Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Bu bölümde öğretmenlerin, öğrencilerin başarılarını değerlendirmede kullandıkları sınav türlerinden biri olan sözlü sınavları ele alacağız. Uygulanan.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Bu bölümde öğretmenlerin, öğrencilerin başarılarını değerlendirmede kullandıkları sınav türlerinden biri olan sözlü sınavları ele alacağız. Uygulanan."— Sunum transkripti:

1

2

3

4 Bu bölümde öğretmenlerin, öğrencilerin başarılarını değerlendirmede kullandıkları sınav türlerinden biri olan sözlü sınavları ele alacağız. Uygulanan en yaygın şekli, öğretmenin öğrenciyi yazı tahtası önüne çağırıp birkaç soru sorması ve sözlü olarak verilen cevaplara not takdir etmesidir..

5 Sözlü sınavlar, değişik biçimlerde yapılabilir. Örneğin; öğretmen belli bir dersi anlatmaya başlamadan önce, öğrencilerin bir önceki derste ya da derslerde anlatılanları ne derece öğrendiklerini anlamak için, öğrencilerden bazılarına önceki ders konularına ilişkin sorular sorabilir. Bu biçimde yapılan sınavlardan elde edilen puanlar, öğrencilere verilecek notu belirlemede, kendilerine göreceli küçük ağırlıklar verilerek kullanılabilir.

6 Sözlü sınavların yapısından ve uygulanmasından kaynaklanan birçok özelliği vardır. Öğrencilerin değerlendirilmesini olumlu ya da olumsuz olarak etkileyebilen bu özellikler aşağıdaki şekilde sıralanabilir (Tekin, 1984, Yılmaz, 2007, Tan, 2008).

7 1. Sözlü sınavların diğer sınav türlerinden üstün olduğu en önemli özelliği sözlü performansın ölçülmesi gerektiği davranışların başka bir teknikle ölçülememesidir. İletişim becerisi, ana dilini veya yabancı bir dili etkili olarak kullanma yeteneği, ikna edicilik yeteneği ve etkili konuşma gibi beceriler ölçüleceği zaman, en geçerli ve güvenilir ölçme işlemini sözlü sınavlarla yapabiliriz.

8 2. Sözlü sınavlarda sorular, yazılı olarak verilebileceği hâlde genellikle sözlü olarak sorulur. Soruların sözlü sorulmasının en önemli sakıncası, yanıtlayıcıların, soruları yeniden gözden geçirme, sözcük üzerinde düşünme, doğru anlayıp anlamadığını kontrol etme vb. için olanaklarının olmamasıdır.

9 4. Sözlü sınavlarda soruların hazırlanması diğer sınavlara göre daha kolaydır ve daha az zaman alır.

10 5.Sözlü sınavlarda, sınav yapanla yanıtlayıcı arasında diğer sınavlara göre daha fazla etkileşim vardır. Diğer sınav türlerinde sorular sorulduktan sonra yanıtlayıcı soruyu düşünürken ve yanıt verirken yalnızdır. Oysa sözlü sınavlarda sınavın başlamasından bitişine kadar yanıtlayıcı ve sınav yapan kişi yüz yüze bir etkileşim içindedir. Bu nedenle sınav yapanın sınav anındaki durumu (jestleri, mimikleri, hareketleri, sözleri vb.) öğrenciyi etkilediği gibi, öğrencinin sınav anındaki durumu da (ses tonu, yanıtlama tarzı, duruşu vb.) sınav yapan kişiyi etkiler.

11 6. Sözlü sınavlar bireysel olduğunda uygulaması çok zaman alır. Her öğrenciye farklı soru sorma zorunluluğu vardır. Her öğrencinin sınav olmak için yerinden kalkması, öğretmenin soruyu sorması, öğrencinin soru üzerinde düşünerek yanıt vermesi ve yanıtın puanlanması gibi durumlar çok fazla zaman almaktadır.

12 7. Bir öğrencinin sorulan soruyu yanlış, kısmen doğru veya tamamen doğru yanıtlamış olması, aynı sorunun bir başka öğrenciye sorulduğunda geçerliğinin düşmesine neden olur. Bu nedenle, aynı soru geçerlik ve güvenirlikle ilgili belirli önlemler alınmadığı sürece başka öğrencilere yeniden sorulmamalıdır.

13 8. Yanıtlama davranışı, sorudan hemen sonra gerçekleştiğinden, öğrencinin düşünme ve yanıtını gözden geçirme şansı genellikle yoktur. Öğrencinin yanıtını düşünme ve organize etme özelliği olan sözlü sınavlarda, söz konusu süreçlerin gerçekleştirilmesi için yeterli zamanın verilmemesi geçerliği ve güvenirliği düşürmektedir.

14 9. Soruların sorulması, yanıtlanması ve puanlanması fazla zaman aldığından sözlü sınavlarda her bireye az sayıda soru sorulabilir. Bu nedenle sınavı yapan kişiler öğrencileri az sayıda soruyla değerlendirmek zorunda kalırlar. Bu durum sınavın kapsam geçerliğini düşürür.

15 10. Sözlü sınavlarda yanıtların doğruluk derecesini puanlayıcı belirler. Bu durum, puanlama güçlüğü ve yanlılığını da beraberinde getirir. Puanlama yanlılıkları veya hataları ise güvenirliği düşürür.

16 11. Sözlü sınavlarda, yazılı ve diğer sınav türlerinde görülen bazı olumsuz özelliklerin önüne geçilebilir. Örneğin, öğrencilerin şişirme yanıt vermeleri, soruyu başka yana çekmeleri gibi davranışların engellenebilir. Bunlara ek olarak kopya çekme davranışlarının ortaya çıkması da birçok sınav türünden daha kolay kontrol altına alınabilir

17 12. Şans başarısının olmaması güvenirliği artırır. Sözlü sınavlarda yanıtlayıcılar yanıtlarını düşünüp, organize ederek sunmak zorunda olduklarından şansla doğru yanıt verme ve puan alma olasılığı yoktur. Bu nedenle elde edilen puanlarda şansla doğru yanıt vermeden kaynaklanabilecek hata (şans) puanı bulunmamaktadır.

18 13. Puanlayıcı ya da öğretmen yanıtları kaydetmeden, yanıtlama anında veya yanıtlama bittikten sonra puan vermektedir. Puanlamada kullanılan bu tekniğe yazılı sınavların puanlamasında da çok sık kullanılan genel izlenimle puanlama adı verilmektedir.

19 Sözlü sınavların üstün yanları aşağıdaki gibi özetlenebilir (Odafe, 2007, s. 244): 1- Öğrencilerin kısa sürede cevap vermesi gerektiğinden hazırcevaplığı ve yaratıcılığı geliştirir. 2- Öğretmen deneyimli ise soru hazırlamada ve puanlamada fazla zaman harcamaz. 3- Küçük yaştaki öğrencilerin yazı yazma becerileri tam olarak gelişmediğinden performanslarını ölçmek için sözlü sınav yapmak daha uygundur. 4- Öğrencilerin bilgi ve kavram yanlışlığını anında belirleme ve düzeltme imkanı sağlayan bir sınavdır.

20 1- Bu sınavlarda, normal olarak bir defada sadece bir kişiye soru sorulabilir. Öğrencinin cevabı düşünüp bulması zaman almaktadır. Bu nedenle sözlü sınavlar zaman açısından ekonomik değildir. Uygulaması çok zaman alır.

21 2- Sözlü sınavlar genellikle sınıfın huzurunda yapıldığı için her öğrenciye farklı soru sorulması gerekir. Farklı sorulara cevap veren öğrencilerin cevaplarına bakılarak onların öğrenme düzeyleri birbiriyle karşılaştırılamaz. Böyle iki sorudan zor olanı cevaplamış olan öğrenci, kolay olanı cevaplamış olan öğrenci, kolay olanı cevaplamış olandan daha fazla öğrenmiş bulunduğu hâlde bu dikkate alınmamış olabilir.

22 3- Sözlü sınavlarda soru ve cevabın sözlü yani konuşma dilinde olması sorulan soru sayısını azaltması ve değişik öğrencilere farklı sorular sorma zorunluluğunu getirmesi yanında başka güçlüklere yol açar. Bu sınavlarda sorulan soruların cevapları genellikle bir kelime, bir sayı veya bir cümleden daha uzundur. Bu nedenle öğrencilerden çoğunun cevabı ne tümüyle doğru, ne de tümüyle yanlış olur.

23 4- Sözlü anlatım becerisi yüksek olanlar daha yüksek puan alabilirler. Sözlü sınavlarda, soru ve cevap konuşma dilinde olduğu için, cevaplayıcının konuşma diline hâkimiyeti, onun sözlü anlatım becerisi, verdiği cevapların doğruluğunu etkiler. Ancak sözlü anlatım becerisi az gelişmiş olan, bulduğu cevabı iyi ifade edemediği için yanlış cevap vermiş gözükebilir; daha doğrusu onun doğru cevabı bulmuş olduğu anlaşılmayabilir ve bu öğrenci düşük puan alabilir (Özçelik,1992, s. 125).

24 Sözlü sınavlarda öğrencilerin kişilik özellikleri puanlamayı etkiler. Özellikle ilköğretim düzeyinde, bazı içine kapanık öğrenciler, soruları soruların cevaplarını bilseler bile cevap vermeyebilirler. Sınıf huzurunda olduğu, diğer arkadaşları tarafından izlendiği için aşırı telaş ve panik içinde olan öğrenciler normalde çok kolay anlayabilecekleri soruları sırf sınav ortamından dolayı anlamakta bile güçlük çekebilirler Öğrencilerin kişilik özellikleri puanlamayı etkiler. Bu durumda puanlama objektifliği düşer. (Tan, 2008, s. 255).

25 Sınavların yapılacağı ortamın, öğrenci açısından rahat davranabileceği ortamlar olmasına özen gösterilmeli; öğretmen sıcaklık, ışık gibi fiziksel özelliklere dikkat etmelidir. Her öğrenci için daha fazla zaman ayırmalıdır. Günümüzde gelişen teknolojiden yararlanarak sözlü sınavlar önce kayıt altına alınıp daha sonra değerlendirme yapılabilir. Sorulan soruyu cevaplamaları için öğrencilerin düşünmelerine fırsat verilmelidir. Öğrencilere kitaptaki ifadeleri ezbere söyleyeceği türden sorular sorulmamalıdır. Daha çok analiz-sentez-değerlendirme basamağında sorular sorulmalıdır. Öğrencilerin dünya görüşünü, özel yaşamını ön plana çıkaracak sorulardan kaçınılmalıdır.

26 Birçok olumsuz özelliklerine rağmen, bazı durumlarda sözlü sınavların uygulanması zorunlu olabilir. Hatta diğer tür testlerle güvenilir ve geçerli bir ölçme yapamayacağımız durumlarda sözlü sınavlar en güvenilir ve geçerli sınavlar olarak karşımıza çıkar. Bunlardan bazıları şunlardır (Yılmaz, 2007). 1- Okul öncesi ve ilköğretimin ilk yıllarında 2- Ana dili doğru kullanma, konuşma becerileri ve sözlü anlatım gücü gibi becerilerin ölçülmesi 3- İletişim becerilerinin ölçülmesi ve geliştirilmesi 4- Yabancı dil konuşma becerisini belirleme

27 Sözlü sınavlar geçerlik ve güvenirlikleri düşük araçlardan birisidir. Sınav yapan ile sınav olan arasındaki etkileşimin fazla olması, puanların öğretmenlerin kanılarından çok etkilenmesi, yanıtlayıcının düşünmek için yeterli zamanının olmaması, öğrencilerin dar bir kapsamdan sınav olması, yanıtların kaydedilmemesi vb. etkenler verilen puanların geçerlik ve güvenirliğini düşürmektedir (Glenn ve Geoffrey, 2009).

28

29 Sözlü sınavların puanlanmasında, öğrencinin performansını belirlemek amacıyla, standart ya da öğretmen yapımı derecelendirme ölçekleri kullanılabilir. Aşağıdaki tablolarda bu ölçekler ve çizelgelere ilişkin örnekler verilmiştir.

30

31

32 Öğretmen ile öğrenci arasında yüz yüze diyalog yoluyla ve öğrencilerin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan sınavlara sözlü sınav denilmektedir. Sözlü sınavlar, uygulamasında fazlaca çeşitlilik olan, belirli standartlardan uzak sınavlardır. Bu nedenle sözlü sınav türleri ve yapılış biçimleri konusunda bir sınıflama yapmak zordur.

33 Uygulanan en yaygın şekli, öğretmenin öğrenciyi yazı tahtası önüne çağırıp birkaç soru sorması ve sözlü olarak verilen cevaplara not takdir etmesidir. Bunun yanında bir komisyon tarafından aynı işlemn yapıldığı uygulamalar da bulunmaktadır. Öğrencilerin hazırcevaplığı ve yaratıcılığını geliştirmesi, öğretmenin deneyimli olması durumunda soru hazırlamada ve puanlamada fazla zaman harcamaması, küçük yaştaki öğrencilerin yazı yazma becerileri gelişmediğinden performanslarının sözlü sınavlar yoluyla ölçülebilmesi ve öğrencilerin bilgi ve kavram yanlışlarını anında belirleme ve düzeltme imkânı sağlaması sözlü sınavların en önemli avantajlarını oluşturur.

34 Bütün avantaj veya dezavantajlarına rağmen, sözlü sınavların okul öncesi ve ilköğretimin ilk yıllarında, ana dili doğru kullanma, konuşma becerileri ve sözlü anlatım gücü gibi becerilerin ölçülmesinde, iletişim becerilerinin ölçülmesi ve geliştirilmesinde, yabancı dil konuşma becerisini belirlemede kullanılması zorunludur.

35 Sözlü sınavların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi için, öncelikle sınavın amacının daha sonra da sınavın nasıl yapılacağına ilişkin değerlendirme çizelgelerinin belirlenmesi gerekir.


"Bu bölümde öğretmenlerin, öğrencilerin başarılarını değerlendirmede kullandıkları sınav türlerinden biri olan sözlü sınavları ele alacağız. Uygulanan." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları