Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

JİNEKOLOJİDE VE GEBELİKTE AKILCI İLAÇ KULLANIMI Prof.Dr.Yusuf KARATAŞ Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "JİNEKOLOJİDE VE GEBELİKTE AKILCI İLAÇ KULLANIMI Prof.Dr.Yusuf KARATAŞ Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 JİNEKOLOJİDE VE GEBELİKTE AKILCI İLAÇ KULLANIMI Prof.Dr.Yusuf KARATAŞ Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı

2 Akılcı olmayan ilaç kullanımı ise bu tanımlamada yer alan maddelerden herhangi birinin veya birkaçının karşılanamaması olarak düşünülebilir. AKILCI OLMAYAN İLAÇ KULLANIMI

3 Tanıya uygun olmayan ilaç seçimi Çoklu ilaç kullanımı İlaçların gereksiz ve aşırı kullanımı Gereksiz veya aşırı antibiyotik kullanımı Piyasaya yeni çıkan ilaçların uygunsuz tercihi Klinik rehberlere uyumsuz tedavi seçimi İlaç kullanımında özensiz davranılması (uygulama yolu, süre, doz..) UYGUN OLMAYAN İLAÇ KULLANIMI ŞEKİLLERİ

4 Uygunsuz kişisel tedavilere başvurulması Gereksiz ve uygunsuz vitamin kullanımı Bilinçsiz gıda takviyesi ve bitkisel ürünlerin kullanımı İlaç-ilaç etkileşimleri ve besin-ilaç etkileşimlerinin ihmal edilmesi İlaç-dışı farmakolojik tedavi yerine ciddi hastalık tedavisi UYGUN OLMAYAN İLAÇ KULLANIMI ŞEKİLLERİ Clin Pharm & Ther, 2003 Patient Education and Councelling, 2002

5 Akılcı olmayan ilaç kullanımına örnekler (4) Aynı etkiyi sağlayacak daha az ilaç yerine 2 yada daha fazla sayıda ilaç kullanılması Mültidisipliner yaklaşım gerektiren durumlarda öncelikleri belirleyememe Ayırıcı tanı yapmadan olası birkaç tanıyı hedef alan gereksiz ilaç kombinasyonlarının kullanılması Clin Pharm & Ther, 2003 Patient Education and Councelling, 2002

6 Hastalar açısından: Hekim veya eczacıya danışılmadan ilaç kullanılması İlaç kullanımında özensiz davranılması Hastaların birbirlerine ilaç tavsiyesinde bulunmaları Hastaların bilgilendirilmesindeki eksiklikler UYGUN OLMAYAN İLAÇ KULLANIMI ALTTA YATAN NEDENLER

7 Hekim ve eczacı açısından: Yetersiz hasta eğitimi-bilgilendirmesi Hekim-hasta iletişimi Bilgi ve eğitim eksikliği Kaynak yetersizliği veya kaynaklara pratik erişimin olmaması Günlük iş yükünün fazlalığı Halkın reçete baskısı UYGUN OLMAYAN İLAÇ KULLANIMI ALTTA YATAN NEDENLER

8 En çok satılan ilaçlar Dünya 1. Kalp-damar% Santral SS% Metabolik% Antibiyotik% Solunum S.% 9.3 Türkiye 1. Antibiyotik% Ağrı kesici% Romatizma% Soğuk algın.% Vitamin% 7.3

9 Hastanede Antibiyotik Kullanımı  Hastaneye kabul edilen hastaların %25-35’ine antibiyotik kullanılıyor  Yanlış kullanım oranı % Tünger Ö. Int J Antimic Agents 2000; 15: Ünal S. Ankem Derg 1996; 10(3),

10 The Rational Use of Drugs (Akılcı İlaç Kullanımı) Report of the conference of experts Nairobi, Kasım 1985 Conference of Experts on the Rational Use of Drugs, World Health Organization, Nairobi, Kenya, WHO/CONRAD/WP/RI, ( ).

11 AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılmıştır. Kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine göre uygun ilacı, uygun süre ve dozda, en düşük fiyata ve kolayca sağlayabilmeleridir.

12 Dünya Sağlık Örgütü, Kenya-Nairobi toplantısı, İlaç kullanımı ilk kez, akılcı bir çerçevede değerlendirilmiştir. Etkinlik Güvenlilik Uygunluk Maliyet 12

13 ÖRNEK BİR HASTA İLE AKILCI İLAÇ SEÇİMİ

14 Daha önce yakınması olmayan 35 yaşındaki hasta vajinal akıntı şikayeti ile geliyor. Örnek Hasta

15 Akılcı İlaç Seçiminde İzlenecek Basamaklar Komplike Olmayan Akut Vajinit 1- Trikomoniyaz (Sarı-yeşil köpüklü akıntı, mikroskopide trofozoit(+)) 2- Vulvovajinal kandidiyaz (Beyaz, peynirimsi, süt kesiği gibi akıntı) 3-Bakteriyel vajinoz (Gri-beyaz homojen akıntı, balık kousu, gr(+) kokobasil) 1- Ketokonazol 2- Flukonazol 3- İtrakonazol 4-Vorikonazol 1-Etkinlik 2-Güvenlilik 3-Uygunluk 4-Tedavi maliyeti Basamak I: ÖN TANI Basamak II: AYIRICI TANI Basamak III: ETKİLİ İLAÇ GRUPLARININ LİSTELENMESİ Basamak IV: KRİTERLERE GÖRE ETKİLİ GRUBUN SEÇİLMESİ

16 EtkinlikGüvenlilikUygunluk Hücre membranında ergosterol sentezleyen 14-alfa demetilaz enzimini inhibe ederler ve membran fonksiyonlarını bozarlar Sitokrom p450 enzimini inhibe ettikleri için pek çok ilacın plazma düzeyini yükseltirler Teratojeniktirler, Karaciğer ve böbrek yetmezliklerinde doz ayarlaması gerekir Vulvovajinal kandidiyaz tedavisinde oral yolla kullanılan imidazol türevlerinin karşılaştırılması

17 İLAÇETKİNLİK-GÜVENLİK-UYGUNLUK KetokonazolKutanöz kandidiyaz, sistemik mantar enfeksiyonları ve dermatofit (griseofulvine dirençli) tedavilerinde kullanılır En sık rastlanan yan etkisi bulantı/kusmadır Toksik etkileri ve endokrin yan tesirleri fazladır FlukonazolKetokonazole etki spektrumu benzer ama daha az toksiktir SSS’ ne yeterli ölçüde geçer, idrar yollarında çok etkilidir CYP3A4’ ü inhibe etme potansiyeli diğer azollerden daha düşüktür İtrakonazolKetokonazole göre daha geniş etki spektrumuna sahiptir ve endokrin yan etkiler görülmez Sistemik mantar enfeksiyonlarında tercih edilir VorikonazolEtki spektrumu çok geniştir (flukonazole dirençli candida enfeksiyonunda bile etkilidir) Neredeyse hiç mikrozomal enzim indüksiyonu yapmaz Steroid sentezini bozmaz, çok pahalıdır

18 Etkinlik GüvenlilikUygunlukMaliyet Ketokonazol Flukonazol İtrakonazol ++ - Vorikonazol Kriterlere göre etkin grubun şeçilmesi

19 SONUÇ Aktif madde: Flukonazol Dozaj formu: Oral kapsül Dozaj : 150 mg kapsül, ağızdan tek doz

20 GEBELİKTE AKILCI İLAÇ KULLANIMI

21 YENİ İLAÇ GELİŞTİRME AŞAMALARI I. Klinik öncesi çalışmalar Tarama testleri: Çeşitli hayvan türlerinde Toksisite testleri: Çeşitli hayvan türlerinde II. Klinik çalışmalar – Faz 1: Sağlıklı bireylerde farmakokinetik, tolerabilite, biyoeşdeğerlik – Faz 2: Seçilmiş hastalarda etkinlik, doz, farmakokinetik, tolerabilite, – Faz 3: Hasta gruplarında standart tedaviyle karşılaştırma – Faz 4: Genel kullanımda uzun dönem yarar-risk değerlendirmesi

22 İlaçların plasenta yoluyla fetusa geçişi Pasif difüzyon Kolaylaştırılmış difüzyon Aktif transport

23 İlacın fizikokimyasal özellikleri Plasentaya geçme hızı ve fetusa ulaşan ilaç miktarı İlaca maruz kalma süresi Fetal gelişim evresi ve plasental durum Kombinasyondaki ilaçların etkisi İlaçların plasenta yoluyla fetusa geçişi ve fetusu etkileyen faktörler

24 İlaçların plasenta yoluyla fetusa geçişi Lipidde çözünebilme: İlacın plasentaya geçebilmesi lipidde çözünebilmesi ve iyonizasyon derecesine bağlıdır Tiyopental (PENTAL SODYUM (IV Flak) PENTOTAL SODYUM (IV amp.)— kolayca plasentaya geçer, yenidoğanda sedasyon ve apne yapar Konsantrasyon gradyenti yeterli ise polar bileşiklerde plasentayı geçebilir. Örn: salisilatlar ( Aspirin, Babyprin, Ataspin, Opon, Nötras, Aspinal )

25 İlaçların plasenta yoluyla fetusa geçişi Molekül büyüklüğü; Molekül ağırlığı arasındaki ilaçlar kolay arasındaki ilaçlar zor 1000’den büyük olanlar çok zor geçer. Örn: heparin (büyük ve polar)

26 TERATOJENİK ETKİ “ Malformasyonlu Doğum Nedenleri” % bilinmemektedir. % genetik faktörler % çevresel etkenler / anneye ait ( enfeksiyon ) % 3 Gebelikte kullanılan ilaçlar

27 Phillips DP, Breder CC, Annu. Rev. Public Health 2002; 23: Kazalardan ölümler

28 Thalidomide apology is '50 years late' ALMOST 50 years after the drug thalidomide was withdrawn in the UK the Government has apologised over the scandal Jan 15, 2010Jan 15, 2010

29 SINIFLANDIRMA İlaçların teratojenik etkilerinin ciddiyeti açısından 5 kategori içinde A’dan X’e doğru sınıflandırılması (FDA)

30 Kategori A Gebe kadınlarda yapılan kontrollü çalışmalarda teratojen etkiler bulunmamıştır. Gebelerde en güvenli ilaçlardır.

31 Kategori B Deney hayvanlarında teratojen etki tespit edilmemiştir, ancak hamilelerde klinik deneyim yetersizdir Deney hayvanlarında teratojendir ancak gebelerde yeterli kanıt bulunamamıştır. Gerektiğinde kullanılabilirler.

32 Kategori C Deney hayvanlarında teratojen etki tespit edilmiştir, ancak hamilelerde klinik deneyim yetersizdir Deney hayvanlarında ve gebelerde ilaç yeterince incelenmemiştir. Bu katergorideki ilaçlar, hekim ilacın hamile kadına sağlayacağı yararın fetus üzerinde potansiyel zararından fazla olacağına inanıyorsa kullanılmalıdır. 

33 Kategori D İlacın insanda fetus üzerine teratojenik etkisi kanıtlanmıştır. Gebede yaşamı tehdit eden hastalıklarda son seçenek olarak kullanılabilir. Anne adayının hayatını tehdit eden ciddi bir hastalık sırasında kullanılması gereken ilaçlar 

34 Kategori X Teratojenik etki hem insanda hemde deney hayvanlarında kanıtlanmıştır. Gebelikte mutlak kontrendikedirler!

35


"JİNEKOLOJİDE VE GEBELİKTE AKILCI İLAÇ KULLANIMI Prof.Dr.Yusuf KARATAŞ Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları