Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MİLLİ GELİR Ekonomik Refah Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden elde edilen haz ve tatmin duygularının toplamıdır.Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MİLLİ GELİR Ekonomik Refah Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden elde edilen haz ve tatmin duygularının toplamıdır.Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden."— Sunum transkripti:

1

2 MİLLİ GELİR

3 Ekonomik Refah Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden elde edilen haz ve tatmin duygularının toplamıdır.Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden elde edilen haz ve tatmin duygularının toplamıdır. Bir ülke ekonomisinin refah düzeyi ile ülkede üretilen mal ve hizmet miktarı arasında çok sıkı ve aynı yönlü bir ilişki vardır.Bir ülke ekonomisinin refah düzeyi ile ülkede üretilen mal ve hizmet miktarı arasında çok sıkı ve aynı yönlü bir ilişki vardır. Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden elde edilen haz ve tatmin duygularının toplamıdır.Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden elde edilen haz ve tatmin duygularının toplamıdır. Bir ülke ekonomisinin refah düzeyi ile ülkede üretilen mal ve hizmet miktarı arasında çok sıkı ve aynı yönlü bir ilişki vardır.Bir ülke ekonomisinin refah düzeyi ile ülkede üretilen mal ve hizmet miktarı arasında çok sıkı ve aynı yönlü bir ilişki vardır.

4 Milli Gelirin Hesaplanması Gerek ekonominin mevcut durumunu ve gerekse ekonomide meydana gelen büyümeyi veya duraklamayı ortaya koyabilmek için, bir ekonomide üretilen mal ve hizmetleri rakama döküp hesaplamak gerekir.Gerek ekonominin mevcut durumunu ve gerekse ekonomide meydana gelen büyümeyi veya duraklamayı ortaya koyabilmek için, bir ekonomide üretilen mal ve hizmetleri rakama döküp hesaplamak gerekir.

5 GSYİH ile İLGİLİ İKİ SORU Nihai mal ve hizmetleri kim tüketir ?Nihai mal ve hizmetleri kim tüketir ? GSYİH’dan kimler pay alır?GSYİH’dan kimler pay alır? Nihai mal ve hizmetleri kim tüketir ?Nihai mal ve hizmetleri kim tüketir ? GSYİH’dan kimler pay alır?GSYİH’dan kimler pay alır?

6 MAL VE HİZMETLER KİMLER TARAFINDAN SATIN ALINIR?? GSYİH TüketimÖzel Kamu Net HarcamalarıYatırımHarcamaları İhracat Harcamaları TüketicilerFirmalarHükümet Yurtdışı ve yerel sektör: belediyeler ihracat eksi ithalat GSYİH TüketimÖzel Kamu Net HarcamalarıYatırımHarcamaları İhracat Harcamaları TüketicilerFirmalarHükümet Yurtdışı ve yerel sektör: belediyeler ihracat eksi ithalat

7 GSYİH ve GSMH Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYİH)Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYİH) –Yurtiçinde bulunan üretim faktörlerince yaratılan gelir Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) –Bir ülkenin vatandaşları tarafından yurt içinde ve yurt dışında yaratılan gelir Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYİH)Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYİH) –Yurtiçinde bulunan üretim faktörlerince yaratılan gelir Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) –Bir ülkenin vatandaşları tarafından yurt içinde ve yurt dışında yaratılan gelir

8 GSYİH ve GSMH Net Dış Alem Faktör Gelirleri=Dış Ülkelerden Elde Edilen Faktör Gelirleri-Dış Ülkelere Yapılan Faktör Geliri ÖdemeleriNet Dış Alem Faktör Gelirleri=Dış Ülkelerden Elde Edilen Faktör Gelirleri-Dış Ülkelere Yapılan Faktör Geliri Ödemeleri GSMH = GSYİH + Net Dış Alem Faktör GelirleriGSMH = GSYİH + Net Dış Alem Faktör Gelirleri GSYİH = GSMH - Net Dış Alem Faktör GelirleriGSYİH = GSMH - Net Dış Alem Faktör Gelirleri Net Dış Alem Faktör Gelirleri=Dış Ülkelerden Elde Edilen Faktör Gelirleri-Dış Ülkelere Yapılan Faktör Geliri ÖdemeleriNet Dış Alem Faktör Gelirleri=Dış Ülkelerden Elde Edilen Faktör Gelirleri-Dış Ülkelere Yapılan Faktör Geliri Ödemeleri GSMH = GSYİH + Net Dış Alem Faktör GelirleriGSMH = GSYİH + Net Dış Alem Faktör Gelirleri GSYİH = GSMH - Net Dış Alem Faktör GelirleriGSYİH = GSMH - Net Dış Alem Faktör Gelirleri

9 Milli Gelirin üç hasaplama yöntemi Bir ekonomide bir yılda üretilen nihai malların piyasa değeri, hem alıcıların bu malları satın almak için ödedikleri para miktarına, hem de üretim faktörlerinin elde ettikleri gelirlerin toplamına eşittir. 1.Üretim Yöntemi 2.Harcama Yöntemi 3.Gelir Yöntemi Bir ekonomide bir yılda üretilen nihai malların piyasa değeri, hem alıcıların bu malları satın almak için ödedikleri para miktarına, hem de üretim faktörlerinin elde ettikleri gelirlerin toplamına eşittir. 1.Üretim Yöntemi 2.Harcama Yöntemi 3.Gelir Yöntemi

10 Milli Gelirin üç hasaplama yöntemi Üretim YöntemiÜretim Yöntemi –Ekonomideki yaratılan katma değerin toplamı GSYİH = (Tüm) İşletmelerin Katma Değerlerinin ToplamıGSYİH = (Tüm) İşletmelerin Katma Değerlerinin Toplamı Üretim YöntemiÜretim Yöntemi –Ekonomideki yaratılan katma değerin toplamı GSYİH = (Tüm) İşletmelerin Katma Değerlerinin ToplamıGSYİH = (Tüm) İşletmelerin Katma Değerlerinin Toplamı

11 Kumaş Üretim Değeri Üretim Aşamaları Piyasa Satış Değeri ( YTL) Katma Değer (YTL) Ara mallar Pamuk/Çiftçi5000 Pamuk lifi/Çırçırcı İplik/İplik Fabrikası Nihai Mal Kumaş/Dokuma Fabrikası TOPLAM

12 Milli Gelirin üç hasaplama yöntemi Harcama YöntemiHarcama Yöntemi –Ekonomideki tüm harcamaların toplamı Y = C + I + G + X - M Harcama YöntemiHarcama Yöntemi –Ekonomideki tüm harcamaların toplamı Y = C + I + G + X - M

13 Dayanıklı MallarDayanıklı Mallar Dayanıksız MallarDayanıksız Mallar HizmetlerHizmetler Dayanıklı MallarDayanıklı Mallar Dayanıksız MallarDayanıksız Mallar HizmetlerHizmetler TÜKETİM HARCAMALARI (C)

14 YATIRIM HARCAMALARI (I) Yıl boyunca yeni tesisat ve ekipmanlara yapılan harcamalar,Yıl boyunca yeni tesisat ve ekipmanlara yapılan harcamalar, Yeni inşa edilen evler,Yeni inşa edilen evler, Envanter stok artışı,Envanter stok artışı, Brüt Yatırım – İş alemi tarafından bina, makina teçhizat ve stoklar için yapılan harcamalar toplamı Amortisman – Yıpranma- aşınma payı Net Yatırım – Brüt yatırımdan amortismanın çıkarılması ile hesaplanır. Yıl boyunca yeni tesisat ve ekipmanlara yapılan harcamalar,Yıl boyunca yeni tesisat ve ekipmanlara yapılan harcamalar, Yeni inşa edilen evler,Yeni inşa edilen evler, Envanter stok artışı,Envanter stok artışı, Brüt Yatırım – İş alemi tarafından bina, makina teçhizat ve stoklar için yapılan harcamalar toplamı Amortisman – Yıpranma- aşınma payı Net Yatırım – Brüt yatırımdan amortismanın çıkarılması ile hesaplanır.

15 KAMU HARCAMALARI (G) Devletin üstlendiği fonksiyonları yerine getirebilmek amacıyla tüm kamu kurumları tarafından yapılan mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerDevletin üstlendiği fonksiyonları yerine getirebilmek amacıyla tüm kamu kurumları tarafından yapılan mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemeler

16 TRANSFER ÖDEMELERİ Devletin sosyal amaçlarla bireylere yaptığı ödemelerdir.Devletin sosyal amaçlarla bireylere yaptığı ödemelerdir. Cari üretim karşılığında yapılan harcamalar olmadıkları için kamu harcamalarına dahil edilmezler.Cari üretim karşılığında yapılan harcamalar olmadıkları için kamu harcamalarına dahil edilmezler. Devletin sosyal amaçlarla bireylere yaptığı ödemelerdir.Devletin sosyal amaçlarla bireylere yaptığı ödemelerdir. Cari üretim karşılığında yapılan harcamalar olmadıkları için kamu harcamalarına dahil edilmezler.Cari üretim karşılığında yapılan harcamalar olmadıkları için kamu harcamalarına dahil edilmezler.

17 NET İHRACAT Yabancıların bizim ürettiğimiz mal ve hizmetlere yaptıkları harcamalar (ihracat) (EX ) ile yabancıların ürettiği mal ve hizmetlere bizim yaptığımız harcamalar (ithalat) (IM ) arasındaki farka eşittir.Yabancıların bizim ürettiğimiz mal ve hizmetlere yaptıkları harcamalar (ihracat) (EX ) ile yabancıların ürettiği mal ve hizmetlere bizim yaptığımız harcamalar (ithalat) (IM ) arasındaki farka eşittir. Ticaret Açığı – ithalat ihracattan fazla olduğunda ortaya çıkar; Ticaret Fazlası -- ihracat ithalattan fazla olduğunda ortaya çıkar; Yabancıların bizim ürettiğimiz mal ve hizmetlere yaptıkları harcamalar (ihracat) (EX ) ile yabancıların ürettiği mal ve hizmetlere bizim yaptığımız harcamalar (ithalat) (IM ) arasındaki farka eşittir.Yabancıların bizim ürettiğimiz mal ve hizmetlere yaptıkları harcamalar (ihracat) (EX ) ile yabancıların ürettiği mal ve hizmetlere bizim yaptığımız harcamalar (ithalat) (IM ) arasındaki farka eşittir. Ticaret Açığı – ithalat ihracattan fazla olduğunda ortaya çıkar; Ticaret Fazlası -- ihracat ithalattan fazla olduğunda ortaya çıkar;

18 Milli Gelirin üç hasaplama yöntemi Harcama YöntemiHarcama Yöntemi –Ekonomideki tüm harcamaların toplamı Y = C + I + G + X - M Harcama YöntemiHarcama Yöntemi –Ekonomideki tüm harcamaların toplamı Y = C + I + G + X - M

19 Milli Gelirin üç hasaplama yöntemi Gelir YöntemiGelir Yöntemi –Üretim faktörlerine ödenen gelirlerin toplanması –GSYİH = (Ücret + Rant + Faiz + Kâr) + Dolaylı Vergiler+Amortismanlar Gelir YöntemiGelir Yöntemi –Üretim faktörlerine ödenen gelirlerin toplanması –GSYİH = (Ücret + Rant + Faiz + Kâr) + Dolaylı Vergiler+Amortismanlar

20 Safi Milli Hasıla (SMH) SMH = GSYİH - Amortismanlar

21 MİLLİ GELİR MG = SMH – Dolaylı Vergiler

22 Kişisel Gelir Kişisel Gelir = MG – Kazanılan fakat alınmayan gelir( Kurumlar vergisi+ Dağıtılmayan Kârlar + Sosyal Güvenlik Prim Ödemeleri ) + Alınan fakat kazanılmamış gelir (kamu ve özel sektör transfer ödemeleri)

23 Kullanılabilir Gelir Kullanılabilir Gelir = Kişisel Gelir – Dolaysız VergilerKullanılabilir Gelir = Kişisel Gelir – Dolaysız Vergiler Kullanılabilir Gelir = Tüketim Harcamaları(C) + Tasarruf (S)Kullanılabilir Gelir = Tüketim Harcamaları(C) + Tasarruf (S) Kullanılabilir Gelir = Kişisel Gelir – Dolaysız VergilerKullanılabilir Gelir = Kişisel Gelir – Dolaysız Vergiler Kullanılabilir Gelir = Tüketim Harcamaları(C) + Tasarruf (S)Kullanılabilir Gelir = Tüketim Harcamaları(C) + Tasarruf (S)

24 GSMH Özet GSMH GSYİH NFG C I G X-M NYİH Yıpranma YİH Dolaylı Vergiler NFG MG Ücret Kira Kâr Faiz Kişisel Gelir Net Hük.Gel Harcana- Bilir Gelir C S Dolaysız vergiler

25 Üretim YöntemiGelir YöntemiHarcama Yöntemi Tarım Sektörü Katma Değeri500Ücret ve Maaş1000 Tüketim Harcamaları2000 Sanayi Sektörü Katma Değeri700Kârlar850 Yatırım Harcamaları450 İnşaat Sektörü Katma Değeri300Kira200 Kamu Harcamaları1000 Ticaret Sektörü Katma Değeri600Faiz450Net İhracat150 Hizmet Sektörü Katma Değeri1500 GSYİH3600YİH2500GSYİH3600 (+)Net Fak Geliri-200(+)Net Fak.Gel-200(+)Net Fak Gel-200 GSMH3400MG2300GSMH3400 (-)Amortismanlar400(+) Dolaylı Vergiler700(-)Amortismanlar400 SMH3000SMH3000SMH3000 (-)Dolaylı Vergiler700(+)Amortisman400 (-)Dolaylı Vergiler700 MG2300GSMH3400MG2300

26 FİYAT DEĞİŞMELERİ VE GSYİH Mal ve hizmetlerin üretildikleri yılın piyasa fiyatları üzerinden hesaplanan GSYİH değerine Cari fiyatlarla GSYİH veya Nominal GSYİH adı verilir.Mal ve hizmetlerin üretildikleri yılın piyasa fiyatları üzerinden hesaplanan GSYİH değerine Cari fiyatlarla GSYİH veya Nominal GSYİH adı verilir.

27 NOMİNAL GSYİH 2006 Yılında,2006 Yılında, 2000 adet ekmek ve 300 kg elma üretildiği varsayılırsa2000 adet ekmek ve 300 kg elma üretildiği varsayılırsa Ekmek fiyatı; 1 YTLElma fiyatı; 2 YTLEkmek fiyatı; 1 YTLElma fiyatı; 2 YTL Nominal GSYİH = (2000x1) + (300x2)Nominal GSYİH = (2000x1) + (300x2) Nominal GSYİH = 2600 YTLNominal GSYİH = 2600 YTL 2006 Yılında,2006 Yılında, 2000 adet ekmek ve 300 kg elma üretildiği varsayılırsa2000 adet ekmek ve 300 kg elma üretildiği varsayılırsa Ekmek fiyatı; 1 YTLElma fiyatı; 2 YTLEkmek fiyatı; 1 YTLElma fiyatı; 2 YTL Nominal GSYİH = (2000x1) + (300x2)Nominal GSYİH = (2000x1) + (300x2) Nominal GSYİH = 2600 YTLNominal GSYİH = 2600 YTL

28 REEL GSYİH Fiyat değişikliklerinin etkisinin giderilmesi amacıyla, belirli bir yılda üretilen malların ve hizmetlerin temel bir yılın piyasa fiyatları üzerinden değerine reel GSYİH denir.Fiyat değişikliklerinin etkisinin giderilmesi amacıyla, belirli bir yılda üretilen malların ve hizmetlerin temel bir yılın piyasa fiyatları üzerinden değerine reel GSYİH denir.

29 GSMH’daki Nominal ve Reel Değişmeler MiktarFiyatMiktarFiyatMiktarFiyat Ekmek Elma CariGSYİH 600 YTL 1425 YTL 2600 YTL ReelGSYİH 600 YTL 950 YTL 1300 YTL (1500x0.5)+(200x1) = 950 = 2005 Reel GSYİH (2000x0.5)+(300x1) = 1300 = 2006 Reel GSYİH

30 Nominal GSMH ’nın Reel GSMH ’ya Çevrilmesi Nominal GSMH’yı reel GSMH ya çevirebilmek için GSMH Deflatörü adı verilen endeks sayılarına ihtiyaç vardır.Nominal GSMH’yı reel GSMH ya çevirebilmek için GSMH Deflatörü adı verilen endeks sayılarına ihtiyaç vardır. GSMH Deflatörüne, GSMH Zımni Fiyat Deflatörü adı da verilmektedir.GSMH Deflatörüne, GSMH Zımni Fiyat Deflatörü adı da verilmektedir. Nominal GSMH’yı reel GSMH ya çevirebilmek için GSMH Deflatörü adı verilen endeks sayılarına ihtiyaç vardır.Nominal GSMH’yı reel GSMH ya çevirebilmek için GSMH Deflatörü adı verilen endeks sayılarına ihtiyaç vardır. GSMH Deflatörüne, GSMH Zımni Fiyat Deflatörü adı da verilmektedir.GSMH Deflatörüne, GSMH Zımni Fiyat Deflatörü adı da verilmektedir.

31 GSMH Deflatörü GSMH Deflatörü, belirli bir baz (temel) yıla göre GSMH’yı meydana getiren bütün mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişmeleri gösteren bir endeks sayısıdır.GSMH Deflatörü, belirli bir baz (temel) yıla göre GSMH’yı meydana getiren bütün mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişmeleri gösteren bir endeks sayısıdır. Türkiye’de GSMH Deflatörü TÜİK tarafından hesaplanırTürkiye’de GSMH Deflatörü TÜİK tarafından hesaplanır GSMH Deflatörü, belirli bir baz (temel) yıla göre GSMH’yı meydana getiren bütün mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişmeleri gösteren bir endeks sayısıdır.GSMH Deflatörü, belirli bir baz (temel) yıla göre GSMH’yı meydana getiren bütün mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişmeleri gösteren bir endeks sayısıdır. Türkiye’de GSMH Deflatörü TÜİK tarafından hesaplanırTürkiye’de GSMH Deflatörü TÜİK tarafından hesaplanır

32 Yıllar Nominal GSMH (Milyar TL) Reel GSMH (Milyar TL) GSMH Deflatörü (1987=100)

33 Reel GSMH Reel GSMH = ( Nominal GSMH / GSMH Deflatörü) x 100Reel GSMH = ( Nominal GSMH / GSMH Deflatörü) x 100 Nominal GSMH = ( Reel GSMH x GSMH Deflatörü) / 100Nominal GSMH = ( Reel GSMH x GSMH Deflatörü) / 100 Reel GSMH = ( Nominal GSMH / GSMH Deflatörü) x 100Reel GSMH = ( Nominal GSMH / GSMH Deflatörü) x 100 Nominal GSMH = ( Reel GSMH x GSMH Deflatörü) / 100Nominal GSMH = ( Reel GSMH x GSMH Deflatörü) / 100

34 Kişi Başına Milli Gelir Kişi Başına Düşen Milli Gelir Milli Gelir= Milli Gelir= Ülke Nüfusu Ülke Nüfusu Fert başına düşen milli gelir iktisadi refahın ölçüsüdür.Fert başına düşen milli gelir iktisadi refahın ölçüsüdür. Kişi Başına Düşen Milli Gelir Milli Gelir= Milli Gelir= Ülke Nüfusu Ülke Nüfusu Fert başına düşen milli gelir iktisadi refahın ölçüsüdür.Fert başına düşen milli gelir iktisadi refahın ölçüsüdür.

35 Kişi başına milli gelir – dolar civarında olan ülkeler Yüksek derecede gelişmiş ülkeler Batı Avrupa, Kuzey Amerika, Japonya Kişi başına milli gelir 5000 – dolar civarında olan ülkeler Orta derecede gelişmiş ülkeler İsrail, Rusya, Türkiye Kişi başına milli gelir 5000 ‘in doların altında olan ülkeler Az gelişmiş ülkeler Sudan, Nijerya

36 Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) İki ülkenin iktisadi refahını karşılaştırırken, söz konusu ülkelerin belirli bir yıldaki dolar cinsinden fert başına düşen GSMH’larının kullanılır.İki ülkenin iktisadi refahını karşılaştırırken, söz konusu ülkelerin belirli bir yıldaki dolar cinsinden fert başına düşen GSMH’larının kullanılır. Örnek olarak fert başına düşen GSMH sı 30 bin dolar olan bir A ülkesi ile 3 bin dolar olan bir B ülkesini ele alalım. Buna göre A ülkesinin iktisadi refahı B ülkesininkinden on kat daha fazladır. Örnek olarak fert başına düşen GSMH sı 30 bin dolar olan bir A ülkesi ile 3 bin dolar olan bir B ülkesini ele alalım. Buna göre A ülkesinin iktisadi refahı B ülkesininkinden on kat daha fazladır. Acaba gerçekte durum böyle midir? Acaba gerçekte durum böyle midir? Bu soruyu cevaplandırabilmek için her iki ülkenin iç fiyat seviyelerini de dikkate almak gerekir.Bu soruyu cevaplandırabilmek için her iki ülkenin iç fiyat seviyelerini de dikkate almak gerekir. İki ülkenin iktisadi refahını karşılaştırırken, söz konusu ülkelerin belirli bir yıldaki dolar cinsinden fert başına düşen GSMH’larının kullanılır.İki ülkenin iktisadi refahını karşılaştırırken, söz konusu ülkelerin belirli bir yıldaki dolar cinsinden fert başına düşen GSMH’larının kullanılır. Örnek olarak fert başına düşen GSMH sı 30 bin dolar olan bir A ülkesi ile 3 bin dolar olan bir B ülkesini ele alalım. Buna göre A ülkesinin iktisadi refahı B ülkesininkinden on kat daha fazladır. Örnek olarak fert başına düşen GSMH sı 30 bin dolar olan bir A ülkesi ile 3 bin dolar olan bir B ülkesini ele alalım. Buna göre A ülkesinin iktisadi refahı B ülkesininkinden on kat daha fazladır. Acaba gerçekte durum böyle midir? Acaba gerçekte durum böyle midir? Bu soruyu cevaplandırabilmek için her iki ülkenin iç fiyat seviyelerini de dikkate almak gerekir.Bu soruyu cevaplandırabilmek için her iki ülkenin iç fiyat seviyelerini de dikkate almak gerekir.

37 Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Örnek olarak domates fiyatlarını inceleyelim.Örnek olarak domates fiyatlarını inceleyelim. Fert başına düşen GSMH sı 30 bin dolar olan A ülkesinde domatesin kilosu 5 dolar, buna karşılık fert başına düşen GSMH sı 3 bin dolar olan B ülkesinde domatesin kilosu 1 dolar ise Fert başına düşen GSMH sı 30 bin dolar olan A ülkesinde domatesin kilosu 5 dolar, buna karşılık fert başına düşen GSMH sı 3 bin dolar olan B ülkesinde domatesin kilosu 1 dolar ise Domates bakımından B ülkesi daha ucuzdur.Domates bakımından B ülkesi daha ucuzdur. A ülkesi 30 bin dolar ile 6 bin kilo domates alabilirken,A ülkesi 30 bin dolar ile 6 bin kilo domates alabilirken, B ülkesi 3 bin dolar ile 3 bin kilo domates alabilmektedir. B ülkesi 3 bin dolar ile 3 bin kilo domates alabilmektedir. Demek ki iki ülke arasındaki iktisadi refah farkı dolar cinsinden hesaplandığı gibi on kat değil, bir doların alabileceği domates cinsinden düşünürsek ancak iki kattır.Demek ki iki ülke arasındaki iktisadi refah farkı dolar cinsinden hesaplandığı gibi on kat değil, bir doların alabileceği domates cinsinden düşünürsek ancak iki kattır. Örnek olarak domates fiyatlarını inceleyelim.Örnek olarak domates fiyatlarını inceleyelim. Fert başına düşen GSMH sı 30 bin dolar olan A ülkesinde domatesin kilosu 5 dolar, buna karşılık fert başına düşen GSMH sı 3 bin dolar olan B ülkesinde domatesin kilosu 1 dolar ise Fert başına düşen GSMH sı 30 bin dolar olan A ülkesinde domatesin kilosu 5 dolar, buna karşılık fert başına düşen GSMH sı 3 bin dolar olan B ülkesinde domatesin kilosu 1 dolar ise Domates bakımından B ülkesi daha ucuzdur.Domates bakımından B ülkesi daha ucuzdur. A ülkesi 30 bin dolar ile 6 bin kilo domates alabilirken,A ülkesi 30 bin dolar ile 6 bin kilo domates alabilirken, B ülkesi 3 bin dolar ile 3 bin kilo domates alabilmektedir. B ülkesi 3 bin dolar ile 3 bin kilo domates alabilmektedir. Demek ki iki ülke arasındaki iktisadi refah farkı dolar cinsinden hesaplandığı gibi on kat değil, bir doların alabileceği domates cinsinden düşünürsek ancak iki kattır.Demek ki iki ülke arasındaki iktisadi refah farkı dolar cinsinden hesaplandığı gibi on kat değil, bir doların alabileceği domates cinsinden düşünürsek ancak iki kattır.

38 Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Satın alma gücü paritesi (SAGP), ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşmasını ortadan kaldıran para birimi dönüştürme oranıdır.Satın alma gücü paritesi (SAGP), ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşmasını ortadan kaldıran para birimi dönüştürme oranıdır.ülkeler Eldeki toplu bir para parite oranı ile farklı bir para birimine dönüştürüldüğünde, tüm ülkelerde aynı sepetteki mal ve hizmetler satın alınabilir.Eldeki toplu bir para parite oranı ile farklı bir para birimine dönüştürüldüğünde, tüm ülkelerde aynı sepetteki mal ve hizmetler satın alınabilir.paraparitepara birimineparaparitepara birimine Satın alma gücü paritesi (SAGP), ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşmasını ortadan kaldıran para birimi dönüştürme oranıdır.Satın alma gücü paritesi (SAGP), ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşmasını ortadan kaldıran para birimi dönüştürme oranıdır.ülkeler Eldeki toplu bir para parite oranı ile farklı bir para birimine dönüştürüldüğünde, tüm ülkelerde aynı sepetteki mal ve hizmetler satın alınabilir.Eldeki toplu bir para parite oranı ile farklı bir para birimine dönüştürüldüğünde, tüm ülkelerde aynı sepetteki mal ve hizmetler satın alınabilir.paraparitepara birimineparaparitepara birimine

39 BÜYÜME HIZI Ülke nüfusu dikkate alınmadan MG'deki yıllık artış hesaplandığında elde edilen artış, brüt büyüme hızını verir. Örneğin MG bir yıl içinde % 5 artmışsa, yıllık brüt büyüme hızı % 5'dir. Net büyüme hızı = brüt büyüme hızı - yıllık nüfus artışı Milli gelirin % 5 arttığı yılda, nüfus % 1.5 artmışsa Net büyüme hızı = %5- %1 = % 3.5 Ancak bir ülkede yıllık büyüme hızı, fert başına milli gelirdeki yüzde artış göz önüne alınarak hesaplanırsa doğrudan doğruya net büyüme hızı elde edilir. Ülke nüfusu dikkate alınmadan MG'deki yıllık artış hesaplandığında elde edilen artış, brüt büyüme hızını verir. Örneğin MG bir yıl içinde % 5 artmışsa, yıllık brüt büyüme hızı % 5'dir. Net büyüme hızı = brüt büyüme hızı - yıllık nüfus artışı Milli gelirin % 5 arttığı yılda, nüfus % 1.5 artmışsa Net büyüme hızı = %5- %1 = % 3.5 Ancak bir ülkede yıllık büyüme hızı, fert başına milli gelirdeki yüzde artış göz önüne alınarak hesaplanırsa doğrudan doğruya net büyüme hızı elde edilir.

40 Ekonomik Büyüme Bir ülke ekonomisinin temel verilerinde bir yıldan diğer yıla ortaya çıkan değişmelerdir.Bir ülke ekonomisinin temel verilerinde bir yıldan diğer yıla ortaya çıkan değişmelerdir. –GSYİH’da bir yılda ortaya çıkan değişmelerdir. Bir ülke ekonomisinin temel verilerinde bir yıldan diğer yıla ortaya çıkan değişmelerdir.Bir ülke ekonomisinin temel verilerinde bir yıldan diğer yıla ortaya çıkan değişmelerdir. –GSYİH’da bir yılda ortaya çıkan değişmelerdir.

41 EKONOMİK GELİŞME ve KALKINMA Bir ülkenin gelişmesi hem milli gelirdeki reel artışı, hem ekonomideki yapısal değişmeyi hem de toplumdaki sosyal, kültürel ve politik değişimleri içerir.Bir ülkenin gelişmesi hem milli gelirdeki reel artışı, hem ekonomideki yapısal değişmeyi hem de toplumdaki sosyal, kültürel ve politik değişimleri içerir.

42 Ekonomik Gelişme Ekonomik büyümenin devamı olarak o ekonomideki sektörler arası bütünleşmenin, ekonomide yapısal değişimin olduğu, elde edilen gelirin veya yaratılan refahın dengeli dağıldığını ortaya koyan süreçtir.Ekonomik büyümenin devamı olarak o ekonomideki sektörler arası bütünleşmenin, ekonomide yapısal değişimin olduğu, elde edilen gelirin veya yaratılan refahın dengeli dağıldığını ortaya koyan süreçtir.

43 Gelir Dağılımı Lorenz Eğrisi, gelir dağılımını açıklamakta kullanılan, her iki ekseninde de yüzde değer bulunan bir eğridir.Lorenz Eğrisi, gelir dağılımını açıklamakta kullanılan, her iki ekseninde de yüzde değer bulunan bir eğridir.gelir dağılımınıgelir dağılımını 1905 yılında Max Otto Lorenz tarafından gelir dağılımının ifade edilmesi amacıyla geliştirilmiştir.1905 yılında Max Otto Lorenz tarafından gelir dağılımının ifade edilmesi amacıyla geliştirilmiştir.1905Max Otto Lorenz1905Max Otto Lorenz Gelir dağılımı söz konusu olduğunda grafiği çaprazlamasına ikiye bölen doğru "tam eşitlik" durumunu ifade eder. Bu durumda ülkedeki hane halklarının %50'si gelirin %50'sine, %80'i %80'ine vb. sahiptir.Gelir dağılımı söz konusu olduğunda grafiği çaprazlamasına ikiye bölen doğru "tam eşitlik" durumunu ifade eder. Bu durumda ülkedeki hane halklarının %50'si gelirin %50'sine, %80'i %80'ine vb. sahiptir.hane halklarınınhane halklarının Zaman içinde eğrinin tam eşitlik doğrusundan uzaklaşması, o ülke de gelir dağılımının bozulduğunu gösterir. Zaman içinde eğrinin tam eşitlik doğrusundan uzaklaşması, o ülke de gelir dağılımının bozulduğunu gösterir.ülke Lorenz Eğrisi, gelir dağılımını açıklamakta kullanılan, her iki ekseninde de yüzde değer bulunan bir eğridir.Lorenz Eğrisi, gelir dağılımını açıklamakta kullanılan, her iki ekseninde de yüzde değer bulunan bir eğridir.gelir dağılımınıgelir dağılımını 1905 yılında Max Otto Lorenz tarafından gelir dağılımının ifade edilmesi amacıyla geliştirilmiştir.1905 yılında Max Otto Lorenz tarafından gelir dağılımının ifade edilmesi amacıyla geliştirilmiştir.1905Max Otto Lorenz1905Max Otto Lorenz Gelir dağılımı söz konusu olduğunda grafiği çaprazlamasına ikiye bölen doğru "tam eşitlik" durumunu ifade eder. Bu durumda ülkedeki hane halklarının %50'si gelirin %50'sine, %80'i %80'ine vb. sahiptir.Gelir dağılımı söz konusu olduğunda grafiği çaprazlamasına ikiye bölen doğru "tam eşitlik" durumunu ifade eder. Bu durumda ülkedeki hane halklarının %50'si gelirin %50'sine, %80'i %80'ine vb. sahiptir.hane halklarınınhane halklarının Zaman içinde eğrinin tam eşitlik doğrusundan uzaklaşması, o ülke de gelir dağılımının bozulduğunu gösterir. Zaman içinde eğrinin tam eşitlik doğrusundan uzaklaşması, o ülke de gelir dağılımının bozulduğunu gösterir.ülke

44 LORENZ EĞRİSİ

45

46 Gini KATSAYISI Gelir dağılımındaki eşitsizliği ölçmeye yarayan bir katsayıdır.Gelir dağılımındaki eşitsizliği ölçmeye yarayan bir katsayıdır. İtalyan istatistikçi Corrado Gini tarafından geliştirilen Gini katsayısı 1912 tarihli bir makaleye dayanır. Katsayı 0 ile 1 arasında değerler alır ve 1’e yakın değerler daha büyük eşitsizliği ifade eder.İtalyan istatistikçi Corrado Gini tarafından geliştirilen Gini katsayısı 1912 tarihli bir makaleye dayanır. Katsayı 0 ile 1 arasında değerler alır ve 1’e yakın değerler daha büyük eşitsizliği ifade eder.İtalyanCorrado Gini1912İtalyanCorrado Gini1912 Gelir dağılımındaki eşitsizliği ölçmeye yarayan bir katsayıdır.Gelir dağılımındaki eşitsizliği ölçmeye yarayan bir katsayıdır. İtalyan istatistikçi Corrado Gini tarafından geliştirilen Gini katsayısı 1912 tarihli bir makaleye dayanır. Katsayı 0 ile 1 arasında değerler alır ve 1’e yakın değerler daha büyük eşitsizliği ifade eder.İtalyan istatistikçi Corrado Gini tarafından geliştirilen Gini katsayısı 1912 tarihli bir makaleye dayanır. Katsayı 0 ile 1 arasında değerler alır ve 1’e yakın değerler daha büyük eşitsizliği ifade eder.İtalyanCorrado Gini1912İtalyanCorrado Gini1912

47 Gini KATSAYISI Örneğin herkesin aynı gelire sahip olduğu bir toplumun Gini katsayısı 0 iken tüm gelirin bir kişide toplandığı (birden çok kişinin var olduğu) toplumun Gini katsayısı 1'dir.Örneğin herkesin aynı gelire sahip olduğu bir toplumun Gini katsayısı 0 iken tüm gelirin bir kişide toplandığı (birden çok kişinin var olduğu) toplumun Gini katsayısı 1'dir. Türkiye'de Gini katsayısı en son ölçümlere göre % 0.49 dolayında olup dünyanın en adil olmayan gelir dağılımlarından birisine işaret etmektedir.Türkiye'de Gini katsayısı en son ölçümlere göre % 0.49 dolayında olup dünyanın en adil olmayan gelir dağılımlarından birisine işaret etmektedir. Örneğin herkesin aynı gelire sahip olduğu bir toplumun Gini katsayısı 0 iken tüm gelirin bir kişide toplandığı (birden çok kişinin var olduğu) toplumun Gini katsayısı 1'dir.Örneğin herkesin aynı gelire sahip olduğu bir toplumun Gini katsayısı 0 iken tüm gelirin bir kişide toplandığı (birden çok kişinin var olduğu) toplumun Gini katsayısı 1'dir. Türkiye'de Gini katsayısı en son ölçümlere göre % 0.49 dolayında olup dünyanın en adil olmayan gelir dağılımlarından birisine işaret etmektedir.Türkiye'de Gini katsayısı en son ölçümlere göre % 0.49 dolayında olup dünyanın en adil olmayan gelir dağılımlarından birisine işaret etmektedir.

48 Gini KATSAYISI Macaristan 0.24 Gini katsayısıyla gelirin en fazla adil dağıldığı ülke konumundadır.Macaristan 0.24 Gini katsayısıyla gelirin en fazla adil dağıldığı ülke konumundadır. Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka ve İsveç 0.25Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka ve İsveç 0.25 Slovakya 0.26, Finlandiya 0.27, Almanya ve Slovenya 0.28, Türkiye'den sonra gelir dağılımı en bozuk ülke konumunda ise 0.35'le Yunanistan, 0.36'yla İngiltere, İrlanda ve İtalya,Slovakya 0.26, Finlandiya 0.27, Almanya ve Slovenya 0.28, Türkiye'den sonra gelir dağılımı en bozuk ülke konumunda ise 0.35'le Yunanistan, 0.36'yla İngiltere, İrlanda ve İtalya, 0.37'yle de Estonya gelmektedir. 0.37'yle de Estonya gelmektedir. Macaristan 0.24 Gini katsayısıyla gelirin en fazla adil dağıldığı ülke konumundadır.Macaristan 0.24 Gini katsayısıyla gelirin en fazla adil dağıldığı ülke konumundadır. Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka ve İsveç 0.25Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka ve İsveç 0.25 Slovakya 0.26, Finlandiya 0.27, Almanya ve Slovenya 0.28, Türkiye'den sonra gelir dağılımı en bozuk ülke konumunda ise 0.35'le Yunanistan, 0.36'yla İngiltere, İrlanda ve İtalya,Slovakya 0.26, Finlandiya 0.27, Almanya ve Slovenya 0.28, Türkiye'den sonra gelir dağılımı en bozuk ülke konumunda ise 0.35'le Yunanistan, 0.36'yla İngiltere, İrlanda ve İtalya, 0.37'yle de Estonya gelmektedir. 0.37'yle de Estonya gelmektedir.

49 GSMH-GSYİH'NIN KULLANIMINDAKİ YETERSİZLİKLER Piyasa dışı faaliyetlerPiyasa dışı faaliyetler Kayıt dışı işlemlerKayıt dışı işlemler Yeni ürünlerin ve kalite değişikliklerinin değerlendirilmesindeki güçlüklerYeni ürünlerin ve kalite değişikliklerinin değerlendirilmesindeki güçlükler Tüm nihai mal ve hizmetlerin kapsanmasıTüm nihai mal ve hizmetlerin kapsanması Üretimin yol açtığı olumsuz etkilerin dikkate alınmamasıÜretimin yol açtığı olumsuz etkilerin dikkate alınmaması Boş zamanın dikkate alınmamasıBoş zamanın dikkate alınmaması Piyasa dışı faaliyetlerPiyasa dışı faaliyetler Kayıt dışı işlemlerKayıt dışı işlemler Yeni ürünlerin ve kalite değişikliklerinin değerlendirilmesindeki güçlüklerYeni ürünlerin ve kalite değişikliklerinin değerlendirilmesindeki güçlükler Tüm nihai mal ve hizmetlerin kapsanmasıTüm nihai mal ve hizmetlerin kapsanması Üretimin yol açtığı olumsuz etkilerin dikkate alınmamasıÜretimin yol açtığı olumsuz etkilerin dikkate alınmaması Boş zamanın dikkate alınmamasıBoş zamanın dikkate alınmaması

50 Greece Italy Spain Portugal Belgium Sweden Germany France Holland United Kingdom Japan United States Switzerland GLOBAL PERSPECTIVE GSYİH’da Yeraltı ekonomisinin Payı Source: The Journal of Economic Literature, 2000

51 İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ (İGE) İGE hesaplama yönteminde refah standardı, eğitim standardı ve sağlık standardı olmak üzere üç kriter kullanılmaktadır.İGE hesaplama yönteminde refah standardı, eğitim standardı ve sağlık standardı olmak üzere üç kriter kullanılmaktadır. Refah standardı tatminkar bir yaşam sürmeyi sağlayacak kaynaklara ulaşma, Refah standardı tatminkar bir yaşam sürmeyi sağlayacak kaynaklara ulaşma, Refah Standardı, Kişi başına düşen milli gelirin Satınalma Gücü Paritesi (SGP) ile hesaplanması ile elde edilmektedir.Refah Standardı, Kişi başına düşen milli gelirin Satınalma Gücü Paritesi (SGP) ile hesaplanması ile elde edilmektedir. İGE hesaplama yönteminde refah standardı, eğitim standardı ve sağlık standardı olmak üzere üç kriter kullanılmaktadır.İGE hesaplama yönteminde refah standardı, eğitim standardı ve sağlık standardı olmak üzere üç kriter kullanılmaktadır. Refah standardı tatminkar bir yaşam sürmeyi sağlayacak kaynaklara ulaşma, Refah standardı tatminkar bir yaşam sürmeyi sağlayacak kaynaklara ulaşma, Refah Standardı, Kişi başına düşen milli gelirin Satınalma Gücü Paritesi (SGP) ile hesaplanması ile elde edilmektedir.Refah Standardı, Kişi başına düşen milli gelirin Satınalma Gücü Paritesi (SGP) ile hesaplanması ile elde edilmektedir.

52 İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ (İGE) Sağlık standardı uzun ve sağlıklı bir yaşama karşılık gelmektedir. Sağlık standardı endekste uzun ömür, olarak nitelendirilmekte ve yaşam beklentisi ile ölçülmektedir.Sağlık standardı uzun ve sağlıklı bir yaşama karşılık gelmektedir. Sağlık standardı endekste uzun ömür, olarak nitelendirilmekte ve yaşam beklentisi ile ölçülmektedir. Eğitim standardı ise bilgi edinmeye karşılık gelmektedir. iki değişkenle ölçülmektedir;Eğitim standardı ise bilgi edinmeye karşılık gelmektedir. iki değişkenle ölçülmektedir; –yetişkinler arasındaki okuma-yazma oranı –ortalama eğitim süresi Sağlık standardı uzun ve sağlıklı bir yaşama karşılık gelmektedir. Sağlık standardı endekste uzun ömür, olarak nitelendirilmekte ve yaşam beklentisi ile ölçülmektedir.Sağlık standardı uzun ve sağlıklı bir yaşama karşılık gelmektedir. Sağlık standardı endekste uzun ömür, olarak nitelendirilmekte ve yaşam beklentisi ile ölçülmektedir. Eğitim standardı ise bilgi edinmeye karşılık gelmektedir. iki değişkenle ölçülmektedir;Eğitim standardı ise bilgi edinmeye karşılık gelmektedir. iki değişkenle ölçülmektedir; –yetişkinler arasındaki okuma-yazma oranı –ortalama eğitim süresi

53 SıraÜlke İnsani Gelişme Endeksi Değeri Ortalama Yaşam Süresi (yıl) Yetişkin Okuryazarl ık oranı (% 15 yaş ve üstü) Birleşik ilk- orta öğretim brut okullaşma oranı (%) Kişi başına GSYİH (satın alma paritesi dolar) 1Norveç ,454 2Izlanda ,051 3Avusturalya , Çek Cum ,408 35Macaristan ,814 54Bulgaristan ,078 60Romanya , Suudi Arab ,825 91Paraguay ,813 92Türkiye , Sri Lanka ,390 96İran , Nijerya


"MİLLİ GELİR Ekonomik Refah Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden elde edilen haz ve tatmin duygularının toplamıdır.Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları