Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KÜTAHYA RAM 1 NİSAN 2010. KÜTAHYA RAM2 İNTİHAR 3 BU ÇALIŞMANIN AMACI Bir adam okyanus sahilinde yürüyüş yaparken denize telaşla bir şeyler atan birine.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KÜTAHYA RAM 1 NİSAN 2010. KÜTAHYA RAM2 İNTİHAR 3 BU ÇALIŞMANIN AMACI Bir adam okyanus sahilinde yürüyüş yaparken denize telaşla bir şeyler atan birine."— Sunum transkripti:

1 KÜTAHYA RAM 1 NİSAN 2010

2 KÜTAHYA RAM2 İNTİHAR

3 3 BU ÇALIŞMANIN AMACI Bir adam okyanus sahilinde yürüyüş yaparken denize telaşla bir şeyler atan birine rastlar. Biraz daha yaklaşınca bu kişinin sahile vurmuş deniz yıldızlarını denize attığını fark eder ve “niçin bu deniz yıldızlarını denize atıyorsunuz” diye sorar. Topladıklarını hızla denize atmaya devam eden kişi “yaşamaları için” yanıtını verince, adama şaşkınlıkla ‘iyi ama burada binlerce deniz yıldızı var. Hepsini atmanıza imkan yok. Sizin bunları denize atmanız neyi değiştirecek ki?’ der. Yerden bir deniz yıldızı daha alıp denize atan kişi, ‘Bak onun için çok şey değişti’ karşılığını verir.” Bir adam okyanus sahilinde yürüyüş yaparken denize telaşla bir şeyler atan birine rastlar. Biraz daha yaklaşınca bu kişinin sahile vurmuş deniz yıldızlarını denize attığını fark eder ve “niçin bu deniz yıldızlarını denize atıyorsunuz” diye sorar. Topladıklarını hızla denize atmaya devam eden kişi “yaşamaları için” yanıtını verince, adama şaşkınlıkla ‘iyi ama burada binlerce deniz yıldızı var. Hepsini atmanıza imkan yok. Sizin bunları denize atmanız neyi değiştirecek ki?’ der. Yerden bir deniz yıldızı daha alıp denize atan kişi, ‘Bak onun için çok şey değişti’ karşılığını verir.”

4 KÜTAHYA RAM4 Dünya Sağlık Örgütü, 2000 yılında tüm dünyada yaklaşık bir milyon kişinin intihar sonucu kendi yaşamlarına son verdiğini tahmin etmektedir. Dünya Sağlık Örgütü, 2000 yılında tüm dünyada yaklaşık bir milyon kişinin intihar sonucu kendi yaşamlarına son verdiğini tahmin etmektedir. Bunun tüm dünyadaki ortalaması 'de 16'dır. Bunun tüm dünyadaki ortalaması 'de 16'dır. Bir başka deyişle her 40 saniyede 1 kişi intihar ederek ölürken her 3 saniyede 1 kişi de intihar girişimde bulunmaktadır. Bir başka deyişle her 40 saniyede 1 kişi intihar ederek ölürken her 3 saniyede 1 kişi de intihar girişimde bulunmaktadır. Yine Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, son 45 yılda tüm dünyada intihar oranları % 60 artmıştır. Yine Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, son 45 yılda tüm dünyada intihar oranları % 60 artmıştır.

5 KÜTAHYA RAM5 Tarihsel süreç içinde intihar oranları genellikle nisbi bir artış göstererek günümüzde önemli toplumsal sorunlardan biri haline gelmiştir. Tarihsel süreç içinde intihar oranları genellikle nisbi bir artış göstererek günümüzde önemli toplumsal sorunlardan biri haline gelmiştir. İntiharlar sadece bu davranışa yönelen kişiyi ve yakın çevresini değil olaya tanık olanları, bunu bir haber olarak duyan ve okuyanlar gibi geniş bir çevreyi etkileyebilen bir olgudur. İntiharlar sadece bu davranışa yönelen kişiyi ve yakın çevresini değil olaya tanık olanları, bunu bir haber olarak duyan ve okuyanlar gibi geniş bir çevreyi etkileyebilen bir olgudur. Bir deniz yıldızı için çok sey değişir düşüncesi ile böyle bir çalışma hazırlandı. Bir deniz yıldızı için çok sey değişir düşüncesi ile böyle bir çalışma hazırlandı.

6 KÜTAHYA RAM6 AHMET SEVEN (Kütahya Rehb.Arş.Mrk. Mdr.) AHMET SEVEN (Kütahya Rehb.Arş.Mrk. Mdr.) İntiharın Psikodinamikleri İntiharın Psikodinamikleri CENGİZ ÖZYURT (Rehb. Hizm.Böl.Bşk) CENGİZ ÖZYURT (Rehb. Hizm.Böl.Bşk) İntihara Psikososyal Müdahale-İntiharın Gelişim Dönemleri İntihara Psikososyal Müdahale-İntiharın Gelişim Dönemleri SEVGİ DEMİR (Rehb. Öğrt. ve Psk. Danışman) SEVGİ DEMİR (Rehb. Öğrt. ve Psk. Danışman) İntiharın Aileye ve Çevreye Etkileri İntiharın Aileye ve Çevreye Etkileri CANAN ÖZTÜRK (Rehb.Öğrt. Ve Psk.Danışman) CANAN ÖZTÜRK (Rehb.Öğrt. Ve Psk.Danışman) İntihar Nedir?-Neden Böyle bir Çalışma Yapıldı?- İntiharın Tarihçesi ve Hukuki Boyutu İntihar Nedir?-Neden Böyle bir Çalışma Yapıldı?- İntiharın Tarihçesi ve Hukuki Boyutu

7 KÜTAHYA RAM7 İNTİHAR NEDİR? KRİTERLER Kişinin akli dengesinin yerinde olması gereklidir. Kişinin akli dengesinin yerinde olması gereklidir. Kişi doğrudan veya dolaylı olarak ölümü istemelidir. Kişi doğrudan veya dolaylı olarak ölümü istemelidir. İntihar için seçilen yöntem doğrudan ve ani olabileceği gibi, dolaylı ve uzun zaman sonucunda da gerçekleşebilir. İntihar için seçilen yöntem doğrudan ve ani olabileceği gibi, dolaylı ve uzun zaman sonucunda da gerçekleşebilir.

8 KÜTAHYA RAM8 Bu kriterlerden yola çıkarak diyebiliriz ki: Bu kriterlerden yola çıkarak diyebiliriz ki: İNTİHAR İNTİHAR Aklı başında bir bireyin, toplumsal değerlerin desteklediği veya karşısında olduğu bir eylemle doğrudan veya dolaylı olarak kendi yaşamına isteyerek son vermesidir. Aklı başında bir bireyin, toplumsal değerlerin desteklediği veya karşısında olduğu bir eylemle doğrudan veya dolaylı olarak kendi yaşamına isteyerek son vermesidir.

9 KÜTAHYA RAM9 İNTİHARIN TARİHİ Antropolojik araştırma, ilkel kabilelerde intihar olgusunun olduğunu doğrulamaktadır. Antropolojik araştırma, ilkel kabilelerde intihar olgusunun olduğunu doğrulamaktadır. Burada görülen intihar daha çok yenmesi tabu olan yiyeceklerden olmaktadır. Tabuyu çiğnemesi halinde doğacak sonucu bildiği halde, birey bu tabuyu çiğnemekte; yani ölümü göze almaktadır. Tabuyu çiğneyen birey hastalanır ve ölür. Burada görülen intihar daha çok yenmesi tabu olan yiyeceklerden olmaktadır. Tabuyu çiğnemesi halinde doğacak sonucu bildiği halde, birey bu tabuyu çiğnemekte; yani ölümü göze almaktadır. Tabuyu çiğneyen birey hastalanır ve ölür.

10 KÜTAHYA RAM yüzyıl sonuna kadar ilkel kabilelerde intihar fenomeninin bulunmadığı iddia edilmiştir. 19. yüzyıl sonuna kadar ilkel kabilelerde intihar fenomeninin bulunmadığı iddia edilmiştir. İntihar, geçmişte bazı toplumlarda benimsenmiş ve hatta bazı durumlarda başvurulması zorunlu bir davranış biçimi olarak kabul edilmiştir İntihar, geçmişte bazı toplumlarda benimsenmiş ve hatta bazı durumlarda başvurulması zorunlu bir davranış biçimi olarak kabul edilmiştir

11 KÜTAHYA RAM11 Eski İskandinavlarda doğal ölüm utanç verici kabul edilir,yaşlanan kişiler, daha onurlu bir ölüm biçimi olarak kabul edildiği için kendilerini uçurumdan atarlardı. Eski İskandinavlarda doğal ölüm utanç verici kabul edilir,yaşlanan kişiler, daha onurlu bir ölüm biçimi olarak kabul edildiği için kendilerini uçurumdan atarlardı. Bazı Güney Pasifik adalarında intihar onurlu bir davranış olarak değerlendirilir. Bazı Güney Pasifik adalarında intihar onurlu bir davranış olarak değerlendirilir. Bazı antropolojik incelemeler ilkel kabilelerin bazılarında intihar olaylarına hiç rastlanılmadığını bildirirler. Bazı antropolojik incelemeler ilkel kabilelerin bazılarında intihar olaylarına hiç rastlanılmadığını bildirirler.

12 KÜTAHYA RAM12 Ortaçağ intiharı Tanri ya karşı işlenebilecek suçların en korkuncu olarak görür ve mahküm eder. Ortaçağ intiharı Tanri ya karşı işlenebilecek suçların en korkuncu olarak görür ve mahküm eder. Zamanla daha özgürlükçü düşüncelerin boy vermesi,intihara dönük ön yargıların gözden geçirilmesinin yolunu açar. Zamanla daha özgürlükçü düşüncelerin boy vermesi,intihara dönük ön yargıların gözden geçirilmesinin yolunu açar.

13 KÜTAHYA RAM13 İNTİHAR ve HUKUK Toplumlar, kendi bireylerinin varlığı ile devamlılık kazanırlar. Toplumlar, kendi bireylerinin varlığı ile devamlılık kazanırlar. Bu nedenle, insanlık tarihi boyunca toplumsal kurumlar genellikle intihara karşı bir tavır takınmışlardır. Bu nedenle, insanlık tarihi boyunca toplumsal kurumlar genellikle intihara karşı bir tavır takınmışlardır. İlkel toplumlarda tabular yoluyla kendini gösteren bu tutum, özellikle tek tanrılı dinlerin ortaya çıkması ile iyice kurumsallaşmıştır. İlkel toplumlarda tabular yoluyla kendini gösteren bu tutum, özellikle tek tanrılı dinlerin ortaya çıkması ile iyice kurumsallaşmıştır. Doğu uygarlıklarında ise genellikle, intihara karşı daha ılımlı bir tutum süregelmiştir. Doğu uygarlıklarında ise genellikle, intihara karşı daha ılımlı bir tutum süregelmiştir. intiharı onurlu bir davranış olarak görme eğilimi de bu toplumlarda olmuştur. intiharı onurlu bir davranış olarak görme eğilimi de bu toplumlarda olmuştur.

14 KÜTAHYA RAM14 Toplumsal ilişkilerin düzenlenmesinde dinsel kuralların egemen olduğu dönemlerde intihar, bir suç ve günah olarak değerlendirilmiştir. Toplumsal ilişkilerin düzenlenmesinde dinsel kuralların egemen olduğu dönemlerde intihar, bir suç ve günah olarak değerlendirilmiştir. Bu ise, o dönemlerde intihar olaylarını engelleyememiş, fakat düşük seviyelerde kalmasında büyük ölçüde rol oynamıştır. Bu ise, o dönemlerde intihar olaylarını engelleyememiş, fakat düşük seviyelerde kalmasında büyük ölçüde rol oynamıştır. Tek tanrılı dinlerin intihara karşı ağır yaptırımlar uygulamaları, bu dinlerin ortaya çıktığı dönemlerde intihar olaylarının oldukça yaygın olduğunu göstermeleri açısından ilgi çekicidir. Tek tanrılı dinlerin intihara karşı ağır yaptırımlar uygulamaları, bu dinlerin ortaya çıktığı dönemlerde intihar olaylarının oldukça yaygın olduğunu göstermeleri açısından ilgi çekicidir.

15 KÜTAHYA RAM15 Judaizm (Yahudilik dini), Hristiyanlık ve İslamiyet gibi tek tanrılı dinlere göre insan hayatı Tanrı’ya aittir; canı Tanrı yaratır ve geri alır. İnsanın kendini öldürmesi, Tanrı’ya karşı gelmedir ve bu kişi sonsuzluk içinde devamlı ızdırap çekecektir. Judaizm (Yahudilik dini), Hristiyanlık ve İslamiyet gibi tek tanrılı dinlere göre insan hayatı Tanrı’ya aittir; canı Tanrı yaratır ve geri alır. İnsanın kendini öldürmesi, Tanrı’ya karşı gelmedir ve bu kişi sonsuzluk içinde devamlı ızdırap çekecektir.

16 KÜTAHYA RAM16 Yahudilerin kanun ve tefsir kitabı olan Zalmut, intiharı bir günah saymakta ve intihar eden kişi için geleneksel cenaze merasimini kabul etmemektedir. Yahudilerin kanun ve tefsir kitabı olan Zalmut, intiharı bir günah saymakta ve intihar eden kişi için geleneksel cenaze merasimini kabul etmemektedir. İntihar eden kişinin cesedi, adam öldürenlerin ve serserilerinki gibi cenaze merasimi yapılmaksızın ayrı bir yere gömülmekteydi. İntihar eden kişinin cesedi, adam öldürenlerin ve serserilerinki gibi cenaze merasimi yapılmaksızın ayrı bir yere gömülmekteydi.

17 KÜTAHYA RAM17 Ortaçağda intihar edenler insanlık dışı muamelelere uğramaktaydılar. Bunlar sürüklenerek bir odun yığınında yakılır veya bir fıçıya konarak nehre atılırdı. Ortaçağda intihar edenler insanlık dışı muamelelere uğramaktaydılar. Bunlar sürüklenerek bir odun yığınında yakılır veya bir fıçıya konarak nehre atılırdı devrimden sonra Fransa’da intihar edenler bir kalbur üzerinde ata bağlanıp sürüklenir, mezarlığa gömülmez ve hatta bütün ailesi bu olaydan sorumlu tutulurdu devrimden sonra Fransa’da intihar edenler bir kalbur üzerinde ata bağlanıp sürüklenir, mezarlığa gömülmez ve hatta bütün ailesi bu olaydan sorumlu tutulurdu. İngiltere’de ise bir zamanlar, intihar edenler vücutlarından kazıklar geçirilerek bir yola gömülürdü. Kilisenin baskısının azalması ile daha sonraları bu tür uygulamalar yavaş yavaş kalkmıştır. İngiltere’de ise bir zamanlar, intihar edenler vücutlarından kazıklar geçirilerek bir yola gömülürdü. Kilisenin baskısının azalması ile daha sonraları bu tür uygulamalar yavaş yavaş kalkmıştır. Bugün Katoliklerde, intihar edenler Katolik mezarına gömülmez ve cenazesinde rahip bulunmaz. Bugün Katoliklerde, intihar edenler Katolik mezarına gömülmez ve cenazesinde rahip bulunmaz.

18 KÜTAHYA RAM18 İslamiyet de aynı şekilde intihara karşı bir tavır geliştirilmiş ve hatta intiharın, başkasını öldürmekten daha büyük bir günah olduğu belirtilmiştir. İslamiyet de aynı şekilde intihara karşı bir tavır geliştirilmiş ve hatta intiharın, başkasını öldürmekten daha büyük bir günah olduğu belirtilmiştir. Susuzluk, açlık gibi nedenlerle olanlar dışında intihar edenlere, cenaze namazı kılınmaması gibi bir yaptırım uygulanmaktadır. Susuzluk, açlık gibi nedenlerle olanlar dışında intihar edenlere, cenaze namazı kılınmaması gibi bir yaptırım uygulanmaktadır. Cinayet işleyen ve idam edilenlerin dahi cenaze namazlarının kılınması, İslam dininin intihar karşısındaki tutumunu rahatça göstermektedir. Cinayet işleyen ve idam edilenlerin dahi cenaze namazlarının kılınması, İslam dininin intihar karşısındaki tutumunu rahatça göstermektedir.

19 KÜTAHYA RAM19 Dinsel hukuktan pozitif hukuka geçildiği dönemlerde bile bu tür uygulamalar sökülüp atılamadı. Dinsel hukuktan pozitif hukuka geçildiği dönemlerde bile bu tür uygulamalar sökülüp atılamadı. Günümüzde ABD gibi gelişmiş bir ülkenin bazı eyalatlerin de intihar girişiminde bulunup da başaramayanlar adam öldürme suçu ile yargılanmaktadır. Günümüzde ABD gibi gelişmiş bir ülkenin bazı eyalatlerin de intihar girişiminde bulunup da başaramayanlar adam öldürme suçu ile yargılanmaktadır. Günümüzde, dünya genelinde intihar bir suç sayılmamaktadır; fakat başkasını intihara teşvik etmek veya yardım etmek suç sayılmaktadır Günümüzde, dünya genelinde intihar bir suç sayılmamaktadır; fakat başkasını intihara teşvik etmek veya yardım etmek suç sayılmaktadır

20 KÜTAHYA RAM20 Ülkemizde de, Cumhuriyetin ilanından sonra, intihar suç sayılmamaktadır. Ülkemizde de, Cumhuriyetin ilanından sonra, intihar suç sayılmamaktadır. İntihar girişiminde bulunan kişi, ölümden kurtulursa bir cezaya çarptırılmaz. İntihar girişiminde bulunan kişi, ölümden kurtulursa bir cezaya çarptırılmaz. intihar için uyuşturucu madde kullanan veya ruhsatsız silahla intihara girişim edenler 6136 sayılı kanuna muhalefetten; yani uyuşturucu madde kullanmaktan veya ruhsatsız silah taşıma suçundan yargılanırlar. intihar için uyuşturucu madde kullanan veya ruhsatsız silahla intihara girişim edenler 6136 sayılı kanuna muhalefetten; yani uyuşturucu madde kullanmaktan veya ruhsatsız silah taşıma suçundan yargılanırlar.

21 KÜTAHYA RAM21 Kollektif intiharlarda, birbirini intihara ikna eden kişilerden birinin ölmesi, diğerinin kurtulması halinde, kurtulan taraf başkasını intihara ikna suçundan ve yardım etmekten suçlu duruma düşer. Kollektif intiharlarda, birbirini intihara ikna eden kişilerden birinin ölmesi, diğerinin kurtulması halinde, kurtulan taraf başkasını intihara ikna suçundan ve yardım etmekten suçlu duruma düşer. Başkasını intihara ikna ve yardım eden kimse ise, eğer diğer kişi ölürse, TCK’nın 454. maddesine göre üç seneden on seneye kadar ağır hapis cezasına çarptırılır. Başkasını intihara ikna ve yardım eden kimse ise, eğer diğer kişi ölürse, TCK’nın 454. maddesine göre üç seneden on seneye kadar ağır hapis cezasına çarptırılır.

22 KÜTAHYA RAM22 “Doğan bebeğin içinde ölüm var!..” —Sidharta/H. Hesse

23 KÜTAHYA RAM23 "Her ölüm erken ölümdür, Tanrım!" diyor Cemal Süreya bir şiirinde.

24 KÜTAHYA RAM24 Eğer yeniden başlayabilseydim yaşamaya, / Gerçek sorunlarım olurdu hayali olanların yerine / Daha çok güneş doğuşu izler / daha çok dağa tırmanır, / Daha çok nehirde yüzerdim. / (...) / Yaşam budur, anlar, sadece anlar / Sizde anı yaşayın / (...) / Eğer yeniden başlayabilseydim / İlkbaharda pabuçlarımı fırlatır atardım. / Ve sonbahar bitene kadar yürürdüm çıplak ayaklarla. / Bilinmeyen yollar keşfeder, güneşin tadına varır, / Çocuklarla oynardım, bir şansım daha olsaydı eğer / Ama işte 85'indeyim ve biliyorum... / Ölüyorum... Jorge Luis Borges'

25 KÜTAHYA RAM25 Ölüm kavramı insanlık tarihi boyunca hiçbir insanın kayıtsız kalamadığı ürkütücü, esrarlı, insanların merakını tahrik eden ve birçok dini ve felsefi sistemin kendisini bu merak üzerine yapılandırdığı özel bir niteliğe sahiptir. Başkalarının ölümleri de bizi çokça ilgilendirir. Her ölümde kendi ölümümüzden bir parça buluruz çünkü... Her ölüm varolanla aramızdaki bağın bir ilmek gevşemesidir. Ve biz bu örgüde bir ilmek olduğumuzu biliriz.

26 KÜTAHYA RAM26 Ölümü kavrama ve anlamlandırma, hayatı kavrama ve anlamlandırma ile zorunlu ve doğrudan iç irtibatlara sahiptir. Ölümü algılama şekli ya da niteliği hayatı algılamayı, hayatın deveranındaki temel ögeler olan insanın duygu, düşünce ve davranışlarını da, diğer insanlarla olan ilişkilerini de doğrudan etkiler ve hatta belirler.

27 KÜTAHYA RAM27 Ölüm mutlak ve mukadder olsa da zamanı belirsiz olduğu için onu çok uzakta düşünürüz. Yakınımızdaki bir insanın zamansız ölümü bizi ürpertir, bazen ondan sonraki hayatımızı değiştirir. Bu zihnimizi, hayata bakışımızı, yaşayışımızı yeniden düzenleyen bir duygusal şok dalgası oluşturabilir

28 KÜTAHYA RAM28 Fakat bu değiştirici güç en fazla kişinin bizzat ölümle çok yakından temas edip yeniden yaşamaya devam ettiği, ölümle burun buruna geldiği, kelimenin tam anlamıyla ölümden döndüğü durumlarda görülür. Bu durum "ölümü farketmek"tir. Ölümü farketmek "hayatı farketmek"le sonuçlanır. Hayat anlam ve değer kazanır. Kişi daha uyanık, daha dikkatli bir zihinle çevresine bakar. Tabir yerindeyse teenni ile yaşar. Birinci aşamada ölümü ikinci aşamada hayatı fark eden kişinin hayatı kavrayışında niteliksel bir sıçrama olur (üçüncü aşama) ve dördüncü aşama daha iyi bir hayattır. Bu durumu ağır bir hastalıktan sonra yeniden sağlığına kavuşan kişinin hissettiği nekahet coşkusuna benzetebiliriz. "Yokluğunda farkedilen" sağlık gibi hayat da ciddi bir tehditle karşı karşıya kalındığında gerçek anlamda fark edilmektedir.

29 KÜTAHYA RAM29 Bazı insanlar bazı insanlardan daha kolay ölümü kabullenebilir mi? Herkes ölüm karşısında aynı derecede mi korku duyar? Ruhbilimcilerin bu ve benzeri sorulara verdikleri cevaplar ilginçtir: Tabi ki her şeyden önce ölüm karşısında duyulan korku ölümü nasıl algıladığınıza bağlıdır. Ölümün, daha önce kaybettiği bütün sevdiklerine kavuşmasına vesile olacak bir "visal kapısı" (kavuşma yeri), bir başka hayatın başlangıcı olduğu inancına sahip bir insanla ölümün sonsuz bir yok oluş olduğuna inanan bir insanın ölüm karşısında hissettikleri elbette aynı olmayacaktır. Ruhbilimcilerin bu ve benzeri sorulara verdikleri cevaplar ilginçtir: Tabi ki her şeyden önce ölüm karşısında duyulan korku ölümü nasıl algıladığınıza bağlıdır. Ölümün, daha önce kaybettiği bütün sevdiklerine kavuşmasına vesile olacak bir "visal kapısı" (kavuşma yeri), bir başka hayatın başlangıcı olduğu inancına sahip bir insanla ölümün sonsuz bir yok oluş olduğuna inanan bir insanın ölüm karşısında hissettikleri elbette aynı olmayacaktır.

30 KÜTAHYA RAM30 Ancak Ölümün ne'liğine ilişkin inançtan başka, kişinin ölüm karşısındaki tavrını belirleyen çok önemli bir faktör daha vardır; yaşanan hayatın tatmin düzeyi. Eğer yaşadığı hayattan pişmanlık duymuyorsa, 'bir hayatım daha olsa aynı şekilde yaşardım' diyebiliyorsa ölüm karşısında daha güçlü olacaktır kişi. Muhayyel bir gelecekte güzel günler, mutlu, huzurlu zamanlar yaşayacağı hayaliyle sürekli hayatını erteleyen insanlar psikolojik olarak ölüme en hazırlıksız insanlardır. O günler bir türlü gelmez, o belirsiz hedef hep önlerindedir, kendi gölgelerini kovalar dururlar ve bir gün saat aniden duruverir. Ölüme yapılacak en büyük hazırlık yaşamayı ertelememektir. Ertelenmemesi gereken yaşamaktır. Yaşamak nedir?'in cevabı ise kişinin hayatı ve varoluşu nasıl anlamlandırdığı ile ilişkili olacaktır. Anlatmaya çabaladığım bu durumu stoacı felsefeciler kısa bir cümlede özetlemeyi başarmışlardır: "İyi yaşamak iyi ölmektir."

31 KÜTAHYA RAM31 YAŞAM İÇ GÜDÜSÜ VE EYLEMLERİNİN HATTA REFLEKSLERİNİN ÇÖKMESİ YAŞAM İÇ GÜDÜSÜ VE EYLEMLERİNİN HATTA REFLEKSLERİNİN ÇÖKMESİ YAŞAM SEVİNCİNİN SÖNMESİ YAŞAM SEVİNCİNİN SÖNMESİ DEPRESYONA MERHABA DEPRESYONA MERHABA DEPRESİF KİMLİK KİMDİR? DEPRESİF KİMLİK KİMDİR?

32 KÜTAHYA RAM32 İnsanlık tarihi boyunca en köklü ve karşı konulmaz sorunlardan biri ve belki başta geleni, insanoğlunun ölüm karşısında duyduğu ürpertidir' demiştik Ölümle yakın ilişkisi temelinde insanların hiçbir dönemde ilgisiz kalamadıkları bir diğer evrensel sorun ise halen tüm dünyada ölüm nedenleri arasında ilk on sıradaki yerini tüm önleme ve sağaltım çabalarına rağmen koruyan intihar olgusudur.

33 KÜTAHYA RAM33 İntihar, toplumdan topluma ve kültürden kültüre gerek görülme sıklığı ve şekli ve gerekse bu olgunun toplumda oluşturduğu tepki ve yargı açısından büyük değişkenlikler gösteren, psikolojik, psikiyatrik, sosyolojik, kültürel, genetik, dini, ekonomik pek çok boyutu olan çok bileşenli bir niteliğe sahiptir.

34 KÜTAHYA RAM34 Tamamlanmış intiharlar, İntihar girişimleri Ve Parasüisider davranışlardan söz edebiliriz..

35 KÜTAHYA RAM35 Parasüisider davranış denildiğinde intihar görüntüsünde olmayan (aklımıza intiharı getirmeyen) ama sonuç olarak kişinin bildiği halde ölümle sonuçlanabilecek davranışları sürdürmesi durumunu anlarız..

36 KÜTAHYA RAM36 Örneğin sigara içmek, hızlı araba kullanmak, tehlikeli sporlara aşırı meraklı olmak, uyuşturucu kullanmak.. v.s.

37 KÜTAHYA RAM37 İNTİHAR BELİRTİLERİ NELER? Çabuk öfkelenme, aşırı sinirlilik Çabuk öfkelenme, aşırı sinirlilik Çabuk ağlama, aşırı üzüntülü hal Çabuk ağlama, aşırı üzüntülü hal Hoşlandığı şeylere karşı ilgisizlik Hoşlandığı şeylere karşı ilgisizlik Uyku değişikliği Uyku değişikliği İştah değişikliği İştah değişikliği Kendini suçlayıcı konuşmalar Kendini suçlayıcı konuşmalar Ölümle ilgili konuları konuşma Ölümle ilgili konuları konuşma Unutkanlık, dikkat dağınıklığı Unutkanlık, dikkat dağınıklığı İçe kapanma, kimseyle konuşmama İçe kapanma, kimseyle konuşmama Halsiz ve yorgun olduğunu söyleme Halsiz ve yorgun olduğunu söyleme Tutarsız-anlamsız konuşmalar Tutarsız-anlamsız konuşmalar Tutarsız-anlamsız hareketler Tutarsız-anlamsız hareketler Saldırgan davranış Saldırgan davranış Dağıtma Dağıtma

38 KÜTAHYA RAM38 İntihar girişimi hiçbir zaman “gösteri”,“şantaj”,“numara”olarakdeğerlendirilmemelidir…

39 KÜTAHYA RAM39 Her intihar girişimi ciddi bir eylemdir..

40 KÜTAHYA RAM40 İntihar edenlerde sıklıkla görülen ruhsal rahatsızlıkların başındadepresyongelir..

41 KÜTAHYA RAM41 Herkes depresyon geçirebilir …

42 KÜTAHYA RAM42 DEPRESYON KISA BİLGİ…

43 KÜTAHYA RAM43 Özellikle * Yoğun Psişik Sıkıntı * Yoğun Psişik Sıkıntı * Çöküntülü Ruh Hali * Psişik ve Motor İnhibisyon ile karakterize patolojik ruh hali..

44 KÜTAHYA RAM44 Depresyonumutsuzluğun hastalık halidir..

45 KÜTAHYA RAM45 Depresyonkişinin bu hastalığa yatkınlığı kadar yaşam koşulları ve olaylarıyla da sıkı sıkıya bağlıdır..

46 KÜTAHYA RAM46 Epidemiyolojik bilgi.. Dünya Sağlık Örgütüne göre dünya üzerinde her sene her sene 120 milyon insan depresyon geçirmektedir..

47 KÜTAHYA RAM47 Öngörülere göre 2020 yılında her cins ve yaştan değerlendirmelerde 2. sıraya 2. sırayayükselecektir..

48 KÜTAHYA RAM48 İntiharların%51’i depresyona bağlıdır..

49 KÜTAHYA RAM49 Bu açıdan bakıldığında intihar yalnızca bireyin ruhsal dünyasının değil, aynı zamanda aynı zamanda o bireyin içinde yaşadığı toplumsal yaşamın da toplumsal yaşamın da aynası durumundadır..

50 KÜTAHYA RAM50 İntihar kişinin kendisine yönelttiği bir şiddet eylemidir..

51 KÜTAHYA RAM51 İntihar kişinin kendisine yönelttiği bir şiddet eylemidir..

52 KÜTAHYA RAM52 Umutsuzlaşan (köşeye sıkışan) canlı ya karşısındakine saldırır ya da kendini yıkar/yok eder..

53 KÜTAHYA RAM53 Bütün göstergeler önümüzdeki yıllarda ülkemizin en önemli sorunları arasında uyuşturucu kullanımı, yaygınlaşmış şiddet ve ağır kişilik deformasyonları olacağına dair ipuçları vermektedir..

54 KÜTAHYA RAM54 Dolayısıyla toplumun her kesiminin uyanıklığınave sorumluluk duygularına gereksinim vardır..

55 KÜTAHYA RAM55 Bisiklet pedalını çevirmeme

56 KÜTAHYA RAM56 yüzmekten vazgeçme

57 KÜTAHYA RAM57 İntihar yüzmekten vazgeçme durumudur ve her yüzmekten vazgeçiş altında Psikolojik Nedenler bulunur!...

58 KÜTAHYA RAM58 Tetikleyici risk faktörleri.. Özellikle gençlerde ayrılık,reddedilme,işsizlikve yasal sorunlar..

59 KÜTAHYA RAM59 Ama genel olarak sevilen birinin kaybı, iş sorunları, ekonomik güçlükler ve yasal sorunlar özellikle depresyon ve anksiyete köprüsü üzerinden intihar davranışını tetikleyebilirler..

60 KÜTAHYA RAM60 Ülkemiz bu olumsuzlukların tümünü yaşamakta olup, derin dönüşüm sancıları çeken bir toplumdur..

61 KÜTAHYA RAM61 Ülkemizi şimdi ve gelecekte doğrudan tehdit eden sorunların başında ŞİDDET MADDE BAĞIMLILIĞI ve kendine sosyal dil bulmuş KİŞİLİK BOZUKLUKLARI gelmektedir.. gelmektedir..

62 KÜTAHYA RAM62 İntiharbunlara doğrudan ya da değil sıklıkla eşlik edici bir davranış olarak karşımızaçıkarveyaçıkacaktır..

63 KÜTAHYA RAM63 İNTİHAR RİSK FAKTÖRLERİ Erkekler Erkekler Yaşlılar Yaşlılar Yalnız yaşayan kişiler Yalnız yaşayan kişiler Daha önce intihar girişiminde bulunmuş kişiler Daha önce intihar girişiminde bulunmuş kişiler Ailesinde intihar öyküsü olan kişiler Ailesinde intihar öyküsü olan kişiler

64 KÜTAHYA RAM64 Yüksek İntihar Riski Olan Gruplar.. Psikiyatrik bozukluklar (genellikle depresyon, alkolizm ve kişilik bozuklukları) Psikiyatrik bozukluklar (genellikle depresyon, alkolizm ve kişilik bozuklukları) Fiziksel rahatsızlıklar (ölümcül, ağrılı hastalıklar, AIDS) Fiziksel rahatsızlıklar (ölümcül, ağrılı hastalıklar, AIDS) Daha önceki intihar girişimleri Daha önceki intihar girişimleri Ailede daha önce intihar vakaları, alkolizm ve/veya diğer psikiyatrik hastalıkların olup olmadığı Ailede daha önce intihar vakaları, alkolizm ve/veya diğer psikiyatrik hastalıkların olup olmadığı Boşanmış, dul ya da bekarlık durumları Boşanmış, dul ya da bekarlık durumları Yalnız yaşamak (sosyal olarak izole edilmiş) Yalnız yaşamak (sosyal olarak izole edilmiş) İşsizlik ya da emeklilik İşsizlik ya da emeklilik Mutsuz bir çocukluk Mutsuz bir çocukluk

65 KÜTAHYA RAM65 Eğer hasta psikiyatrik rahatsızlık geçirmiş ise hastaneden yeni çıktığı dönemde ya da daha önce intihar girişimi olmuş ise semptomatolojinin alevlenme dönemlerinde dikkatli olunmalıdır..

66 KÜTAHYA RAM66 Vincent van Gogh.. Bir manik depresif.. Dürtüsel özellikleri yoğun.. Sancılarla dolu bir yaşam.. Tabancayla 1890’da intihar ediyor..

67 KÜTAHYA RAM67 BELİRTİLER GÜN İÇİNDE Üzüntülü, sıkıntılı, huzursuz, ağlamaklı, boşluk duygulu çöküntülü mizaç durumu.. (Bu durum kişi için sabit bir durum almıştır ve gün boyu değişik yoğunlukta sürer..)

68 KÜTAHYA RAM68 Kimi zaman erkeklerde ve çocuk-ergenlerde daha sık görülen çöküntülü mizacı örten irritabilite.. (alınganlık, sinirlilik, artmış duyarlılık..)

69 KÜTAHYA RAM69 Kişinin o güne kadar normal/istekli gerçekleştirdiği tüm etkinliklere karşı ilgisinde belirgin azalma, bunları hoşnutsuz/isteksiz yerine getirmesi, yerine getirirken mutsuzluk, yorgunluk ya da bıkkınlık duyguları sergilemesi..

70 KÜTAHYA RAM70 Kişide düşünme ya da düşüncelerini belirli bir konuda yoğunlaştırma kapasitelerinde azalma olması.. Unutkanlık, düşünce dağınıklığı ve kararsızlık şikayetleri..

71 KÜTAHYA RAM71 Psikomotor ajitasyon veya veya retardasyonu retardasyonuolması..

72 KÜTAHYA RAM72 Kişide aşırı değersizlik, suçluluk, yetersizlik, işe yaramazlık duygularının olması..

73 KÜTAHYA RAM73 Yorgunluk ve enerji kaybı şikayetlerinin olması, bunun dışarıdan (yakınları tarafından) gözlenebilirliği..

74 KÜTAHYA RAM74 İştah kaybı veya artışı ve herhangi organik bir nedenle açıklanamayan kilo kaybı veya aşırı kilo alma..

75 KÜTAHYA RAM75 İnsomniveyahipersomniolması..

76 KÜTAHYA RAM76 Yineleyici ölüm ve/veya intihar düşünceleri olması..

77 KÜTAHYA RAM77 Klinik semptomatolojide * açık ölme isteği, * melankolik içerikli sanrılar olması ya da * depresif tablonun yoğunluğu

78 KÜTAHYA RAM78 Kişinin biyografik özelliklerinde * dürtüsel bir yapı, * sosyal ve affektif izolman, * sosyal ve affektif izolman, * yaş aralığında ya da 60 yaş üstünde olma, * yaş aralığında ya da 60 yaş üstünde olma, * bekar veya dul olma, * erkek cinsiyetten olma, * erkek cinsiyetten olma, * geçmişte intihar girişimlerinin olması, * aile öyküsünde başka intihar olgularının bulunması, * aile öyküsünde başka intihar olgularının bulunması, * alkolizm sorunu olması.. * alkolizm sorunu olması.. depresyonda intihar riskini arttırır..

79 KÜTAHYA RAM79 İntihar düşüncesiyle bu düşüncenin eyleme sokulması arasında geçen dönemde * intihar düşüncelerinin takıntılı nitelik alması, * ilerleyici şekilde içe kapanma ve dış dünyadan çekilme, * ilerleyici şekilde içe kapanma ve dış dünyadan çekilme, * hayata karşı ilgisizlikle birlikte heteroagresivitenin inhibisyonu görülür..

80 KÜTAHYA RAM80 Kimi durumlarda yoğun bir anksiyete artışını izleyen ani ve önceden öngörülemeyen eyleme geçiş şeklinde, yoğun bir anksiyete artışını izleyen ani ve önceden öngörülemeyen eyleme geçiş şeklinde, başka durumlarda başka durumlarda önceden özenle ve soğukkanlılıkla hazırlanmış girişimler olarak görülür.. görülür..

81 KÜTAHYA RAM81 Kimi intiharlar özgeci niteliktedir (kişi bu eylemiyle yakınlarını yükten kurtarma, koruma isteği içindedir..)

82 KÜTAHYA RAM82 İntihar eşdeğeri olarak adlandırabileceğimiz gıda almayı reddetme ya da tehlikeli davranışlar içinde bulunma da kimi depresif hastaların davranışları içinde yer alır..

83 KÜTAHYA RAM83 Nevrotik İntihar.. İntihar riski mevcut, ancak eyleme geçiş tam değil, yarıda kalabilir..

84 KÜTAHYA RAM84 Daha çok yardım çağrısı şeklinde..

85 KÜTAHYA RAM85 Çatışmalı duygu ve yaşantılardan, yoksunluklardan uzaklaşma isteğine bağlı..

86 KÜTAHYA RAM86 Ölümden çok bir tür uykuda regresyon haline dönme.. haline dönme..

87 KÜTAHYA RAM87 Narsistik çöküntü ve savunma mekanizmalarının iflasına bağlı..

88 KÜTAHYA RAM88 Gelişmiş ülkelerde özellikle yaş sonrasında intihar frekansı önemli ölçüde yüksektir..

89 KÜTAHYA RAM89 Riskin en yüksek olduğu dönem dul kalmayı izleyen yıldır..

90 KÜTAHYA RAM90 Yaşlılarda maskeli depresyon fazladır.. Buna organik patolojilerin sıklığı da eklenir..

91 KÜTAHYA RAM91 Yaşlılığa bağlı sosyal ve duygusal izolasyonun (yaşlı tarafından) bilincine varma dirençli depresyonların zeminini hazırlar..

92 KÜTAHYA RAM92 ************************** Özellikle Batı’da ergen intiharları ciddi bir sorundur ve ülke sağlık politikalarında temel önemde yer tutmaktadır..

93 KÜTAHYA RAM93 İntiharın Kapsamı Durkheim (1897) intiharın özet bir tanımını yapanların öncüsüdür; ona göre "ölüme götüreceğini bilerek, olayın kurbanı tarafından girişilen olumsuz eylemin doğrudan doğruya veya dolaylı olarak meydana getirdiği her ölüme intihar denir."1; 2

94 KÜTAHYA RAM94 Bu tanımdaki temel kavramlar olan "ölüm", "kurban", "eylem", "bilinçlilik" (farkındalık) terimlerine toplumun yüklediği anlam ile kurbanın aynı terimleri algılayışı arasında büyük farklılıklar vardır. İntihar eylemindeki bilinçlilik kurbanın sınırlanmış algılama kapasitesinden etkilenir. İntihar eylemi kurban için ölümü getirici olduğu kadar, sorunları çözen, içinde bulunulan çıkmaza son veren, acıları dindiren sonsuz bir huzurun simgesi gibidir ve sağlıklı olduğu iddia edilemez.1

95 KÜTAHYA RAM95 gizil intihar Anorektiklerde (şişmanlama korkusu ile yemeyi tamamen kesmek veya aşırı azaltmak şeklinde ortaya çıkan ve bazen ölümle sonuçlanan bir psikiyatrik hastalık) veya bir protesto biçimi olan açlık grevlerindeki pasif tutumun bir intihar şekli olduğu inkar edilemezken doğrudan gerçekleşen intihar eylemleri yanında gizil intihar eğilimleri taşıyan büyük çoğunluğun, bu eğilimlerini değişik şekillerde ortaya koydukları bilinmektedir. Alkoliklerde, ilaç ve madde bağımlılarında gizil intihar eğilimleri oldukça yaygındır. Yine kazalarda ölenler arasında dolaylı yollarla kendine kıyanların sayısı oldukça fazladır

96 KÜTAHYA RAM96 gizil intiharlara örnek Eserlerinde ölüm temasını ağırlıklı olarak işleyen Albert Camus'un 1950'lerin başında arabasının kayarak bir ağaca çarpması sonucu ölmesi, Almanya'da ünlü bir psikanalist olan Schulz Hencke'nin günlerce ağrılara direnerek hekime gitmemek suretiyle geciktirdiği bir ameliyat sonucu hayatını yitirmesi hep bu gözle çevremize baktığımızda göreceğimiz pek çok örnekten ikisidir.1

97 KÜTAHYA RAM97 Başlıca İntihar Teorileri İntihar olgusunu, intihar edeni etkileyen ve intihar etmesine neden olan etmenleri araştıran kuramlar bu etmenlerin niteliğini kişinin dışında ya da içindeki öğelere bağlayışlarına göre iki ana grupta toplanabilir: 1- Durkheim'in öncülüğünü yaptığı ve intihara yol açan etmenlerin bireyin dışındaki toplumsal çevre koşullarında bulunduğunu kabul eden sosyolojik teoriler, 2- Bu etmenleri bireyin ruhsal (içsel) koşullarına bağlayan ve Freud'un öncülüğünü yaptığı psikolojik teoriler.

98 KÜTAHYA RAM98 Başlıca İntihar Teorileri Birinci grup, intihar sayılarındaki artış ve azalışlara, intihar "salgınları" ve "dalgalarına", ikinci grup da "intihar eğilimleri" ve "kişilik özelliklerine bütün ağırlığı yüklemektedir.3 Günümüzde ise intiharın biyolojik, sosyal, psikolojik, dini, ekonomik pek çok boyutu olan daha karmaşık süreçlerin kesiştiği bir son nokta olduğu kabul edilmektedir.

99 KÜTAHYA RAM99 Durkheim ve Toplumsal Kuram (1897) Durkheim ve Toplumsal Kuram (1897) Durkheim, bundan yaklaşık yüzyıl önce (1897) intiharı tümden toplumsal bir olgu olarak ele alıp bir sosyalbilimci gözüyle ayrıntılarıyla inceleyen bir kitap yazdı. Durkheim'e göre her toplumda kolektif bir intihar eğilimi bulunmaktadır ve bu eğilim toplumdan topluma değişmektedir. Toplumda büyük ölçekli değişiklikler olmadığı sürece de bu oran sabit kalmaktadır. Toplumsal yapıdaki olumlu ya da olumsuz değişiklikler, bu oranların artmasına, toplumla bütünleşme (entegrasyon) durumlarında ise azalmasına neden olmaktadır. İntihar oranlarının ve girişim biçimlerinin toplumdan topluma değişmesi, hatta aynı toplumun değişik kesimlerinde saptanan yöntem ve sayı farklılıkları, toplumsal olguların intiharları etkilediğini belgeler. Ancak Durkheim'e yapılacak eleştiri onun karmaşık ve pek çok öğenin etkili olduğu intiharı tümüyle toplumsal etmenlerin sonucu olarak görme eğiliminin tek yanlılığıdır.1

100 KÜTAHYA RAM100 Bu toplumsal intihar oranını belirleyen pek çok etmen sayılabilir: Bu toplumsal intihar oranını belirleyen pek çok etmen sayılabilir: A- Modern toplum yapısı-şehirleşme: Hızlı sosyal değişimler, şehirleşme, hatta aşırı refah gibi gelişmeler bireyselleşmeyi, sosyal bağların gevşemesini doğurduğu için kişinin yalnızlık duygusunu derinleştirmekte ve bazen de kişi toplumu cezalandırmak için şiddet unsurunu kendisine yöneltmekte ve intihara yönelmektedir. A- Modern toplum yapısı-şehirleşme: Hızlı sosyal değişimler, şehirleşme, hatta aşırı refah gibi gelişmeler bireyselleşmeyi, sosyal bağların gevşemesini doğurduğu için kişinin yalnızlık duygusunu derinleştirmekte ve bazen de kişi toplumu cezalandırmak için şiddet unsurunu kendisine yöneltmekte ve intihara yönelmektedir. B- Din: Avrupa toplumlarında intihar istatistiklerine göz atılacak olunursa, İspanya, Portekiz, İtalya gibi nüfusu salt Katolik olan toplumlarda intihar oranları çok az olduğu halde Prusya, Saksonya, Danimarka gibi Protestan toplumlarda oran oldukça yüksektir. Yine İsviçre'de Protestan kantonlarındaki intihar oranı, Katolik kantonlarınkinden dört kat fazladır. B- Din: Avrupa toplumlarında intihar istatistiklerine göz atılacak olunursa, İspanya, Portekiz, İtalya gibi nüfusu salt Katolik olan toplumlarda intihar oranları çok az olduğu halde Prusya, Saksonya, Danimarka gibi Protestan toplumlarda oran oldukça yüksektir. Yine İsviçre'de Protestan kantonlarındaki intihar oranı, Katolik kantonlarınkinden dört kat fazladır. Birleşmiş Milletler yıllığında İslam ülkelerinin intihar açısından dünya sıralamasında, çok düşük oranlarla son sıralarda yer aldıkları belirtilmektedir. Örneğin yüz binde 1.9 gibi bir oranla Türkiye'yi 45. sırada, yüz binde 0.4 Kuveyt'i 52. sırada, yüz binde 0.2 ile Ürdün'ü 53. sırada görüyoruz. Birleşmiş Milletler yıllığında İslam ülkelerinin intihar açısından dünya sıralamasında, çok düşük oranlarla son sıralarda yer aldıkları belirtilmektedir. Örneğin yüz binde 1.9 gibi bir oranla Türkiye'yi 45. sırada, yüz binde 0.4 Kuveyt'i 52. sırada, yüz binde 0.2 ile Ürdün'ü 53. sırada görüyoruz.

101 KÜTAHYA RAM101 Musevi ve İslam inançlarının intiharları önlemekte etkili oldukları söylene gelmekle beraber Musevilerdeki intihar azlığı kesin olmadığı gibi, daha çok gördükleri dışlanma ve mezalime karşı oluşan bir direnme gücü ve ego direnci olarak da algılanabilir. Aynı durum çingeneler için de söz konusudur.3

102 KÜTAHYA RAM102 C- Savaşlar: Savaşlar, siyasal ve ulusal büyük bunalımlar sırasında da toplumda bütünleşme arttığından, bireylerin toplumsal sorunlara etkin katılımları yoğunlaştığından, intihar oranlarının düştüğü gözlenmektedir. Durkheim bu ortamda bireylerin bencilliklerinin sınırlanmakta olmasını ve yaşama isteklerinin güçlenmesini bu düşüşün nedeni olarak görmektedir.2

103 KÜTAHYA RAM103 D- Büyük ölçekli sosyal dönüşümler ve çalkantılar (Destabilizasyon): Toplumu bir arada tutan ortak değer yargılarında, toplumsal bilinçte, ortak yaşayış ve alışkanlıklarda, geleneklerde meydana gelen büyük ölçekli ve hızlı değişimler bireyler arası ve birey-toplum arası bağlarda kopmalara veya zayıflamalara yol açmakta ve bu da intihar eğilimini ve oranını arttırmaktadır. Örneğin; yıllarında ülkemizde intihar vaka sayısındaki artışta büyük bir patlama yaşanmış ve 1931 yılında çıkarılan bir kanunla intihar haberlerinin gazetelerde yayınlanması yasaklanmıştır.4

104 KÜTAHYA RAM104 Freud ve Psikanalitik Kuram (1916) Freud, önceleri intiharın açıklanamayacağını ifade etmiş ve "İntihar bilim açısından çözümlenememiş bir sorundur" demiş olmakla birlikte 1916 yılında yayınladığı "yas ve melankoli" adlı makalesinde yas ve melankolinin dinamiklerini ortaya çıkarmak yoluyla intiharın psikanalitik açıklamasını denemiştir. Kişideki sadizmin depresyon hallerinde kişinin kendisine çevrildiğini söyler. Freud'a göre melankolide (ağır depresyon hali) kişinin egosu ile içine yansıttığı (introjeksion) bir bakıma içine yerleştirdiği sevgi objesi birbiriyle kaynaşmış durumdadır. Kaybettiği bu sevgi nesnesinin yerine, normallerde olduğu gibi yeni bir obje koyamazsa kaybetmiş olduğu nesneye yönelttiği saldırganlık kuvvetlerini kendisine yöneltmiş olur.4

105 KÜTAHYA RAM105 Freud, "Başkalarını öldürmeyi düşünmeyen hiç kimse kendisine kıyamaz" der. Benliğin eleştiren, cezalandıran, kınayan bölümü "vicdan" yani "üstbenlik" sevgi nesnesi ile benlik arasında bir ayırım yapmamaktadır. O yüzden özsuçlamalar, kendi kendini cezalandırma ve kınamalar aslında yitirilen sevgi nesnesinin kınanması, suçlanması ve cezalandırılmasıdır ona göre.1

106 KÜTAHYA RAM106 Menninger (1938) Menninger intihara güdüleyen üç kaynak görür: (1) başkasını öldürme isteği, (2) başkaları tarafından öldürülme isteği, (3) kendini öldürme isteği.1 Menninger intihara güdüleyen üç kaynak görür: (1) başkasını öldürme isteği, (2) başkaları tarafından öldürülme isteği, (3) kendini öldürme isteği.1

107 KÜTAHYA RAM107 Presuisidal Sendrom (Ringel, 1969) Ringel intiharı salt bir hastalık olarak görür. Düşüncesine göre insanlar ancak hasta iken kendilerine kıyabilirler. Ringel intiharı salt bir hastalık olarak görür. Düşüncesine göre insanlar ancak hasta iken kendilerine kıyabilirler.

108 KÜTAHYA RAM108 Öğrenme Kuramı (Davranışçı Kuram) Bu kurama göre kendini tahrip etmek gibi karmaşık bir davranışın, kişinin genlerinde saklı olduğuna dair hiç bir kanıt yoktur. Her davranış bir motivasyon sonucudur ve öğrenilmiş bir davranıştır. İntihar davranışı öğrenilmiş bir strateji, çatışmanın öğrenilmiş bir işleme biçimi, öğrenilmiş bir çaresizliktir. ***silahla intihar eden babayı gören çocuk***İntihar strese karşı anormal (patolojik) bir cevap olarak anlaşılmalıdır. Bu kurama göre kendini tahrip etmek gibi karmaşık bir davranışın, kişinin genlerinde saklı olduğuna dair hiç bir kanıt yoktur. Her davranış bir motivasyon sonucudur ve öğrenilmiş bir davranıştır. İntihar davranışı öğrenilmiş bir strateji, çatışmanın öğrenilmiş bir işleme biçimi, öğrenilmiş bir çaresizliktir. ***silahla intihar eden babayı gören çocuk***İntihar strese karşı anormal (patolojik) bir cevap olarak anlaşılmalıdır.

109 KÜTAHYA RAM109 Çözüm Arayışı (Shneidmann, 1985) Bu görüşe göre intiharın nedeni gereksinim engellenmesidir. Gereksinimlerin yeterli doyumu durumunda kimse intihar eylemine girişmez. Eylem kurbanın acılarının anlaşılması, ona yardım edilmesi için çevreyi etkinleştirme çabasıdır.***son intihar örneği*** Bu görüşe göre intiharın nedeni gereksinim engellenmesidir. Gereksinimlerin yeterli doyumu durumunda kimse intihar eylemine girişmez. Eylem kurbanın acılarının anlaşılması, ona yardım edilmesi için çevreyi etkinleştirme çabasıdır.***son intihar örneği***

110 KÜTAHYA RAM110 İntihara İlişkin Biyolojik Bulgular ve Biyolojik Kuram Yapılan araştırmalarda intihar edenlerin beyinlerinde serotonin adı verilen bir kimyasal maddenin azalmış olduğu saptanmıştır.5 Serotonin azalması agresyon (saldırganlık) ve impulsivite (sonuçları düşünülmeden yapılan yersiz davranışlar) ile de ilişkili bulunmuş, katillerde hem intihar oranlarının yüksek olması hem de serotoninin düşük bulunmasının bu görüşü destekleyen bir bulgu olduğu ileri sürülmüştür. Bazı araştırmalarda katillerde intihar oranı kendi yaş grubundan yüzlerce kez yüksek bulunmuştur.6; 7 Yapılan araştırmalarda intihar edenlerin beyinlerinde serotonin adı verilen bir kimyasal maddenin azalmış olduğu saptanmıştır.5 Serotonin azalması agresyon (saldırganlık) ve impulsivite (sonuçları düşünülmeden yapılan yersiz davranışlar) ile de ilişkili bulunmuş, katillerde hem intihar oranlarının yüksek olması hem de serotoninin düşük bulunmasının bu görüşü destekleyen bir bulgu olduğu ileri sürülmüştür. Bazı araştırmalarda katillerde intihar oranı kendi yaş grubundan yüzlerce kez yüksek bulunmuştur.6; 7

111 KÜTAHYA RAM111 Yaş ve intihar ilişkisi Yaş ve intihar ilişkisi: Avrupa, Amerika ve bazı gelişmiş Asya ülkelerinde yapılan çalışmalar, intihar oranının yaşla birlikte arttığını ortaya koymaktadır. Yaşlılarda intihar girişimi daha az, ölümle sonuçlanan intiharlar daha çok görülmektedir.8 Daha öldürücü metotlar seçilmekte ve kesin ölüm amaçlı yapılmaktadır. Buna karşılık ergenlerde ve gençlerde mesaj verme, yardım isteme amaçlı, intihar girişimleri daha çok görülmektedir. Yaş ve intihar ilişkisi: Avrupa, Amerika ve bazı gelişmiş Asya ülkelerinde yapılan çalışmalar, intihar oranının yaşla birlikte arttığını ortaya koymaktadır. Yaşlılarda intihar girişimi daha az, ölümle sonuçlanan intiharlar daha çok görülmektedir.8 Daha öldürücü metotlar seçilmekte ve kesin ölüm amaçlı yapılmaktadır. Buna karşılık ergenlerde ve gençlerde mesaj verme, yardım isteme amaçlı, intihar girişimleri daha çok görülmektedir.

112 KÜTAHYA RAM112 İntihar ve cinsiyet ilişkisi: Yapılan çalışmalarda kadın ve erkek intiharları arasındaki temel üç fark dikkati çekmektedir; birincisi erkekler daha çok şiddet içeren ve hemen ölüme götüren metotlar seçerken kadınlar, daha ılımlı (ilaç aşırı alımı gibi) metotları tercih etmektedir. İkincisi erkek intiharlarında madde (alkol dahil) bağımlısı olma ihtimali hemen hemen 3 kat artmaktadır. Ve üçüncüsü stresör faktör olarak ekonomik sorunlar erkek intiharlarında daha çok söz konusu olmaktadır. 10; 11

113 KÜTAHYA RAM113 İntihar ve cinsiyet ilişkisi: Erkeklerde 2-3 kat daha fazla olan intiharların aksine, intihar girişimleri kadınlarda erkeklere oranla 2-3 kat daha fazladır. Bir başka deyişle kadınlar erkeklerden 3 kat daha fazla intihar girişiminde bulunmakla birlikte büyük kısmı tekrar yaşama geri dönebilmekte!, erkekler kadınların üçte biri kadar intihara başvururken kadınların üç katı sıklıkta ölmektedir  Erkeklerde 2-3 kat daha fazla olan intiharların aksine, intihar girişimleri kadınlarda erkeklere oranla 2-3 kat daha fazladır. Bir başka deyişle kadınlar erkeklerden 3 kat daha fazla intihar girişiminde bulunmakla birlikte büyük kısmı tekrar yaşama geri dönebilmekte!, erkekler kadınların üçte biri kadar intihara başvururken kadınların üç katı sıklıkta ölmektedir 

114 KÜTAHYA RAM114 Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre ülkemizde yüz binde 2.14'lük bir intihar sıklığı söz konusudur. Kadınlarda en yüksek oran yaştadır. Erkekler için bu yaş dilimi arasıdır.12 İntihar girişimi olan kadınların büyük kısmı ergenlerdir. Ergenler arasında kızların intihar oranının yüksek olması şöyle açıklanabilir: Birincisi kızlar erkeklerden önce olgunlaşmakta ve erkeklerle sevgiye dayalı ilişkilere girmektedir. Genç kızlarda intihar girişimlerinde ilk neden erkek arkadaş ile ilişki bozukluğudur. İkincisi ise intiharın iyi bir başa çıkma yöntemi gibi görülmesidir. Erkekler stresle başa çıkmada alkol ve saldırgan davranışlar gibi başka seçeneklere başvurmaktadırlar.12 Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre ülkemizde yüz binde 2.14'lük bir intihar sıklığı söz konusudur. Kadınlarda en yüksek oran yaştadır. Erkekler için bu yaş dilimi arasıdır.12 İntihar girişimi olan kadınların büyük kısmı ergenlerdir. Ergenler arasında kızların intihar oranının yüksek olması şöyle açıklanabilir: Birincisi kızlar erkeklerden önce olgunlaşmakta ve erkeklerle sevgiye dayalı ilişkilere girmektedir. Genç kızlarda intihar girişimlerinde ilk neden erkek arkadaş ile ilişki bozukluğudur. İkincisi ise intiharın iyi bir başa çıkma yöntemi gibi görülmesidir. Erkekler stresle başa çıkmada alkol ve saldırgan davranışlar gibi başka seçeneklere başvurmaktadırlar.12

115 KÜTAHYA RAM115 Medeni durum ve intihar ilişkisi: Boşanmış ve eşi ölmüşlerin daha yüksek intihar riski taşıdığı eskiden beri bilinmektedir. Boşanmış ve eşi ölmüşlerin daha yüksek intihar riski taşıdığı eskiden beri bilinmektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan araştırmalarda da parçalanmış ailelerde, dul (eşi ölmüş) ya da boşanmış çiftlerde veya aile içi şiddetin görüldüğü ailelerde intihar oranı yüksek bulunmuştur. Evlilerle karşılaştırıldığında bütün yaş gruplarındaki dul veya boşanmış çiftlerde intihar oranı çok daha yüksektir.10**evde kimse yok** Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan araştırmalarda da parçalanmış ailelerde, dul (eşi ölmüş) ya da boşanmış çiftlerde veya aile içi şiddetin görüldüğü ailelerde intihar oranı yüksek bulunmuştur. Evlilerle karşılaştırıldığında bütün yaş gruplarındaki dul veya boşanmış çiftlerde intihar oranı çok daha yüksektir.10**evde kimse yok** Türkiye'de intihar edenlerin medeni durumları incelendiğinde 1975 yılından beri değişmez bir şekilde gerek erkekler, gerek kadınlar için evli olanların en düşük intihar oranı gösterdiği tespit edilmektedir. Bu da uluslararası normlarla uyumlu bir bulgudur. Türkiye'de intihar edenlerin medeni durumları incelendiğinde 1975 yılından beri değişmez bir şekilde gerek erkekler, gerek kadınlar için evli olanların en düşük intihar oranı gösterdiği tespit edilmektedir. Bu da uluslararası normlarla uyumlu bir bulgudur.

116 KÜTAHYA RAM116 Sosyo-ekonomik düzey ve intihar ilişkisi: İntihar girişimleri şehirlerin kalabalık, sosyal koşulları iyi olamayan yoksul insanların yaşadığı bölgelerinde daha çok olmaktadır. Dünyadaki tüm araştırmalar bu sonucu desteklemektedir.12; 1 İntihar girişimleri şehirlerin kalabalık, sosyal koşulları iyi olamayan yoksul insanların yaşadığı bölgelerinde daha çok olmaktadır. Dünyadaki tüm araştırmalar bu sonucu desteklemektedir.12; 1 İşsizlik ve intihar girişimi arasında da bağlantı vardır. Özellikle erkeklerde bu daha da belirgin olmaktadır. Olumsuz koşullar birbirini besleyen bir kısır döngünün çarkları içinde kişiyi intihara sürükler: Ekonomik güçlükler ve sorunlar bir yandan stresli bir ruh hali oluştururken ekonomik yetersizlik nedeniyle sağlık sorunları örneğin - en çok intihara neden olan- depresyonu olan kişi bunun tedavisi için yardım almaktan yoksun kalır. Çoğunlukla sağlık güvencesi veya sigortası yoktur. İşsizlik eklenirse durum iyice güçleşir. Bu kesimde eğitim düzeyi de çoğunlukla düşük olduğundan psikiyatrinin imkanları ve psikiyatrik bir yardım alma konusunda kime, nasıl başvuracakları hakkında da yeterli bir bilgiye sahip değillerdir. İşsizlik ve intihar girişimi arasında da bağlantı vardır. Özellikle erkeklerde bu daha da belirgin olmaktadır. Olumsuz koşullar birbirini besleyen bir kısır döngünün çarkları içinde kişiyi intihara sürükler: Ekonomik güçlükler ve sorunlar bir yandan stresli bir ruh hali oluştururken ekonomik yetersizlik nedeniyle sağlık sorunları örneğin - en çok intihara neden olan- depresyonu olan kişi bunun tedavisi için yardım almaktan yoksun kalır. Çoğunlukla sağlık güvencesi veya sigortası yoktur. İşsizlik eklenirse durum iyice güçleşir. Bu kesimde eğitim düzeyi de çoğunlukla düşük olduğundan psikiyatrinin imkanları ve psikiyatrik bir yardım alma konusunda kime, nasıl başvuracakları hakkında da yeterli bir bilgiye sahip değillerdir.

117 KÜTAHYA RAM117 Irk-kültür ve intihar ilişkisi: İntihar oranları ülkeden ülkeye, kültürden kültüre büyük değişkenlikler gösterir. Örneğin İslam ülkelerinde, Yahudilerde ve çingenelerde intihar oranının düşük olmasından daha önce söz etmiştik İntihar oranları ülkeden ülkeye, kültürden kültüre büyük değişkenlikler gösterir. Örneğin İslam ülkelerinde, Yahudilerde ve çingenelerde intihar oranının düşük olmasından daha önce söz etmiştik

118 KÜTAHYA RAM118 Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılmış araştırmalarda Afrika kökenli Amerikalılarda istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük intihar oranları saptanmış ve Asyalı ve beyaz olmak bir intihar risk faktörü olarak kabul edilmiştir.15 Her yıl yaklaşık her yüz bin kişiden 12'sinin intihar ettiği (her yıl otuz binin üzerinde) Amerika Birleşik Devletlerinde tüm intiharların % 72'si beyaz erkeklerde görülür. Bu beyaz kadınlarda görülen intihar oranının yaklaşık üç katıdır. Siyah erkeklerde intihar oranı tüm intiharların % 7'si, siyah kadınlarda ise tüm intiharların sadece % 2'si olarak ileri derecede düşüktür.16 Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılmış araştırmalarda Afrika kökenli Amerikalılarda istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük intihar oranları saptanmış ve Asyalı ve beyaz olmak bir intihar risk faktörü olarak kabul edilmiştir.15 Her yıl yaklaşık her yüz bin kişiden 12'sinin intihar ettiği (her yıl otuz binin üzerinde) Amerika Birleşik Devletlerinde tüm intiharların % 72'si beyaz erkeklerde görülür. Bu beyaz kadınlarda görülen intihar oranının yaklaşık üç katıdır. Siyah erkeklerde intihar oranı tüm intiharların % 7'si, siyah kadınlarda ise tüm intiharların sadece % 2'si olarak ileri derecede düşüktür.16

119 KÜTAHYA RAM119 Singapur'da kültürel değişkenlerin yaşlı intiharlarındaki etkisini araştıran bir araştırmada ise Çinli yaşlılar en yüksek intihar oranına sahipken, Malezyalı yaşlılar en düşük, Hintli yaşlılar ise ikisinin arasında bir intihar oranını gösteriyordu. Oysa yaşlı olmayan genel populasyonda en yüksek intihar oranı Hintlilerde ardından sırasıyla Çinlilerde ve Malezyalılarda görülmekteydi. Etnik gruplar arasındaki bu farklılık muhtemelen yaşlıların toplum ve aile içindeki değerini ve rolünü belirleyen sosyokültürel etmenlere bağlıydı.17; 8 Singapur'da kültürel değişkenlerin yaşlı intiharlarındaki etkisini araştıran bir araştırmada ise Çinli yaşlılar en yüksek intihar oranına sahipken, Malezyalı yaşlılar en düşük, Hintli yaşlılar ise ikisinin arasında bir intihar oranını gösteriyordu. Oysa yaşlı olmayan genel populasyonda en yüksek intihar oranı Hintlilerde ardından sırasıyla Çinlilerde ve Malezyalılarda görülmekteydi. Etnik gruplar arasındaki bu farklılık muhtemelen yaşlıların toplum ve aile içindeki değerini ve rolünü belirleyen sosyokültürel etmenlere bağlıydı.17; 8

120 KÜTAHYA RAM120 Yüzden fazla değişik dilin konuşulduğu, yaşayan nüfusunun dörtte birinin başka ülkelerde doğmuş olup sonradan göç ettiği, çok etnik bileşenli ve çok kültürlü bir ülke olan Avustralya'da 10 yıllık bir sürede ve yirmi bini aşkın intihar olayının incelendiği bir araştırmada etnik toplulukların birbirinden oldukça farklı intihar oranlarına ve intihar metotlarına sahip oldukları görülmüştür. Genel olarak göçmenlerde intihar oranları yerlilere oranla ve geldikleri ülkelere oranla yüksek bulunmuştur. Genel olarak intiharların yüksek olduğu Avrupa kökenlilerden başka Amerikalılarda, Yeni Zelandalılarda Türkiyeli ve Güney Afrikalı erkeklerde intihar oranı yüksek bulunurken Çinliler dışındaki Asyalılarda göreceli olarak daha düşük intihar oranları saptanmıştır. İntihar oranının yüksek olduğu ülkelerden Avustralya'ya göç etmiş olan bireylerde yine yüksek intihar oranı gözlenmiştir (öğrenme ve model alma).18 Yüzden fazla değişik dilin konuşulduğu, yaşayan nüfusunun dörtte birinin başka ülkelerde doğmuş olup sonradan göç ettiği, çok etnik bileşenli ve çok kültürlü bir ülke olan Avustralya'da 10 yıllık bir sürede ve yirmi bini aşkın intihar olayının incelendiği bir araştırmada etnik toplulukların birbirinden oldukça farklı intihar oranlarına ve intihar metotlarına sahip oldukları görülmüştür. Genel olarak göçmenlerde intihar oranları yerlilere oranla ve geldikleri ülkelere oranla yüksek bulunmuştur. Genel olarak intiharların yüksek olduğu Avrupa kökenlilerden başka Amerikalılarda, Yeni Zelandalılarda Türkiyeli ve Güney Afrikalı erkeklerde intihar oranı yüksek bulunurken Çinliler dışındaki Asyalılarda göreceli olarak daha düşük intihar oranları saptanmıştır. İntihar oranının yüksek olduğu ülkelerden Avustralya'ya göç etmiş olan bireylerde yine yüksek intihar oranı gözlenmiştir (öğrenme ve model alma).18

121 KÜTAHYA RAM121 İntihar olgusunda mevsimsellik: İntiharlar tahmin edileceğin aksine olarak kasvetli, soğuk, puslu kış ve sonbahar aylarında değil daha çok insanların ve tabiatın canlandığı ortalığın berrak ve aydınlık olduğu ve yaşama coşkusunun hissedildiği ilkbahar ve yaz aylarında artmaktadır.19 İntiharlar tahmin edileceğin aksine olarak kasvetli, soğuk, puslu kış ve sonbahar aylarında değil daha çok insanların ve tabiatın canlandığı ortalığın berrak ve aydınlık olduğu ve yaşama coşkusunun hissedildiği ilkbahar ve yaz aylarında artmaktadır.19 Ülkemizde Devlet İstatistik Enstitüsünün yılları arasındaki on yıllık intihar istatistikleri incelendiğinde intiharların sırasıyla en sık Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında gerçekleştiği görülmektedir.20***örnek*** Ülkemizde Devlet İstatistik Enstitüsünün yılları arasındaki on yıllık intihar istatistikleri incelendiğinde intiharların sırasıyla en sık Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında gerçekleştiği görülmektedir.20***örnek***

122 KÜTAHYA RAM122 Homisid (adam öldürme), Saldırganlık ve İntihar Freud, melankolideki otoagresiv (kendine yönelmiş saldırganlık) eğilimin, öldürme dürtüsünden kaynaklandığını düşünür, bir başka ünlü psikiyatrist Menninger, intiharda üç isteğin; öldürmek, öldürülmek ve ölmek isteklerinin bir arada bulunduklarını söyler.3 Freud, melankolideki otoagresiv (kendine yönelmiş saldırganlık) eğilimin, öldürme dürtüsünden kaynaklandığını düşünür, bir başka ünlü psikiyatrist Menninger, intiharda üç isteğin; öldürmek, öldürülmek ve ölmek isteklerinin bir arada bulunduklarını söyler.3

123 KÜTAHYA RAM123 Freud'un, "Başkasını öldürmeyi düşünmeyen asla kendisini öldüremez" şeklindeki meşhur sözüyle özetlediği bu kuram yapılmış bazı çalışmalarla da desteklenmektedir. Örneğin bir araştırmada katillerin % 33'ünün daha sonra intihar ettiği bulunmuştur. Nitekim son yıllardaki araştırmalarda da İngiltere' de katillerin % 25'inin sonradan intihar ettiği, Amerika'da ise daha az oranda olmakla beraber aynı durumun görüldüğü bildirilmektedir.21 Freud'un, "Başkasını öldürmeyi düşünmeyen asla kendisini öldüremez" şeklindeki meşhur sözüyle özetlediği bu kuram yapılmış bazı çalışmalarla da desteklenmektedir. Örneğin bir araştırmada katillerin % 33'ünün daha sonra intihar ettiği bulunmuştur. Nitekim son yıllardaki araştırmalarda da İngiltere' de katillerin % 25'inin sonradan intihar ettiği, Amerika'da ise daha az oranda olmakla beraber aynı durumun görüldüğü bildirilmektedir.21

124 KÜTAHYA RAM124 Savaş yıllarında intihar oranlarının belirgin şekilde düşmesi de sosyal entegrasyon kadar agresiv dürtülerin başkasını öldürme yoluyla doyurulması ile de açıklanabilir. Diğer taraftan, sosyoekonomik düzey ve eğitim düzeyi yükseldikçe intiharların oranının artmasına karşılık saldırganlık ve cinayet oranlarının düştüğü görülmektedir. Bazı araştırmacılar cinayet ile intihar sayıları arasında yer değiştirici bir ilişki olduğu görüşündedir. İntihar sayıları düşük toplum kesimlerinde cinayetlerin sık, buna karşın cinayetlerin seyrek olduğu toplum kesimlerinde ise intiharların sık olduğunu öne sürerler. Bu sayısal ilişkiler siyah Amerikalılarda saptanmıştır. İntihar ile cinayet arasındaki bu sayısal ilişkiyi evli ve bekar olanlarda yapılan araştırmalar da destekler. Bu araştırmalarda evlilerde cinayet işleme; bekar, dul ve boşanmışlarda ise intihar daha çoktur. Başkasına kıymanın suç sayılmadığı savaşlarda intiharların azalması da cinayet ile intihar arasındaki yer değiştirici sayısal ilişkinin başka bir örneğidir.1 Savaş yıllarında intihar oranlarının belirgin şekilde düşmesi de sosyal entegrasyon kadar agresiv dürtülerin başkasını öldürme yoluyla doyurulması ile de açıklanabilir. Diğer taraftan, sosyoekonomik düzey ve eğitim düzeyi yükseldikçe intiharların oranının artmasına karşılık saldırganlık ve cinayet oranlarının düştüğü görülmektedir. Bazı araştırmacılar cinayet ile intihar sayıları arasında yer değiştirici bir ilişki olduğu görüşündedir. İntihar sayıları düşük toplum kesimlerinde cinayetlerin sık, buna karşın cinayetlerin seyrek olduğu toplum kesimlerinde ise intiharların sık olduğunu öne sürerler. Bu sayısal ilişkiler siyah Amerikalılarda saptanmıştır. İntihar ile cinayet arasındaki bu sayısal ilişkiyi evli ve bekar olanlarda yapılan araştırmalar da destekler. Bu araştırmalarda evlilerde cinayet işleme; bekar, dul ve boşanmışlarda ise intihar daha çoktur. Başkasına kıymanın suç sayılmadığı savaşlarda intiharların azalması da cinayet ile intihar arasındaki yer değiştirici sayısal ilişkinin başka bir örneğidir.1

125 KÜTAHYA RAM125 Agresiv eğilimlere neden olan stresler ve engellenmeler karşısında erkeklerin dışa dönük yapılarıyla saldırganlığa ve cinayete yatkın olmalarına karşın kadınların daha inhibe, kontrollü ve çekingen yapıları ile daha çok intihara eğilimli oldukları bildirilmektedir.12; 21 Agresiv eğilimlere neden olan stresler ve engellenmeler karşısında erkeklerin dışa dönük yapılarıyla saldırganlığa ve cinayete yatkın olmalarına karşın kadınların daha inhibe, kontrollü ve çekingen yapıları ile daha çok intihara eğilimli oldukları bildirilmektedir.12; 21

126 KÜTAHYA RAM126 İntihar İçin Seçilen Yöntemler Değişik intihar yöntemleri arasında genelde uygulanması kolay, az acı verdiği düşünülen, herkesçe bilinen, bazen de moda yöntemler seçilir. Yöntem seçiminde kişinin ruhsal yapısı, cinsi, yaşı ve toplumsal değerler etkilidir. Örneğin harakirinin Japonlara özgü bir yöntem olduğu bilinir. Budistlerde kendi kendini yakarak hayatına son verme yeğlenen yöntemlerdendir. Goethe, "Genç Werter'in Acıları"nı yayınladıktan sonra Almanya ve Fransa'da kafasına kurşun sıkarak kendine kıyma bir süre moda olmuştur.1 Değişik intihar yöntemleri arasında genelde uygulanması kolay, az acı verdiği düşünülen, herkesçe bilinen, bazen de moda yöntemler seçilir. Yöntem seçiminde kişinin ruhsal yapısı, cinsi, yaşı ve toplumsal değerler etkilidir. Örneğin harakirinin Japonlara özgü bir yöntem olduğu bilinir. Budistlerde kendi kendini yakarak hayatına son verme yeğlenen yöntemlerdendir. Goethe, "Genç Werter'in Acıları"nı yayınladıktan sonra Almanya ve Fransa'da kafasına kurşun sıkarak kendine kıyma bir süre moda olmuştur.1

127 KÜTAHYA RAM127 Dünya Sağlık Örgütünün istatistiklerine göre ası ve silahla kendini vurma erkeklerde daha sık rastlanan yöntemlerdir. Kadın ve erkeklerde uyku ilacı alarak girişimde bulunma oranı % 90'dır. İlaç, özellikle de uyku hapı alarak yaşamına son vermenin acı vermeyeceği inancı nedeniyle yeğlendiği düşünülmektedir.1 Dünya Sağlık Örgütünün istatistiklerine göre ası ve silahla kendini vurma erkeklerde daha sık rastlanan yöntemlerdir. Kadın ve erkeklerde uyku ilacı alarak girişimde bulunma oranı % 90'dır. İlaç, özellikle de uyku hapı alarak yaşamına son vermenin acı vermeyeceği inancı nedeniyle yeğlendiği düşünülmektedir.1

128 KÜTAHYA RAM128 İntihar için seçilen yöntemler, ülkelere göre değişmektedir. Örneğin Hollanda'da ilk iki sırayı ası ve suda boğulma alırken, İngiltere'de ilaç-kimyasal madde ve ası en çok uygulanan intihar yöntemleridir. Yapılan araştırmalarda üç ülkede ateşli silahların en çok kullanılan intihar yöntemi olduğu belirtilmektedir. Bu ülkeler ABD, Kanada ve Avustralya'dır.18 Amerika Birleşik Devletlerinde ateşli silahlarla kendini öldürmenin ilk sırada görülmesi, ateşli silahların kontrolüyle ilgili yasal düzenlemelere gerekçe oluşturmaktadır.12 En çok kullanılan intihar yöntemleri çevrede en kolay bulunabilenler olmaktadır. Örneğin 1960'larda İngiltere ve Hollanda'da en çok görülen intihar yöntemi havagazı idi. Havagazında karbonmonoksitin çıkarılmasından sonra 1970'lerde havagazıyla intiharlar yıldan yıla azaldı.22 İntihar için seçilen yöntemler, ülkelere göre değişmektedir. Örneğin Hollanda'da ilk iki sırayı ası ve suda boğulma alırken, İngiltere'de ilaç-kimyasal madde ve ası en çok uygulanan intihar yöntemleridir. Yapılan araştırmalarda üç ülkede ateşli silahların en çok kullanılan intihar yöntemi olduğu belirtilmektedir. Bu ülkeler ABD, Kanada ve Avustralya'dır.18 Amerika Birleşik Devletlerinde ateşli silahlarla kendini öldürmenin ilk sırada görülmesi, ateşli silahların kontrolüyle ilgili yasal düzenlemelere gerekçe oluşturmaktadır.12 En çok kullanılan intihar yöntemleri çevrede en kolay bulunabilenler olmaktadır. Örneğin 1960'larda İngiltere ve Hollanda'da en çok görülen intihar yöntemi havagazı idi. Havagazında karbonmonoksitin çıkarılmasından sonra 1970'lerde havagazıyla intiharlar yıldan yıla azaldı.22

129 KÜTAHYA RAM129 İntihar yöntemleri cinsiyete ve eğitim düzeyine bağlı olarak da değişkenlik göstermektedir. Türkiye'de en sık uygulanan intihar yöntemleri erkekler için ası, ateşli silah ve ilaç-kimyasal madde olurken, kadınlar için ilk üç sırayı ası, ilaç- kimyasal madde ve yüksekten atlama almaktadır. İntihar yöntemleri cinsiyete ve eğitim düzeyine bağlı olarak da değişkenlik göstermektedir. Türkiye'de en sık uygulanan intihar yöntemleri erkekler için ası, ateşli silah ve ilaç-kimyasal madde olurken, kadınlar için ilk üç sırayı ası, ilaç- kimyasal madde ve yüksekten atlama almaktadır.

130 KÜTAHYA RAM130 Ülkemizde Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre intihar yöntemi yüzdeleri şöyledir: Ası ile % 51, kimyasal madde ile % 15 ateşli silahla % 14, yüksekten atlama ile % 11, suya atlayarak % 3, diğer % 5. Bu verilerden ülkemizde en çok seçilen yöntemin ası olduğu, kimyasal madde ve ateşli silah kullanımının 2. ve 3. sırada geldiği sonuçları çıkmaktadır. Ülkemizde Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre intihar yöntemi yüzdeleri şöyledir: Ası ile % 51, kimyasal madde ile % 15 ateşli silahla % 14, yüksekten atlama ile % 11, suya atlayarak % 3, diğer % 5. Bu verilerden ülkemizde en çok seçilen yöntemin ası olduğu, kimyasal madde ve ateşli silah kullanımının 2. ve 3. sırada geldiği sonuçları çıkmaktadır.

131 KÜTAHYA RAM131 İntihar İçin Sosyodemografik Risk Faktörleri Sosyodemografik risk faktörleri arasında beyaz ırktan olma, erkek cinsiyeti, işsizlik, yoksulluk, iş kaybı, bekar, dul ya da ayrı yaşıyor olma, ergenlik (impulsif intiharlar), ya da yaşlılık döneminde olma (60 yaşından sonra risk artar), şehirde yaşama (kırsal bölgelerde intihar oranı daha düşüktür), dinsiz olma veya intiharı olumsuzlamayan bir dine mensup olma gibi durumlar sayılabilir. Sosyodemografik risk faktörleri arasında beyaz ırktan olma, erkek cinsiyeti, işsizlik, yoksulluk, iş kaybı, bekar, dul ya da ayrı yaşıyor olma, ergenlik (impulsif intiharlar), ya da yaşlılık döneminde olma (60 yaşından sonra risk artar), şehirde yaşama (kırsal bölgelerde intihar oranı daha düşüktür), dinsiz olma veya intiharı olumsuzlamayan bir dine mensup olma gibi durumlar sayılabilir.

132 KÜTAHYA RAM132 Psikiyatrik risk faktörleri: Ölümle sonuçlanmış intiharlarda % 90'ın üzerinde bir oranda mental (zihinsel) hastalıklar ya da madde-alkol kullanımı ile ilgili bozukluklar saptanır. Bu bozukluklar intihar davranışı için elverişli zemin oluşturur. Ölümle sonuçlanmış intiharlarda % 90'ın üzerinde bir oranda mental (zihinsel) hastalıklar ya da madde-alkol kullanımı ile ilgili bozukluklar saptanır. Bu bozukluklar intihar davranışı için elverişli zemin oluşturur. Yapılan araştırmalarda depresyon tanısı alanların % 15'inin, alkolizm tanısı alanların % 15'inin, şizofreni tanısı alanların % 10'unun, psikopati tanısı alanların % 5'inin yaşamlarını intihar ile sonlandırdıkları görülmektedir.23 Yapılan araştırmalarda depresyon tanısı alanların % 15'inin, alkolizm tanısı alanların % 15'inin, şizofreni tanısı alanların % 10'unun, psikopati tanısı alanların % 5'inin yaşamlarını intihar ile sonlandırdıkları görülmektedir.23

133 KÜTAHYA RAM133 Dünya Sağlık Örgütünün yaptığı bir çalışmada ölümle sonuçlanmış intiharların en az yarısında ciddi depresif hastalık, dörtte birinde kronik alkolizm,düşük bir kısmında ise şizofreni tanısı konulduğu bulunmuştur.23 Dünya Sağlık Örgütünün yaptığı bir çalışmada ölümle sonuçlanmış intiharların en az yarısında ciddi depresif hastalık, dörtte birinde kronik alkolizm,düşük bir kısmında ise şizofreni tanısı konulduğu bulunmuştur.23

134 KÜTAHYA RAM134 İrsi (ailevi) risk faktörleri: Parçalanmış aileler, aile içinde boşanma, dul kalma ya da ayrı yaşama veya aile içi şiddet durumlarının varlığı intiharla ilişkili görülmektedir. Medeni durum açısından tüm yaş grupları için boşanmış ve dul kalmışlarda intihar riski evlilere oranla yüksektir. Parçalanmış aileler, aile içinde boşanma, dul kalma ya da ayrı yaşama veya aile içi şiddet durumlarının varlığı intiharla ilişkili görülmektedir. Medeni durum açısından tüm yaş grupları için boşanmış ve dul kalmışlarda intihar riski evlilere oranla yüksektir.

135 KÜTAHYA RAM135 Durumsal risk faktörleri: Aile bireylerinden birinin intiharı, model olabilecek, tanıdık, bildik birinin intiharı, hatta duyarlı kişilerde medyadaki bir intihar olayı bile risk faktörü olabilmektedir. Gençler erişkinlere nazaran bu tür etkilenmelere daha açık ve duyarlıdır. Aile bireylerinden birinin intiharı, model olabilecek, tanıdık, bildik birinin intiharı, hatta duyarlı kişilerde medyadaki bir intihar olayı bile risk faktörü olabilmektedir. Gençler erişkinlere nazaran bu tür etkilenmelere daha açık ve duyarlıdır. Gözaltında bulunanlar ve tutuklular da artmış intihar riskine sahiptir. Gözaltında bulunanlar ve tutuklular da artmış intihar riskine sahiptir. En güçlü durumsal risk faktörlerinden biri evde bir ateşli silahın varlığıdır. ABD'de intihar nedeniyle meydana gelmiş ölümlerin yaklaşık % 60'ı ateşli silahlarla olmaktadır. En güçlü durumsal risk faktörlerinden biri evde bir ateşli silahın varlığıdır. ABD'de intihar nedeniyle meydana gelmiş ölümlerin yaklaşık % 60'ı ateşli silahlarla olmaktadır.

136 KÜTAHYA RAM136 Yakında olmuş stres yaratan yaşam olayları, örneğin eşin ölümü veya iş kaybı, cezaevine düşmek, ciddi bir genel tıbbi hastalığa yakalanmak (AIDS gibi) da intihar riskini arttırır. Özellikle yaşlılardaki fiziksel hastalıklarda ve son dönemdeki hastalarda, özellikle de kanserde intihar hasta tarafından mantıklı bir "çıkış yolu" gibi görülebilir. Çoğunlukla buna depresyon da eşlik etmektedir ve bu intihar riskini arttırmaktadır.13 Yakında olmuş stres yaratan yaşam olayları, örneğin eşin ölümü veya iş kaybı, cezaevine düşmek, ciddi bir genel tıbbi hastalığa yakalanmak (AIDS gibi) da intihar riskini arttırır. Özellikle yaşlılardaki fiziksel hastalıklarda ve son dönemdeki hastalarda, özellikle de kanserde intihar hasta tarafından mantıklı bir "çıkış yolu" gibi görülebilir. Çoğunlukla buna depresyon da eşlik etmektedir ve bu intihar riskini arttırmaktadır.13

137 KÜTAHYA RAM137 Son sözü söyleyelim; Son söz olarak şunu belirtmek isterim: Hayatın asla üstesinden gelinemez gibi görünen zorlukları karşısında hayatına son vermek isteyen insanların tamamına yakın kısmı daha sonra bu kararlarını uygulamadıkları için ya da uyguladıkları halde ölmedikleri için şükretmekte ve o zorlukların zamanla nasıl küçüldüğünü, silindiğini görmektedirler. Ölmek amacıyla intihar girişiminde bulunup sakat kalan ve sağlığını yitiren bir çok insan da kayıplarına bedel ve kayıplarına rağmen hayatın ne denli nimet olduğunu fark edip sağlıklı zamanlarında hiç olmadıkları kadar hayata sıkı sıkıya bağlı, sağlıklarının arta kalanını titizlikle korumaya çalışarak yaşarlar. Son söz olarak şunu belirtmek isterim: Hayatın asla üstesinden gelinemez gibi görünen zorlukları karşısında hayatına son vermek isteyen insanların tamamına yakın kısmı daha sonra bu kararlarını uygulamadıkları için ya da uyguladıkları halde ölmedikleri için şükretmekte ve o zorlukların zamanla nasıl küçüldüğünü, silindiğini görmektedirler. Ölmek amacıyla intihar girişiminde bulunup sakat kalan ve sağlığını yitiren bir çok insan da kayıplarına bedel ve kayıplarına rağmen hayatın ne denli nimet olduğunu fark edip sağlıklı zamanlarında hiç olmadıkları kadar hayata sıkı sıkıya bağlı, sağlıklarının arta kalanını titizlikle korumaya çalışarak yaşarlar.

138 KÜTAHYA RAM138 Son söz İntihar ederek hayatına son verenlerin ise ne yazık ki bu eylemlerinden dolayı pişman olup olmadıklarını hala öğrenemedik. İntihar ederek hayatına son verenlerin ise ne yazık ki bu eylemlerinden dolayı pişman olup olmadıklarını hala öğrenemedik.

139 KÜTAHYA RAM İNTİHARA PSİKOSOSYAL MÜDAHALE (BİLİŞSEL VE DAVRANIŞSAL YAKLAŞIM) 2- ÇOCUK İNTİHARLARI 3- GENÇ İNTİHARLARI 4- YETİŞKİN İNTİHARLARI 5- YAŞLI İNTİHARLARI

140 KÜTAHYA RAM yılında Berkeley Üniversitesinde Serbest Konuşma Yılı

141 KÜTAHYA RAM141 Yörükoğlu (1993)' na göre "yardım çığlığıdır.“ Yörükoğlu (1993)' na göre "yardım çığlığıdır.“ İntiharda amaç acılara son vermektir. İntiharda amaç acılara son vermektir.

142 KÜTAHYA RAM142 İNTİHARAPSİKOSOSYAL MÜDAHALE MÜDAHALE

143 KÜTAHYA RAM143 Acil servisler insanların psikososyal yardıma en yoğun ihtiyaç duydukları yerlerdir. Acil servisler insanların psikososyal yardıma en yoğun ihtiyaç duydukları yerlerdir.

144 KÜTAHYA RAM144 Sağlık Bakanlığı Eylül 2004 Psikososyal Müdahale Sağlık Bakanlığı Eylül 2004 Psikososyal Müdahale

145 KÜTAHYA RAM145 Pek çok terapist intihara eğilimli kişileri tedavi etmekten kaçınır Pek çok terapist intihara eğilimli kişileri tedavi etmekten kaçınır Önceleri intihar eğilimli olmayan bir hastanın, tedaviye başladıktan bir süre sonra bu duruma gelebilme olasılığından kaynaklanır. Önceleri intihar eğilimli olmayan bir hastanın, tedaviye başladıktan bir süre sonra bu duruma gelebilme olasılığından kaynaklanır.

146 KÜTAHYA RAM146 Yaşamı sürdürmek için güçlü nedenleri olan insanlar hayata daha sıkı bağlanırlar. Yaşamı sürdürmek için güçlü nedenleri olan insanlar hayata daha sıkı bağlanırlar. Aileye karşı duyulan sorumluluk yine yaşam için güçlü bir nedendir. Evli veya bekar - Çocuk Aileye karşı duyulan sorumluluk yine yaşam için güçlü bir nedendir. Evli veya bekar - Çocuk

147 KÜTAHYA RAM147 “Umutsuzluğun" intiharı çağrıştıran en önemli değişkenlerden biri olduğu bilinmektedir. “Umutsuzluğun" intiharı çağrıştıran en önemli değişkenlerden biri olduğu bilinmektedir. “Beck Umutsuzluk Ölçeği “ veya “Yaşamı Sürdürme Nedenleri Envanteri” gibi objektif araçlar da uygulanabilir. “Beck Umutsuzluk Ölçeği “ veya “Yaşamı Sürdürme Nedenleri Envanteri” gibi objektif araçlar da uygulanabilir.

148 KÜTAHYA RAM148 Linehan “İntihar davranışının en büyük habercisi yine geçmişteki intihar davranışıdır” Linehan “İntihar davranışının en büyük habercisi yine geçmişteki intihar davranışıdır”

149 KÜTAHYA RAM149 Davranışsal Müdahale İntihar Etmeyeceğine Dair Kontrat İmzalatmak (Eğer hastanın bir intihar planı varsa ve bu planı gerçekleştirmesinin kendisi için bir "anlamı" varsa, o zaman hasta ile birlikte bu "anlamı" değiştirmek yönünde çalışılır)

150 KÜTAHYA RAM150 Bilişsel Müdahale Umutsuzluğu Hafifletme* "İntiharın, hastaların hastalıklarını azalttığına dair güçlü bir kanıt yoktur" diyen Linehan bunu hastalarına da terapide şaka yollu "İntiharın, hastaların hastalıklarını azalttığına dair güçlü bir kanıt yoktur" diyen Linehan bunu hastalarına da terapide şaka yollu

151 KÜTAHYA RAM151 "Öldüğünüzde yaşarken olduğunuzdan daha rahat olacağınıza dair hiç bir kanıt yoktur"

152 KÜTAHYA RAM152 ÇOCUK İNTİHARLARI

153 KÜTAHYA RAM153 İntihar olgusu incelenirken en ilginç ve en üzücü olanı hiç şüphesiz çocuk intiharlarıdır. İntihar olgusu incelenirken en ilginç ve en üzücü olanı hiç şüphesiz çocuk intiharlarıdır.

154 KÜTAHYA RAM154 Çocukluğun ilk yıllarında ölüm, görünmezle eşanlamlıdır. Çocukluğun ilk yıllarında ölüm, görünmezle eşanlamlıdır.

155 KÜTAHYA RAM155 Yapılan araştırmalara göre, geçici intihar eğilimleri vardır. Yapılan araştırmalara göre, geçici intihar eğilimleri vardır. diğerleri üzerinde yaratacağı etki

156 KÜTAHYA RAM156 Hemen her ülkede çocuk intiharları toplam intihar oranlarının % 10’unu geçmemektedir. Bunların çok büyük bir kısmı da 9-10 yaşından büyük olanlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Hemen her ülkede çocuk intiharları toplam intihar oranlarının % 10’unu geçmemektedir. Bunların çok büyük bir kısmı da 9-10 yaşından büyük olanlar tarafından gerçekleştirilmektedir.

157 KÜTAHYA RAM157 Çocuklarda evden kaçma olaylarına sık sık rastlanır. Çocuklarda evden kaçma olaylarına sık sık rastlanır. Çocuk evden uzaklaşarak sorunlarından kurtulacağını düşünür.

158 KÜTAHYA RAM158 “Dorpat’ın bir araştırmasına göre, gerçek intihar grubunda dağılmış aile etkeninin oluşması büyük bir oranda ana-baba ölümüne bağlıdır. İntihar girişimlerinde ise ana-baba boşanması yüksek oranda bulunmaktadır.” “Dorpat’ın bir araştırmasına göre, gerçek intihar grubunda dağılmış aile etkeninin oluşması büyük bir oranda ana-baba ölümüne bağlıdır. İntihar girişimlerinde ise ana-baba boşanması yüksek oranda bulunmaktadır.”

159 KÜTAHYA RAM159 İntihar girişimi ile çocuk ailesindeki sorunları halletmeyi amaçlar. Bu tür bir tepkiyle ebeveynlerini korkutarak dağılan aile birliğini eski durumuna getireceğini düşünür; bunda oldukça da başarılıdır. İntihar girişimi ile çocuk ailesindeki sorunları halletmeyi amaçlar. Bu tür bir tepkiyle ebeveynlerini korkutarak dağılan aile birliğini eski durumuna getireceğini düşünür; bunda oldukça da başarılıdır.

160 KÜTAHYA RAM160 Gerçek intiharlarda ise, ana-babadan birinin kaybı ve ona kavuşmak isteği çocuğu ölüme sürükleyebilir. Gerçek intiharlarda ise, ana-babadan birinin kaybı ve ona kavuşmak isteği çocuğu ölüme sürükleyebilir.

161 KÜTAHYA RAM161 Çocuk intiharlarının sayısal olarak az olduğunu belirtmemize rağmen, bu intiharların yaklaşık % 75’i erkek çocuklar tarafından gerçekleştirilir. Girişimlerdeyse kız çocuklar çoğunluğu oluşturur. Çocuk intiharlarının sayısal olarak az olduğunu belirtmemize rağmen, bu intiharların yaklaşık % 75’i erkek çocuklar tarafından gerçekleştirilir. Girişimlerdeyse kız çocuklar çoğunluğu oluşturur.

162 KÜTAHYA RAM162 İNTİHARveERGENLER..

163 KÜTAHYA RAM163 Risk Faktörleri.. Ergenliğin kendisi Ergenliğin kendisi Özgeçmişinde intihar girişimi Özgeçmişinde intihar girişimi Aile ya da çevrede intihar öyküsü Aile ya da çevrede intihar öyküsü Özellikle narsistik olmak üzere psişik rahatsızlıklar Özellikle narsistik olmak üzere psişik rahatsızlıklar Cinsel ya da fiziksel kötüye kullanım öyküsü Cinsel ya da fiziksel kötüye kullanım öyküsü Kötü sağlık durumu Kötü sağlık durumu Kırılgan ve yetersiz sosyal yaşam koşulları Kırılgan ve yetersiz sosyal yaşam koşulları Genetik ve nörobiyolojik etkenler Genetik ve nörobiyolojik etkenler Kültürel faktörler Kültürel faktörler

164 KÜTAHYA RAM164 *Yapılan çalışmalarda yaş aralığında intihar vakalarının 1960’tan beri kez daha arttığı saptanmıştır.. Bu yaş aralığında 2. en sık ölüm nedenidir.. * Ölümle sonuçlanan intihar olayları erkeklerde kızlardan 3-5 kat daha fazladır.

165 KÜTAHYA RAM yaşları arsında intihar oranının 15 yaşın altındakilere göre 8-9 kat fazla olması gençlik dönemindeki intiharların boyutlarını açıkça göstermektedir yaşları arsında intihar oranının 15 yaşın altındakilere göre 8-9 kat fazla olması gençlik dönemindeki intiharların boyutlarını açıkça göstermektedir.

166 KÜTAHYA RAM166 Bayam ve arkadaşlarının 1995’te yaptığı bir çalışmada 5-14 yaşta her yıl 40-50, yaşta her yıl tamamlanmış intihar olduğu saptanmıştır..

167 KÜTAHYA RAM167 Yine bu çalışmada arasında intihar prevalansı ’de 3-4 olarak saptanmıştır..

168 KÜTAHYA RAM168 İzleyen yıl içinde %30-50 oranında eylemyinelenmektedir..

169 KÜTAHYA RAM169 Klinik özellikler.. Tamamlanmış intiharlarda kullanılan yöntemler serttir.. (asma, pencereden atma, silahlı ateşler..)

170 KÜTAHYA RAM170 *%75-80 vakada intihar eylemiyle her hangi bir psikiyatrik rahatsızlık arasında bağ kurulamamaktadır.. *Ama her intihar girişiminde özellikle altta yatan özellikle altta yatan bir depresif bozukluk olup olmadığı kesinlikle araştırılmalıdır..

171 KÜTAHYA RAM171 Pronostik..(takip) İntihar girişiminde bulunan ergenlerin 1/3’ünün yeni girişimlerde bulunduğu;

172 KÜTAHYA RAM172 İntihar girişimi nedeniyle hastaneye yatırılmış ergenlerde hastaneye yatırılmış ergenlerde 5 yıl içinde ölüm oranı aynı yaş normal ergen popülasyonuna göre 7 kez daha yüksek olduğu saptanmıştır..

173 KÜTAHYA RAM173 YETİŞKİN İNTİHARLARI

174 KÜTAHYA RAM174 İnsanın çocukluk ve gençlik döneminin tüm geleceğini şekillendirdiği gibi yaygın olan bir inanç tüm dikkatleri bu dönemlere çekmiş ve bundan dolayı yetişkinlik dönemi adeta ihmal edilmiştir. İnsanın çocukluk ve gençlik döneminin tüm geleceğini şekillendirdiği gibi yaygın olan bir inanç tüm dikkatleri bu dönemlere çekmiş ve bundan dolayı yetişkinlik dönemi adeta ihmal edilmiştir.

175 KÜTAHYA RAM175 Özcan Köknel’in deyimiyle “Çağdaş insan yalnızdır”. Bu yalnızlık onu kendisine yabancılaştırır, böylece topluma da yabancı hale gelir. Özcan Köknel’in deyimiyle “Çağdaş insan yalnızdır”. Bu yalnızlık onu kendisine yabancılaştırır, böylece topluma da yabancı hale gelir.

176 KÜTAHYA RAM176 Yapılan bir araştırmaya göre, genç yetişkinlerin % 80’i bazı zamanlar ölmüş olmayı dilemişlerdir. Yapılan bir araştırmaya göre, genç yetişkinlerin % 80’i bazı zamanlar ölmüş olmayı dilemişlerdir.

177 KÜTAHYA RAM177 “İnsan malları değil, mallar insanı satın almaktadır.” “İnsan malları değil, mallar insanı satın almaktadır.”

178 KÜTAHYA RAM178 Gençlik döneminde kurduğu hayallerle yetişkinlik döneminde bağımsızlığını elde edeceğine inanarak bu döneme giren bir kişi, sorunlar karşısında kendini yalnız bularak umutsuzluğa düşer. Gençlik döneminde kurduğu hayallerle yetişkinlik döneminde bağımsızlığını elde edeceğine inanarak bu döneme giren bir kişi, sorunlar karşısında kendini yalnız bularak umutsuzluğa düşer.

179 KÜTAHYA RAM179 Çağımızın adeta sembolü olan çekirdek aile olgusu bunun başlıca nedenidir diyebiliriz. Çünkü artık yetişkinin yardımcısı olan ebeveynleri yanında değildir. Çağımızın adeta sembolü olan çekirdek aile olgusu bunun başlıca nedenidir diyebiliriz. Çünkü artık yetişkinin yardımcısı olan ebeveynleri yanında değildir.

180 KÜTAHYA RAM180 Sistem içinde kendini yalnız hisseden kişi, bu yalnızlığını bir aile kurarak gidermeyi amaçlar. Sistem içinde kendini yalnız hisseden kişi, bu yalnızlığını bir aile kurarak gidermeyi amaçlar.

181 KÜTAHYA RAM181 Ekonomik sorunlar ya da daha farklı sorunlardan dolayı olan aile-içi geçimsizlikler evlilerde intihar nedenlerinin başında gelebilmektedir. Bunun yanında, yetişkinler arasında en çok intiharlar bekar, dul ve boşanmışlarda görülmektedir. Ekonomik sorunlar ya da daha farklı sorunlardan dolayı olan aile-içi geçimsizlikler evlilerde intihar nedenlerinin başında gelebilmektedir. Bunun yanında, yetişkinler arasında en çok intiharlar bekar, dul ve boşanmışlarda görülmektedir.

182 KÜTAHYA RAM182 Eğitim görmüş kişiler diğerlerine oranla daha fazla intihar etmektedirler. Çünkü bu yetişkinler çevreleriyle ilişkilerinin boyutlarını daha iyi görebilirler. Eğitim görmüş kişiler diğerlerine oranla daha fazla intihar etmektedirler. Çünkü bu yetişkinler çevreleriyle ilişkilerinin boyutlarını daha iyi görebilirler.

183 KÜTAHYA RAM183 İntihar ve Yaşlılık..

184 KÜTAHYA RAM184 *İntihar riski yaşla birlikte artar.. Yaşlılarda depresyon frekansı yüksektir.. *İleri yaşlarda eylemin iyi planlandığı ve ölümü garanti edici yöntemler seçildiği görülmektedir. *Özellikle ilerleyen yaşla birlikte insanların dinsel yönelimlerinin artması, yaşlı intiharlarının ülkemizde göreceli olarak daha az görünmesinin nedeni olabilir.

185 KÜTAHYA RAM185 Gelişmiş ülkelerde özellikle yaş sonrasında intihar frekansı önemli ölçüde yüksektir..

186 KÜTAHYA RAM186 Volant(2005: 318) yaşlı insanların yaşadıkları Yas ve ayrılıkları, fiziksel rahatsızlıkları, Özerklik yitimini, yararsız hale gelme duygusunu, Özerklik yitimini, yararsız hale gelme duygusunu, Toplumdan yalıtılmışlığı, intihar davranışı için risk faktörleri olarak değerlendirmektedir. Toplumdan yalıtılmışlığı, intihar davranışı için risk faktörleri olarak değerlendirmektedir.

187 KÜTAHYA RAM187 Yaşlının hayatın sonuna doğru bir kurumda kalıyor olması Yaşlının hayatın sonuna doğru bir kurumda kalıyor olması Kapatılmışlığı, artık işe yaramadığının; bundan böyle bir kimliğinin amacının kalmadığının aslında artık sevilmediğinin bir sonucudur. Kapatılmışlığı, artık işe yaramadığının; bundan böyle bir kimliğinin amacının kalmadığının aslında artık sevilmediğinin bir sonucudur.

188 KÜTAHYA RAM188 *Riskin en yüksek olduğu dönem dul kalmayı izleyen yıldır..*Yaşlılarda maskeli depresyon fazladır.. Buna organik patolojilerin sıklığı da eklenir..

189 KÜTAHYA RAM189 DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM REHBERLİK HİZMETLERİ BÖLÜM BAŞKANI PSİKOLOJİK DANIŞMAN: CENGİZ ÖZYURT

190 KÜTAHYA RAM190 İNTİHARIN AİLEYE VE ÇEVREYE ETKİLERİ.

191 KÜTAHYA RAM191 İntihar sadece bireyin kendisini etkileyen bir süreç değildir. İntiharın sonrasında bireyin ailesi ve çevresi de bu girişim ölümle sonuçlansın ya da sonuçlanmasın bu olaydan oldukça yara alır. Bu nedenle intihar girişimi sonrasında bireyin ailesinin de profesyonel yardım alması gerekebilir. İntihar sadece bireyin kendisini etkileyen bir süreç değildir. İntiharın sonrasında bireyin ailesi ve çevresi de bu girişim ölümle sonuçlansın ya da sonuçlanmasın bu olaydan oldukça yara alır. Bu nedenle intihar girişimi sonrasında bireyin ailesinin de profesyonel yardım alması gerekebilir.

192 KÜTAHYA RAM192 İntiharın Sosyal Etkileri İntihar sonrası görsel ve yazılı basının olaya yaklaşım tarzı, intihar eden kişinin yakın çevresinde ve toplumda nasıl karşılandığı ve tepkileri açısından oldukça önemlidir. İntihar sonrası görsel ve yazılı basının olaya yaklaşım tarzı, intihar eden kişinin yakın çevresinde ve toplumda nasıl karşılandığı ve tepkileri açısından oldukça önemlidir. Görsel ve yazılı basın trajik bu olay karşısında daha dramatik ve ajitasyon ağırlıklı bir yaklaşımla haber değeri yükleyip yansıtırsa; Görsel ve yazılı basın trajik bu olay karşısında daha dramatik ve ajitasyon ağırlıklı bir yaklaşımla haber değeri yükleyip yansıtırsa;

193 KÜTAHYA RAM193 Bunun iki şekilde sonucuyla karşılaşmak mümkün olacaktır: Bunun iki şekilde sonucuyla karşılaşmak mümkün olacaktır: 1. İntihar eden kişinin yakın çevresinin yas döneminde bu haberle karşılaşması atlatmakta zorlandığı kriz dönemini uzatacak ve üzüntüyü yoğunlaştıracaktır. 2. Bu haberi okuyan ya da izleyen toplum tarafından algılanışı da oldukça önemli özendirici olma riski söz konusu ve aynı zamanda toplum ruh sağlığı açısından iç karartıcı depresyona itici özelliği olabilmekte.

194 KÜTAHYA RAM ve 1994 yılının ilk yarılarında yüksek tirajlı gazetelerde intihar haberlerinin artışı ve dramatik tarzda verilişi gözlenmiştir ve 1994 yılının ilk yarılarında yüksek tirajlı gazetelerde intihar haberlerinin artışı ve dramatik tarzda verilişi gözlenmiştir. Bu dönemde yapılan çalışmalarda özendirici unsuru ortadan kaldırmak ya da azaltmak amacıyla okuyucu tutum ölçekleri kullanılmış; Bu dönemde yapılan çalışmalarda özendirici unsuru ortadan kaldırmak ya da azaltmak amacıyla okuyucu tutum ölçekleri kullanılmış;

195 KÜTAHYA RAM195 Okuyucu intihar haberlerinin fotoğrafsız,iç sayfalarda, ayrıntıya girmeden ve yorumsuz olarak verilmesi yönünde tutum belirtmiştir. Okuyucu intihar haberlerinin fotoğrafsız,iç sayfalarda, ayrıntıya girmeden ve yorumsuz olarak verilmesi yönünde tutum belirtmiştir. Hiç haber olmaması da önemli olacaktır. Olağan hale geldiği, normal bir olaymış gibi değerlendirilmesine sebep verecektir. Hiç haber olmaması da önemli olacaktır. Olağan hale geldiği, normal bir olaymış gibi değerlendirilmesine sebep verecektir.

196 KÜTAHYA RAM196 Yine aynı çalışma sırasında, intihar davranışı açısından etkilenmeye en çok sebep veren grup intiharlarının olduğu bulunmuştur. Flaş haber şeklinde verilen genç yaş intiharlarının toplumu daha fazla sarstığı görülmüştür. Yine aynı çalışma sırasında, intihar davranışı açısından etkilenmeye en çok sebep veren grup intiharlarının olduğu bulunmuştur. Flaş haber şeklinde verilen genç yaş intiharlarının toplumu daha fazla sarstığı görülmüştür.

197 KÜTAHYA RAM197 İNTİHAR EDEN KİŞİLERİN YAKINLARINDA GÖZLENEN YAS REAKSİYONLARI · Dehşet · Korku · Suçluluk · Ölene kızgınlık · Duygu durumu değişmeleri · İntihar düşünceleri

198 KÜTAHYA RAM198 · İntihara inanmama · Bunu niçin yaptı · Tamamlanmamış uğraş · Reddetme · Değerlere ait kriz · Güven kaybı

199 KÜTAHYA RAM199 İntihar girişiminde bulunan kişi sıklıkla hiç kimsenin onu önemsemediğini düşünse bile yakınları için intihar son derece sarsıcı bir olaydır. Ailede intihar eden birinin olması geride kalanlar için kendilerini toplumdan izole edilmiş hissetmelerine neden olacak kadar, baş edilmesi son derece zor, bir leke gibidir. İntihar girişiminde bulunan kişi sıklıkla hiç kimsenin onu önemsemediğini düşünse bile yakınları için intihar son derece sarsıcı bir olaydır. Ailede intihar eden birinin olması geride kalanlar için kendilerini toplumdan izole edilmiş hissetmelerine neden olacak kadar, baş edilmesi son derece zor, bir leke gibidir.

200 KÜTAHYA RAM200 Geride kalanlar kınanma endişesi nedeniyle yaşanan olayı paylaşma konusunda çekingen davranabilirler. Bu kişiler sıklıkla başarısızlık duygusu yaşamaktadırlar. Çünkü çok sevdikleri bir kişi intiharı seçmiştir.

201 KÜTAHYA RAM201 İNTİHAR SONRASI PSİKOLOJİSİ

202 KÜTAHYA RAM202 DİKKAT İntihar riski olan bireylere yaklaşımda dikkat edilecek noktalar

203 KÜTAHYA RAM203 Dinleme  Tüm dikkatinizle ve karşınızdakinin sözünü kesmeden dinleyin.  Neler söylediğini ayrıntılarıyla hatırlayın UNUTMAYIN ne kadar az konuşup ne kadar çok dinlerseniz o kadar çok hatırlarsınız.  Sözel olmayan ipuçlarına dikkat edin

204 KÜTAHYA RAM204  Söylenen sözlerin altında yatan duyguları anlamaya çalışın  Anlattığı durum sizin başınıza gelseydi neler hissedeceğinize bakın  Konuşurken duraksadığı sessizleştiği yerlere dikkat edin  Sessizliklere katlanmaya çalışın

205 KÜTAHYA RAM205  Kendinizi rahatlamaya onunda rahatlamasını sağlamaya çalışın.  Sakin hissetmeseniz bile sakin olmaya çalışın

206 KÜTAHYA RAM206 Tepki verme  Kişinin hissettiğini sandığınız duygularını zihninden geçirdiğini tahmin ettiğiniz düşüncelerini tanımlarken hata yapabileceğinizi unutmayınız ·  Kendi duygu ve düşüncelerinizi işe karıştırmayınız

207 KÜTAHYA RAM207  Olabildiğince az soru sorun kesin bilgi istiyorsanız sorularınız kesin ve net olsun bir konuyu açıklığa kavuşturmak istiyorsanız açık uçlu sorular sorun ( ne oldu ? ne anladın ? bu olaya nasıl bir anlam veriyorsun ?... ) ama her ne olursa olsun neden ? niçin? ile başlayan sorulardan kaçının.

208 KÜTAHYA RAM208  Tasdik anlamına gelen hı hı tamam gibi sözcükleri mümkün olduğunca az kullanın.  Dinlediğinizi göstermek onu daha çok konuşmaya cesaretlendirmek ve duyduklarınızı doğru anlayıp anlamadığınızı kontrol etmek için kişinin söylediklerini kendi cümlelerinize dökerek tekrarlayın.

209 KÜTAHYA RAM209  Yargılamaktan yorumlar yapmaktan kaçının.  Kişinin başından geçenler ile yaşadığı olaylara gösterdiği tepkileri ve düşünceleri arasında bağlantılar görüyorsanız bunları o kişiyle paylaşıp algılarınızın doğru olup olmadığını sorun.

210 KÜTAHYA RAM210  Gereksiz şekillerde konuyu değiştirmeye yada kişinin sözünü kesmeye kalkışmayın.  Çok erken çok sık yada çok uzun konuşmaktan kaçının.  Konuşmayı bitirdikten hemen sonra yeniden dinleme durumuna geçip kişinin söylediklerinize nasıl tepkiler verdiğini gözleyin ve yeni bir tepki oluşup oluşmadığına bakın.

211 KÜTAHYA RAM211 Eğer birisi size intihar düşüncelerinden söz ederse her şeyden önce onu dinleyin ve sonrada ona şunu söyleyin "Ben senin ölmeni istemiyorum" diyerek ona değer verdiğinizi hissettirin ve profesyonel yardım alabileceği bir psikoloğa, veya danışmana başvurmasını sağlayın. Eğer birisi size intihar düşüncelerinden söz ederse her şeyden önce onu dinleyin ve sonrada ona şunu söyleyin "Ben senin ölmeni istemiyorum" diyerek ona değer verdiğinizi hissettirin ve profesyonel yardım alabileceği bir psikoloğa, veya danışmana başvurmasını sağlayın.

212 KÜTAHYA RAM212 İntihar etmek üzere olduğunu hissederseniz konuşmakla vakit harcamayın yapmanız gereken tek şey onu hemen bir acil yardım kliniğine götürmektir. İntihar etmek üzere olduğunu hissederseniz konuşmakla vakit harcamayın yapmanız gereken tek şey onu hemen bir acil yardım kliniğine götürmektir.

213 KÜTAHYA RAM213 İntihar Hakkında Neler Biliyoruz? Eninde sonunda herkesin kendini öldürmek için geçerli bir sebebi vardır. Fakat intihar eden kişi diğerleri ile uzun süre iletişim kurmuş, onlardan yardım beklemiştir; intihar ise kişi için genellikle son çare olmaktadır. İntihar edenlerin büyük bir çoğunluğu bu niyetlerini eylemlerinden önce doğrudan veya dolaylı olarak arkadaşlarına veya yakınlarına anlatmışlardır.

214 KÜTAHYA RAM214 Halk arasında yaygın olan bazı yanlış kanılar vardır ki, bunlar intihara eğilimi olanlar için tehlikeli ve teşvik edicidir. Bu tür yanlış kanılar yerine doğru olanları bilinirse, intihar niyetleri olan birçok kişinin bu niyetleri çok önceden anlaşılmıs ve yardım edilmiş olabilecektir. Farberow ve Leonard bu konudaki yanlış kanıları ve doğru olan şekillerini bir liste halinde toplamışlardır: Halk arasında yaygın olan bazı yanlış kanılar vardır ki, bunlar intihara eğilimi olanlar için tehlikeli ve teşvik edicidir. Bu tür yanlış kanılar yerine doğru olanları bilinirse, intihar niyetleri olan birçok kişinin bu niyetleri çok önceden anlaşılmıs ve yardım edilmiş olabilecektir. Farberow ve Leonard bu konudaki yanlış kanıları ve doğru olan şekillerini bir liste halinde toplamışlardır:

215 KÜTAHYA RAM215 İNTİHAR HAKKINDA DOĞRU VE YANLIŞ BİLDİKLERİMİZ

216 KÜTAHYA RAM216 YANLIŞ İntihar hakkında konuşanlar intihar etmez. İntihar hakkında konuşanlar intihar etmez. İntihar eden kişiler gerçekten ölmek niyetindedir. İntihar eden kişiler gerçekten ölmek niyetindedir. DOĞRU Kendini öldüren her on kişiden sekizi intihar niyetlerini daha önce kesin uyarılarla bildirmişlerdir. Kendini öldüren her on kişiden sekizi intihar niyetlerini daha önce kesin uyarılarla bildirmişlerdir. İntihara kalkışanların bir kısmı ölmek ve yaşamak arasında karar verememiştir. İntihara kalkışanların bir kısmı ölmek ve yaşamak arasında karar verememiştir.

217 KÜTAHYA RAM217 İntihar uyarısız olur. İntihar uyarısız olur. Bir kişi intihar etme eğilimindeyse, bu sonsuza kadar devam eder. Bir kişi intihar etme eğilimindeyse, bu sonsuza kadar devam eder. İntihara kalkışan kişi bunu çeşitli yollarla bildirir. Bu yollara karşı alarmda olursak intihar önlenebilir. İntihara kalkışan kişi bunu çeşitli yollarla bildirir. Bu yollara karşı alarmda olursak intihar önlenebilir. Bu kişilerde intihar etme arzusu kısıtlı bir süre için olur. Kurtarılabilirlerse, hayatlarının geri kalan kısmını mutlu olarak yaşayabilirler. Bu kişilerde intihar etme arzusu kısıtlı bir süre için olur. Kurtarılabilirlerse, hayatlarının geri kalan kısmını mutlu olarak yaşayabilirler.

218 KÜTAHYA RAM218 Bir intihar krizinden sonra intihar riski sona ermiştir. Bir intihar krizinden sonra intihar riski sona ermiştir. İntihar olayları zenginler arasında veya tam tersi fakirler arasında görülür. İntihar olayları zenginler arasında veya tam tersi fakirler arasında görülür. Birçok intihar ilk girişimden sonraki bireyin sağlıksız fikirlerini eyleme geçirebileceği enerjiye sahipken üç ay içinde olmuştur. Birçok intihar ilk girişimden sonraki bireyin sağlıksız fikirlerini eyleme geçirebileceği enerjiye sahipken üç ay içinde olmuştur. İntihar ne sadece zenginin ne de fakirin sorunudur. Toplumun her kesiminde olmaktadır ve de çok demokratiktir. İntihar ne sadece zenginin ne de fakirin sorunudur. Toplumun her kesiminde olmaktadır ve de çok demokratiktir.

219 KÜTAHYA RAM219 İntihar bir ailede genetik olarak bireylere aktarılan bir mirastır. İntihar bir ailede genetik olarak bireylere aktarılan bir mirastır. Bütün intihar eden bireyler kafaca hastadır. Bütün intihar eden bireyler kafaca hastadır. İntihar aileye dayanmaz. Sadece bireyin sorunudur ve önlenebilir. İntihar aileye dayanmaz. Sadece bireyin sorunudur ve önlenebilir. Yüzlerce intihar olayında intihar edenler çok mutsuzdurlar; fakat bu, onların kafaca hasta olmalarını gerektirmez Yüzlerce intihar olayında intihar edenler çok mutsuzdurlar; fakat bu, onların kafaca hasta olmalarını gerektirmez

220 KÜTAHYA RAM220 Bir gün sizler de aynı duyguları yaşarsanız : Kendinizi umutsuz, çaresiz ve yalnız hissettiğinizde konuşabileceğiniz beş kişinin adını yazarak bir liste yapın kendinizi intihar düşünceleri içinde bulduğunuzda bu listedeki en çok tercih ettiğiniz kişiden başlayarak sizi dinleyecek ve anlayacak birini bulana kadar herkesi teker teker aramaya söz verdiğiniz bir intihara hayır anlaşması hazırlayın Kendinizi umutsuz, çaresiz ve yalnız hissettiğinizde konuşabileceğiniz beş kişinin adını yazarak bir liste yapın kendinizi intihar düşünceleri içinde bulduğunuzda bu listedeki en çok tercih ettiğiniz kişiden başlayarak sizi dinleyecek ve anlayacak birini bulana kadar herkesi teker teker aramaya söz verdiğiniz bir intihara hayır anlaşması hazırlayın

221 KÜTAHYA RAM221 intihar girişiminde kendilerine uzatılan yardım ellerini göremeyeceğini aklınızdan çıkarmayın siz bu ölümcül hataya düşmeyin ve başvuracağınız bu kişileri önceden bir yerlere yazmanın yararlı olacağını unutmayın. intihar girişiminde kendilerine uzatılan yardım ellerini göremeyeceğini aklınızdan çıkarmayın siz bu ölümcül hataya düşmeyin ve başvuracağınız bu kişileri önceden bir yerlere yazmanın yararlı olacağını unutmayın.

222 KÜTAHYA RAM222Kaynakça 1. Odağ, C., İntihar, İzmir Psikiyatri Derneği Yayınları, 1995, s. 3, 5, 84, Odağ, C., İntihar, İzmir Psikiyatri Derneği Yayınları, 1995, s. 3, 5, 84, Durkheim, E., İntihar, Çeviri: Özer Ozankaya, 2. Baskı, İmge Kitabevi, Ankara 1992, s. 6, 7, 8, 11, 24, 25, 90, 102, Durkheim, E., İntihar, Çeviri: Özer Ozankaya, 2. Baskı, İmge Kitabevi, Ankara 1992, s. 6, 7, 8, 11, 24, 25, 90, 102, Babaoğlu, G., Psikiyatride İntihar, Psikiyatrik Hastalarda İntihar Davranışı, Kronik İntihar Davranışının Değerlendirilmesi, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi, 4. Psikiyatri Birimi Uzmanlık Tezi, İstanbul Babaoğlu, G., Psikiyatride İntihar, Psikiyatrik Hastalarda İntihar Davranışı, Kronik İntihar Davranışının Değerlendirilmesi, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi, 4. Psikiyatri Birimi Uzmanlık Tezi, İstanbul Arkun, N., İntiharın Psikodinamikleri, Edebiyat Fakültesi Matbaası, İstanbul 1978, s. 17, 22, 25, 27, Arkun, N., İntiharın Psikodinamikleri, Edebiyat Fakültesi Matbaası, İstanbul 1978, s. 17, 22, 25, 27, Hendin, H., Suicide: A Review of New Directions in Research, Hosp. and Comm. Psychiatry, Feb. 1986, 37:2, s Hendin, H., Suicide: A Review of New Directions in Research, Hosp. and Comm. Psychiatry, Feb. 1986, 37:2, s Blumenthal, S. J., Suicide: A Guide to Risc Factors, Assesment And Treatment of Suicidal Patients, Medical Clinics of North America, Vol: 72, No: 4, July Blumenthal, S. J., Suicide: A Guide to Risc Factors, Assesment And Treatment of Suicidal Patients, Medical Clinics of North America, Vol: 72, No: 4, July Earle K. A., Forquer S. L., Volo A. M..., Characteristics of Outpatient Suicides, Hospital and Community Psychiatry, February 1994, Vol: 45, No: 2, s Earle K. A., Forquer S. L., Volo A. M..., Characteristics of Outpatient Suicides, Hospital and Community Psychiatry, February 1994, Vol: 45, No: 2, s Pearson, J.L., Conwell, Y., Suicide in Late Life: Challenges and Opportunities for Research, International Psychogeriatrics, Vol: 7, No: 2, 1995, s Pearson, J.L., Conwell, Y., Suicide in Late Life: Challenges and Opportunities for Research, International Psychogeriatrics, Vol: 7, No: 2, 1995, s Çuhadaroğlu, F., Sonuvar B., Adolesan İntiharları ve Kendilik İmgesi, Türk Psikiyatri Dergisi, 4:1, 1993, s Çuhadaroğlu, F., Sonuvar B., Adolesan İntiharları ve Kendilik İmgesi, Türk Psikiyatri Dergisi, 4:1, 1993, s Rhyne, C. E., Templer D. I., Brown, L. G..., Dimensions of Suicide: Perceptions of Lethality, Time And Agony, Suicide and Life Threatening Behavior, 1995, Fall., 25(3): Rhyne, C. E., Templer D. I., Brown, L. G..., Dimensions of Suicide: Perceptions of Lethality, Time And Agony, Suicide and Life Threatening Behavior, 1995, Fall., 25(3): Rich, C. L., Ricketts, J. E., Fowler R.C... Some Differences Between Men and Women who Commit Suicide, Am. J. Psychiatry 1988, 145: Rich, C. L., Ricketts, J. E., Fowler R.C... Some Differences Between Men and Women who Commit Suicide, Am. J. Psychiatry 1988, 145: Hawton, K., Catalan, J., Attempted Suicide: A Practical Guide to Its Nature and Management, Çeviri: Birsen Ceyhun, Hekimler Yayın Birliği, 1994, s Hawton, K., Catalan, J., Attempted Suicide: A Practical Guide to Its Nature and Management, Çeviri: Birsen Ceyhun, Hekimler Yayın Birliği, 1994, s

223 KÜTAHYA RAM223 Kaynakça 13. Moscicki, E. K., Epidemiology of Suicide, North American Perspectives, International Psychogeriatrics, Vol: 7, No: 2, 1995, s Moscicki, E. K., Epidemiology of Suicide, North American Perspectives, International Psychogeriatrics, Vol: 7, No: 2, 1995, s Gunnel D. J., Peters T. J., Kammerling R. M..., Suicide, Attempted Suicide, Br. Med. J., 1995, 711: Gunnel D. J., Peters T. J., Kammerling R. M..., Suicide, Attempted Suicide, Br. Med. J., 1995, 711: Pandey G. N., Pandey S. C., Dwivedi Y..., Platelet Serotonin-2A Receptors: Apotantial Biological Marker for Suicidal Behavior, Am. J. Psychiatry, 1995, 152: Pandey G. N., Pandey S. C., Dwivedi Y..., Platelet Serotonin-2A Receptors: Apotantial Biological Marker for Suicidal Behavior, Am. J. Psychiatry, 1995, 152: Hughes H. D., Can the Clinician Predict Suicide, Psychiatric Services, March 1995, Vol: 46, No: 3, s Hughes H. D., Can the Clinician Predict Suicide, Psychiatric Services, March 1995, Vol: 46, No: 3, s Soo Meng Ko and Ee Heok Kua, Ethnisity and Elderly Suicide in Singapore, International Psychogeriatrics, Vol: 7, No: 2, 1995, s Soo Meng Ko and Ee Heok Kua, Ethnisity and Elderly Suicide in Singapore, International Psychogeriatrics, Vol: 7, No: 2, 1995, s Burvill P. W., Suicide in the Multiethnic Elderly Population of Australia , International Psychogeriatrics, No: 2, 1995, s Burvill P. W., Suicide in the Multiethnic Elderly Population of Australia , International Psychogeriatrics, No: 2, 1995, s Maes M., Cosyns P., Meltzer H.Y..., Seasonality in Violent Suicide but not in Nonviolent Suicide or Homicide, Am. J. Psychiatry 1993, 150: Maes M., Cosyns P., Meltzer H.Y..., Seasonality in Violent Suicide but not in Nonviolent Suicide or Homicide, Am. J. Psychiatry 1993, 150: Devlet İstatistik Enstitüsü İntihar İstatistikleri, , Ankara. 20. Devlet İstatistik Enstitüsü İntihar İstatistikleri, , Ankara. 21. Sayıl I., Tuğcu H., Toplumumuzda İntihar ve Adam Öldürme Üstüne Kıyaslamalı Bir Çalışma, 24. Ulusal Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Kongresi Kitabı, Ankara 1988, s Sayıl I., Tuğcu H., Toplumumuzda İntihar ve Adam Öldürme Üstüne Kıyaslamalı Bir Çalışma, 24. Ulusal Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Kongresi Kitabı, Ankara 1988, s Fidaner C., Fidaner H., Türkiye'de Kullanılan İntihar Yöntemleri, 24. Ulusal Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Kongresi, Ankara Fidaner C., Fidaner H., Türkiye'de Kullanılan İntihar Yöntemleri, 24. Ulusal Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Kongresi, Ankara Ceyhun B., Genel Olarak İntiharlar, Ankara Üniversitesi Kriz Uygulama ve Araştırma Merkezi Ön Eğitim Programı Sunumu, 1-31 Mart 1990, Ankara. 23. Ceyhun B., Genel Olarak İntiharlar, Ankara Üniversitesi Kriz Uygulama ve Araştırma Merkezi Ön Eğitim Programı Sunumu, 1-31 Mart 1990, Ankara.

224 KÜTAHYA RAM224 BİTTİ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!


"KÜTAHYA RAM 1 NİSAN 2010. KÜTAHYA RAM2 İNTİHAR 3 BU ÇALIŞMANIN AMACI Bir adam okyanus sahilinde yürüyüş yaparken denize telaşla bir şeyler atan birine." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları