-Hukuka Aykırı İşlem Tesis Edilmesi 1-Kanunla düzenlenmesi gereken bir konunun idari işlem ile düzenlenmesi 2-Kanunun yasakladığı bir konuda işlem yapılması 3-Üst kurala aykırı işlem yapılması 4-Hukuk kuralının uygulama alanının genişletilmesi 5-Kesin hükme aykırı işlem yapılması 6-Kazanılmış hakları ihlal eden işlem tesis edilmesi 7-Eşitlik ilkesine uyulmaması 8-Geriye yürümezlik kuralının ihlal edilmesi

46 b-Sebep – Konu İlişkisinde Sakatlık Hukuk kuralının öngördüğü sebep gerçekleştiği halde, öngörülen sonuç meydana gelmemişse işlem konu unsuru bakımından hukuka aykırı olur.İdari işlem tesis edilirken, işlemin sebebi ile sonucu arasında seçilen araç ile ulaşmak istenen amaç arasında ölçülülük ilkesine uyulmamasıda işlemi konu unsuru bakımından hukuka aykırı kılar.

47 V-İDARİ İŞLEMİN MAKSAT UNSURU Maksat, yapılan idari işlem ile hedeflenen veya ulaşılmak istenen nihai sonuçtur.Maksat unsuru subjektif nitelikte olup, idari işlemi yapan kamu görevlisinin niyetinin yani zihninden geçirdiklerinin tespiti yapılmaya çalışılmaktadır.Kişinin zihninden geçenlerin bilinmesi ise pek mümkün değildir.Bu bakımdan maksat unsurundaki hukuka aykırılıklar, işlemin oluşumu aşamasındaki açıklamalara, dolaylı dolaysız belgelere, işlemin konusu ve şekline, dosyadaki belgelere bakılarak tespit edilmeye çalışacaktır.

48 a-Kamu Yararına Yabancı Amaçla Hareket Edilmesi 1-Kişisel bir amaçla hareket edilmesi 2-Siyasi bir amaçla hareket edilmesi 3-Bir kişiye yarar sağlamak ya da zarar vermek amacıyla hareket edilmesi

49 b-Kanunun Özel Maksadın Dışına Çıkılarak İşlem Yapılması Kanunlar idareye, genel olarak kamu yararı dışında, kamu yararının belli bir kısmının gerçekleştirilmesini emredebilir.Kanunla belirlenen bu özel maksat dışında bir amaçla hareket edilmesi, genel olarak kamu yararı bulunsa bile, işlemi amaç unsuru bakımından sakatlar. Türk danıştayında, akaryakıt istasyonu açma talebinin, vergi kaçakcılığının önlenmesi amacıyla reddi yönündeki valilik işlemlerini, valiliğe bu yetkinin yanıcı maddelerin tehlikelerini önlemek amacıyla verildiği gerekçesiyle iptal edilmiştir.

50 c-Usul Saptırması ve Maksatların Çokluğu I-Usul (yöntem) saptırması Hukuk kuralının belli bir amacın gerçekleştirilmesi için öngördüğü usulün, başka bir amacın gerçekleştirilmesi için kullanılmasına usul saptırması denir.Kamulaştırma yapılması mümkün ve gerekli iken, bedel ödenmesinden kurtulmak için geçici işgal yöntemine başvurmak. Belediyenin çocuk yuvasını genişletilmesi maksadı ile yıkılma tehlikesi bulunmayan taşınmaza hakkında yıkılma tehlikesi var diye yıkma kararı vermesi bir usul saptırmasıdır.

51 II-Maksatların çokluğu İdare işlem yaparken birden fazla maksatla hareket etmiş olabilir.Böyle durumlarda ‘asıl maksat’ve ‘tali maksat’ ayrımı yapımakta.Ancak asıl maksatta hukuka aykırılık bulunuyorsa, işlemin maksat unsuru bakımından hukuka aykırı olacağı kabul edilmektedir.

52 D-İDARİ İŞLEMLERLE İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR I-Bağlı Yetki ve Takdir Yetkisi Bağlı yetki ; Bir idari işemin unsurlarının özellikle sebep ve konu unsurlarının, hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih imkanı tanınmamışsa veya hukuk kuralı ile idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse, bağlı yetkiden söz edilir. Takdir yetkisi; Kamu hizmetlerinin çeşitliliği ve teknik zorunlulukları, idarenin davranış şekillerinin, çözüm yöntemlerinin bütünüyle önceden tespit edilmesini imkansız hale getirmektedir.İdareye durumun gereğine göre farklı çözüm tarzlarından birisini tercih etme imkanının verilmesi zorunluluğu bulunmaktadır

53 Yerindelik Denetimi Yasağı Anayasada ‘’yergı yetkisi’’ hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz.İdari mahkemeler, yerindelik denetimi yapamazlar.Kısaca yargı yerleri hukukilik denetimi yapabilirler, yerindelik denetimi yapamazlar. Yerindelik kavramı, idarenin tasarrufunun isabetli olup olmadığı ya da ihtiyaca uygun olup olmadığı ile ilgilidir. Yerindelik denetiminin içeriği; *Faaliyete geçme zamanını belirlemesi *Faaliyetin yerinin belirlenmesi *Amacı gerçekleştirmeye eb uygun araç, gereç ve yöntemin belirlenmesi *Yürütülen faaliyetin kamu yararına uygun düşüp düşmediğinin tespiti

54 **Yerindelik Denetimi – Takdir Yetkisi İlişkisi** Yerindelik kavramı, takdir yetkisinden ayrı bir kavram olup, işlemin konusunu oluşturan olayda bir kez kullanılmakla tükenen bir yetkidir.Yerindelik ise, işlemle ortaya çıkan, süreklilik arz eden bir durumu belirtir.Yerindelik alanı, tamamen takdir alanının içine sokulmaz.Takdir yetkisinin bulunduğu durumlarda mutlaka yerindelik söz konusu denemez.Kısacası yerindelik, takdir yetkisinin hukuka uygunluk denetiminin dışında kalan kısımdır ve yargı denetimi dışındadır.

55 **Takdir yetkisinin yargısal denetimi** Türk danıştay’ı idarenin takdir yetkisini muhtelif ölçütler kullanarak geniş bir şekilde denetlemektedir.Bunları kısaca şu şekilde sıralayabiliriz; *Kamu yararı ve hizmetin gerekleri *İşlemin sebebe dayalı olması ilkesi *Anayasal ilkeler *Kanunun özel amacına aykırılık

56 II-İDARİ İŞLEMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ İdari işlemlerin aşamalarının tamamlanması ile yürürlüğe girmesi farklı kavramlardır.Tamamlanma, tüm hazırlık aşamalarından geçerek yetkili makamca işlemin imzalanmasını, yürürlük ise, ilgililere karşı ileri sürülebilir hale gelmesini ifade etmektedir. İşlemlerin yürürlüğe girmesi bakımından düzenleyici işlemler ve birel işlemler arasında farklılık bulunmaktadır. a-Düzenleyici işlemlerin yürürlüğe girmesi Düzenleyici işlemler ‘’yayınlanma ‘’ veya ‘’ ilan’’ ile yürürlüğe girerler.(tüzükler ve yönetmelikler) b-Bireysel işlemlerin yürürlüğe girmesi Vbireysel işlemlerin yürürlüğe girmesi konusunda ikili bir ayrım yapılmaktadır; ilgilisi bakımından hak doğurucu olan bireysel işlemlerin tamamlanıp imzalanması ile; ilgilisi bakımından yükümlülük getiren işlemlerin ise tebliğ ile yürürlüğe gireceği kabul edilmektedir.

57 İdari işlemlerin geriye yürümezliği kuralı; a-İşlemin geriye yürüyeceği kanunla öngörülebilir b-İdarenin işlemi hukuka uygun şekilde geri alması c-İdare mahkemesince verilen iptal kararı, geçmişe etkili olacağından geriye yürümezlik kuralının istisnasını oluşturur

58 III-İDARİ İŞLEMLERİN KALDIRILMASI VE GERİ ALINMASI 1-İDARİ İŞLEMLERİN KALDIRILMASI a-Kaldırma(ilga);var olan bir idari işlemin, yeni bir işlemle, işlemin tesis edildiği tarihten değil, kaldırma tarihinden itibaren yürürlüğüne son vermeyi ifade eder. Mesela; tarihli bir yönetmelik, tarihinde kaldırılırsa, bu kaldırma tarihinden ilerisi için hüküm ifade eder. b-Kaldrıma ve değiştirme; var olan bir işlem tamamen kaldırılacağı gibi, kısmende kaldrılabilir. Mesela; idare yeni bir yönetmelikle önceki yönetmeliği bütünüyle yürürlükten kaldırabilir.

59 c-Açık veya Zımni Kaldırma; var olan bir işlemi kaldıran idari işem açık bir işlem olabilir.Mesela yeni bir yönetmelikle ‘şu tarihli yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır ‘ denilebilir. Kaldırma işlemi zımni de olabilir,Yeni işlem, önceki işleme zıt hükümler taşıyorsa zımnı kaldırmadan bahsedilir. d-Yetki ve usul; kaldırma işleminde yetkili makam bakımından, kanunda açık bir düzenleme bulunmuyorsa ‘’ yetki ve usulde paralellik ilkesi’’ geçerlidir.

60 **Düzenleyici İşlemlerin Kaldırılması** İdare, maddi ve hukuki şertlar değiştiğinde, düzenleyici işlemini her zaman değiştirebilir veya kaldırabilir.Zira düzenleyici işlemlerin devamını talep konusunda kişilerin kazanılmış hakkı bulunmamaktadır. **Birel işlemlerin Kaldırılması** Birel işlemlerin kaldırılmasında, işlemin hak yaratıcı olup olmamasına göre bir ayrım yapılmaktadır.Kişiler bakımından herhangi bir hak bahşetmeyen bireysel işlemler her zaman kaldırılabilir.Kişiler için hak bir hak behşeden işlemler, hukuka uygun ise kaldırılamazlar, hukuka aykırı iseler ancak dava açma süresi içinde kaldırılabilirler

61 2-İdari İşlemin Geri Alınması Geri alma asıl olarak, hukuka aykırı işlemler için söz konusudur.Bu yüzden geri alma, ‘’ sakat bir idari kararın, idarerinin alacağı başka bir karar ile hükümsüz hale getirilmesi ‘’olarak tanımlanır. İşlemin geri alınabilmesi için, yargısal yoldan iptali gerektirecek bir sakatlığın bulunması gerekir.Ya da geri alma nedeni olan hukuka aykırılık, yargısal yoldan iptali gerektirecek hukuka aykırılıktan daha geniş bir kavramdır. *Geri almada süre; Yokluk;açık hata ve hileli işlemler bakımından; yokluk, açık hata ve ilgilinin hileli davranışı sonucu oluşan işlemlerin geri alınmasında belli bir sürenin ileri sürülemeyeceği, bunların her zaman geri alınabileceği, zira bu tür işlemlerin korunması gereken kişisel sınuçlar doğurmayacağı kabul edilmektedir.

62

63 A-İDARİ SÖZLEŞME KAVRAMI VE KISTASLARI İdare, hem özel hukuk szleşmesi hem de kamu hukuk sözleşmesi yapabilir.Özel hukuk sözleşmesi varsa, özel hukuk kuralları uygulanacak ve uyuşmazlık adli yargıda görülecektir.İdari sözleşme varsa, idare hukuku hükümleri uygulanacak ve uyuşmazlık idari yargıda görülecektir.Sözleşmenin idari sözleşmemi yoksa özel hukuk sözleşmesimi olduğunun tespitinde iki farklı yol vardır. I-Kanunla belirleme kıstası II-İçtihatla geliştirilen kıstaslar

64 I-Kanunla belirleme kıstası; Yasama organının, idarenin yaptığı sözleşmenin hangi tür sözleşme olduğunu belirleme konusunda takdir yetkisi vardır.Anayasanın 47. maddesinde hangi sözleşmelerin idari veya özel hukuk sözleşmesi olduğu açıklanmıştır. Kanunun bu belirlemeyi yaparken dikkate aldığı kriterler; a-Kanun açıkca sözleşmenin hangi tür sözleşme olduğunu belirtebilir. b-Kanun, yapılan sözleşmenin kamu hukuku ya da özel hukuk kurallarına tabii olacağını belirtebilir. c- Kanun, idarenin yaptığı sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarını adli yargıdamı idari yargıdamı çözüleceğini belirtebilir.

65 II-İçtihatla Geliştirilen Kıstaslar Kanunda hangi sözleşme olduğu belirlenmediği hallerde, sözleşme türünün belirlenmesi için içtihat ve öğreti ile kıstalar geliştirilmiştir. Bunlar; a-Sözleşmenin taraflarından birisinin idare olması; sözleşme taraflarından en az birisi idare değilse idari sözleşmeden söz edilemez. b-Sözleşmenin konusunun kamu hizmetinin yürütülmesi olması c-Sözleşmede idareye özel hukuku aşan üstün yetkilerin verilmiş olması gerekir.

66 Türk Hukukunda Sözleşme Türleri I-Türk hukukunda idarenin özel hukuk sözleşmeleri ; -Kamu ihale sözleşmeleri -Su, elektrik, doğalgaz, telefon abonman sözleşmeleri -İdarenin yapmış olduğu alım-satım, kira, bayilik -Öğrencilere yapılan burs ve kredi sözleşmeleri

67 II-Türk hukukunda idarenin idari sözleşmeleri; -imtiyaz sözleşmeleri -iltizam sözleşmeleri -müşterek emanet sözleşmeleri -orman işletme sözleşmeleri -kamu istikraz sözleşmeleri -idari hizmet sözleşmeleri

68 B-SÖZLEŞMELERİN AKDEDİLMESİ;İHALE -Her iki sözleşmenin yapılışı aynı kurallara tabidir. -Sözleşmeler çeşitli aşamalardan geçerek gerçekleştirilir. -Sözleşmelerin akdedilmesine ‘ihale’ adı verilir. -Kamu ihale mevzuatında dağınıklık vardır.

69 I-KAMU İHALELERİNE HAKİM OLAN İLKELER 1-Saydamlık (açıklık) ilkesi; İhalelerin her hangi bir kuşkuya yer vermeden yapılabilmesi için, gizli değil, ilgillerin dahilinde yapılmasını ifade eder. 2-Rekabet ilkesi; İhalelere katılacaklar açısından rekabet ortamının sağlanması, birden fazla isteklinin ihaleye katılımına ilişkin tedbirlerin alınmasını öngörmektir.

70 3-Eşit muamele ilkesi; Kamu ihalelerine katılanlar arasında tarafsız ve eşit davranmayı, katılımcılar arasında herhangi bir ayrımcılığa gidilmemeyi ifade etmektedir. 4-Güvenilirlik ilkesi; Güvenlik ilkesinin iki boyutu bulunmaktadır.Birincisi, ihale sürecinin hukuka uygun yürütülmesi için gerekli tedbirlerin alınmasıdır.İkincisi ise ihaleye katılanların, hiçbir çekinme ve korku hissi duymadan ihaleye katılabilmeleri için gerekli ortamın sağlanmasıdır.

71 5-Gizlilik ilkesi; Kamu yararının gerektirdiği durumlarda, gizlenmesi gereken bilgiler açıklanmamasıdır. 6-Kamuoyu denetim ilkesi; Kamu kaynaklarının doğru yerlere sarfını halkın denetleyebilmesi ve ihale hakkında gerekli bilgilere ulaşmasını ifade eder. 7-Kaynakların verimli kullanılması ilkesi; Kaynakların verimli kullanılmasını ifade eder.

72 8-İhtiyaçların en avantajlı şartlarla ve zamanında karşılanması ilkesi; Kamu yararı açısından en elverişli şekilde sözleşmelerin yapılması ve ihtiyaçların gecikmeksizin karşılanması için gerekli tedbirlerin alınmasını ifade eder. 9-Ödeneği bulunmayan bir işin ihaleye çıkılmaması ilkesi; Ödeneği bulunmayan hiçbir ihaleye çıkılamaz.

73 II-İHALE USULLERİ a-Devlet İhale Kanununda İhale Usulleri Devlet ihale kanunu, mal veya hizmet satımları, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerini kapsar 1-Kapalı Teklif Usulü Kapalı teklif usulünde teklifler yazılı olarak yapılır.Teklif mektubu, bir zarfa konulup kapatıldıktan sonra zarfın üzerine adı, soyadı ve tebligata esas olarak göstereceği açık adres yazılır.Teklifler ilanda belirtilen saate kadar, sıra numaralı alındılar karşılığında komisyon başkanlığına verilir.Komisyon başkanlığına verilen teklifler herhangi birr sebeple geri alınamaz.

74 2-Belli İstekliler Arasında Kapalı Teklif Usulü Uçak, harp gemisi, harp muhimmatı, elektronik cihaz, askeri tesisat ve levazımat gibi ihalelerde diğer ihale usulleri yrine teknik yeterlilikleri ve güçleri idarece kabul edilmiş en az 3 istekli arasında kapalı teklif usulü ile yapılır.Üçten az istekli olursa Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşüne dayanılarak karar verilir. 3-Pazarlık Usulü Pazarlık usulünde teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir.İhaleler, komisyon tarafından işin niteliğine ve gereğine göre, bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle olur.

75 4-Açık Teklif Usulü Aık teklif usulüne göre, ihaleler isteklilerin ihale komisyonları önünde tekliflerini sözlü olarak belirtmeleri suretiyle yapılır.Ancak; istekliler ilanda belirtilen ihale saatine kadar komisyon başkanlığına ulaşmış olmalıdır.Teklif sahibi komisyonda hazır bulunmadığı takdirde posta ile gönderilen teklif son ve kesin teklif olarak kabul edilir.İhaleden çekilen tekrar teklifte bulunamaz. 5-Yarışma Usulü İdareler her türlü etüt, plan, proje ve güzel sanatlara ilişkin işleri gerekli görüldüğünde, yarışma ile yaptırılabilir.Bu işlerin mesleki kontrollük hizmetleri, projesi uygulanacak olan yarışmacıya, pazarlıkla ihale edilebilir.Yarışmayı kazanan kişiye ihale yapılmış olur.

76 b-Kamu İhale Kanununda İhale Usulleri 1-Açık İhale Usulleri Bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür. 2-Belli İstekliler Arasında İhale Usulleri Belli istekliler arasında ihale usulü, yapılacak ön yeterlilik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. 3-Pazarlık Usulü Açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması ve öngörülemeyen hallerde ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olduğu hallerde v.b kullanılır.

77 4-Doğrudan Temin Usulü İlan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulur. 5-Tasarım Yarışmaları Usulü Idareler gerekli gördükleri, mimarlık, peyzaj mimarlığı, mühendislik, kentsel tasarım projeleri, şehir ve bölge planlama ve güzel sanat eserleri ile ilgili bir plan veya tasarım projesi elde edilmesine yönelik olarak, ilgili mevzuatında belirenecek usul ve esaslara göre rekabeti sağlayacak şekilde ilan yapmak suretiyle, juri tarafından değerlendirme yapılmak üzere ödüllü veya ödülsüz yarışma yaptırılabilir.

78 III-İhalenin Aşamaları 1-Hazırlık Aşamaları İhalenin şartnameleri hazırlanır.Şartnameler de ‘idari şartname’ ve ‘teknik şartname’ olarak ikiye ayrılır. Idari şartname de, ihaleye katılacaklara yönelik talimatlar yer alır. Teknik şartname de ise, işin projesi, ihale konusu, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterleri yer alır.

79 ** Hazırlık aşamasında şu işler yapılır; -İhale konusu iş tespit edilir ve teknik şartnameler hazırlanır. -Yaklaşık maliyet hesabı yapılır ve ödenek ayrılır. -İhale usulü belirlenir. -İhale dökümanı hazırlanır.

80 2-İlan Aşaması İsteklilerin başvurabilmesi için, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ilan edilir. 3-İhale Dökümanının Alınması Aşaması Belirlenen süre içinde, isteklilere ihaleye ilişkin evrak ve dökümanlar verilir.İhale dökümanında isteklilere talimatlarıda içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesinide kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.İlan yapıldıktan sonra ihale dökümanında değişiklik yapılmaması esastır.

81 4-Tekliflerin Sunulması Usulü Belirlenen süre içinde, istekliler ihaleye ilişkin tekliflerini ihale komisyonuna sunarlar. 5-Tekliflerin Değerlendirilmesi Aşaması Teklifler ihale dökümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir.İhale komisyonunca ihale dökümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilir.Sonra alınış sırasına göre incelenir.

82 6-İhalenin Sonlandırılması Aşaması Yapılan değerlendirmeler sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.Ancak değerlendirmede fiyat dışı unsurlarda ele alınır. 7-Sözleşme Aşaması Belirtilen sürelerin bitimi ve kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren 3 gün içinde yapılır.

83 IV-İhale Sürecinin İdari Denetimi Kamu ihale sürecinin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süreçbakımından, Kamu İhale Kanununda idari denetim aşamaları öngörülmüştür.İhale sürecinin idari denetimi bakımından Kamu İhale Kanunu idari denetimi yapmak üzere Kamu İhale Kurumu şeklinde bir müessese oluşturmuştur.Bunun yanında ‘şikayet’ ve ‘İtirazen şikayet ‘ şeklinde iki idari denetim usulü öngörmüştür.

84 1-Kamu İhale Kurumu Kamu ihale kurumu, Kamu ihale kanunu ile verilen görevleri yapmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip bir idari teşkilattır.Ayrıca kurum görevini yerine getirirken bağımsızdır.Hiç bir organ, makam, merci ve kişi kurumun kararlarını etkilemek amacıyla emir ve takimat veremez.Kamu ihale kurulu, Başkanlık ve hizmet birimlerinden oluşur Görevleri; -Standart ihale dökümanları ve tüp sözleşmeleri hazırlamak,geliştirmek ve uygulamaya yönlendimek. -İhale mevzuatı ile ilgili eğitim vermek, ulusal ve uluslararası koordinasyonu sağlamak. -Araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunmak.

85 2-Başvuru Esasları -Şikayet hakkı;İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. -İdare başvuru zorunluluğu ; şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.Başka bir ifade ile dava açılmadan önce, bu kanunda öngörülen şikayet başvurularının yapılması gereklidir. -Şikayet dilekçesi; şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

86 3-idareye Şikayet Başvurusu Şikayet başvurusu, ihaleyi yapan idareye, ihale sürecinceki işlemlerle ilgili olarakyapılan başvuruyu ifade etmektedir. -Şikayetin konusu; İhale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla, bunların düzeltilmesi talebidir. -İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak 10 gün içinde gerekçeli bir karar alır.

87 4-Kamu İhale Kurumuna İtirazen Şikayet Başvurusu İdarenin aldığı kararı uygun bulmayan idareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler bakımından bir idari başvuru yolu olarak Kamu ihale kurumuna itirazen şikayet yolu öngörülmüştür. -İtirazen şikayet hakkı olanlar; idareye şikayet başvurusnda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler, itirazen şikayet hakkına sahiptirler. -İtirazen şikayet süresi; Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresini bitimini, süresinde alınan kararına uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen 10 gün içinde kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilir.

88 C-SÖZLEŞMELERDE TARAFLARIN HAK VE BORÇLARI Özel hukuktaki sözleşmeler gibi, idarenin yaptığı idari sözleşmeler de taraflara bazı haklar bahşetmekte, bazı borçlar (yükümlülükler) yüklenmektedir.

89 I-İDARENİN YETKİLERİ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 1-İdarenin Yetkileri -İdarenin denetleme ve yönlendirme yetkisi vardır. -İdarenin yaptırım uygulama yetkisi vardır. -İdarenin sözleşmede tek taraflı değişiklik yapma yetkisi vardır. -Hizmet gerektirdiğinde idarenin sözleşmeyi fesih yetkisi vardır.

90 2-İdarenin Yükümlülükleri -İdare, iyi niyet kurallarına uygun olarak sözleşme hükümlerine uyma yükümlülüğü altındadır. -İdare, sözleşmeye göre taahhüt ettiklerini yerine getirmek zorundadır. -İdare, sözleşmede öngörülen kolaylıkları sözleşmeciye sağlamakla yükümlüdür. -İdare, sözleşmenin karşı tarafını koruyucu tedbirlere almakla yükümlüdür. -İdare, sözleşmede öngörülen ücreti, sözleşmeciye zamanında ödemekle yükümlüdür. -idare, sözleşmenin mali dengesini bozucu davranışlardan kaçınma yükümlülüğü altındadır.

91 II-SÖZLEŞMENİN HAKLARI VE BORÇLARI 1-Sözleşmecinin Hakları -Sözleşmecinin mali dengenin bozulmamasını isteme hakkı; özel hukuk kişisi, sözleşme yaparken belli bir mali dengeye göre sözleşme yapar.Faaliyet sonucunda da kar elde etmeyi hedefler. -Sözleşmecinin ücret alma hakkı; özel hukuk kişisi, faaliyet sonucunda kar elde etme amacındadır.Dolayısıyla, yaptığı işler karşılığında belli bir ücret talep hakkı bulunmaktadır. -Sözleşmecinin tazminat isteme hakkı; sözleşmecinin belli şartlar çercevesinde tazminat isteme hakkı bulunmaktadır.

92 2-Sözleşmecinin Borçları -İşin şahsen ifa edilmesi borcu; sözleşmenin karşı tarafı olan özel hukuk kişisi, sözleşme ile üstlendiği işi, kendisi bizzat yapmakla yükümlüdür. -Sözleşme, zorunlu hallerde ihale yetkilisinin izni ile başkasına devredilebilir. -Yüklenicinin ölümü,iflası, ağır hastalığı, tutukluluğu veya özgürlüğü kısıtlayıcı bir cezaya mehkumiyeti hallerinde hükümler uygulanır. -Sözleşmeyi, şartlara uygun ve zamanında ifa borcu; sözleşmeci,taahhüt ettiği işi, sözleşmede öngörülen şartlara uygun şekilde tam ve sözleşmede öngörülen zamanda yerine getirmek borcu altındadır.

93 D-YENİ OLAYLARIN SÖZLEŞMEYE ETKİSİ Sözleşmenin yapılmasından sonraki aşamalarda, ortaya çıkan bazı yeni durumlar sözleşmenin yürütülmesini zorlaştırabilir ya da imkansız hale getirebilir.Bu gibi hallerde sözleşmenin yeniden gözden geçirilmesine yönelik’mücbir sebep’,’fedüprens teorisi’ ve ‘öngörülmezlik teorisi’ gibi uygulamalar geliştirilmiştir. Öngörülmezlik teorisi; sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca bilinmeyen ve öngörülmeyen, yine tarafların iradesi dışında gelişen tabii ve sosyal olaylar sözleşmenin yürütülmesini önemli derecede zorlaştırırsa, sözleşmecinin idareden tazminat veya ek kolaylıklar sağlamasını talep edebileceğini öngörmektedir. Mücbir sebep; idari sözleşmeler bakımından mücbir sebep, sözleşmenin taraflarının iradesinden bağımsız, faaliyetin dışında gerçekleşen ve sözleşmenin yürütülmesini engelleyen olaylardır.

94 E-İDARİ SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİ *Sürenin dolması;Sözleşmeler genellikle belli bir süre için yapılır.Böyle bir süre öngörülmüş ise, sözleşmedeki süre dolduğunda sözleşme kendiliğinden sonra erer. *Sözleşme konusunun yerine getirilmesi;Sözleşmede belli bir hizmetin yapılması öngörülmüş ise hizmetin yapılması ile bri yapım işi öngörülmüş ise işin tamamlanıp idarenin kabulu ile sözleşmede sona erer. *Taraflan anlaşması; Her sözleşmede olduğu gibi idari sözleşmelerde sözleşmenin taraflarının anlaşması ile fesh edilerek sözleşme sona erdirilebilir.

95 *İdare tarafından fesih; idare sözleşmecinin kusuru sebebiyle yahut hizmetin gerekleri ve kamu yararı gerekçesi ile sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh etme yetkisine sahiptir. *İdarenin işi satın alması; özellikle imtiyaz sözleşmelerinde kamu yararı ve hizmertin gerekleri gerektirdiğinde idare imtiyazı satın alarak sözleşmeyi sonlandırabilir. *Mahkeme kararıyla fesih; sözleşmenin taraflarından birisinin veya herikisinin başvurusu sonucunda mahkeme sözleşmenin fesihine karar verebilir.

96 F-İDARİ SÖZLEŞMELERDE YARGISAL DENETİM İdari yargılama hukukunda temel olarak ‘iptal davası’ve ‘tam yargı davası’bulunmaktadır.İdari işlemlerin hukuka uygun olup olmaığının denetimi için iptal davası; idari işlem ve eylemlerden doğan zararların telafisi ile idari sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar içinde ‘tam yargı davası’ öngörülmektedir. -İdarenin özel hukuk sözleşmelerinin uygulanmasında doğan davalar adli yargıda görülür. -idari sözleşmelerin uygulanmasından doğan davalar idari yargıda görülür. -Sözleşmeden ayrılabilir nitelikteki idari işlemlere karşı iptal davası açılabilir.

97


"MAYIS 2015. İÇİNDEKİLER 1-İDARİ İŞLEMLER 2-İDARİ SÖZLEŞMELER A-İDARİ İŞLEM KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ A-İDARİ SÖZLEŞME KAVRAMI VE TÜRLERİ B-İDARİ İŞLEMİN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları