Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1. TÜRK DİL KURUMU 1934'te yapılan kurultayda Cemiyetin adı, Türk Dil Kurumu, Türk Dili Tetkik Cemiyeti adıyla 12 Temmuz 1932'de Atatürk'ün talimatıyla.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1. TÜRK DİL KURUMU 1934'te yapılan kurultayda Cemiyetin adı, Türk Dil Kurumu, Türk Dili Tetkik Cemiyeti adıyla 12 Temmuz 1932'de Atatürk'ün talimatıyla."— Sunum transkripti:

1 1

2 TÜRK DİL KURUMU 1934'te yapılan kurultayda Cemiyetin adı, Türk Dil Kurumu, Türk Dili Tetkik Cemiyeti adıyla 12 Temmuz 1932'de Atatürk'ün talimatıyla kurulmuştur. Cemiyetin kurucuları, hepsi de milletvekili ve dönemin tanınmış edebiyatçıları olan Sâmih Rif'at, Ruşen Eşref, Celâl Sahir ve Yakup Kadri'dir. Kurumun ilk başkanı Sâmih Rif'at'tır. 2

3 Türk Dili Tetkik Cemiyetinin amacı, "Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini meydana çıkarmak, onu yeryüzü dilleri arasında değerine yaraşır yüksekliğe eriştirmek" olarak tespit edilmiştir. 936 yıllarında yapılan üç kurultayda Atatürk'ün sağlığında, 1932, 1934 ve 1hem Kurumun yönetim organları seçilmiş, hem dil politikası belirlenmiş, hem de bilimsel bildiriler sunulup tartışılmıştır 3

4 26 Eylül-5 Ekim 1932 tarihleri arasında Dolmabahçe Sarayı'nda yapılan Birinci Türk Dili Kurultayı sonunda Kurumun "Lügat-Istılah, Gramer-Sentaks, Derleme, Lenguistik-Filoloji, Etimoloji, Yayın" adları ile altı kol hâlinde çalışmalarını sürdürmesi kabul edilmiştir. 4

5 Sonraki kurultaylarda bu kollardan bazıları ayrılmış, bazıları tekrar birleştirilmiş; fakat ana çatı değiştirilmemiştir. 1934'te yapılan kurultayda Cemiyetin adı, Türk Dili Araştırma Kurumu; 1936'daki kurultayda ise Türk Dil Kurumu olmuştur 5

6 Türk Dil Kurumu başlangıçtan beri çalışmalarını iki ana eksen üzerinde yürütmüştür 1. Türk dili üzerinde araştırmalar yapmak, yaptırmak; 2. Türk dilinin güncel sorunlarıyla ilgilenerek çözüm yolları bulmak 6

7 Atatürk'ün kendisi de Türk dili üzerindeki yerli ve yabancı araştırmaları bizzat inceleyerek, dönemindeki bilginleri Türk dili üzerinde araştırmalar yapmaya yönlendirmiştir 7

8 Nitekim Türk dilinin en eski anıtları olan Göktürk (Runik) yazılı metinlerin ilk iki cildi onun sağlığında yayımlanmış; 1940'larda yayın hayatına çıkabilen Divanü Lügati't-Türk, Kutadgu Bilig gibi eserler üzerinde de yine onun sağlığında çalışılmaya başlanmıştır. 8

9 Daha sonra birçok cilt hâlinde ortaya çıkacak olan Tarama ve Derleme Sözlüğü'yle ilgili çalışmalar da Atatürk'ün sağlığında başlamıştır. Tarama Sözlüğü, 13. yüzyılda başlayan Batı Türkçesinin eski eserlerinin taranmasıyla; Derleme Sözlüğü, Anadolu ağızlarında kullanılan kelimelerin derlenmesiyle oluşturulmuş büyük sözlüklerdir. 9

10 Çağdaş Türkçenin grameri, sözlüğü, imlâsı ve terimleriyle ilgili çalışmalar da Atatürk tarafından ilgiyle izlenmiştir. Türk Dil Kurumunun kuruluşuyla birlikte çağdaş Türkçede çok hızlı bir arılaştırma akımı da başlamıştır. 10

11 Bizzat Atatürk'ün öncülük ettiği, Türk dilinin yabancı kökenli sözlerden temizlenmesi akımı 1935 güzüne kadar sürmüş; halkın diline girip yerleşmiş kelimelerin dilden atılması işleminden bu tarihte vazgeçilmiştir. 11

12 Atatürk'ün ölümünden sonra öz Türkçe akımı Türk aydınları arasında sürekli tartı ş ılan bir konu olmu ş ve özellikle 1960'tan sonra Türk Dil Kurumu bu akımın öncülü ğ ünü yapmaya devam etmi ş tir. 1980'den sonra tartı ş malar durulmu ş, bilimsel çalı ş malar hız kazanmı ş tır. Atatürk, ölümünden kısa bir süre önce yazdı ğ ı vasiyetname ile mal varlı ğ ını Türk Dil Kurumu ile Türk Tarih Kurumuna bırakmı ş tır. 12

13 Bu iki kurumun bütçesi bugün de Atatürk'ün mirasından karşılanmaktadır. Bu miras bugün Türkiye'nin en büyük bankalarından biri olan Türkiye İş Bankası sermayesinin %28,9'unu oluşturmaktadır. 13

14 Türk Dil Kurumunun yapısıyla ilgili ilk önemli değişiklik 1951 yılındaki olağanüstü kurultayda yapılmıştır. Atatürk'ün sağlığında Millî Eğitim Bakanının Kurum başkanı olmasını sağlayan tüzük maddesi 1951'de değiştirilmiş; böylece Kurumun devletle bağlantısı koparılmıştır 14

15 İkinci önemli yapı değişikliği yıllarında gerçekleştirilmiştir. 1982'de kabul edilen ve şu anda da yürürlükte olan Anayasa ile Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu, bir Anayasa kuruluşu olan Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu çatısı altına alınmış; böylece devletle olan bağlar yeniden ve daha güçlü olarak kurulmuştur. 15

16 Atatürk, 1 Kasım 1936'da Türkiye Büyük Millet Meclisinin V. dönem 2. yasama yılını açış konuşmasında Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumunun geleceği ile ilgili dileklerini şu sözlerle dile getirmişti: 16

17 Başlarında değerli Eğitim Bakanımız bulunan, Türk Tarih Kurumu ile Türk Dil Kurumunun her gün yeni gerçek ufuklar açan, ciddî ve aralıksız çalışmalarını övgü ile anmak isterim 17

18 . Bu iki ulusal kurumun, tarihimizin ve dilimizin, karanlıklar içinde unutulmuş derinliklerini, dünya kültüründe başlangıcı temsil ettiklerini, kabul edilebilir bilimsel belgelerle ortaya koydukça, yalnız Türk ulusunun değil, bütün bilim dünyasının ilgisini ve uyanmasını sağlayan, kutsal bir görev yapmakta olduklarını güvenle söyleyebilirim. 18

19 19

20 Kurumunun Alacahöyük'te yaptığı kazılar sonucunda, ortaya çıkardığı beş bin beş yüz yıllık maddî Türk tarih belgeleri, dünya kültür tarihinin yeni baştan incelenmesini ve derinleştirilmesini gerektirecektir. 20

21 21. Birçok Avrupalı bilim adamının katılması ile toplanan son Dil Kurultayının aydınlık sonuçlarını görmekle çok mutluyum. Bu ulusal kurumların az zaman içinde ulusal akademilere dönüşmesini dilerim. Bunun için, çalışkan tarih, dil ve bilim adamlarımızın, bilim dünyasınca tanınacak orijinal eserlerini görmekle mutlu olmanızı dilerim.

22 Bu ulusal kurumların az zaman içinde ulusal akademilere dönüşmesini dilerim. Bunun için, çalışkan tarih, dil ve bilim adamlarımızın, bilim dünyasınca tanınacak orijinal eserlerini görmekle mutlu olmanızı dilerim. Atatürk'ün bu dileği dikkate alınarak her iki kurum da böylece akademik bir yapıya kavuşturulmuştur 22

23 Bugün Türk Dil Kurumu, 20'si Yüksek Öğretim Kurumu; 20'si Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yüksek Kurulu tarafından seçilen 40 asıl üyeye sahiptir. Üyelerin büyük çoğunluğu Türk üniversitelerinde çalışan Türkologlardır. 23

24 Başkanı ve 40 asıl üye Bilim Kurulunu oluşturur. Kurumun bilimsel çalışmaları bu kurul tarafından plânlandığı gibi yönetim işlerini üstlenen Yürütme Kurulu ile bilimsel çalışmaları yürüten Kol ve Komisyonların üyeleri de bu kurul tarafından seçilir. 24

25 Bilimsel çalışmaları yürüten kollar şunlardır: 1. Sözlük Bilim ve Uygulama Kolu, 2. Gramer Bilim ve Uygulama Kolu, 3. Dil Bilimi Bilim ve Uygulama Kolu, 4. Terim Bilim ve Uygulama Kolu, 5. Ağız Araştırmaları Bilim ve Uygulama Kolu, 6. Kaynak Eserler Bilim ve Uygulama Kolu 25

26 Türkiye Türkçesinin çağdaş sözlüğünü sürekli geliştirerek yayımlayan ve Genel Ağ ortamında sürekli güncelleyen Türk Dil Kurumu, İmlâ Kılavuzu'nu 2000 yılında yayımlamış olup, 2004 yılında İlköğretim Okulları için İmlâ Kılavuzu' nu yayımlamıştır yılı içinde 9. baskısı çıkmış olan Türkçe Sözlük'te civarında kelime yer almıştır. 26

27 Son dönemde, yılda bilimsel eseri yayın dünyasına kazandıran Türk Dil Kurumunun üç süreli yayını da bulunmaktadır. Güncel dil konularını ve geniş kitlenin anlayacağı dilde yazılmış araştırmaları içine alan Türk Dili dergisi ayda bir yayımlanmaktadır 27

28 Altı ayda bir yayımlanan Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi; Kazak, Kırgız, Tatar vb. Türk topluluklarının dil ve edebiyatlarıyla ilgili araştırmalara yer verir. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı- Belleten ise tamamen bilimsel araştırmaları içine alır ve yılda bir sayı yayımlanır. 28

29 Türk Dil Kurumunda şu anda, üç proje yürütülmektedir: 1. Türklük Bilimi (Türkoloji) Alanında Yabancıların Eserlerinin Türkçeye Çevrilmesi Projesi, 2. Türk Dünyası Destanlarının Tespiti, Türkiye Türkçesine Aktarılması ve Yayımlanması Projesi, 3. Mühendislik Terimleri Sözlüğü Projesi. 29

30 Kurumumuzun biten projeleri ise şunlardır: 1. Türkiye Türkçesi Sözlükleri Projesi, 2. Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri ve Şiveleri Sözlüğü ve Grameri Saha Araştırması Projesi, 3. Türkiye Türkçesi ve Tarihî Devirler Yazı Dilleri Grameri Projesi, 4. Göktürk (Runik) Yazılı Belge, Yazıt ve Anıtların Albümü Projesi 30

31 Türk Dil Kurumu 800'e ulaşan yayını, 40 Bilim Kurulu üyesi, 17 uzmanı, 56 çalışanı ve zengin bir araştırma kütüphanesiyle Türkiye'nin saygın bilim kuruluşlarından biri olarak çalışmalarını sürdürmektedir. 31

32 32 Atatürk’ün Türk Dili Üzerine Sözleri Türk milletinin dili Türkçedir. Türk dili dünyada ki en zengin ve anlaşılması en kolay olan dildir.

33 “ Onun için her Türk dilini çok sevip onu yükseltmek için çalışır. Bir de Türk Dili Türk milleti için kutsal bir hazinedir. 33

34  Çünkü Türk milleti geçirdiği sonsuz felaketler içinde ahlakını göreneklerini anılarını çıkarlarını kısacası; bugün kendisini millet yapan her niteliğinin dili sayesinde korunduğunu görüyor. Türk Dili Türk ulusunun yüreğidir beynidir.” 34

35  “milli duygu ile dil arasındaki bağ çok güçlüdür. Dilin milli ve zengin olması milli duygunun gelişmesinde başlıca etkendir. Türk Dili dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil Milli bilinçle işlensin.” 35

36 TÜRK DEMEK TÜRKÇE DEMEKTİR LÜTFEN DİLİMİZE GEREKEN ÖZENİ GÖSTERELİM 36

37 “ Ülkesini ve yüksek bağımsızlığını korumasını bilen Türk milleti dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır.” 37

38 38 KURUMUN SÖZLÜK ÇALIŞMALARI BÜYÜK TÜRKÇE SÖZLÜK SESLİ TÜRKÇE SÖZLÜK KİŞİ ADLARI SÖZLÜĞÜ TERİM SÖZLÜKLERİ TÜRK LEHÇELERİ SÖZLÜĞÜ

39 39 TÜRKÇEDEKİ BATI KÖKENLİ KELİMELER SÖZLÜĞÜ TÜRKİYE TÜRKÇESİ AĞIZLARI SÖZLÜĞÜ EŞ VEYA YAKIN ANLAMLI KELİMELER SÖZLÜĞÜ EKONOMETRİ TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ ATASÖZLERİ VE DEYİMLER SÖZLÜĞÜ

40 40 Kurucu ve Koruyucu Genel Başkanımız Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk

41 41 Kurucularımız KURUCULARIMIZ VE BAŞKANLARIMIZ Başkanlarımız

42 42

43 43

44 44 HAZIRLAYANLAR ADI :ARİF SOYADI :KORKMAZ NO : ADRES :arifkorkmaz.wordpress.com ADI :HANDAN SOYADI :ÇİMEKER NO : ADRES : handançimeker.wordpress.com


"1. TÜRK DİL KURUMU 1934'te yapılan kurultayda Cemiyetin adı, Türk Dil Kurumu, Türk Dili Tetkik Cemiyeti adıyla 12 Temmuz 1932'de Atatürk'ün talimatıyla." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları