Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

PÜRİN VE PİRİMİDİN METABOLİZMASI Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜ Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "PÜRİN VE PİRİMİDİN METABOLİZMASI Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜ Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 PÜRİN VE PİRİMİDİN METABOLİZMASI Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜ Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı

2

3

4

5

6 Pürin ve pirimidinlerin vücuda alınımı Besinlerde nükleik asitlerin yapı taşları olarak nükleotidler bulunur. Hücre içeren besinlerle nükleik asitler alınır. Nükleik asitler, mide enzimlerinden etkilenirler ve duodenumda pankreas nükleazlarının etkisiyle parçalanırlar. Pankreas ribonükleazı, RNA’yı, pirimidin mononükleotidleri ve pirimidin 3 I -fosfat kalıntısı ile son bulan oligonükleotidleri serbestleştirmek suretiyle hidroliz eder. Deoksiribonükleaz, Mg 2+ ve Mn 2+ iyonları varlığında etki gösterir ve spesifik olarak DNA’yı oligonükleotidlere hidroliz eder.

7 İnce bağırsak mukozasında oluşan diesterazların oligonükleotidleri mononükleotidlere hidroliz ettiğine inanılmaktadır

8 İnce bağırsakta serbestleşen mononükleotidler, bağırsak fosfatazları veya nükleotidazları tarafından hidroliz edilirler; nükleozid ve fosfat’a ayrılırlar.

9 Nükleozidler, olasılıkla bağırsakta hidroliz edilmeden emilirler. Nükleozidlerin N-glikozid bağı, dalak, karaciğer, böbrek, kemik iliği gibi çeşitli dokularda spesifik nükleozid fosforilazlar tarafından katalize edilen bir reaksiyonda koparılır

10 Vücutta serbest bazlar ve nükleozidlerden nükleotidlerin kurtarılma yolunda yeniden nükleotid oluşturulabilir. Ayrıca prekürsör amino asitler, riboz-5-fosfat, CO 2 ve NH 3 ’ tan de novo olarak pürin ve pirimidin nükleotidleri sentezlenebilir

11 Serbest pürin bazları adenin, hipoksantin ve guaninden pürin nükleotidleri olan AMP, IMP ve GMP oluşumu için PRPP gereklidir. AMP oluşumu adenin-fosforibozil transferaz (APRT) etkisiyle katalizlenir; IMP ve GMP oluşumu hipoksantin-guanin fosforibozil transferaz (HGPRT) etkisiyle katalizlenir

12

13 Memeli hücrelerinde serbest pirimidin bazlarından pirimidin nükleotidlerini oluşturmak için yol yoktur.

14 Pürin nükleotidlerinin de novo sentezi 5-fosforibozil-1-pirofosfat (PRPP) oluşması PRPP’tan inozin monofosfat (IMP) oluşması IMP’tan adenozin monofosfat (AMP) ve guanozin monofosfat (GMP) oluşması

15 PRPP, pirofosfat transfer eden riboz-5-fosfat pirofosfokinaz (PRPP sentetaz) adı verilen bir enzimin katalizlediği bir reaksiyonda, glukozun pentoz fosfat yolunda yıkılmasıyla ortaya çıkan riboz-5-fosfat ve ATP’den oluşur.

16

17

18

19 Pürin halkasındaki atomlar glutamin, glisin, N 10 - formil H 4 -folat, CO 2 ve aspartattan sağlanmaktadır

20

21 Pürin nükleotidlerinin de novo sentezi, feedback kontrol vasıtasıyla düzenlenir. İntrasellüler PRPP konsantrasyonu en önemli düzenleyicidir. PRPP oluşumu AMP, GMP, IMP ile inhibe olur. XMP oluşumu GMP ile ve adenilosüksinat oluşumu AMP ile inhibe olur

22 Pirimidin nükleotidlerinin de novo sentezi Hücrenin sitozolünde bulunan karbamoil fosfat sentetaz II tarafından katalizlenen bir reaksiyonda glutaminden kaynaklanan NH 3 ile bikarbonat halindeki CO 2 ’in ATP’den sağlanan enerji yardımıyla karbamoil fosfat oluşturmasıyla başlar riboz-5-fosfat, pirimidin bazı oluştuktan sonra, PRPP’tan transfer edilerek baza eklenir

23

24

25

26

27 Pirimidin halkasının atomları, aspartat, CO 2 ve glutaminden sağlanır

28 Pirimidin nükleotidlerinin de novo sentezi feedback inhibisyon vasıtasıyla düzenlenir. Karbamoil fosfat sentetaz II (CPS II) ve aspartat transkarbamoilaz enzimleri allosterik olarak düzenlenebilen enzimlerdir. Aspartat transkarbamoilaz, CTP tarafından inhibe edilir

29 Nükleozid monofosfatların nükleozid difosfat ve nükleozid trifosfatlara dönüştürülmesinde nükleozid monofosfat kinazlar ve nükleozid difosfat kinazlar görev yapmaktadır.

30

31 Azaserin ve acivicin gibi glutamin analogları glutamin amidotransferazları inhibe ederler; glutaminin katıldığı reaksiyonları engellerler Nükleotid biyosentezine etki eden kemoterapötik ajanlar

32 Pürin nükleotidlerinin yıkılımı 5-nükleotidaz etkisiyle fosfat grubunun ayrılmasıyla başlar; pürin nükleozid fosforilaz etkisiyle sürdürülür; son olarak ksantin oksidaz etkisiyle ürik asit oluşur

33

34 Pürin nükleotidleri başlıca karaciğerde yıkılırlar

35 Pirimidin nükleotidlerinin yıkılımı Pirimidin nükleotidleri defosforile olarak nükleozidlere dönüşürler. Nükleozidler riboz-1-fosfat ve serbest pirimidin bazlarına yıkılırlar. Serbest pirimidin bazlarından sitozin, urasile deamine edilir. Urasil, CO 2, NH 4 + ve  -alanine dönüştürülür. Timin, CO 2, NH 4 + ve  -aminoizobütirata dönüştürülür

36  -alanin, CO 2, NH 3 ve  -aminoizobutirat, pirimidin katabolizmasının son ürünleridir Pirimidin azotu sonunda üre şeklinde idrarla atılır


"PÜRİN VE PİRİMİDİN METABOLİZMASI Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜ Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları