Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Arter Kan Gazı Analizi Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Arter Kan Gazı Analizi Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD."— Sunum transkripti:

1 Arter Kan Gazı Analizi Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD

2 Arter Kan Gazı (AKG) Analizi Klinik olarak;  Oksijenizasyon ve  Asit-baz bozukluğunun “Tanı ve Tedavisinde” temel bir inceleme yöntemidir

3

4 AKG analizi nasıl yapılır? İnvaziv yöntemler Non-invaziv yöntemler kullanılmaktadır. AKG örneği nasıl alınır? Heparinize 20 G’lık enjektör kullanılır

5 AKG örnekleri alınırken dikkat edilmesi gerekenler; Örnekleme oda havasında (Oksijensiz) İstirahat koşullarında yapılır Kan örneği tek seferde alınmaya çalışılmalıdır Ponksiyon bölgesinde yara ya da enfeksiyon olmamalı Enjektör içine hava girmemeli Kan örneği 5 dk içinde çalışılmalıdır 5 dk’dan fazla bekleyecekse buz içinde saklanmalıdır

6 AKG’da hangi parametreler vardır? pH = arter kanındaki pH P a C0 2 (PC0 2 )= arter kanındaki parsiyel C0 2 basıncını (mmHg) P a 0 2 (P0 2 )= arter kanındaki parsiyel 0 2 basıncını (mmHg) HC0 3 - = serum bikarbonat konsantrasyonunu (mEq/L) P(A-a) 0 2 = Alevoler-arteriel oksijen gradienti (mmHg)

7 Arter Kan örneğindeki Normal değerler: pH: P a 0 2 : mmHg P a C 0 2 : mmHg S a 0 2 : %97- %98 HC 0 3 : 24 ± 2 mEq/L BE: 0 ± 2 mEq/L P(A-a)0 2 : 5-15 mmHg

8 1)pH 2)P a C0 2 3)HC0 3 4)P a 0 2 AKG analizinde izlenmesi gereken sıra; 1) Asit-baz durumu (pH) 2) Basic problem ya da problemler (P a C0 2, HC0 3 ) 3) Compensation varlığı

9

10

11

12

13

14 Serbest [H + ] aralığı oldukça dar, normal hücresel fonksiyonlar için [H + ] regülasyonu çok önemli Vücuttaki [H + ] yüksek oranda [C02] ve [HC03] ile regüle edilir. Kandaki gerçek [H + ] oldukça düşük (40 neq/L) Bu nedenle serbest [H + ] negatif logaritması olan pH (= –log[H+]) kullanılıyor. Henderson-Hasselbalch denklemi: pH = pKa + [HCO−3] 0.03 PCO2 Asit-Baz Dengesi

15 [H + ] salan maddeler  ASİT [H + ] bağlayan maddeler  BAZ Kan pH’sı ASİDİK ve BAZİK maddeler arasındaki dengenin sonucudur.

16 Kan pH’sının dinamik regülasyonunda; Asit-Baz Dengesi Bikarbonat Non-bikarbonat (Hg, fosfat,prt …)

17

18 Asit Baz Bozuklukları

19 Solunum gazlarının akciğere giriş çıkış işlemidir. Ortalama dakika ventilasyonu 6lt/dk’dır. İki tip ventilasyon bulunmaktadır; Ölü boşluk ventilasyonu (; Ölü boşluk ventilasyonu (VD); gaz alışverişinde rol almayan bölümdür Alveoler ventilasyonu (; Alveoler ventilasyonu (VA); C0 2 atılımından sorumlu olan bölümdür VT= VA +VD Ventilasyon

20 Oksijenizasyon Bu amaçla;  P a 0 2  P a 0 2 ile F i 0 2 arasındaki ilişki  S a 0 2  C a 0 2 = (HbX1.34XS a 0 2 ) + (0.003XP a 0 2 ) Oda havasındakiF i 0 2  ~ %20 Normal koşullarda; P a 0 2  ~ 4-5 X F i 0 2 Oksijenizasyon oranı  P a 0 2 / %F i 0 2 = 5

21 Hipoksemi= Arter kanında P a 0 2 değerinin düşük olması (P a 0 2 < 80 mmHg). Oksijenizasyon Pulmoner statusP a 0 2 / F i 0 2 P a 0 2 / %F i 0 2 Normal Orta derecede pulmoner disfonksiyon Belirgin pulmoner disfonksiyon<200< 2.0

22 Hipoksemi Mekanizmaları Normal gaz alışverişi Fi02 azalmış Şant V/Q uyumuzluğu Alveoler hipoventilasyon Diffüzyon defekti

23 *Pratik hesaplama yöntemi* (oda havası + deniz seviyesinde) P (A-a) 02 P (A-a) 02 = 149 –(Pa02 + PaC02) Pulmoner Gaz Alışverişi Alveolaarteriyel oksijen gradienti [(A-a)D0 2 = P(A-a)0 2 ] P A 0 2 ve P a 0 2 farkıdır. Akciğerin gaz alışveriş fonksiyonu hakkında genel bilgi verir.

24 Hipoksemide Ayırıcı tanı

25 ≠ Hipoksemi ≠ Hipoksi

26

27 72 yaşında bayan hasta bacak kırığı nedeniyle ameliyat ediliyor. Postoperatif 3.günde ani başlangıçlı nefes darlığı, hemoptizi ve göğüs ağrısı gelişiyor. Vital bulgular Kan basıncı135/90 mmHg SS30/dk Nabız112/dk Ateş37 ˚C Dakika ventilasyon 18 L/dk AKG pH7.41 PaC0238 mmHg Pa0250 mmHg Sa02%88 HC0324 mEq/l Olgu 1

28 Normal asit-baz statusu (+) Orta derecede hipoksemi (+) Olgu 1 AKG pH7.41 PaC0238 mmHg Pa0250 mmHg Sa02%88 HC0324 mEq/l

29 Normal asit-baz statusu (+) Orta derecede hipoksemi (+) Artmış dakika ventilasyonu ile PaC02 arasındaki fark DEAD SPACE varlığını düşündürüyor Artmış dead space nedenleri AnatomikHızlı, yüzeyel solunum Alveoler GerçekPulmoner emboli Q RölatifKOAH PPV DEAD SPACE’de artma; solunum işinde artma ile sonuçlanır. Olgu 1

30 Olgu 2 47 yaşında erkek hasta abdominal cerrahiyi takiben 48 saat sonra odasına alınıyor. Fizik muayenesinde AC bazallerinde solunum sesleri hafiflemiş Vital bulgular Kan basıncı140/90 mmHg SS24/dk Nabız106/dk Ateş39 ˚C AKG pH7.51 PaC0229 mmHg Pa0252 mmHg Sa02%86 HC0322 mEq/l

31 Olgu 2 Dekompanse respiratuar alkaloz (+) Orta derecede hipoksemi (+) AKG pH7.51 PaC0229 mmHg Pa0252 mmHg Sa02%86 HC0322 mEq/l

32 Olgu 2 Dekompanse respiratuar alkaloz (+) Orta derecede hipoksemi (+) Postop ağrı + anestezi  atelektazi, pnömoni olasılığını (ŞANT; fonksiyonel alveol kaybına bağlı) varlığını düşündürüyor Artmış şant nedenleri AnatomikKonjenital kalp hastalıkları Kapiller GerçekKKY ARDS Pnömoni Atelektazi RölatifPulmoner sekresyonlar PPV

33 Olgu 3 55 yaşında bayan hasta kardiyak cerrahiyi takiben YBU’de izleniyor Hasta soluk ve son derece rahatsız görünümde Vital bulgular Kan basıncı130/85 mmHg SS25/dk Nabız90/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.30 PaC0237 mmHg Pa0294 mmHg Sa02%95 HC0320 mEq/l Tam kan sayımı Hb5gr/dl WBC8000/mm3

34 Olgu 3 Dekompanse metabolik asidoz (+) (laktik asidoz) Normoksemi (+)** AKG Fi pH7.30 PaC0237 mmHg Pa0294 mmHg Sa02%95 HC0320 mEq/l

35 Olgu 3 Dekompanse metabolik asidoz (+) (laktik asidoz) Normoksemi (+)** Ciddi anemi (+) (muhtemel kanama) P a 0 2 /%F i 0 2 = 1.56 (<2) C a 0 2 düşük (% 6.7) Normal C a 0 2 = (Hbx 1.34x S a 0 2 ) + (0. 3) ml/dl

36 Olgu 4 62 yaşında erkek hasta Akut solunum sıkıntısı ile acil servise geliyor Hasta soğuk ve terli görünümlü Vital bulgular Kan basıncı85/N mmHg SS22/dk Nabız132/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.32 PaC0231 mmHg Pa0274 mmHg Sa02%93 HC0318 mEq/l Tam kan sayımı Hb13gr/dl WBC9000/mm3

37 Olgu 4 Dekompanse metabolik asidoz (+) (laktik asidoz/ anerobik glikolizis ile LA oluşur) Hafif hipoksemi (+) AKG Fi pH7.32 PaC0231 mmHg Pa0274 mmHg Sa02%93 HC0318 mEq/l

38 Olgu 4 Dekompanse metabolik asidoz (+) (laktik asidoz/ anerobik glikolizis ile LA oluşur) Hafif hipoksemi (+) P a 0 2 /%F i 0 2 = 1.85 (<2) C a 0 2 düşük (% 16.5) Şok (dolaşımsal hipoksi)

39 Olgu 5 52 yaşında erkek hasta ARDS nedeniyle MV (1.saat) ABY (+) İlk AKG’da; pH; 7.12 normokapni (+), hafif hipoksemi (+), 2 amp HC03 iv veriliyor AKG Fi pH7.10 PaC0256 mmHg Pa0252 mmHg Sa02%70 HC0316 mEq/l

40 Olgu 5 Dekompanse mikst metabolik ve respiratuar asidoz (+) Orta hipoksemi (+) P a 0 2 /%F i 0 2 = 1.04 (<2) HC03 infüzyonu sonrası (VA arttırılamadığı için; HC03 C02’ye hidrolize olur) ARDS + akut hiperkapni hipoksemi kötüleşmiş

41 Olgu 6 68 yaşında KOAH’lı erkek Hasta ; Öksürük, Pürülan balgam, Nefes darlığı, Uykuya eğilim ile acil servise geliyor AKG Fi pH7.21 PaC0268 mmHg Pa0245 mmHg Sa02%82 HC0334 mEq/l

42 Olgu 6 Dekompanse (parsiyel kompanse) Respiratuar asidoz Orta dereceli hipoksemi P a 0 2 /%F i 0 2 = 1.73 (<2)

43 Olgu 7 52 yaşında hastanede yatan pnömonili bayan hastada nöbette gelişen ND, aritmi ve hipotansiyon nedeniyle AKG alınıyor. Nöbette alınan AKG Fi pH7.28 PaC0229 mmHg Pa0249 mmHg Sa02%84 HC0313 mEq/l Yatış AKG Fi pH7.37 PaC0237 mmHg Pa0272 mmHg Sa02%93 HC0325 mEq/l

44 Olgu 6 Dekompanse (parsiyel kompanse) Metabolik asidoz Orta hipoksemi P a 0 2 /%F i 0 2 = 0.98 (<2) P(A-a) 0 2 = artmış

45 Olgu 7 25 yaşında erkek hasta overdoz i.v ilaç kullanımı sonrası acil servise getiriliyor. Aspirasyon şüphesi (+). Vital bulgular Kan basıncı100/60 mmHg SS8/dk Nabız55/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.45 PaC0236 mmHg Pa02145 mmHg HC0323 mEq/l Pulse oksimetre Sa02%80

46 Olgu 7 (2) 25 yaşında erkek hasta overdoz i.v ilaç kullanımı sonrası acil servise getiriliyor. Aspirasyon şüphesi (+). Vital bulgular Kan basıncı100/60 mmHg SS8/dk Nabız55/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.21 PaC0264 mmHg Pa0248 mmHg HC0324 mEq/l Pulse oksimetre Sa02%80

47 Olgu 7 (2) AKG Fi pH7.21 PaC0264 mmHg Pa0248 mmHg HC0324 mEq/l Pulse oksimetre Sa02%80

48 Olgu 8 46 yaşında bayan hasta Komatöz bir tablo ile acil servise getiriliyor. Bilinen bir hastalık öyküsü yok Vital bulgular Kan basıncı170/110 mmHg SS18/dk Nabız110/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.22 PaC0225 mmHg Pa0296 mmHg Sa02%80 HC0310 mEq/l Laboratuvar sonuçları Glc110 mg/dl BUN/Cre130/11 mg/dl Laktat12 mg/dl

49 Olgu 8 AKG Fi pH7.22 PaC0225 mmHg Pa0296 mmHg Sa02%80 HC0310 mEq/l

50 Olgu 9 17 yaşında astımlı erkek hasta 2 gündür devam eden şiddetli nefes darlığı ile acil servise getiriliyor. Vital bulgular Kan basıncı150/90 mmHg SS28/dk Nabız132/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.35 PaC0222 mmHg Pa0241 mmHg Sa02%77 HC0312 mEq/l

51 Olgu 9 Vital bulgular Kan basıncı150/90 mmHg SS28/dk Nabız132/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.35 PaC0222 mmHg Pa0241 mmHg Sa02%77 HC0312 mEq/l

52 Olgu 9 (2) Aynı hastaya tedavi veriliyor. Tedavi sonrası AKG Vital bulgular Kan basıncı140/90 mmHg SS22/dk Nabız120/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.47 PaC0224 mmHg Pa0255 mmHg Sa02%92 HC0316 mEq/l

53 Olgu 9 (2) Vital bulgular Kan basıncı140/90 mmHg SS22/dk Nabız120/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.47 PaC0224 mmHg Pa0255 mmHg Sa02%92 HC0316 mEq/l

54 Olgu 9 (3) Aynı hasta tedavinin 3. gününde oldukça sıkıntılı görülüyor. Belirgin wheezing (+). AKG Vital bulgular Kan basıncı150/100 mmHg SS18/dk Nabız135/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.32 PaC0235 mmHg Pa0252 mmHg Sa02%83 HC0317 mEq/l

55 Olgu 9 (3) Aynı hasta tedavinin 3. gününde oldukça sıkıntılı görülüyor. Belirgin wheezing (+). AKG Vital bulgular Kan basıncı150/100 mmHg SS18/dk Nabız135/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.32 PaC0235 mmHg Pa0252 mmHg Sa02%83 HC0317 mEq/l

56 Olgu 10 Üç gün önce; intestinal obstrüksiyon nedeni ile NG tüp yerleştirilen 32 yaşında bayan hastanın AKG Vital bulgular Kan basıncı110/70 mmHg SS18/dk Nabız105/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.53 PaC0249 mmHg Pa0292 mmHg Sa02%98 HC0339 mEq/l Laboratuvar sonuçları Na142 mEq/l K3.2 mEq/l Cl86 mEq/l

57 Olgu 10 pH7.53 PaC0249 mmHg HC0339 mEq/l

58 Olgu 11 8 aylık hamile olan 28 yaşında bayan hasta, son 5 gündür artan kusma nedeniyle acil servise başvurdu. AKG Vital bulgular Kan basıncı130/80 mmHg SS18/dk Nabız110/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.58 PaC0231 mmHg Pa0265 mmHg Sa02%92 HC0328 mEq/l Laboratuvar sonuçları Na130 mEq/l K3.1 mEq/l Cl86 mEq/l

59 Olgu 11 pH7.58 PaC0231 mmHg HC0328 mEq/l

60 Olgu yaşında erkek hasta progresif KKY nedeniyle kardiyak arrest olmuş ve MV’de. AKG Vital bulgular Kan basıncı70/N mmHg SS20/dk Nabız100/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.20 PaC0250 mmHg Pa0264 mmHg Sa02%85 BE-9 mEq/l Laboratuvar sonuçları Na140 mEq/l K5.4 mEq/l Cl105 mEq/l BK11.000mm3 Laktat75 mg/dl

61 Olgu 12 AKG Fi pH7.20 PaC0250 mmHg Pa0264 mmHg Sa02%85 BE-9 mEq/l

62 Olgu yaşında kız, erkek arkadaşı ile tartışmayı takiben fenalaşıyor. Her hangi bir ilaç kullanmıyor, FM’de AC N Vital bulgular Kan basıncı100/70 mmHg SS34/dk Nabız110/dk Ateş36.5 ˚C AKG Fi pH7.51 PaC0215 mmHg Pa02120 mmHg Sa02%98 HC mEq/l

63 Olgu 13

64 36 yaşında gebede nefes alırken ortaya çıkan ND (+) Ek bir yakınma ve hastalık öyküsü yok. Vital bulgular Kan basıncı110/100 mmHg SS20/dk Nabız112/dk Ateş36 ˚C Sa02%99 AKG pH7.45 PaC0235 mmHg Pa0235 mmHg Sa02%74 HC0324 mEq/l Olgu 14

65 Normal asit-baz statusu (+) Ciddi derecede hipoksemi (+) Venöz örnek Olgu 14

66 78 yaşında bayan acil servise akut başlangıçlı, yaygın abdominal ağrı ile acil servise başvuruyor. AF (+) Karında yaygın hassasiyet (+) Laboratuvar Glc80 mg/dl K4.6 mg/dl Laktat25 mg/dl AKG pH7.28 PaC0233 mmHg Pa02215 mmHg Sa02%99.8 HC0312 mEq/l Olgu 15

67 Mesenter iskemisi (+) Dekompanse metabolik asidoz (parsiyel respiratuar kompansasyon var) Hiperoksemi (+); Fi02=%40 AKG pH7.28 PaC0233 mmHg Pa02215 mmHg Sa02%99.8 HC0312 mEq/l Olgu 15

68 40 yaşında erkek, yanan bir evden çıkartılarak; sabah saatlerinde acil servise getiriliyor. Yaralının ~ 20 dk yoğun dumana maruz kaldığı tahmin ediliyor. Acil serviste, hastanın BK, BA ve konfüzyonu (+) Laboratuvar Glc78 mg/dl K3.6 mg/dl Hg14g/dl AKG pH7.36 PaC0234 mmHg Pa02353 mmHg Sa02%100 HC0318 mEq/l Olgu 16

69 Kompanse metabolik asidoz (+) Pa02 artmış; ama hipoksemi (+) C0 zehirlenmesi (+) Olgu 16

70 Kompanse metabolik asidoz (+) Normal Pa02; ama hipoksemi (+) C0 zehirlenmesi (+) Olgu 16 Bir sonraki aşamada ne yapılmalı ???

71 Kompanse metabolik asidoz (+) Normal Pa02; ama hipoksemi (+) C0 zehirlenmesi (+) Olgu 16 Bir sonraki aşamada ne yapılmalı ??? C0 düzeyi ölçülmüş % 40 Sigara içmeyenlerde; <%3 Sigara içicilerinde; <%10

72 Olgu yaşında DM öyküsü olan bayan hasta, acil servise letarji ve konfüzyon ile geliyor. Vital bulgular Kan basıncı90/50 mmHg SS32/dk Nabız118/dk Ateş37 ˚C AKG Fi pH7.04 PaC0215 mmHg Pa02125 mmHg Sa02%95 HC0310 mEq/l Laboratuvar Glc750 mg/dl BUN38 mg/dl Laktat30mg/dl Na136 mEq/l K6.3 mEq/l Cl95 mEq/l

73 Parsiyel kompanse metabolik asidoz (+) Hiperoksemi (+) AG= 35 mEq/L Olgu 17 AKG Fi pH7.04 PaC0215 mmHg Pa02125 mmHg Sa02%95 HC0310 mEq/L

74 Olgu yaşında pnömonili bayan hastada, ani GA, ND, aritmi ve hipotansiyon gelişiyor. AKG (geliş) Fi pH7.37 PaC0237 mmHg Pa0272 mmHg Sa02%93 HC0325 mEq/l AKG (nöbet) Fi pH7.28 PaC0229 mmHg Pa0249 mmHg Sa02%84 HC0313 mEq/l

75 Dekompanse metabolik asidoz (+) Orta derecede Hipoksemi (+) Pa02/%Fi02= 0.98 (<2) Olgu 18 AKG (2.saat) Fi pH7.28 PaC0229 mmHg Pa0249 mmHg Sa02%84 HC0313 mEq/l

76 Olgu yaşında erkek hasta 3 gündür devam eden ishal nedeniyle; acil servise başvuruyor. AKG Fi pH7.23 PaC0235 mmHg Pa0272 mmHg Sa02%91 HC0310 mEq/l Vital bulgular Kan basıncı90/50 mmHg SS24/dk Nabız118/dk Ateş38 ˚C

77 Dekompanse metabolik + respiratuar asidoz (+) Hafif derecede Hipoksemi (+) Pa02/%Fi02= 0.98 (<2) Olgu 19 AKG (2.saat) Fi pH7.23 PaC0235 mmHg Pa0272 mmHg Sa02%91 HC0310 mEq/l

78 Olgu yaşında morbid obez (49 kg/m2) hasta, bariatrik cerrahi öncesi; preoperatif değerlendirme için Göğüs hastalıkları polikliniğine başvuruyor AKG Fi pH7.35 PaC mmHg Pa0274 mmHg Sa02%94 HC0329 mEq/l

79 Kompanse respiratuar asidoz (+) Hafif derecede Hipoksemi (+) Pa02/%Fi02= 3.5 (<2) Olgu 20 AKG Fi pH7.35 PaC mmHg Pa0274 mmHg Sa02%94 HC0329 mEq/l

80 Olgu yaşında erkek hasta toksikoloji ünitesine bilinmeyen bir madde alımını takiben getiriliyor. Bulantı ve yüksek perdeli seslere aşırı duyarlılığı (+). AKG Fi pH7.41 PaC mmHg Pa0297 mmHg Sa02%99 HC mEq/l Vital bulgular Kan basıncı130/100 mmHg SS26/dk Nabız100/dk Ateş37.6 ˚C Laboratuvar Glc80 mg/dl Laktat10 mg/dl Na140 mEq/l K3.6 mEq/l Cl99 mEq/l

81 Kompanse respiratuar alkaloz (+) Normoksemi (+) Pa02/%Fi02= 3.5 (<2) Olgu 21 AKG Fi pH7.41 PaC mmHg Pa0297 mmHg Sa02%99 HC mEq/l

82 Tesekkürler

83 C02 Transportu HC0 3 iyonları halinde Plazmada eriyik halinde* Karbamino bileşiği halinde Karbonik asit

84 VC02  Metabolizmanın miktarı ve tipine bağlıdır C02 atılımı  Alveoler ventilasyon ile ilişkilidir PaC02= VC02 VA [(VT-VD) X f] C02 metabolizması


"Arter Kan Gazı Analizi Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları