Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KAS İSKELET SİSTEMİNE İLİŞKİN CERRAHİ GİRİŞİMLER VE HEMŞİRELİK BAKIMI Öğr. Gör. Filiz KABU HERGÜL.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KAS İSKELET SİSTEMİNE İLİŞKİN CERRAHİ GİRİŞİMLER VE HEMŞİRELİK BAKIMI Öğr. Gör. Filiz KABU HERGÜL."— Sunum transkripti:

1 KAS İSKELET SİSTEMİNE İLİŞKİN CERRAHİ GİRİŞİMLER VE HEMŞİRELİK BAKIMI Öğr. Gör. Filiz KABU HERGÜL

2 Kas-iskelet sistemine ilişkin cerrahi girişimler: Artroskopi: Artroskopla ekleme girilerek,ekleme ilişkin sorunlara tanı konulmasıyada tedavisi için uygulanır. Artroplasti: Hareketi azalmış yada hareketsiz olan eklemlere, cerrahi girişimle hareket kazandırılmasıdır.

3 Kas-iskelet sistemine ilişkin cerrahi girişimler: Artodez: Eklemin cerrahi olarak hareketsiz hale getirilmesidir.. Artrotomi:Eklemin ameliyatla açılmasıdır.

4 Kas-iskelet sistemine ilişkin cerrahi girişimler: Tenotomi:Tedavi amacıyla tendonun kesilmesidir. Myotomi:Tedavi amacıyla kasın kesilmesidir.

5 Kas-iskelet sistemine ilişkin cerrahi girişimler: TendonTransferi: Tahrip olan kasın fonksiyon görebilmesi için, normal olan kas tendonunun tahrip olan kasa transfer edilmesidir.

6 Kas-iskelet sistemine ilişkin cerrahi girişimler: Osteotomi: Deforme olmuş kemiğin, düzeltilmesi için kesilmesidir. Kemik Grefti: Spongioz ya da kompakt kemikten alınan kemik parçalarının, başka bir yere transplante edilmesidir.

7 Kas-iskelet sistemi ameliyatlarından sonra gelişebilecek komplikasyonlar: Kompartman sendromu Yağ Embolisi Sendromu Venöz Tromboemboli

8 Kompartman sendromu Sınırlı bir alanda yer alan dokuların, bu alandaki basınç artışı nedeni ile kan dolaşımları ve fonksiyonlarının bozulmasıdır. Kompartman içi kapsam artışı: Kanama, damar yaralanması,pıhtılaşma hast.,venöz obstrüksiyon. Kompartman alanın daralması: Sıkı bandaj,aşırı traksiyon

9 Kompartman sendromu Belirtiler: His kaybı Kas zayıflığı Ağrı Periferik nabızlarda değişiklik. Tedavi: Doku basıncını azaltmak, Lokal kan akımını düzeltmek, Fonksiyon kaybını en aza indirmek. Belirti ve bulgular giderilemiyorsa fasiotomi yapılır.

10 Yağ Embolisi Sendromu Belirtiler: Dispne Huzursuzluk Ajitasyon Konfüzyon Takipne Akciğerde yaygın raller Taşikardi Ateş Peteşiyel kanama Tanı: Arteriyel kan gazları, Akc. Grafisi, EKG Tedavi: Kırık ekstremite atellenir Yeterli hidrasyon sağlanır Oksijen verilir İV yolla kortikosteroidler verilir

11 Venöz Tromboemboli Kalça kırığı olan yaşlı hastalar ve akut kafa ya da spinal kord yaralanması olan hastalar derin ven trombozu yönünden risk altındadır. Derin ven trombozu oluşumunda venöz staz, hiperkoagülasyon ve ven duvarı yaralanmaları rol oynar. Emboli dolaşıma katılarak Akc.’lere geldiğinde Pulmoner Embolizmden sözedilir.

12 Venöz Tromboemboli Derin ven trombozu belirti ve bulguları: Trombozun bulunduğu ekstremitede ağrı Hassasiyet Ödem Kızarıklık Pulmoner Embolizmin belirti ve bulguları: Dispne Göğüs ağrısı Hemoptizi Anksiyete

13 Venöz Tromboembolide tedavi ve bakım Amaç tromboemboliyi önlemektir. Venöz stazı önlemek için elastik bandaj, çorap, mekanik gereçler ve egzersizlerden yararlanılır. Antikoagülan ilaçlar. Embolektomi.

14 AMPUTASYONLAR ve HEMŞİRELİK BAKIMI

15 Ampütasyon Çeşitli nedenlerle beslenmesi engellenen, sağlık için zararlı hastalık taşıyan ve varlığı fonksiyon yönünden kayıplara neden olan ektremitelerin, kısmi ya da tam olarak çıkarılmasıdır. Ampütasyon dendiği zaman akıllara negatif düşünceler gelse de aslında pozitif bir adımdır. Ampütasyon, rekonstrüktif bir ameliyattır ve hastanın yaşam kalitesini arttırır.

16 ETİYOLOJİSİ NEDİR?

17 Travma

18 Crush Sendromu

19 Periferik damar vasküler hastalıklar

20 Enfeksiyon

21 Gangren

22 Tümör

23 Konjenital

24 AMPUTASYON TRAVMATİK NEDENLER: iş kazları,ateşli silah yaralanmaları, kesici ve delici silehla yaralanmalar, elektrik yanıkları, donmalar DAMAR HASTALIKLARI: Arteioskleroz, Buerger, tromboz ve emboliye bağlı tıkanıklıklar gibi nedenlerle ekstremitelerin distal uçlarında beslenme bozukluğu ve gangren ENFEKSİYONLAR: Kronik osteomyrlit TÜMÖRLER: malign tümörler SİNİR ZEDELENMELERİ: omurilik kesileri, tümörleri ve hastalıklarında ekstermitelerde iyiyleşmeyeyn yaralanmalar ve deformiteler oluştuğunda DOĞUŞTAN OLAN EKSTREMİTE ÖZÜRLERİ: Doğuştan oln fazla parmak amputasyonu

25 Ampütasyonda; Hasta dokuların uzaklaştırılması, Kalan ekstiremitenin dolaşımının sağlanması, Ağrının giderilmesi, Fonksiyonel protez kullanımına olanak sağlayan bir güdük oluşturmak amaçlanır. Amputasyonun amacı nedir?

26 İYİ HABER BACAĞINIZI KURTARABİLDİK...

27 Enfeksiyon varsa uygulanır, ampute edilen ekstremite enfeksiyon tedavi edilinceye kadar deriyle kapatılmaz. Amputasyondan sonra hasta yatak istirahatine alınır ve antibiyotik verilir. Enfeksiyon tedavi edilip yara iyileştikten sonra amputasyon güdüğü ikinci bir ameliyatla kapatılır. Güdük deri flbiyle kapatılır. Enfeksiyon yoksa kapalı amputasyon uygulanır AMPUTASYON TİPLERİ

28 Amputasyon uygulanacak hastanın bakımı Psikolojik hazırlık; TANI: Ameliyata ve ameliyat sonrası yaşamına dair bilgi eksikliğine bağlı anksiyete AMAÇ: Anksiyetesinin azalması

29  Hastanın operasyona ilişkin düşünceleri öğrenilir.  Duygu ve düşüncelerini ifade etmesi için uygun iletişim teknikleri kullanılır.  Operasyon ve sonrası hakkındaki yanlış düşünceleri açıklandı ve hastanın merak ettiği sorular cevaplandırılır.  Yapılacak ameliyat ve sonrasında yoğun bakım talebi olduğu hastaya anlatılır.  Ameliyat sonrası dönemde ağrısının uygun analjeziklerle kontrolü sağlanacağı anlatılır.  Ankiyetesinin geçmesi ve merak ettiği konularda bilgilenmesi için görsel materyallar kullanılır.

30  Hastaya anlayabileceği bir dil kullanılarak post op dönemde uygulayacağı derin solunum, öksürük ve yatak içi egzersizler anlatılır.  Bu uygulamalar hasta ile birlikte uygulanarak anlaşıldığı değerlendirilir.  Eğitimlerde hastaya bir kerede fazla bilgi verilip bunaltmamak için öğretim kısa süreli tutulur.  Hasta ailesi ve yakınlarının ameliyat öncesi hazırlığa ve eğitimlere katılması sağlanır.  Preop cilt hazırlığı hakkında bilgi verilir.

31 Amputasyon uygulanan hastanın bakımı HEMŞİRELİK TANILARI

32

33 Fantom Ağrısı Eksik vücut bileşenlerinden gelen, gerçek olmayan ağrıdır. Ampütasyondan hemen sonra ya da 3 – 4 ay sonra ciddi ağrı duyabilirler. Hastalar ağrı hisseder, küntlük, gıdıklanma ya da kas kramplarından yakınır. Erken yoğun rehabilitasyon ve masaj ile birlikte güdük rahatlama sağlar. Hastanın ekstremitesini kaybettiğini kabullenmesi için ampute olan kısma dokunması ve hissetmesi sağlandı.

34 Kontraktür Riski Ameliyattan sonra güdük, saatten daha uzun bir süre yüksekte tutulmamalı Güdük eksternal rotasyon pozisyonunda tutulmamalı Hasta hergün belli bir süre prone pozisyonunda yatırılmalı Fleksiyon kontraktürlerini önlemek için fleksör kasları gerilmelidir. Bu amaçla da uzun süre oturmamalıdır Kalça ve diz için ROM ( range of motion) egzersizlerine erken başlanmalıdı Diz altı ampütasyonu sonrası; kalça ve dize, Diz üstü ampütasyonu sonrasında; kalçaya ROM egzersizi başlanmalıdır.

35 Amputasyon uygulanan hastanın bakımı Beden imajında bozulma duygusunun aşılmasına yardım edilmeli Öz bakımına katılımı desteklenmeli Fiziksel hareketliliğini kazanmasına yardım edilmeli Hasta travmalardan korunmalı

36 LÜTFEN AYAĞINIZI SİLİNİZ

37 Taburculuk Eğitimi ҉ Ağrı yönetimi ҉ Olası komplikasyonlar ҉ Güdük ve protez bakımı ҉ Diyet

38

39 Amputasyon Komplikasyonları Kanama Hematom Cilt Komplikasyonları Eklem kontraktürleri Fantom Ağrı

40

41 Güdük bakımına yönelik hastaya öğretilmesi gerekenler Güdük hergün kızarıklık, sıyrık yönünden gözlenmeli Üzerine yara bandı yapıştırılmamalı Protez kullanılmaya başlandığında güdük sürekli cilt komplikasyonları yönünden gözlenmelidir Güdük hergün sabunla yıkanmalı, durulanmalı ve kurulanmalıdır Güdük çorabı yün olmalıdır Yataktan kalkarkalkmaz protez takılmalı ve günboyu çıkarılmamalıdır. Egzersizler düzenli olarak yapılmalıdır

42

43

44

45

46 Total Kalça Protezi Ciddi ağrı, eklem hareketlerini sağlamaya yönelik ve fonksiyon kaybının olduğu durumlarda; kalça eklemini oluşturan femur başının ve asetabulumun çıkartılarak, yapay eklemlerle değiştirilmesi işlemidir.. (Yaban, Karagöz 2006)

47 TKP UYGULANMASININ AMACI Total kalça protezi uygulamasının iki temel amacı vardır. -ağrının giderilmesi -kalça ekleminin normal fonksiyon görebilmesinin sağlanmasıdır. Bu sorunları yaşayan hastaların günlük yaşam aktivitelerini sağlıklı bir şekilde sürdürmelerini sağlamak amacıyla kalça eklemi total protezle değiştirilmektedir. (Yaban, Karagöz 2006)

48  Kalça ekleminin geri dönüşümsüz hasar görmesi durumunda  Uzun süreli tıbbi tedaviye yanıt vermeyen, ciddi kalça ağrısı ve hareket kısıtlılığının olduğu durumlarda Total Kalça Protez (TKP) uygulanmaktadır Yaban Şimşek Z., Karaöz S., C.Ü.Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2007, 11 (1)

49 Kalça kırıkları Osteoartrit Avasküler nekroz

50 Osteoartrit; Düşük seviyeli enflamasyon sonucu eklemlerde ağrıya yol açan, kıkırdağın anormal bir ölçüde yıpranması veya yok olması veya bu eklemleri kayganlaştıran sinoviyal sıvının azalması sonucu oluşur. Avaskuler nekroz; Kalça ekleminin baş kısmını besleyen damar yapının bir kısmının fonksiyonunu kaybederek başın canlı bölümünün ölmesi ve sonrasında buranın çökmesidir. Kalça kırıkları; Kalçanın boyun çevresi kırıklarının bir kısmı kaynama özelliğine sahip değildir. Bu nedenle kırık parçanın ameliyatla çıkarılması ve kalça fonksiyonlarının devamı için protez yapımı gerekir

51  TKP ameliyatı tüm dünyada özellikle 1960’lı yıllardan bu yana giderek artan bir şekilde uygulanmaktadır. ABD'de 1994’ te TKP ameliyatı gerçekleştirilirken, 2002 yılında bu sayı ’e ulaşmıştır  Kadınlarda erkeklerden 3 kat daha fazla görülür.  Sıklıkla 20-40yaş ve 60yaş üzerindekilerde görülür. (Yaban, Karagöz 2007)

52 Radyografi -Artrogram:eklemdeki yapıların radyografik olarak incelenmesidir. Sintigrafi: Kemik tarafından tutulma özelliğine sahip radyoizotopik ajan, IV yolla enjekte edilir, sonra kemiğe ulaşmış olan radyoizotopik ajan, görüntüleme kamerası ile saptanır. Bilgisayarlı Tomografi(BT) X-ray ve bilgisayardan yararlanarak üç boyutlu fiziksel değerlendirme yapılır. (Erdil, Elbaş 2001).

53 (Yaban, Karagöz 2006)

54 Total Kalça Protezi 2 şekilde uygulanır;  Hemiartroplasti: Femur başının ya da asetebulumun yerine protez yerleştirilir.  Total kalça artroplastisi(total kalça protezi): Hem femur başı hem de asetebulumun yerine protez yerleştirilir. (Erdil, Elbaş 2001).

55 P ARSİYEL K ALÇA P ROTEZ İ SADECE FEMORAL KOMPONENT, ASETABULUM SAĞLAM T OTAL K ALÇA P ROTEZİ HEM FEMORAL HEM DE ASETABULAR KOMPONENT

56 TKP Parçaları TKP uyluk kemiğine yerleştirilen bir alt (femoral komponent) ve pelvis kemiğine yerleştirilen bir üst (asetebuler komponent) parçadan oluşur. Bu parçalar kendi kalçamızı oluşturan kemiklerin bir benzeridir. Alt parca metalden üretilmiştir ve femurun içine doğru uzanan bir saplaması, boyun kısmı ve top seklinde bir baş kısmı bulunur. Top şeklindeki baş kısmı, metal veya seramikten üretilebilir. Üst parça ise kase benzeri bir yarımküre şeklindedir ve dış kabuğu metal, iç astarı sert plastik, metal veya seramiktir. (Yaban, Karagöz 2006)

57 TKP Sementli (çimentolu) Protez Sementsiz (çimentosuz) Protez

58 Sementli (çimentolu) protezlerin yerinde durmasını sağlamak için, metali kemiğe tutturan epoxy tip bir sement (kemik çimentosu) kullanılır. Sementsiz (çimentosuz) protezlerin kemiğe temas eden yüzeyleri küçük deliklerden oluşan bir ağ tabakası ile kaplanmıştır; bu ağın içine doğru kemik büyümesi olur ve bu suretle zaman içerisinde protez ile kemik bir bütün hale gelir.

59 ÇİMENTOLU MU YOKSA ÇİMENTOSUZ MU YAPILACAĞINA NASIL KARAR VERİLİR?

60 Çimentolu protez sistemlerinin uygulandığı hastaların uzun süreli takiplerinde aseptik gevşeme ve kemik erozyonu gibi geç komplikasyonların yüksek olması nedeniyle, genç ve özellikle aktif hastalarda biyolojik fiksasyon prensibi ile geliştirilen çimentosuz protezlerin kullanılması gerekir. Çimentosuz protez sistemlerinde primer stabilite yeterli kemik stoğunun varlığında mümkün olmaktadır. ( Karaca,2009) Yaş: 50 yaşın altında kalan hemen her olguda çimentosuz protez kullanılmalıdır.70 yaşın üzerinde ise çimentolu protezler tercih edilir.

61 Operasyon Süreci Femur Başının Çıkartılması Asetabulumun Oyulması Asetabular Parçanın Yerleştirilmesi Femur Kanalın Hazırlanması Femoral Sapın YerleştirilmesiMetal Sapın Yerleştirilmesi

62 Tamamlanmış Kalça Protezi

63

64

65

66 KanamaEnfeksiyon Derin Ven Trombozu Pulmoner Emboli Kompartman Sendromu Protez Dislokasyonu TKP Operasyonu Sonrası Gelişebilecek Komplikasyonlar

67 -GENEL ANESTEZİYE BAĞLI KOMPLİKASYON GELİŞME RİSKİ (SOLUNUM DEPRESYONU, KARDİYAK ARREST, İDRAR RETANSİYONU,ŞOK, HİPOTANSİYON, HİPERTANSİYON,ARİTMİ) -TKP’YE BAĞLI AKUT AĞRI -FİZİKSEL HAREKETTE AZALMA -KOMPLİKASYON RİSKİ (KANAMA, SİNİR DAMAR DURUMUNDA KÖTÜLEŞME,PROTEZ KAYMASI,DERİN VEN TROMBOZU,CERRAHİ ENFEKSİYON) -SIVI-VOLÜM EKSİKLİĞİ RİSKİ -YAŞLI, POSTOPERATİF DÖNEMDE OLMASINA BAĞLI DERİ BÜTÜNLÜĞÜNDE BOZULMA RİSKİ

68 GÜVENLİ TEHLİKELİ Hiçbir zaman bacağınızı kalçanızın yukarısına bükmemelisiniz

69 Otururken dizlerinizi kalçanızın altında tutun. Öne doğru eğilmeyin. Öne doğru eğilirken protezli bacağınızı geride tutarak diğer dizinizi bükün. Asla çömelmeyin. Her iki bacağınızı uzatıp arkaya doğru yaslanırken ellerinizden destek alın. Asla öne doğru eğilmeyin.

70 Yatakta yatma: Hastalara en az 6 hafta sureyle sırtustu dinlenirken veya uyurken bacaklarının arasında yastık bulundurması, bacakların arasında yastık varken ameliyat olmayan kalça tarafına yan yatabileceği, sırt üstü yatarken ayak parmakları tavanı gösterecek şekilde yatılması, yataktan kalkarken önce protezli bacağın sarkıtılarak onde tutulması ve önce sağlam bacağa basılması gerektiği açıklanır. ( Ulusan,2008) Oturma: Uzun süre oturmak, rahatsız edici olup fleksiyon kontrakturune neden olabilir. Bu nedenle her 1-2 saatte bir evin icerisinde küçük yürüyüşlerin yapılması gerektiği açıklanır. Ayrıca hastalar aşırı fleksiyonun önlenmesi icin yüksek ve kollu sandalyelere oturulması, tuvalet yükselticisi kullanılması, yer tuvaletine oturulmaması, oturup kalkarken protezli bacağın önde tutulması, sağlam bacak ve ellerden destek alarak, ameliyatlı olan kalça eklemini bükmeden ve ağırlık vermeden kalkılması gerektiği konularında da eğitilmelidir. Araç kullanma: Hastalara ameliyattan 6-8 hafta sonra araç kullanmaya başlayabilecekleri ancak reflekslerde yavaşama olacağı icin azami dikkat gösterilmesi gerektiği açıklanır. Uzun yolculuklardan kaçınılması, oturma yerinin yükseltilmesi ve sabit tutunma çubuklarının araca binme ve inmeyi kolaylaştıracağı, araçtan inerken önce protezli bacağın sarkıtılması gerektiği konularında da eğitilmelidir.

71


"KAS İSKELET SİSTEMİNE İLİŞKİN CERRAHİ GİRİŞİMLER VE HEMŞİRELİK BAKIMI Öğr. Gör. Filiz KABU HERGÜL." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları