Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Prof.Dr.Berna Dengiz 5. Ders. KUYRUK SİSTEMLERİNDE PERFORMANS ÖLÇÜTLERİ  M/M/S kuyruk modelleri, M/G/1 kuyruk modelleri ve bazı diğer kuyruk sistemleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Prof.Dr.Berna Dengiz 5. Ders. KUYRUK SİSTEMLERİNDE PERFORMANS ÖLÇÜTLERİ  M/M/S kuyruk modelleri, M/G/1 kuyruk modelleri ve bazı diğer kuyruk sistemleri."— Sunum transkripti:

1 Prof.Dr.Berna Dengiz 5. Ders

2 KUYRUK SİSTEMLERİNDE PERFORMANS ÖLÇÜTLERİ  M/M/S kuyruk modelleri, M/G/1 kuyruk modelleri ve bazı diğer kuyruk sistemleri için önceki yansılarda verilen performans ölçütleri analitik olarak hesaplanabilir. Analitik çözümlerin mümkün olması için, varışlar arası dağılımın, servis dağılımının ya da her ikisinin üstel olması ya da bazı özel kuyruk modelleri için tanımlanmış dağılımlar olması gerekir. Parametreler arasındaki ilişki; Q=λ*d ve L= λ*w w=d+E(s)

3 M/M/1 Kuyruk Modeli :  Varışlar arası zamanın ve servis zamanının üstel dağılıma sahip olduğu,bir servis olanağı olan FİFO kuyruk disiplininin kullanıldığı kuyruk modelidir. Kuyruk kapasitesi sonsuzdur.  Bu modelin, sürekli zamanlı Markov Prosesinden elde edilen matematiksel modeller ile çözümü vardır. (Bu formüller, denge durumu için geçerlidir.) P 0 : sistemde iş veya müşteri olmaması olasılığı P 1 : sistemde 1 iş veya müşteri olma olasılığı P n : sistemde n iş veya müşteri olma olasılığı

4 M/M/1 Kuyruk Modeli : Trafik yoğunluğu, doluluk oranı

5 M/M/1 Kuyruk Modeli:

6 Sistemdeki ortalama müşteri sayısı / birim zaman Kuyruktaki ortalama müşteri sayısı / birim zaman

7 M/M/1 Kuyruk Modeli: Bir müşterinin sistemde ortalama bekleme zamanı Bir müşterinin kuyrukta ort.bekleme zamanı

8 KESİKLİ-OLAY BENZETİMİ  Kesikli olay benzetimi, durum değişkenlerinin zaman içinde belirli noktalarda değiştiği sistemlerin modellenmesi ile ilgilenir. Sistemin zamana göre benzetimidir. Zaman içinde kesikli noktalarda bir olay ortaya çıkar ve sistemin durumunu değiştirir. ÖRNEK 1 : Bir servisli kuyruk sistemi SERVİS MÜŞTERİ VARIŞIMÜŞTERİ ÇIKIŞI

9 KESİKLİ-OLAY BENZETİMİ Bir varış kanalı Bir servis olanağı FİFO ilk gelen ilk servis Servis meşgul ise, müşteri kuyrukta bekler Varışlararası zaman ve servis süreleri bilgisayar ortamında belirlenen dağılımlardan üretilir.

10 KESİKLİ-OLAY BENZETİMİ  M/M/1 Modelinde Varışlar arası zamanlar rassal değişkendir Servis zamanları rassal değişkendir İş veya müşteri servisleri bittiği an sistemden çıkar Bir servis tamamlandığında en yakın müşteri servise alınır.

11 KESİKLİ-OLAY BENZETİMİ  Performans Ölçütü : Performans ölçütünün tahmin edilmesinde sistemin durum değişkenlerinin izlenmesi gerekir.  Durum Değişkenleri : 1.Servisin Durumu: Servisin boş veya dolu olması gelen müşterinin servise veya kuyruğa girmesini belirler. 2.Kuyruktaki Müşteri Sayısı: Bir servis tamamlandığında kuyurktaki müşteri sayısı servisin yeni durumunu belirler. Kuyrukta müşteri yoksa servis boş duruma geçer. Müşteri varsa, kuyruğun başındaki müşteri servise alınarak servis dolu duruma geçecektir. 3.Varış Zamanları: Her bir müşteri için kuyrukta bekleme zamanının bulunmasında kullanılır

12 KESİKLİ-OLAY BENZETİMİ  Olaylar :  1. Müşteri Varışı (Varış Olayı) : Sistemin durumunu değiştirir. Yani, servis boş ise dolu konuma geçer veya kuyruktaki müşteri sayısı 1 artar.  2. Servisin Tamamlanması (Servis Olayı – Çıkış Olayı): Sistemin durumunu değiştir. Servis dolu iken boş konuma geçer ya da kuyruktaki müşteri sayısı 1 azalır.

13 KOB’DA KULLANILAN KAVRAMLAR  KOB’da kullanılan önemli kavramlar aşağıda sıralanmıştır 1.Sistem: Bir veya daha fazla amacı gerçekleştirmek için çalışma zamanı boyunca etkileşimli nesnelerin (Örn; insan ve makine) toplamıdır. 2.Model: Bir sistemin gösterimidir. Bu gösterim, bir sistemi tanımlamak için sistem durumunu, nesnelerini, olaylarını, faaliyetlerini kullanan matematiksel ve mantıksal ilişkileri kapsar. 3.Sistem Durumu:Herhangi bir zamanda sistemi tanımlamak için gerekli olan bilgiyi kapsayan değişkenler setidir.

14 KOB’DA KULLANILAN KAVRAMLAR 4.Nesne : Sistemin bir bileşenidir. (örn; bir servis, bir müşteri, bir makine) 2.Özellik: Verilen nesnenin özellikleri (örn; bekleyen bir müşterinin önceliği, atölye’de bir işin uğrayacağı makinaların sırası) 3.Olay : Bir sitemin durumunu değiştiren bir oluş. (Örn; müşteri varışı) 4.Faaliyet: Belirli bir zaman içinde tamamlanan iş veya işlem. Bir üretim hattında bir aşamada bir kesme işleminin tamamlanması gibi. Faaliyetlerin zamanları değişken ise ilgili istatistiksel dağılımlarla tanımlanır.

15  Performans Ölçütleri

16 KOB’DA ZAMAN İLERLETME  Kesikli olay benzetim modelinin yapısı gereği, her adımda benzetim zamanınınn bilinmesi gerekir. Bu nedenle, benzetim zamanının bir değerden diğer bir değere artmasını sağlayacak bir işlem gerekir. Benzetim zamanını veren değişken BENZETİM SAATİ olarak adlandırılır. Modelde zaman birimi olarak, giriş parametrelerinde kullanılan birim alınır. Benzetim zamanı ile modelin bilgisayarda işletilmesi zamanı arasında bir ilişki yoktur.  Benzetim saatinin iletilmesinde iki yaklaşım kullanılmaktadır. 1. En yakın olay zamanı 2. Sabit artışlar

17  En yakın olay zamanı ile: Örnek: Bir servisli kuyruk modeli benzetimi t i = i. Müşterinin varış zamanı (t=0) A i = t i -(t i -1)= i. ve ( i-1). müşterilerin varışlar arası zaman aralığı S i = i. müşteri için harcanan servis zamanı D i = i.müşterinin kuyrukta beklemesi c i = t i +D i +S i = i. müşterinin servisini tamamlaması ve çıkış zamanı e i = herhangi bir i. olayın ortaya çıkış zamanı A 1,A 2,………_ F A : varışlar arası zaman aralığı dağılımı S 1,S 2,………..._ F S : servis süreleri dağılımı

18 BENZETİM

19  En yakın olay zamanı ile;  e 0 = 0 anında servisin durumu boştur.  t 1 = 1. müşterinin varış zamanı (FA dağılımından A 1 değişkeninin üretilmesiyle belirlenir) ( 0 + A 1 = t 1 )  Benzetim saati e 0 = 0’dan e 1 ’e ilerletilir.  t 1 ’de gelen müşteri servisi boş bulur.  D 1 = 0. Servisin durumu boştan doluya çevrilir.  1. müşterinin çıkış zamanı = c 1 = ( t 1 + D 1 + S 1 )  (t 1 zamanında gelen müşteri FS’den üretilen S 1 süresince servisini alarak sistemden çıkacaktır.)

20  t 2 = t 1 + A 2 anında gelecek yeni bir müşteri ve  c 1 ’de çıkacak eski bir müşteri vardır.  Bunlardan hangisi en yakın olay olacak???

21  En yakın olay zamanı ile zaman ilerletme  t 2 < c 1 ise benzetim saati e 2 = t 2 olarak ilerletilir.  c 1 < t 2 olsaydı, benzetim saati e 1 ’den c 1 ’e ilerletilmiş olacaktı.  t 2 zamanında gelen müşteri servisi meşgul bulacaktır.  Kuyruktaki müşteri sayısı, 0’dan 1’e arttırılacak ve bu müşterinin varış zamanı kaydedilecektir. Bu müşterinin servis zamanı şu anda üretilemez.  3.varış zamanı t 3, t 3 = t 2 +A 3 olarak hesaplanır.  c 1 < t 3 ise benzetim saati e 3 = c 1 olarak ilerletilir.

22  En yakın olay zamanı ile;  t 1 ’de gelen müşteri c 1 de çıkıyor ve  t 2 ’de gelen müşteri c 1 ’de servise alınıyor.  D 2 = c 1 - t 2 ve c 2 = c 1 +S 2 ( S 2 ; F S ’den şimdi üretildi ).  Kuyruktaki müşteri sayısı 1 azaltılır.  t 3 < c 2 ise benzetim saati e 4 = t 3 ’e ilerletilir.

23  Sabit artışlar ile zaman ilerletme:  Bu yaklaşımda benzetim saati, önceden belirlenen bir Δ t zamanı kadar arttırılır.  Benzetim saatindeki her Δ t artış sonrası, Δ t aralığında herhangi bir olayın ortaya çıkıp çıkmadığı kontrol edilir.  Bu aralıkta bir veya birden fazla olay ortaya çıkmış ise, bu olaylar aralığın sonunda olmuş gibi dikkate alınır ve sistemin durumu güncelleştirilir.

24  Sabit artışlar ile zaman ilerletme: 0 ∆t2∆t3∆t4∆t e1e1e1e1 e2e2e2e2 e3e3e3e3 e4e4e4e4

25  Sabit artışlar ile zaman ilerletme:  [ 0, ] zaman aralığında, e 1 zamanında ortaya çıkan olay, modelde At zamanında olmuş gibi dikkate alınır.  [Δ t, 2 ] aralığında hiçbir olay ortaya çıkmamıştır. Ancak, model bu durumu belirlemek için kontrol işlemini yapar.  [ 2 Δ t, 3Δ t ] aralığında e 2 ve e 3 zamanında 2 olay olmuştur. Ancak her iki olay da 3Δ t zamanında olmuş gibi dikkate alınır. Modelde, aynı zamanda birden fazla olay ortaya çıktığında, olayların hangi sırada dikkate alınacağına karar verecek bir kural bulunmalıdır. Bu yaklaşımın iki dezavantajı vardır: ∆t

26  Sabit artışlar ile zaman ilerletme:  Gerçekte aynı anda meydana gelmeyen olayların zaman aralığı sonunda birlikte dikkate alınması ve bunlardan hangisinin önce ortaya çıkacağına karar verme işlemi hata oluşur.  Δ t çok küçük alınarak bu hata azaltılabilir. Ancak, her Δ t aralığında yapılacak kontrolden dolayı modelin çalışma zamanı artacaktır.  Bu nedenle KOB’da, bu yaklaşım genellikle kullanılmaz.


"Prof.Dr.Berna Dengiz 5. Ders. KUYRUK SİSTEMLERİNDE PERFORMANS ÖLÇÜTLERİ  M/M/S kuyruk modelleri, M/G/1 kuyruk modelleri ve bazı diğer kuyruk sistemleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları