Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yrd. Doç. Dr. Gülşah SEZEN VEKLİ.  Hücrelere gerekli olan maddeleri (besin ve oksijen) getiren ve hücrelerde oluşan artık maddeleri (karbondioksit ve.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yrd. Doç. Dr. Gülşah SEZEN VEKLİ.  Hücrelere gerekli olan maddeleri (besin ve oksijen) getiren ve hücrelerde oluşan artık maddeleri (karbondioksit ve."— Sunum transkripti:

1 Yrd. Doç. Dr. Gülşah SEZEN VEKLİ

2  Hücrelere gerekli olan maddeleri (besin ve oksijen) getiren ve hücrelerde oluşan artık maddeleri (karbondioksit ve amonyak gibi) boşaltım organlarına taşıyan sisteme dolaşım sistemi denir.

3 Dolaşım Sistemi Kalp kulakçıklar Karıncıklar Damarlar Atardamar Taplardamar kılcaldamar Kan Alyuvar Akyuvar Kan pulcukları

4  Organ ve dokuları oluşturan hücrelere; O2 ve CO2 taşınması  Sindirim sisteminden besinlerin alınıp gerekli yerlere taşınması  Fazla su ve metabolik artıkların böbreklere taşınması  Vücut içinde açığa çıkan ısının vücut yüzeyine dağıtılması  Endokrin salgıların hedef hücre ve organlara taşınması 

5  Kalp, göğüs boşluğunda, diyaframın üstünde ve iki akciğerin arasında, herkesin, yaklaşık kendi yumruğu büyüklüğünde, koni şeklinde bir organdır.  Kalp, kanı tüm vücuda pompalayan bir organdır.

6  Oksijeni azalmış olan kanı venler (toplar damar) aracılığıyla alıp oksijenden zengin hale gelmesi için akciğerlere gönderen ve daha sonra tüm vücudumuza taşınması için arterlere(atardamarlara) pompalayan bir pompa olarak tanımlanabilir.

7  Büyüklüğü kişiden kişiye değişmekle birlikte ortalama 14 cm uzunluk ve 9 cm genişliğindedir.  Ağırlığı ise kadınlarda gr erkeklerde ise gr ağırlığındadır.

8

9  Kalbi bir torba gibi saran saydam bir zar tabakasıdır.  İç ve dış olmak üzere 2 zardan oluşmuştur.  Dış zar kalın ve lifli, iç zar ise daha incedir.  Dış zardan çıkan uzantılar; göğüs kemiğine, diyaframa ve kalbe giren-çıkan damarlara yapışıktır.  Bu zarların arasında perikard boşluğu denen bir boşluk bulunur. Bu boşlukta kalbin hareketini kolaylaştıran bir sıvı bulunur.

10  Kalbin kas tabakası (istemsiz çalışan çizgili kas)  Kalbin en kalın tabakası  Bu tabakada sinir sitemine ait sinir telleri ve sinir düğümleri bulunur.

11  Kalbin iç yüzeyini döşeyen ince ve parlak tabaka  Bağ dokuları, kan damarları ve özelleşmiş kalp kası liflerini(purkinje lifleri) içerir.  İçeriye verdiği uzantılarla kalp kapakçıklarını oluşturur

12  Kalp, üstte iki kulakçık (atrium), altta iki karıncık (ventrikulus) olmak üzere dört boşluktan oluşur.  Kalbin sağ bölümünde, sağ kulakçık ve sağ karıncık bulunur. Sağ kulakçığa üst ana toplar damar ile alt ana toplar damar bağlanır. Sağ karıncıktan ise akciğer atar damarı çıkar. Sağ kulakçık ile sağ karıncık arasında üçlü kapakçık (trikuspit) bulunur.  Kalbin sol bölümünde, sol kulakçık ve sol karıncık bulunur. Sol kulakçık ile sol karıncık arasında ikili kapakçık (bikuspit) bulunur.  Kulakçıklar; kalbin kanı toplayan; karıncıklar ise kanı pompalayan bölümleridir.

13  Kalbin kulakçıklarına; toplar damarlar açılır.  Sağ kulakçığa üst ve alt ana toplar damarı (kirli kan taşır) ile kalbin kendi damarlarının birleşmesiyle oluşmuş koroner sinus açılır.  Sol kulakçığa ise akciğerden gelen dört akciğer toplar damarı (temiz kan taşır) açılır

14  Kalbin karıncıklarından atardamarlar çıkar.  Sağ karıcıktan kirli kanı akciğerlere taşıyan akciğer atardamarı,  Sol karıncıktan temiz kanı bütün vücuda dağılmasını sağlayan aort atar damarı çıkar.  Atar damarların ağız kısmında; kalpten çıkan kanın geri dönmesini engelleyen sigmoid kapakçıklar bulunur

15

16  Kalbin sol tarafı daima temiz kan, sağ tarafı ise daima kirli kan taşır.  Atardamarların hepsi temiz kan taşır (Akciğer atardamarı hariç)  Toplardamarların hepsi kirli kan taşır (Akciğer toplardamarı hariç)

17  Sempatik sinir siteminin etkisiyle düzenli bir şekilde kasılıp (sistol) gevşeyerek (diastol) bir taraftan kanı kulakçıklara çeker, diğer taraftan vücuda dağıtır.  Kulakçıklarla karıncıkların kasılması birbirine zıt olarak gerçekleşir.  Kulakçıklar kasılırken karıncıklar gevşer karıncıklar kasılırken kulakçıklar gevşer  Kulakçıkların ikisi aynı anda kasılarak kanı karıncıklara;  Karıncıklar aynı anda kasılarak kanı atardamalara iletirler.

18

19  Her kalp atışı bir kasılma ve gevşemeyi kapsar.

20 Kafein ve tein kalp atışını etkiler. Kalbin Çalışmasını Etkileyen Faktörler Otonom sinir sistemine ait sempatik sinirler kalp atışını hızlandırır, parasempatik sinirler (vagus siniri) kalp atışını yavaşlatır. Asetil kolin hormonu kalp atışını yavaşlatır, adrenalin ve tiroksin hormonu ise kalp atışını hızlandırır. Sıcaklık arttıkça S.A düğüm uyarılır ve kalp atışı hızlanır. Kandaki CO 2 ‘nin artması kalp atışını hızlandırır. Kandaki 0 2 miktarının azalması da kalp atışını hızlandırır. 1- Sinirler 2- Hormonlar 3- Sıcaklık 4- CO 2 miktarı 5- Kimyasal Maddeler

21  Kanın vücutta dolaşmasını sağlayan yapılar 1. Atardamarlar (Arter) 2. Toplardamarlar(Ven) 3. Kılcal damarlar(kapiller) olmak üzere 3 çeşittir.

22  Kalbin karıncıklarından çıkan damarlar  Çıkış kısımlarında Sigmoid kapakçıklar bulunur  Kalp gibi 3 tabakadan oluşur  En dışta bağ dokudan yapılmış ince bir tabaka  Ortada, asıl damarı oluşturan kas tellerince bol esnek teller(damarın elastikiyetini sağlar)  İçte ise tek sıralı epitelyum hücrelerinden oluşan endotelyum tabakası bulunur.

23  Kanı kalpten diğer organlara taşır.  Oksijen bakımından temiz kan taşırlar.  Çapları dar ve yapısındaki elastik liflerin miktarı fazladır.  İç yüzeyleri kaygan ve pürüzsüzdür kanın akış hızı yüksektir.

24  Kanın akış yönü kalpten vücut çeperlerine doğrudur.  Atardamarlarda kanı ilerlete iki kuvvet 1. Karıncıkların kasılmasıyla oluşan itme gücü 2. Atardamarların yapısındaki esneklikten ileri gelen itme kuvveti

25

26  Atardamarlara pompalanan kanın damarların çeperlerine yaptığı basınca ‘tansiyon’ denir.  Doktorlar büyük tansiyona sistolik, küçük tansiyona ise diyastolik tansiyon adını verirler. Bu şu anlama gelir. Örneğin bir kişinin tansiyonu 12/8 ise (doktorlar 120/80 olarak adlandırırlar), 12 büyük tansiyon, 8 ise küçük tansiyondur. Bu deyimler şu mekanizmalarla oluşurlar.  İnsanın kalbinin dakikada ortalama olarak 70 defa attığını kabul edersek, kalp kanı damarların içine 70 defa attığını gösterir. İşte her bir atım sırasında kalbin içinde bulunduğu duruma sistol adı verilir. Hemen bu atımın ardından, kalp istirahat haline geçer, gevşer, kan kalbe dolmaya başlar. İşte bu devreye diyastol adı verilir. İşte bu sistol sırasında kalbin damarlara kan atması sistolik yani büyük tansiyonu, gevşeme anında damarların içinde bulunduğu durum ise küçük yani diyastolik tansiyonu oluşturur. İki tansiyonda önemlidir.

27  Karıcıkların her kasılmasında atardamarlara geçen kanın bu damarlarda meydana getirdiği genişleme bir dalga halinde ilerler.  Herhangi bir atardamar üzerine parmağımızı hafifçe bastırdığımızda, bu dalganın geçişini, damarın hafifçe kalkıp inmesiyle fark ederiz.  Atardamarların kanın basıncı ile genişleyip daralmasına veya şişip inmesine nabız denir.  Her nabız karıncıkların bir kasılmasına karşılıktır.  Kalbin bir dakikadaki atış sayısına nabız denir. Erişkinlerde dinlenme anında nabız ’dir.

28  Vücuttan toplanan kanı kalbin kulakçıklarına taşırlar.  CO 2 bakımından kirli kanı taşırlar.  Çapları geniş ve yapısında elastik lifler bulunmaz.

29 Kalbin negatif emme basıncı İskelet kaslarının kasılması Yapılarındaki düz kasların kasılması Tek yöne açılan kapakçıkların bulunması Üst kısımdaki damarlarda yer çekimi etkisi gibi faktörlerle sağlanır.

30  Atar damarlarla toplar damarları birbirine bağlar.  Yapıları tek sıralı epitel dokudan meydana gelmiştir.  Kan ile doku sıvısı arasında madde alış verişinde rol oynarlar.

31  Hücre kısmı (alyuvar, akyuvar, trombositler) %45  Plazma kısmı(su, tuzlar, proteinler, yağlar, şekerler, hormonlar, vitaminler) %55

32  Damarlar içinde dolaşır.  Plazma denilen ara maddesi sıvıdır.  Plazmanın çoğunu su oluşturur,ayrıca sindirilmiş besinler,hormonlar,enzimler,antikorlar,erimiş gazlar ve artık maddeler içerir.Hafif bazik özelliktedir. (yaklaşık 7.4 pH’a sahip)

33  TAŞIMA: Hücreler ile dış ortam arasında madde taşır. ◦ Sindirilmiş besinlerin dokulara taşınması ◦ Metabolit ve enzimlerin taşınması ◦ Atık maddelerin böbreklere taşınması ◦ O 2 ve CO 2 ’nin dokulara ve solunum organlarına taşınması ◦ Hormonların salgılandığı yerden hedef organa taşınması ◦ Isının dışarı yayılacağı yüzeylere taşınması

34  HOMEOSTASİS: Vücudun iç dengesinin korunması olayıdır. Kan taşıdığı tampon bileşiklerle pH’ın korunmasına yardımcı olur. Optimum vücut sıcaklığı o C, pH’ı 7,35-7,45 arasındadır.  KORUMA: Vücuda giren yabancı maddelerin fagosite edilmesi ve antikorlarla zararsız hale getirilmesi için ortam oluşturur. (Akyuvarlar)  KANAMAYI DURDURMA: Enzim ve kan pulcuklarıyla kanın pıhtılaşmasını sağlayarak kan kaybını önler

35  Hemoglobin taşımazlar  Çekirdekleri vardır.  Kandan dokuya çıkabilirler.  Vücut savunmasında görevlidirler  Granülosit ve agranülosit hücre olmak üzere 2 türleri vardır  Bu ismi almalarının nedeni granülosit hücre tiplerinin sitoplazmalarında bulunan farklı boyama özelliklerine sahip granüllerdir.sitoplazmalarındagranüllerdir

36 Lenfositler Monositler Makrofaj hücreleridir. T-Lenfositler: Hücresel bağışıklık B-Lenfositler: Antikor üretimi

37 Nötrofil: İnsan kanında en fazla bulunan lökositlerdir. Çekirdekleri 3- 5 lobdan oluşur. Mikroorganizmalara karşı koruyucu görev üstlenirler. Eozinofil: Çekirdekleri genellikle 2 lobludur. Antikor-antijen birliklerini tanır. Parazitik ve alerjik durumlarda sayısı artar. Bazofil: Çok nadir bulunurlar. Çekirdek düzensizdir ve iyi ayırd edilemeyen 2 lobdan oluşur. Heparin (pıhtılaşmayı önleyici) ve histamin (damar genişletici) salgılar.

38 Ortası çukur,kırmızı renkli kan hücresidir.Başlangıçta çekirdeklidirler ama kana karışırken çekirdeklerini kaybederler.Alyuvarlar akciğerden aldıkları oksijeni vücut hücrelerine,vücut hücrelerinden aldıkları karbondioksiti akciğere götüren hücrelerdir. Oksijen ve karbondioksit taşınmasında yapısında bulunan demirli bir protein olan hemoglobin görev yapar. Alyuvarların ömrü yaklaşık olarak 120 gündür.Yaşlı alyuvarlar dalakta ve karaciğerde parçalanır.Kemik iliğinde yenisi üretilir.Birim zamanda dokulara ulaşan oksijen miktarının azalması vücutta alyuvar üretimini hızlandırır.

39 a.Kan kaybı b.Deniz seviyesinden yükseklere çıkılması c.Bazı solunum ve dolaşım sistemi hastalıkları gibi durumlarda alyuvar üretimi artar. Yüksek yerlerde yaşayanlarda sahildeki insanlardan daha fazla alyuvar bulunur.Olgunlaşmış alyuvarlarda çekirdek,ribozom,e.retikulum ve mitokondri yoktur.

40  Kemik iliğindeki dev hücrelerin(megakaryosit) parçalanması sonucu sitoplazma parçalarıdır.Ömürleri birkaç gündür.Kanın pıhtılaşmasında etkili olan özel bir protein bulundururlar.Buna trombosit tromboplastini denir.

41  Kan damardan dışarı çıkar çıkmaz hava ile temasa geçince, plazmada çözünmüş halde bulunan fibrinojen katılaşarak fibrin denen telsel bir maddeye dönüşür.  Fibrin kan hücrelerini de kendine bağlayarak yarayı bir ağ gibi kapatır.  Kanın pıhtılaşmasında trombolastin enzimi rol oynar. Ca++ tuzları  Tromboblastin+protrombin Trombin  Trombin+fibrinojen Fibrin  Fibrin +kan hücreleri Pıhtı

42

43

44

45

46 ALELLERRh FaktörüD-AntijeniAnti-D DD – DdRh (+)+- ddRh (-)-+ Rh Faktörü

47

48

49  Kalbin sağ bölümü oksijen miktarı az, karbondioksit miktarı fazla kanı akciğerlere gönderir.Akciğerlere giden kan oksijen miktarı normale döndükten sonra kalbin sol bölümüne gelir.

50  Kalbe dönen oksijenli kan ise sol atriumdan sol ventriküle oradan da aortun yardımıyla bütün vücuda pompalanır.  Dokularda enerji üretimi için oksijen kullanılırken karbondioksit üretilir.  Karbondioksit miktarı yüksek olan kan venöz dönüşle vena kava (en büyük toplar damar) yardımıyla sağ atriuma döner ve böylece sistemik dolaşım gerçekleşmiş olur.

51  Lenf  Lenf damarları  Lenf düğümlerinden oluşur

52  Alyuvarları olmayan kan (Ak kan)  Kan kılcal damarların çeperlerinden dışarı sızarken; akyuvar hücreleri de amipsi hareketle dışarı çıkar.  Dokuların hücreler arası boşluklarında toplanan alyuvarsız kan plazması ve akyuvardan meydana gelen bu sıvı lenfayı oluşturur  Lenf de kan gibi hücreler ve besin maddelerini taşır, dokuları besler,zararlı maddeleri alır ve onları zehir etkisinden kurtarır  Sarımtırak renkte bir sıvı  Kanın bir parçası olduğundan yapısı ona benzer  Lenfin plazmasında kana göre daha fazla su vardır(%95)

53  Lenf sıvısını taşıyan bu damarlar vücudun her tarafına yayılmıştır.

54  Lenfosit üreten lenfosit üreten yapılardır.  Çeşitli enfeksiyonlara karşı vücudu korurlar  Bu düğümler lenf damarları üzerinde bilhassa koltuk altlarında, boyun ve kasıklarda çok bulunurlar

55  Sayıları arası  Şekilleri yuvarlak veya uzamış, yassı irili ufaklı yumrulardır.  Lenf düğümleri bir kapsülle sarılmıştır  Bu kapsülün altında kabuk ve öz bölgeleri bulunur  Her lenf düğümüne, çevresindeki kapsülü delerek birçok lenf damarları girer, göbek kısmından ise tek bir lenf damarı çıkar

56  Lenf meydana gelmesinden sonra organ boşluklarında ve doku aralarında birikerek kalmaz.  Arkadan gelen yeni lenfin itmesiyle hücrelerin arasında lenf kılcalları meydana gelir  Lenf kılcalları bir uçları kapalı, çok ince olan damarlardır. Bunların birleşmesiyle de lenf toplardamarları oluşur.  Lenf dolaşımını sağlayan etkiler; kılcal kan damarlarından sızan plazmanın arkadan yaptığı itme kuvveti ile karın ve göğüs boşluğundaki organların hareketleri esnasında bunların lenf damarları üzerine yaptığı basınçtır.  Sindirim sisteminde sindirilen yağlar da lenf dolaşımı ile vücuda dağıtılır

57  Vücudumuzda bulunan lenfatik organlardan en büyük olanıdır.


"Yrd. Doç. Dr. Gülşah SEZEN VEKLİ.  Hücrelere gerekli olan maddeleri (besin ve oksijen) getiren ve hücrelerde oluşan artık maddeleri (karbondioksit ve." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları