Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

15.04.2015Aday Memur Eğitimleri1 T.C. ANAYASASI Av. Engin KARAKUŞ İSTANBUL ÇEKMECE KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "15.04.2015Aday Memur Eğitimleri1 T.C. ANAYASASI Av. Engin KARAKUŞ İSTANBUL ÇEKMECE KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ."— Sunum transkripti:

1 Aday Memur Eğitimleri1 T.C. ANAYASASI Av. Engin KARAKUŞ İSTANBUL ÇEKMECE KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ

2 Aday Memur Eğitimleri2 ANAYASA Devletin; Devletin; Temel yapısını, Temel yapısını, Yönetim biçimini, Yönetim biçimini, Devlet organlarını ve bu organların birbirleriyle olan ilişkilerini, Devlet organlarını ve bu organların birbirleriyle olan ilişkilerini, Kişilerin hak ve özgürlüklerini düzenleyen Kişilerin hak ve özgürlüklerini düzenleyen Üst hukuk kuralları Üst hukuk kuralları

3 Aday Memur Eğitimleri3 ANAYASA SİYASAL BİR BELGEDİR SİYASAL BİR BELGEDİR -Devleti kuran -Devleti kuran -Vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini koruyan başlıca belgedir. -Vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini koruyan başlıca belgedir. ayrıca, siyasal sitemi doğrudan etkileyen, seçimler, siyasal partiler gibi siyasal kurum ve kural doğrudan anayasa ile düzenlenmiştir. ayrıca, siyasal sitemi doğrudan etkileyen, seçimler, siyasal partiler gibi siyasal kurum ve kural doğrudan anayasa ile düzenlenmiştir.

4 Aday Memur Eğitimleri4 ANAYASA HUKUKSAL BİR BELGEDİR HUKUKSAL BİR BELGEDİR Çünkü anayasa, en üst hukuk normudur. Başta kanunlar olmak üzere bütün hukuk kaynakları anayasaya uygun olmak zorundadır. Çünkü anayasa, en üst hukuk normudur. Başta kanunlar olmak üzere bütün hukuk kaynakları anayasaya uygun olmak zorundadır.

5 Aday Memur Eğitimleri5 NORMLAR HİYERARŞİSİ anayasa anayasa Kanun(=milletler arası anlaşmalar), Kanun(=milletler arası anlaşmalar), Kanun Hükmünde Kararname, Kanun Hükmünde Kararname, Tüzük, Tüzük, Bakanlar Kurulu Kararı, Bakanlar Kurulu Kararı, Yönetmelik Yönetmelik Genelge Genelge Hiçbir hukukî norm kendinden üstteki norm ya da normlara aykırı olamaz Hiçbir hukukî norm kendinden üstteki norm ya da normlara aykırı olamaz

6 Aday Memur Eğitimleri6 Anayasalar Nasıl Değişecek Yumuşak anayasa Yumuşak anayasa Kanunlarla aynı organlarca ve aynı usullerle kolayca değiştirilebilen anayasa Kanunlarla aynı organlarca ve aynı usullerle kolayca değiştirilebilen anayasa Katı (Sert) anayasa Katı (Sert) anayasa Kanunlardan farklı organlar veya usullerle daha zor değiştirilebilen anayasa Kanunlardan farklı organlar veya usullerle daha zor değiştirilebilen anayasa

7 Aday Memur Eğitimleri7 KATI (SERT) ANAYASA Değiştirilemeyecek maddeler içermesi Değiştirilemeyecek maddeler içermesi Halk oylaması usulüne yer verilmesi Halk oylaması usulüne yer verilmesi Değiştirilmesi için özel çoğunluk aranması Değiştirilmesi için özel çoğunluk aranması

8 Aday Memur Eğitimleri8 TARİHİ GELİŞİM İLK ANAYASAL BELGELER İLK ANAYASAL BELGELER 1808 Sened-i İttifak 1839 Tanzimat Fermanı OSMANLI DÖNEMİ OSMANLI DÖNEMİ Kanunu Esasi (1876 anayasası) MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ( )

9 Aday Memur Eğitimleri9 T.C.ANAYASALARI 1924 anayasası (T.C.’nin ilk anayasası) 1924 anayasası (T.C.’nin ilk anayasası) 1961 anayasası (1960 Darbesi) 1961 anayasası (1960 Darbesi) 1982 anayasası (12 Eylül Darbesi) 1982 anayasası (12 Eylül Darbesi)

10 Aday Memur Eğitimleri ANAYASASI Kanun No: Kanun No: Halk Oylaması: Kasım 1982 Halk Oylaması: Kasım 1982 R.G.: 9 Kasım 1982 R.G.: 9 Kasım 1982 Başlangıç bölümü ve 7 Kısımdan oluşur. Başlangıç bölümü ve 7 Kısımdan oluşur.

11 Aday Memur Eğitimleri11 ÖZELLİKLERİ Kazuistik (Düzenleyici) anayasa Kazuistik (Düzenleyici) anayasa Katı anayasa Katı anayasa Geçiş dönemi öngörmüş Geçiş dönemi öngörmüş Yürütme organını güçlendirmiş Yürütme organını güçlendirmiş

12 Aday Memur Eğitimleri12 BAŞLANGIÇ Anayasamızın ortaya konma nedenleri Anayasamızın ortaya konma nedenleri Anayasaya egemen olan ilkeler açıklanmıştır. Anayasaya egemen olan ilkeler açıklanmıştır. İLKELER: İLKELER: -Atatürk ilke ve inkılâplarına bağlılık -Atatürk ilke ve inkılâplarına bağlılık -Atatürk milliyetçiliği -Atatürk milliyetçiliği -Çağdaş medeniyete ulaşma azmi -Çağdaş medeniyete ulaşma azmi -Milli egemenlik -Milli egemenlik -Milli menfaatlerin üstünlüğü -Milli menfaatlerin üstünlüğü -Hürriyetçi demokrasi -Hürriyetçi demokrasi -Kuvvetler ayrılığı -Kuvvetler ayrılığı -Yurtta sulh, cihanda sulh ilkesi -Yurtta sulh, cihanda sulh ilkesi -Türk varlığının devleti ve ülkesi ile bölünmezliği -Türk varlığının devleti ve ülkesi ile bölünmezliği -Laiklik -Laiklik -Her Türk vatandaşının temel hak ve hürriyetlerden yararlanacağı -Her Türk vatandaşının temel hak ve hürriyetlerden yararlanacağı

13 Aday Memur Eğitimleri13 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar (m.1-11) I. Devletin şekli (m.1) I. Devletin şekli (m.1) II.Cumhuriyetin nitelikleri (m.2) II.Cumhuriyetin nitelikleri (m.2) III.Devletin bütünlüğü, resmi dili, bayrağı, milli marşı ve başkenti (m.3) III.Devletin bütünlüğü, resmi dili, bayrağı, milli marşı ve başkenti (m.3) IV.Değiştirilemeyecek hükümler (m.4) IV.Değiştirilemeyecek hükümler (m.4) V.Devletin temel amaç ve görevleri (m.5) V.Devletin temel amaç ve görevleri (m.5) VI.Egemenlik (m.6) VI.Egemenlik (m.6) VII. Yasama yetkisi (m.7) VII. Yasama yetkisi (m.7) VIII.Yürütme yetkisi ve görevi (m.8) VIII.Yürütme yetkisi ve görevi (m.8) IX. Yargı yetkisi(m.9) IX. Yargı yetkisi(m.9) X. Kanun önünde eşitlik (m.10) X. Kanun önünde eşitlik (m.10) XI. Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü (m.11) XI. Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü (m.11)

14 Aday Memur Eğitimleri14 İKİNCİ KISIM Temel Hak ve Ödevler (m.12-74) BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler (m.12-16) İKİNCİ BÖLÜM İKİNCİ BÖLÜM Kişinin Hakları ve Ödevleri (m.17-40) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler(m.41-65) DÖRDÜNCÜ BÖLÜM DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Siyasî Haklar ve Ödevler (m.66-74)

15 Aday Memur Eğitimleri15 ÜÇÜNCÜ KISIM Cumhuriyetin Temel Organları(m ) BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ BÖLÜM Yasama (m ) İKİNCİ BÖLÜM İKİNCİ BÖLÜM Yürütme (m ) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Yargı (m )

16 Aday Memur Eğitimleri16 DÖRDÜNCÜ KISIM Mali ve Ekonomik Hükümler (m ) BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ BÖLÜM Mali Hükümler (m ) İKİNCİ BÖLÜM İKİNCİ BÖLÜM Ekonomik Hükümler (m )

17 Aday Memur Eğitimleri17 BEŞİNCİ KISIM Çeşitli Hükümler İnkılâp Kanunlarının Korunması (m.174) İnkılâp Kanunlarının Korunması (m.174)

18 Aday Memur Eğitimleri18 ALTINCI KISIM Geçici Hükümler 16 adet Geçici Madde 16 adet Geçici Madde

19 Aday Memur Eğitimleri19 YEDİNCİ KISIM Son Hükümler (m )

20 Aday Memur Eğitimleri20 ANAYASANIN DEĞİŞTİRİLEMEYECEK HÜKÜMLERİ MADDE 1 MADDE 1 MADDE 2 MADDE 2 MADDE 3 MADDE 3 Anayasa ilk 3 maddesinde; Anayasa ilk 3 maddesinde; - değiştirilemeyecek - değiştirilemeyecek - değiştirilmesi teklif dahi edilemeyecek hükümleri düzenlemiştir. - değiştirilmesi teklif dahi edilemeyecek hükümleri düzenlemiştir.

21 Aday Memur Eğitimleri21 BU HÜKÜMLER: Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu Devletin milli dayanışma ve adalet anlayışını benimsediği Devletin milli dayanışma ve adalet anlayışını benimsediği Devletin insan haklarına saygılı olduğu Devletin insan haklarına saygılı olduğu Devletin Atatürk milliyetçiliğine bağlı olduğu Devletin Atatürk milliyetçiliğine bağlı olduğu Devletin başlangıçta belirtilen ilkelere dayandığı Devletin başlangıçta belirtilen ilkelere dayandığı Devletin demokratik bir devlet olduğu Devletin demokratik bir devlet olduğu

22 Aday Memur Eğitimleri22 Devletin laik olduğu Devletin laik olduğu Devletin sosyal bir hukuk devleti olduğu Devletin sosyal bir hukuk devleti olduğu Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olduğu (Üniter Devlet) Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olduğu (Üniter Devlet) Devletin Devletin Resmi dilinin Türkçe Resmi dilinin Türkçe Bayrağının beyaz ay yıldızlı al bayrak Bayrağının beyaz ay yıldızlı al bayrak Millî Marşının İstiklal Marşı Millî Marşının İstiklal Marşı Başkentinin Ankara olduğu Başkentinin Ankara olduğu

23 Aday Memur Eğitimleri23 CUMHURİYETÇİLİK İLKESİ Devlet Biçimi Olarak Cumhuriyet: Egemenliğin yani Devlet gücünün, toplumun bütüne (millete) ait olduğu Devlet şekli. Devlet Biçimi Olarak Cumhuriyet: Egemenliğin yani Devlet gücünün, toplumun bütüne (millete) ait olduğu Devlet şekli. Hükümet Biçimi Olarak Cumhuriyet: Başta Devlet başkanı olmak üzere, Devletin başlıca temel organlarının seçim ilkesine göre kurulmuş olduğu hükümet sistemi Hükümet Biçimi Olarak Cumhuriyet: Başta Devlet başkanı olmak üzere, Devletin başlıca temel organlarının seçim ilkesine göre kurulmuş olduğu hükümet sistemi

24 Aday Memur Eğitimleri24 ÜNİTER DEVLET İLKESİ Devletin, Devletin, ülkesi ve ülkesi ve milletiyle milletiyle bölünmez bir bütün olması

25 Aday Memur Eğitimleri25 İNSAN HAKLARINA SAYGILI DEVLET insan haklarına karşı insan haklarına karşı - dikkatli, - dikkatli, - özenli, - özenli, - ölçülü davranan Devlet - ölçülü davranan Devlet

26 Aday Memur Eğitimleri26 ATATÜRK MİLLİYETÇİLİĞİNE BAĞLI DEVLET İLKESİ Atatürk, Atatürk, -Birlikte yaşama arzusuna dayanan sübjektif millet anlayışını benimsemiştir. -Milletin tanımında, ırk, dil veya din gibi objektif benzerlikleri reddetmiştir. HUKUKUMUZDAKİ SONUCU: -Tek Millet -Tek Devlet

27 Aday Memur Eğitimleri27 DEMOKRATİK DEVLET İLKESİ UNSURLARI: Siyasi karar organlarının seçimle iş başına gelmesi Siyasi karar organlarının seçimle iş başına gelmesi - Seçimlerin birden çok siyasi parti arasında serbest, düzenli ve eşit şartlarda yapılması, - Seçimlerin birden çok siyasi parti arasında serbest, düzenli ve eşit şartlarda yapılması, -Vatandaşların tümünün temel haklarının tanınması ve güvence altına alınması -Vatandaşların tümünün temel haklarının tanınması ve güvence altına alınması

28 Aday Memur Eğitimleri28 LAİK DEVLET İLKESİ LAİKLİK Din Hürriyeti Din Hürriyeti Din ve Devlet işlerinin ayrılığı Din ve Devlet işlerinin ayrılığı

29 Aday Memur Eğitimleri29 DİN HÜRRİYETİ İnanç ve vicdan hürriyeti: İnanç ve vicdan hürriyeti: Herkesin dilediği inanç ve kanaate sahip olabilmesinin ifade eder (MUTLAKTIR) İbadet hürriyeti: İbadet hürriyeti: Kişilerin inandıkları dinin ibadet, ayin ve törenlerini serbestçe yerine getirebilmesini ifade eder. (SINIRLANDIRILABİLİR anayasa m.14 ile) (SINIRLANDIRILABİLİR anayasa m.14 ile)

30 Aday Memur Eğitimleri30 DİN VE DEVLET İŞLERİNİN AYRILIĞI: -Resmi bir Devlet dininin bulunmaması, -Resmi bir Devlet dininin bulunmaması, -Devletin, bütün dinlerin mensuplarına eşit davranması, -Devletin, bütün dinlerin mensuplarına eşit davranması, -Din kurumları ile Devlet kurumlarının ayrılmış bulunması, -Din kurumları ile Devlet kurumlarının ayrılmış bulunması, (Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı Devlet teşkilatı içinde yer alır ve bu durum anayasa Mahkemesi’nce anayasaya aykırı bulunmamıştır.) (Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı Devlet teşkilatı içinde yer alır ve bu durum anayasa Mahkemesi’nce anayasaya aykırı bulunmamıştır.) -Devlet yönetiminin din kurallarından etkilenmemesi -Devlet yönetiminin din kurallarından etkilenmemesi

31 Aday Memur Eğitimleri31 SOSYAL DEVLET İLKESİ: Herkese insan onuruna yaraşır asgari hayat seviyesi sağlamayı amaçlayan devlet Herkese insan onuruna yaraşır asgari hayat seviyesi sağlamayı amaçlayan devlet

32 Aday Memur Eğitimleri32 HUKUK DEVLETİ İLKESİ Faaliyetlerinde hukuk kurallarına bağlı olan, vatandaşlarına hukuki güvenlik sağlayan devlet Faaliyetlerinde hukuk kurallarına bağlı olan, vatandaşlarına hukuki güvenlik sağlayan devlet

33 Aday Memur Eğitimleri33 MADDE 4 Anayasanın ilk üç maddesinin değiştirilemeyeceği ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceği hükmünü içermektedir. Anayasanın ilk üç maddesinin değiştirilemeyeceği ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceği hükmünü içermektedir.

34 Aday Memur Eğitimleri34 MADDE 5 Devletin temel amaç ve görevleri bu maddede düzenlenmiştir. -Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, -Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, - Ülkenin bölünmezliğini, - Ülkenin bölünmezliğini, - Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, - Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, -Kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, -Kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, -Kişinin temel hak ve hürriyetlerini güvene altına almak, -Kişinin temel hak ve hürriyetlerini güvene altına almak,

35 Aday Memur Eğitimleri35 Egemenlik Madde-6 Egemenliğin kayıtsız şartsız Milletin olduğu, Egemenliğin kayıtsız şartsız Milletin olduğu, Milletinin egemenliğini yetkili organlar eliyle kullanacağı, Milletinin egemenliğini yetkili organlar eliyle kullanacağı, egemenliğin kullanılmasının hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamayacağı belirtilmiştir. egemenliğin kullanılmasının hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamayacağı belirtilmiştir.

36 Aday Memur Eğitimleri36 MADDE 7,8,9(Devletin “erk”leri) 1) Yasama - Türk milleti adına TBMM – devredilemez 2) Yürütme - Cumhurbaşkanı ve Bakanlar kurulu 3) Yargı - Türk Milleti adına bağımsız mahkemeler KUVVETLER AYRILIĞI PRENSİBİ

37 Aday Memur Eğitimleri37 MADDE 10 (Kanun önünde eşitlik) Herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu belirtilmiştir. Herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu belirtilmiştir yılı değişikliği ile; 2004 yılı değişikliği ile; Kadın ve erkeklerin eşit haklara sahip oldukları ve Devletin bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir yılı değişikliği ile; 2010 yılı değişikliği ile; Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağı belirtilmiştir.

38 Aday Memur Eğitimleri38 Anayasanın üstünlüğü Madde-11 Anayasa hükümleri; Yasama, yürütme ve yargı organlarını, İdare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Kanunlar anayasaya aykırı olamaz.

39 Aday Memur Eğitimleri39 ANAYASA TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER (m.12-74)

40 Aday Memur Eğitimleri40 TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler (m.12-16) İKİNCİ BÖLÜM İKİNCİ BÖLÜM Kişinin Hakları ve Ödevleri (m.17-40) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler(m.41-65) DÖRDÜNCÜ BÖLÜM DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Siyasî Haklar ve Ödevler (m.66-74)

41 Aday Memur Eğitimleri41 TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER Herkes; kişiliğine bağlı,dokunulmaz,devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sâhiptir. (m 12)

42 Aday Memur Eğitimleri42 Sınırlandırılması Madde-13 Temel hak ve hürriyetler; -özlerine dokunulmaksızın -anayasanın ilgili maddelerindeki özel sebeplerle - ancak kânunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.

43 Aday Memur Eğitimleri43 Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlandırılmasının Şartları -Sınırlama kanunla olmalıdır. -Sınırlama kanunla olmalıdır. -Sınırlama anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere bağlı olmalıdır. -Sınırlama anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere bağlı olmalıdır. -Sınırlama anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır. -Sınırlama anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır. -Sınırlama demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olmamalıdır. -Sınırlama demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olmamalıdır. -Sınırlama temel hak ve hürriyetlerin özüne dokunmamalıdır. -Sınırlama temel hak ve hürriyetlerin özüne dokunmamalıdır. -Sınırlama laik cumhuriyetin gereklerine aykırı olmamalıdır. -Sınırlama laik cumhuriyetin gereklerine aykırı olmamalıdır. -Sınırlama ölçülülük ilkesine aykırı olmamalıdır. -Sınırlama ölçülülük ilkesine aykırı olmamalıdır.

44 Aday Memur Eğitimleri44 Kullanılmasının durdurulması -Savaş, -Seferberlik, -sıkıyönetim veya olağanüstü hâllerde,milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir. (m 15)

45 Aday Memur Eğitimleri45 DURDURMANIN ŞARTLARI -Savaş, seferberlik, sıkıyönetim ve olağanüstü hallerden biri mevcut olmalıdır. -Savaş, seferberlik, sıkıyönetim ve olağanüstü hallerden biri mevcut olmalıdır. -Milletlerarası hukuktan doğan haklar ihlal edilmemelidir. -Milletlerarası hukuktan doğan haklar ihlal edilmemelidir. -Ölçülülük ilkesin uyulmalıdır. -Ölçülülük ilkesin uyulmalıdır. -Çekirdek alana dokunulmaması(Yaşam hakkı ile maddi ve manevi varlığın korunması, din, vicdan ve kanaat hürriyetinin korunması, suç ve cezaların geçmişe yürütülmemesi gibi) -Çekirdek alana dokunulmaması(Yaşam hakkı ile maddi ve manevi varlığın korunması, din, vicdan ve kanaat hürriyetinin korunması, suç ve cezaların geçmişe yürütülmemesi gibi)

46 Aday Memur Eğitimleri46 Kötüye kullanamama Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz. (m 14)

47 Aday Memur Eğitimleri47 TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER Yabancılar açısından Yabancılar açısından Temel hak ve hürriyetler, milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabilir. (m.16) Temel hak ve hürriyetler, milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabilir. (m.16)

48 Aday Memur Eğitimleri48 Kişinin Hakları ve Ödevleri Kişinin dokunulmazlığı, maddî ve mânevî varlığı (m 17) Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluk ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel tıbbi deneylere tabi tutulamaz. Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz.

49 Aday Memur Eğitimleri49 Kişinin Hakları ve ödevleri Zorla çalıştırma yasağı (m 18) Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. angarya yasaktır. İstisna: -Hükümlülük veya tutukluluk sürelerindeki çalışmaları, -Olağanüstü hallerde vatandaşlardan istenecek hizmetler, -Ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda beden ve fikir çalışmaları, Zorla çalışma sayılmaz.

50 Aday Memur Eğitimleri50 Kişinin Hakları ve ödevleri Kişi hürriyeti ve güvenliği (m 19) Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler ancak, - kaçmalarını, -delillerin yok edilmesi veya değiştirilmesini önlemek maksadıyla hâkim kararıyla tutuklanabilirler. Herhangi bir suçtan yakalanan kişi -48 saat içinde, -toplu suçlarda 4 gün içinde hâkim önüne çıkarılır. Yakalandığı ve tutuklandığı, yakınlarına derhal bildirilir.

51 Aday Memur Eğitimleri51 Kişinin Hakları ve ödevleri Özel hayatın gizliliği ve korunması (m 20) Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz. -Milli güvenlik, -kamu düzeni, -suç işlenmesinin önlenmesi, -genel sağlık ve genel ahlâkın korunması, -başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerine bağlı olarak Usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça kimsenin üstü, özel kâğıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz.

52 Aday Memur Eğitimleri52 Kişinin Hakları ve ödevleri Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usûller kanunla düzenlenir. Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usûller kanunla düzenlenir.

53 Aday Memur Eğitimleri53 Kişinin Hakları ve ödevleri Konut dokunulmazlığı (m 21) Kimsenin konutuna dokunulamaz. -Milli güvenlik, -kamu düzeni, -suç işlenmesinin önlenmesi, -genel sağlık ve genel ahlâkın korunması, -başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerine bağlı olarak Hâkim kararı olmadıkça ve yetkili merciin yazılı emri olmadan kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz.

54 Aday Memur Eğitimleri54 Kişinin Hakları ve ödevleri Haberleşme hürriyeti (m 22) Herkes haberleşme hürriyetine sahiptir. Haberleşmenin gizliliği esastır. Yine -Milli güvenlik, -kamu düzeni, -suç işlenmesinin önlenmesi, -genel sağlık ve genel ahlâkın korunması, -başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerine bağlı olarak hâkim kararı olmadıkça veya yetkili merciin yazılı emri bulunmadıkça haberleşme engellenemez, gizliliğine dokunulamaz.

55 Aday Memur Eğitimleri55 Kişinin Hakları ve ödevleri Yerleşme ve seyahat hürriyeti (m 23) Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir. -Suç işlenmesini önlemek, -sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, -sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek -kamu mallarını korumak amacıyla kanunla sınırlanabilir. Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir. Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.

56 Aday Memur Eğitimleri56 Kişinin Hakları ve ödevleri Din ve vicdan hürriyeti (m 24) Herkes, vicdan, dini, inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir. Dini ayin ve törenler serbesttir. Kimse zorlanamaz. Din ve ahlak eğitimi ve öğretimi Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Din ve ahlak öğretimi ilk ve ortaöğretimde zorunlu derstir. Bunun dışındaki din eğitimi kişilerin veya kişinin velisinin isteğine bağlıdır. Kimse, Devletin sosyal, ekonomik, siyasi ve hukuk düzenini din kurallarına dayandıramaz. Din duyguları ve kutsal sayılan şeyler istismar edilemez.

57 Aday Memur Eğitimleri57 Kişinin Hakları ve ödevleri Düşünce ve kanaat hürriyeti (m 25) Herkes düşünme ve kanaat hürriyetine sahiptir Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; düşünce ve kanaatleri sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz. Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; düşünce ve kanaatleri sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz.

58 Aday Memur Eğitimleri58 Kişinin Hakları ve ödevleri Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti (m 26) Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyetlerin kullanılması, -milli güvenlik, -kamu düzeni, -kamu güvenliği, -cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması, -suçların önlenmesi, -Devlet sırrının açıklanmaması, -başkalarının haklarının, özel hayatın korunması, -yargılama görevinin yerine getirilmesi amacıyla sınırlanabilir

59 Aday Memur Eğitimleri59 Kişinin Hakları ve ödevleri Bilim ve sanat hürriyeti (m 27) Herkes, bilim ve sanatı serbestçe öğrenme, öğretme ve açıklama, yayma ve her türlü araştırma yapma hakkına sahiptir.

60 Aday Memur Eğitimleri60 Kişinin Hakları ve ödevleri Basın hürriyeti (m 28) Basın hürdür, sansür edilemez. Basın hürdür, sansür edilemez. Devletin iç ve dış güvenliğini, bütünlüğünü tehdit eden suç işlemeye, ayaklanma ve isyana teşvik eden her türlü yazıyı yazanlar, bastıranlar sorumlu olur. Tedbir yoluyla dağıtım, hâkim kararıyla; gecikmesinde sakınca olan hallerde yetki merciin emriyle önlenebilir. Devletin iç ve dış güvenliğini, bütünlüğünü tehdit eden suç işlemeye, ayaklanma ve isyana teşvik eden her türlü yazıyı yazanlar, bastıranlar sorumlu olur. Tedbir yoluyla dağıtım, hâkim kararıyla; gecikmesinde sakınca olan hallerde yetki merciin emriyle önlenebilir. Süreli ve süresiz yayınlarda soruşturma ve kovuşturmaya geçilmiş olması halinde hâkim kararıyla, milli güvenliğin, Devletin bütünlüğünün kamu düzeninin korunması ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yetkili merciin emriyle toplattırılır. Süreli ve süresiz yayınlarda soruşturma ve kovuşturmaya geçilmiş olması halinde hâkim kararıyla, milli güvenliğin, Devletin bütünlüğünün kamu düzeninin korunması ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yetkili merciin emriyle toplattırılır. Her iki halde de, yetkili mercii bu kararını en geç 24 saat içinde yetkili hâkime bildirir. Yetkili hâkim bu kararı en geç 48 saat içinde onaylamazsa dağıtımı önleme kararı veya toplatma kararı hükümsüz kalır. Her iki halde de, yetkili mercii bu kararını en geç 24 saat içinde yetkili hâkime bildirir. Yetkili hâkim bu kararı en geç 48 saat içinde onaylamazsa dağıtımı önleme kararı veya toplatma kararı hükümsüz kalır.

61 Aday Memur Eğitimleri61 Kişinin Hakları ve ödevleri Süreli ve süresiz yayın hakkı (m 29) Süreli veya süresiz yayın önceden izin alma ve mali teminat yatırma şartına bağlanamaz.

62 Aday Memur Eğitimleri62 Kişinin Hakları ve ödevleri Basın araçlarının korunması (m 30) Basımevi ve eklentileri ile basın araçları, suç aleti olduğu gerekçesiyle zapt ve müsadere edilemez veya işletilmekten alıkonulamaz.

63 Aday Memur Eğitimleri63 Kişinin Hakları ve ödevleri Kamu tüzelkişilerinin elindeki basın dışı kitle haberleşme araçlarından yararlanma hakkı (m 31) Kişiler ve siyasi partiler, kamu tüzelkişilerinin basın dışı kitle haberleşme ve yayım araçlarından yararlanma hakkına sahiptir.

64 Aday Memur Eğitimleri64 Kişinin Hakları ve ödevleri Düzeltme ve cevap hakkı (m 32) Düzeltme ve cevap hakkı ancak, kişilerin haysiyet ve şereflerine dokunulması, gerçeğe aykırı yayımlar yapılması hallerinde tanınır ve kanunla düzenlenir. Düzeltme ve cevap yayınlanmazsa yayınlanıp yayınlanmayacağına hâkim ilgilinin müracaat tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde karar verir. Düzeltme ve cevap hakkı ancak, kişilerin haysiyet ve şereflerine dokunulması, gerçeğe aykırı yayımlar yapılması hallerinde tanınır ve kanunla düzenlenir. Düzeltme ve cevap yayınlanmazsa yayınlanıp yayınlanmayacağına hâkim ilgilinin müracaat tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde karar verir. Cevap ve Düzeltme hakkı tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Cevap ve Düzeltme hakkı tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14 üncü maddesinde düzenlenmiştir.

65 Aday Memur Eğitimleri65 Kişinin Hakları ve ödevleri Dernek kurma hürriyeti (m 33) Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma ve bunlara üye olma ya da üyelikten çıkma hürriyetine sahiptir. Bu hürriyet, ancak, -milli güvenlik, -kamu düzeni, - suç işlenmesinin önlenmesi, - genel sağlık ve genel ahlak sebepleriyle kanunla sınırlanabilir. Dernekler hâkim kararıyla kapatılır veya faaliyetten alıkonulabilir. Yetkili merciin kararı ile de kapatılabilir. Bu karar 24 saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim kararını 48 saat içinde açıklar, aksi halde karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.

66 Aday Memur Eğitimleri66 Kişinin Hakları ve ödevleri Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı (m 34) Herkes, önceden izin almadan, silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir. Bu hak, milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel ahlak ve genel sağlığın başkalarıyla hak ve özgürlüklerin korunması amacıyla kanunla sınırlanabilir.

67 Aday Memur Eğitimleri67 Kişinin Hakları ve ödevleri Mülkiyet hakkı (m 35) Herkes mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.

68 Aday Memur Eğitimleri68 Kişinin Hakları ve ödevleri Hak arama hürriyeti (m 36) Herkes yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme görev ve yetkileri içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz.

69 Aday Memur Eğitimleri69 Kişinin Hakları ve ödevleri kânunî hâkim güvencesi (m 37) Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.

70 Aday Memur Eğitimleri70 Kişinin Hakları ve ödevleri Suç ve cezalara ilişkin esaslar m 38) Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz. -Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz. -Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez. -Ceza sorumluluğu şahsidir. -Ölüm cezası ve genel müsadere cezası verilemez. -Uluslar arası Ceza Divanının taraf olmanın getirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş, suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez.

71 Aday Memur Eğitimleri71 Kişinin Hakları ve ödevleri İspat hakkı (m 39) Kamu görev ve hizmetinde bulunanlara karşı bu görev ve hizmetin yerine getirilmesiyle ilgili olarak yapılan isnat nedeniyle açılan hakaret davalarında sanık, isnaden doğruluğunu ispat hakkına sahiptir.

72 Aday Memur Eğitimleri72 Kişinin Hakları ve Ödevleri Temel hak ve hürriyetlerin korunması (m 40) Kişinin, resmi görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgiliye rûcu hakkı saklıdır.

73 Aday Memur Eğitimleri73 SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR VE ÖDEVLER 1) Ailenin korunması (m 41) 2) Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi (m 42) 3) Kıyılardan yararlanma (m 43) 4) Toprak mülkiyeti (m 44) 5) Tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması (m 45) 6) Kamulaştırma (m 46) 7) Devletleştirme ve özelleştirme (m 47) 8) Çalışma ve sözleşme hürriyeti (m 48) 9) Çalışma hakkı ve ödevi (m 49) 10) Çalışma şartları ve dinlenme hakkı (m 50)

74 Aday Memur Eğitimleri74 SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR 11) Sendika kurma hakkı (m 51) 12) Sendikal faaliyet (m 52) 13) Toplu iş sözleşmesi hakkı (m 53) 14) Grev hakkı ve lokavt (m 54) 15) Ücrette adalet sağlanması (m 55) 16) Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması (m 56) 17) Konut hakkı (m 57) 18) Gençliğin korunması (m 58)

75 Aday Memur Eğitimleri75 SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR VE ÖDEVLER 19) Sporun geliştirilmesi (m 59) 20) Sosyal güvenlik hakkı (m 60) 21) Sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gerekenler (m 61) 22) Yabancı ülkelerde çalışan Türk vatandaşları (m 62) 23) Târih, kültür ve tabiat varlıklarının korunması (m 63) 24) Sanatın ve sanatçının korunması (m 64) 25) Devletin iktisadî ve sosyal ödevlerinin sınırları (m 65)

76 Aday Memur Eğitimleri76 SOSYAL,EKONOMİK HAKLAR VE ÖDEVLER Sendika kurma hakkı (m 51) Çalışanlar ve işverenler izin almadan sendika kurabilirler. Hiç kimse sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz. Çalışanlar ve işverenler izin almadan sendika kurabilirler. Hiç kimse sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz. Sendika kurma hakkı, milli güvenlik, kamu düzeni, genel sağlık ve genel ahlak gibi sebeplerle kanunla sınırlanabilir. Sendika kurma hakkı, milli güvenlik, kamu düzeni, genel sağlık ve genel ahlak gibi sebeplerle kanunla sınırlanabilir. Sendika kurma hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir. Sendika kurma hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir.

77 Aday Memur Eğitimleri77 Toplu iş sözleşmesi, grev hakkı ve lokavt (madde 52) Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler. Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler. Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir. Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.

78 Aday Memur Eğitimleri78 SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR VE ÖDEVLER Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşın görevidir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşın görevidir.

79 Aday Memur Eğitimleri79 SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR VE ÖDEVLER Madde 60–Sosyal güvenlik hakkı Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar. Madde 65- Devlet, sosyal ve ekonomik alanlardaki görevlerini mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.

80 Aday Memur Eğitimleri80 Siyasî Haklar ve Ödevler Türk vatandaşlığı (m 66) Seçme, seçilme ve siyasî faaliyette bulunma hakları (m 67) Parti kurma, partilere girme ve ayrılma (m 68) Siyasî partilerin uyacakları esaslar (m 69) Hizmete girme (m 70) Mal bildirimi (m 71) Vatan hizmeti (m 72) Vergi ödevi (m 73) Dilekçe hakkı (m 74)

81 Aday Memur Eğitimleri81 Siyasî Haklar ve Ödevler Türk vatandaşlığı (m 66) Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk’tür. Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk’tür. -Türk babanın veya Türk ananın çocuğu Türk’tür. -Türk babanın veya Türk ananın çocuğu Türk’tür. -Vatandaşlık, kanunun gösterdiği şartlarla kazanılır ve ancak kanunda belirtilen hallerde kaybedilir. -Vatandaşlık, kanunun gösterdiği şartlarla kazanılır ve ancak kanunda belirtilen hallerde kaybedilir.

82 Aday Memur Eğitimleri82 Siyasî Haklar ve Ödevler Seçme, seçilme ve siyasî faaliyette bulunma hakları (m 67) Vatandaşlar, seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkına sahiptir. Vatandaşlar, seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkına sahiptir. -Seçimler ve halkoylamasının serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esasına göre yapılır. -Seçimler ve halkoylamasının serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esasına göre yapılır. -Yurt dışındaki vatandaşların oy kullanabilmeleri için gerekli tedbirler alınır. -Yurt dışındaki vatandaşların oy kullanabilmeleri için gerekli tedbirler alınır. -Onsekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme hakkına sahiptir. -Onsekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme hakkına sahiptir. İstisna:Silah altında bulunan er ve erbaşlar ile askeri öğrenciler, taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç ceza ve infaz kurumlarında bulanan hükümlüler oy kullanamazlar. İstisna:Silah altında bulunan er ve erbaşlar ile askeri öğrenciler, taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç ceza ve infaz kurumlarında bulanan hükümlüler oy kullanamazlar.

83 Aday Memur Eğitimleri83 Siyasî Haklar ve Ödevler Hizmete girme (m 70) Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.

84 Aday Memur Eğitimleri84 Siyasî Haklar ve Ödevler Mal bildirimi (m 71) Kamu hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunmaları zorunludur. Yasama ve yürütme organlarında görev alanlar, bundan istisna edilemez. Kamu hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunmaları zorunludur. Yasama ve yürütme organlarında görev alanlar, bundan istisna edilemez.

85 Siyasî Haklar ve Ödevler Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı(m 74) Vatandaşlar, kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Vatandaşlar, kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir Aday Memur Eğitimleri85

86 Cumhuriyetin Temel Organları YASAMA-Türk Milleti Adına-TBMM YÜRÜTME-Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulu YARGI-Türk Milleti Adına Bağımsız Mahkemeler Aday Memur Eğitimleri86

87 Aday Memur Eğitimleri87 Yasama-TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi genel oyla seçilen beşyüzelli milletvekilinden oluşur (Madde -75). Türkiye Büyük Millet Meclisi genel oyla seçilen beşyüzelli milletvekilinden oluşur (Madde -75). Milletvekili seçilme yeterliliği (Madde 76) Milletvekili seçilme yeterliliği (Madde 76) Yirmibeş yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir. Yirmibeş yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir. En az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmamış olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler. En az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmamış olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler.

88 Aday Memur Eğitimleri88 Türkiye Büyük Millet Meclisinin Seçim Dönemi Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimleri dört yılda bir yapılır.(Madde -77) Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimleri dört yılda bir yapılır.(Madde -77) Meclis, bu süre dolmadan seçimin yenilenmesine karar verebileceği gibi, Anayasada belirtilen şartlar altında Cumhurbaşkanınca verilecek karara göre de seçimler yenilenir. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir. Meclis, bu süre dolmadan seçimin yenilenmesine karar verebileceği gibi, Anayasada belirtilen şartlar altında Cumhurbaşkanınca verilecek karara göre de seçimler yenilenir. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir. Yenilenmesine karar verilen Meclisin yetkileri, yeni Meclisin seçilmesine kadar sürer. Yenilenmesine karar verilen Meclisin yetkileri, yeni Meclisin seçilmesine kadar sürer.

89 Aday Memur Eğitimleri89 Seçimlerin genel yönetim ve denetimi Seçimler, yargı organlarının genel yönetim ve denetimi altında yapılır. Seçimler, yargı organlarının genel yönetim ve denetimi altında yapılır. Seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konularıyla ilgili bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçim tutanaklarını ve Cumhurbaşkanlığı seçim tutanaklarını kabul etme görevi Yüksek Seçim Kurulunundur. Seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konularıyla ilgili bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçim tutanaklarını ve Cumhurbaşkanlığı seçim tutanaklarını kabul etme görevi Yüksek Seçim Kurulunundur.

90 Aday Memur Eğitimleri90 Yüksek Seçim Kurulu Yüksek Seçim Kurulu yedi asıl ve dört yedek üyeden oluşur. Üyelerin altısı Yargıtay, beşi Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından üye tamsayılarının salt çoğunluğunun gizli oyu ile seçilir. Bu üyeler, salt çoğunluk ve gizli oyla aralarından bir başkan ve bir başkanvekili seçerler. Yüksek Seçim Kurulu yedi asıl ve dört yedek üyeden oluşur. Üyelerin altısı Yargıtay, beşi Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından üye tamsayılarının salt çoğunluğunun gizli oyu ile seçilir. Bu üyeler, salt çoğunluk ve gizli oyla aralarından bir başkan ve bir başkanvekili seçerler. Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halkoyuna sunulması, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi, işlemlerinin genel yönetim ve denetimi de milletvekili seçimlerinde uygulanan hükümlere göre olur. Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halkoyuna sunulması, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi, işlemlerinin genel yönetim ve denetimi de milletvekili seçimlerinde uygulanan hükümlere göre olur. Yüksek Seçim Kurulunun kararları kesindir. Yüksek Seçim Kurulunun kararları kesindir.

91 Aday Memur Eğitimleri91 Üyelikle bağdaşmayan işler(Madde-82) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Devlet ve diğer kamu tüzelkişilerinde ve bunlara bağlı kuruluşlarda; Devletin veya diğer kamu tüzelkişilerinin doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak katıldığı teşebbüs ve ortaklıklarda; özel gelir kaynakları ve özel imkânları kanunla sağlanmış kamu yararına çalışan derneklerin ve Devletten yardım sağlayan ve vergi muafiyeti olan vakıfların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alamazlar, vekili olamazlar, herhangi bir taahhüt işini doğrudan veya dolaylı olarak kabul edemezler, temsilcilik ve hakemlik yapamazlar. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Devlet ve diğer kamu tüzelkişilerinde ve bunlara bağlı kuruluşlarda; Devletin veya diğer kamu tüzelkişilerinin doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak katıldığı teşebbüs ve ortaklıklarda; özel gelir kaynakları ve özel imkânları kanunla sağlanmış kamu yararına çalışan derneklerin ve Devletten yardım sağlayan ve vergi muafiyeti olan vakıfların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alamazlar, vekili olamazlar, herhangi bir taahhüt işini doğrudan veya dolaylı olarak kabul edemezler, temsilcilik ve hakemlik yapamazlar.

92 Aday Memur Eğitimleri92 Yasama Dokunulmazlığı (madde-83) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisce başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisce başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar. Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam, durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır. Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam, durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır.

93 İKİNCİ BÖLÜM Yürütme Cumhurbaşkanı( Bakanlar Kurulu( ) İdare(123-) Aday Memur Eğitimleri93

94 I.Cumhurbaşkanı Nitelikleri ve tarafsızlığı(madde- 101) Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş ve yüksek öğrenim yapmış Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Cumhurbaşkanlığına Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi yirmi milletvekilinin yazılı teklifi ile mümkündür. Ayrıca, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında yüzde onu geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilir. Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer Aday Memur Eğitimleri94

95 CUMHURBAŞKANI Seçimi(madde-102) Cumhurbaşkanı seçimi, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halinde ise boşalmayı takip eden altmış gün içinde tamamlanır. Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış bulunan iki aday katılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların çoğunluğunu aldığı takdirde Cumhurbaşkanı seçilmiş olur Aday Memur Eğitimleri95

96 II. Bakanlar Kurulu Kuruluş(madde-109) Bakanlar Kurulu, Başbakan ve bakanlardan kurulur. Başbakan, Cumhurbaşkanınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından atanır. Bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya milletvekili seçilme yeterliğine sahip olanlar arasından Başbakanca seçilir ve Cumhurbaşkanınca atanır; gerektiğinde Başbakanın önerisi üzerine Cumhurbaşkanınca görevlerine son verilir Aday Memur Eğitimleri96

97 Bakanlar Kurulu Göreve başlama ve güvenoyu(madde-110) Bakanlar Kurulunun listesi tam olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde ise toplantıya çağrılır. Bakanlar Kurulunun programı, kuruluşundan en geç bir hafta içinde Başbakan veya bir bakan tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisinde okunur ve güvenoyuna başvurulur. Güvenoyu için görüşmeler, programın okunmasından iki tam gün geçtikten sonra başlar ve görüşmelerin bitiminden bir tam gün geçtikten sonra oylama yapılır Aday Memur Eğitimleri97

98 Bakanlar Kurulu Görev ve siyasî sorumluluk (madde-112) Başbakan, Bakanlar Kurulunun başkanı olarak, bakanlıklar arasında işbirliğini sağlar ve hükümetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetir. Bakanlar Kurulu, bu siyasetin yürütülmesinden birlikte sorumludur. Her bakan, Başbakana karşı sorumlu olup ayrıca kendi yetkisi içindeki işlerden ve emri altındakilerin eylem ve işlemlerinden de sorumludur. Başbakan, bakanların görevlerinin Anayasa ve kanunlara uygun olarak yerine getirilmesini gözetmek ve düzeltici önlemleri almakla yükümlüdür Aday Memur Eğitimleri98

99 Bakanlar Kurulu Bakanlıkların kurulması ve bakanlar (madde-113) Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilatı kanunla düzenlenir. Açık olan bakanlıklarla izinli veya özürlü olan bir bakana, diğer bir bakan geçici olarak vekillik eder. Ancak, bir bakan birden fazlasına vekillik edemez. Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı ile Yüce Divana verilen bir bakan bakanlıktan düşer. Başbakanın Yüce Divana sevki halinde hükümet istifa etmiş sayılır. Herhangi bir sebeple boşalan bakanlığa en geç onbeş gün içinde atama yapılır Aday Memur Eğitimleri99

100 Bakanlar Kurulu Tüzükler(madde-115) Bakanlar Kurulu, kanunun uygulanmasını göstermek veya emrettiği işleri belirtmek üzere, kanunlara aykırı olmamak ve Danıştay’ın incelemesinden geçirilmek şartıyla tüzükler çıkarabilir. Tüzükler, Cumhurbaşkanınca imzalanır ve kanunlar gibi yayımlanır Aday Memur Eğitimleri100

101 Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı(madde-117) Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevî varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı, Bakanlar Kurulu sorumludur. Genelkurmay Başkanı; Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup, savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirir. Genelkurmay Başkanı, Bakanlar Kurulunun teklifi üzerine, Cumhurbaşkanınca atanır; görev ve yetkileri kanunla düzenlenir. Genelkurmay Başkanı, bu görev ve yetkilerinden dolayı Başbakana karşı sorumludur. Millî Savunma Bakanlığının, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları ile görev ilişkileri ve yetki alanı kanunla düzenlenir Aday Memur Eğitimleri101

102 Millî Güvenlik Kurulu (madde-118) Millî Güvenlik Kurulu; Cumhurbaşkanının başkanlığında, Başbakan, Genelkurmay Başkanı, Başbakan yardımcıları, Adalet, Millî Savunma, İçişleri, Dışişleri Bakanları, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanından kurulur. Gündemin özelliğine göre Kurul toplantılarına ilgili bakan ve kişiler çağrılıp görüşleri alınabilir. Millî Güvenlik Kurulu; Devletin millî güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanması ile ilgili alınan tavsiye kararları ve gerekli koordinasyonunun sağlanması konusundaki görüşlerini Bakanlar Kuruluna bildirir. Kurulun, Devletin varlığı ve bağımsızlığı, ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği, toplumun huzur ve güvenliğinin korunması hususunda alınmasını zorunlu gördüğü tedbirlere ait kararlar Bakanlar Kurulunca değerlendirilir Aday Memur Eğitimleri102

103 III. İdare İdarenin esasları 1. İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği (madde-123) İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir. İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır. Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur. 2.Yönetmelikler (madde-124) Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yayımlanacağı kanunda belirtilir Aday Memur Eğitimleri103

104 İdare Yargı yolu (madde-125) İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemler ile Yüksek Askeri Şuranın kararları yargı denetimi dışındadır. (Ek cümle: 7/5/ /11 md.) Ancak, Yüksek Askerî Şûranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açıktır. İdari işlemlere karşı açılacak davalarda süre, yazılı bildirim tarihinden başlar. İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür Aday Memur Eğitimleri104

105 İdarenin kuruluşu 1. Merkezî idare(madde-126) Türkiye, merkezî idare kuruluşu bakımından, coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayrılır. İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır. Kamu hizmetlerinin görülmesinde verim ve uyum sağlamak amacıyla, birden çok ili içine alan merkezî idare teşkilatı kurulabilir. Bu teşkilatın görev ve yetkileri kanunla düzenlenir Aday Memur Eğitimleri105

106 İdarenin kuruluşu 2.Mahallî idareler (madde-127) Mahallî idareler; il, belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir. Mahallî idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir. Mahallî idarelerin seçimleri, 67 nci maddedeki esaslara göre beş yılda bir yapılır. Ancak, milletvekili genel veya ara seçiminden önceki veya sonraki bir yıl içinde yapılması gereken mahallî idareler organlarına veya bu organların üyelerine ilişkin genel veya ara seçimler milletvekili genel veya ara seçimleriyle birlikte yapılır. Kanun, büyük yerleşim merkezleri için özel yönetim biçimleri getirebilir Aday Memur Eğitimleri106

107 Görev ve sorumlulukları, disiplin kovuşturulmasında güvence(madde-129) Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler. Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez. Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir. Memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturması açılması, kanunla belirlenen istisnalar dışında, kanunun gösterdiği idarî merciin iznine bağlıdır Aday Memur Eğitimleri107

108 Kanunsuz emir(madde-137) Kamu hizmetlerinde herhangi bir sıfat ve suretle çalışmakta olan kimse, üstünden aldığı emri, yönetmelik, tüzük, kanun veya Anayasa hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Ancak, üstü emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, emir yerine getirilir; bu halde, emri yerine getiren sorumlu olmaz. Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz. Askerî hizmetlerin görülmesi ve acele hallerde kamu düzeni ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla gösterilen istisnalar saklıdır Aday Memur Eğitimleri108

109 Üçüncü Bölüm YARGI Mahkemelerin bağımsızlığı(madde138) Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz. Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz. Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez. Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz Aday Memur Eğitimleri109

110 Aday Memur Eğitimleri110 II. Yüksek mahkemeler Anayasa Mahkemesi Anayasa Mahkemesi Yargıtay Yargıtay Danıştay Danıştay Askeri Yargıtay Askeri Yargıtay Askeri Yüksek İdare mahkemesi Askeri Yüksek İdare mahkemesi Uyuşmazlık Mahkemesi Uyuşmazlık Mahkemesi

111 Aday Memur Eğitimleri111 A. Anayasa Mahkemesi Kuruluşu (Madde-146) Kuruluşu (Madde-146) Anayasa Mahkemesi on yedi üyeden kurulur. Anayasa Mahkemesi on yedi üyeden kurulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından, her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üç aday içinden yapacağı gizli oylamayla seçer. Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapılacak bu seçimde, her boş üyelik için ilk oylamada üye tam sayısının üçte iki ve ikinci oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü oylama yapılır; üçüncü oylamada en fazla oy alan aday üye seçilmiş olur. Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından, her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üç aday içinden yapacağı gizli oylamayla seçer. Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapılacak bu seçimde, her boş üyelik için ilk oylamada üye tam sayısının üçte iki ve ikinci oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü oylama yapılır; üçüncü oylamada en fazla oy alan aday üye seçilmiş olur.

112 Anayasa Mahkemesi Anayasa Mahkemesine üye seçilebilmek için, kırk beş yaşın doldurulmuş olması kaydıyla; Yükseköğretim kurumları öğretim üyelerinin profesör veya doçent unvanını kazanmış, Avukatların en az yirmi yıl fiilen avukatlık yapmış, Üst kademe yöneticilerinin yükseköğrenim görmüş ve en az yirmi yıl kamu hizmetinde fiilen çalışmış, Birinci sınıf hâkim ve savcıların adaylık dahil en az yirmi yıl çalışmış olması şarttır Aday Memur Eğitimleri112

113 Aday Memur Eğitimleri113 B. Yargıtay(Madde-154) Yargıtay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adlî yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar Yargıtay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adlî yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar Yargıtay üyeleri, birinci sınıfa ayrılmış adlî yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir. Yargıtay üyeleri, birinci sınıfa ayrılmış adlî yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir. Yargıtay Birinci Başkanı, birinci başkanvekilleri ve daire başkanları kendi üyeleri arasından Yargıtay Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler; süresi bitenler yeniden seçilebilirler. Yargıtay Birinci Başkanı, birinci başkanvekilleri ve daire başkanları kendi üyeleri arasından Yargıtay Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler; süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

114 Aday Memur Eğitimleri114 C. Danıştay (Madde-155) Danıştay, idarî mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idarî yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Danıştay, idarî mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idarî yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Danıştay, davaları görmek, Başbakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek, tüzük tasarılarını incelemek, idarî uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir. Danıştay, davaları görmek, Başbakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek, tüzük tasarılarını incelemek, idarî uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir. Danıştay üyelerinin dörtte üçü, birinci sınıf idarî yargı hâkim ve savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu; dörtte biri, nitelikleri kanunda belirtilen görevliler arasından Cumhurbaşkanı; tarafından seçilir. Danıştay üyelerinin dörtte üçü, birinci sınıf idarî yargı hâkim ve savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu; dörtte biri, nitelikleri kanunda belirtilen görevliler arasından Cumhurbaşkanı; tarafından seçilir.

115 Aday Memur Eğitimleri115 D. Askerî Yargıtay(madde-156) Askerî Yargıtay, askerî mahkemelerden verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayrıca, asker kişilerin kanunla gösterilen belli davalarına ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Askerî Yargıtay, askerî mahkemelerden verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayrıca, asker kişilerin kanunla gösterilen belli davalarına ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Askerî Yargıtay üyeleri birinci sınıf askerî hâkimler arasından Askerî Yargıtay Genel Kurulunun üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla her boş yer için göstereceği üçer aday içinden Cumhurbaşkanınca seçilir. Askerî Yargıtay üyeleri birinci sınıf askerî hâkimler arasından Askerî Yargıtay Genel Kurulunun üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla her boş yer için göstereceği üçer aday içinden Cumhurbaşkanınca seçilir.

116 Aday Memur Eğitimleri116 E. Askerî Yüksek İdare Mahkemesi (madde-157) Askerî Yüksek İdare Mahkemesi, askerî olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idarî işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz. Askerî Yüksek İdare Mahkemesi, askerî olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idarî işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz.

117 Aday Memur Eğitimleri117 F. Uyuşmazlık Mahkemesi(madde-158) Uyuşmazlık Mahkemesi, adlî, idarî ve askerî yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir. Uyuşmazlık Mahkemesi, adlî, idarî ve askerî yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir. Uyuşmazlık Mahkemesinin kuruluşu, üyelerinin nitelikleri ve seçimleri ile işleyişi kanunla düzenlenir. Bu mahkemenin Başkanlığını Anayasa Mahkemesince, kendi üyeleri arasından görevlendirilen üye yapar. Uyuşmazlık Mahkemesinin kuruluşu, üyelerinin nitelikleri ve seçimleri ile işleyişi kanunla düzenlenir. Bu mahkemenin Başkanlığını Anayasa Mahkemesince, kendi üyeleri arasından görevlendirilen üye yapar. Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır. Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.

118 Aday Memur Eğitimleri118 III. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (madde-159) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu yirmi iki asıl ve on iki yedek üyeden oluşur; üç daire halinde çalışır. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu yirmi iki asıl ve on iki yedek üyeden oluşur; üç daire halinde çalışır. Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabiî üyesidir.

119 Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kurulun, dört asıl üyesi, nitelikleri kanunda belirtilen; yükseköğretim kurumlarının hukuk, dallarında görev yapan öğretim üyeleri, ile avukatlar arasından Cumhurbaşkanınca, Üç asıl ve üç yedek üyesi Yargıtay üyeleri arasından Yargıtay Genel Kurulunca, İki asıl ve iki yedek üyesi Danıştay üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca, Bir asıl ve bir yedek üyesi Türkiye Adalet Akademisi Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından, Yedi asıl ve dört yedek üyesi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adlî yargı hâkim ve savcıları arasından adlî yargı hâkim ve savcılarınca, Üç asıl ve iki yedek üyesi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş idarî yargı hâkim ve savcıları arasından idarî yargı hâkim ve savcılarınca, dört yıl için seçilir Aday Memur Eğitimleri119

120 Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kurul, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar; Adalet Bakanlığının,bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlar; Ayrıca, Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirir Aday Memur Eğitimleri120

121 TEŞEKKÜR EDERİM Aday Memur Eğitimleri121


"15.04.2015Aday Memur Eğitimleri1 T.C. ANAYASASI Av. Engin KARAKUŞ İSTANBUL ÇEKMECE KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları