Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Www.farukdemir.info.tr. 2 MMM216 X- ışınları 9. Ders www.farukdemir.info.tr Do ğ rudan So ğ urma Metodu (Monokromatik Şua)

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Www.farukdemir.info.tr. 2 MMM216 X- ışınları 9. Ders www.farukdemir.info.tr Do ğ rudan So ğ urma Metodu (Monokromatik Şua)"— Sunum transkripti:

1

2 2 MMM216 X- ışınları 9. Ders Do ğ rudan So ğ urma Metodu (Monokromatik Şua)

3 3 MMM216 X- ışınları 9. Ders Do ğ rudan So ğ urma Metodu (Monokromatik Şua)

4 4 MMM216 X- ışınları 9. Ders Direkt so ğ urma metodu (polikromatik şua) Bir x-ışını tüpünden çıkan sürekli ve karakteristik x-ışınlarının toplamından ibaret bir polikromatik şuanın so ğ urması da bir kimyasal analize esas teşkil edebilir. Deneysel düzenek çok basittir: numune x- ışını tüpünden yayınlanan şuanın direkt olarak içine konur ve numunenin arkasına bir sayaç konarak geçirilen şiddet ölçülür. Mevcut dalga boylarının çok katlılı ğ ı sebebiyle, numune terkibinin bir fonksiyonu olarak geçirilen şiddetin do ğ ru bir hesabı yapılamaz. Fakat terkibi bilinen numuneler üzerinde yapılan ölçülere dayanılarak bir kalibrasyon e ğ risi teşkil edilebilir, ve bu e ğ ri bütün numuneler aynı kalınlıkta ve iki bileşen istisna di ğ erlerinin hepsinin konsantrasyonları sabit olmak şartıyla bir seri numunelerdeki özel bir elemanı tayin emek için kullanılır. Bu metodun başlıca üstünlü ğ ü, monokromatik metotlardakine nazaran şiddetteki büyük kazançtır. Gelen şiddet ne kadar yüksek olursa o kadar kalın numune kullanılabilir veya aynı numune kalınlı ğ ı için şiddet ne kadar yüksek olursa, verilen bir sayım hassasiyeti için analiz zamanı o kadar kısa olur.

5 5 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI EM İ SYONUNDAN FAYDALANILARAK MADDE ANAL İ Z İ X-ışınları madde ile etkileşti ğ inde meydana gelen en önemli olaylardan biri fotoelektrik so ğ rulmadır. Bu durumda herhangi bir x- ışını kayna ğ ından çıkan x-ışınları madde ile etkileşti ğ inde gelen x-ışını fotonunun enerjisi madde atomlarından biri tarafından tamamen so ğ urulur ve sonuçta atomun iç yörüngelerinden bir elektron sökülür ve geride iç yörüngelerinden birinde bir boşluk meydana gelir. Bu boşluk genellikle dış yörüngelerdeki bir elektron tarafından 10-8 s gibi kısa bir süre sonra dondurulur. Elektronun bu enerji seviyeleri arasındaki geçişi esnasında bir elektromanyetik dalga yayınlanır ve bunlara o elemente ait karakteristik x-ışınları adı verilir. Karakteristik x-ışınları her element için farklı enerji ve dalgaboylarına sahip oldukları için elementler için ayırt edici bir özelliktirler. Yani bu x-ışınlarının enerjileri sayılarak herhangi bir madde içerisinde hangi elementlerin var oldu ğ unu belirleyebiliriz.

6 6 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI EM İ SYONUNDAN FAYDALANILARAK MADDE ANAL İ Z İ Karakteristik x-ışınlarını oluşturan elektron geçişleri elektrik dipol seçim kurallarına uyan geçişler olup bundan dolayı bunlara ışımalı geçişler (veya diyagram çizgiler) adı verilir ve bu geçişlerden bazıları Şekil ’de şematik olarak gösterilmiştir. Burada görüldü ğ ü gibi K-LIII geçişi K α 1, K-LII geçişi K α 2 karakteristik x-ışını olarak adlandırılır. Karakteristik x-ışınlarının K α, K β, L α, L β,… şeklinde gösterimine Seigbahn gösterimi adı verilir ve ayrıca Çizelge ’de bu gösterimde hangi karakteristik x-ışınının hangi tabaka ve alttabakalar arası geçişlerde yayınlandı ğ ı gösterilmiştir. Şekil b’de Gd elementinin tipik bir x-ışını spektrumu görülmektedir. Burada Gd elementinin karakteristik K ve L x-ışınları görülmektedir. Bu spektrum Gd2O3 toz numunesinin alınan bir spektrumdur ve burada görülen x-ışını tepelerinin ölçülen şiddeti le Gd elementinin Gd2O3 bileşi ğ i içerisindeki konsantrasyonu birbiriyle do ğ ru orantılıdır.

7 7 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI EM İ SYONUNDAN FAYDALANILARAK MADDE ANAL İ Z İ

8 8 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI EM İ SYONUNDAN FAYDALANILARAK MADDE ANAL İ Z İ Şekil a Atomda elektron geçişlerinin ve karakteristik x-ışını yayımlanmasının şematik olarak gösterimi

9 9 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI EM İ SYONUNDAN FAYDALANILARAK MADDE ANAL İ Z İ

10 10 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI EM İ SYONUNDAN FAYDALANILARAK MADDE ANAL İ Z İ

11 11 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI FLÖRESANS SPEKTROMETRELER İ XRF Spektrometrelerini iki gruba ayrılır: Enerji Ayrımlı XRF (EDXRF) ve Dalgaboyu Ayrımlı XRF (WDXRF) Spektrometresi. 1. Enerji Ayrımlı X-Işını Flöresans (EDXRF) Spektrometresi

12 12 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI FLÖRESANS SPEKTROMETRELER İ 1. Enerji Ayrımlı X-Işını Flöresans (EDXRF) Spektrometresi Şekil. EDXRF Spektrometresinin şematik gösterimi.

13 13 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI FLÖRESANS SPEKTROMETRELER İ 1. Enerji Ayrımlı X-Işını Flöresans (EDXRF) Spektrometresi

14 14 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI FLÖRESANS SPEKTROMETRELER İ 1. Enerji Ayrımlı X-Işını Flöresans (EDXRF) Spektrometresi

15 15 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI FLÖRESANS SPEKTROMETRELER İ 2.Dalgaboyu Ayrımlı X-Işını Flöresans (WDXRF) Spektrometresi

16 16 MMM216 X- ışınları 9. Ders X-IŞINI FLÖRESANS SPEKTROMETRELER İ 2.Dalgaboyu Ayrımlı X-Işını Flöresans (WDXRF) Spektrometresi Şekil WDXRF’in şematik gösterimi.


"Www.farukdemir.info.tr. 2 MMM216 X- ışınları 9. Ders www.farukdemir.info.tr Do ğ rudan So ğ urma Metodu (Monokromatik Şua)" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları