Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AİLE EĞİTİMİ, AİLE DANIŞMANLIĞI VE PSİKOSOSYAL DESTEK HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Afet ve Acil Durumlarda Psikososyal Destek Hizmetleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AİLE EĞİTİMİ, AİLE DANIŞMANLIĞI VE PSİKOSOSYAL DESTEK HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Afet ve Acil Durumlarda Psikososyal Destek Hizmetleri."— Sunum transkripti:

1 AİLE EĞİTİMİ, AİLE DANIŞMANLIĞI VE PSİKOSOSYAL DESTEK HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Afet ve Acil Durumlarda Psikososyal Destek Hizmetleri

2 AFET VE ACİL DURUMLARDA PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI

3 1.AFET/ACİL DURUM KAVRAMLARI VE AFET YÖNETİMİ 2.AFET YAŞANTISI SONRASI TOPLUMLARIN GEÇİREBİLECEKLERİ AŞAMALAR 3.PSİKOSOSYAL MÜDAHALE 4.PSİKOSOSYAL MÜDAHALE SÜRECİNDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR 5.ÖRNEK VAKA: GÜNGÖREN BOMBALAMA EYLEMİ PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI İÇERİK

4 4 Afet Toplumun tamamı veya belli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, normal hayatı ve insan faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan doğal, teknolojik veya insan kaynaklı olayları. Acil Durum Toplumun tamamının veya belli kesimlerinin normal hayat ve faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan, acil müdahaleyi gerektiren olaylar ile bu olayların oluşturduğu kriz halini tanımlar.

5 5 5 AFET TÜRLERİ Doğal Sebepler Ani Oluşan Tek Sebep Fırtına Sıcak Dalgası Dondurucu Soğuk Deprem Volkan Patlaması Aşamalı Oluşan Birden Çok Sebep Heyelan Kuraklık Sel İnsani Sebepler Ani Oluşan Tek Sebep Yangın Patlama Çarpışma Deniz Kazası Yapısal Çökme Aşamalı Oluşan Birden Çok Sebep Çevresel Kirlilik Savaş Ekonomik Kriz Salgın Hastalıklar

6 6 AFET AFET YÖNETİMİ DÖNGÜSÜ

7 7 MÜDAHALE Bir afetin oluşunu takip eden ve afetin oluşundan hemen sonra başlayarak afetin büyüklüğüne bağlı olarak en çok 1-3 aylık bir süre içerisinde yapılan faaliyetlerdir.

8 8 MÜDAHALE FAALİYETLERİ  Haber alma ve ulaşım  İhtiyaçların belirlenmesi(Psikososyal dahil)  Arama ve kurtarma  İlkyardım, Tedavi  Tahliye, Geçici iskan  Yiyecek, içecek, giyecek, yakacak temini  Güvenlik, çevre sağlığı ve koruyucu hekimlik  Hasar tespiti  Tehlikeli yıkıntıların kaldırılması

9 9 İYİLEŞTİRME Afetin sonrasında; etkilenen toplumun haberleşme, ulaşım, su, elektrik, kanalizasyon, eğitim, uzun süreli geçici iskân, ekonomik ve sosyal faaliyetler gibi hayati ihtiyaçlarının en alt düzeyde karşılanabilmesi için gereken etkinlikleri içerir.

10 10 İYİLEŞTİRME FAALİYETLERİ o Hasar Tespiti/Onarım o Kesintiye uğrayan hizmetlerin servise sunulması o Geçici iskan sağlanması o Kalıcı yerleşim yerlerinin inşa edilmesi o Etkilenen insanlara psikososyal hizmet verilmesi

11 11 GELİŞTİRME Afet ve acil durumlardan etkilenen veya zarar gören tüm insan aktivitelerinin olaydan önceki düzeyden daha ileri bir düzeyde karşılanabilmesi hedefiyle, toplumun afet/acil durum nedeniyle bozulmuş olan ekonomik, sosyal ve psikolojik bütünlüğünün yeniden sağlanmasına yönelik etkinlikleri içerir.

12 12 GELİŞTİRME o Hasar gören veya yıkılan tüm bina ve tesislerin yeniden inşası o Toplumun afet nedeniyle bozulmuş olan ekonomik, sosyal ve psikolojik bütünlüğünün yeniden sağlanması

13 13 ZARAR AZALTMA VE HAZIRLIK DÖNEMİ Tehlike ve risklerin olumsuz etkilerini mümkünse önlemek, mümkün değilse ise etkilerini azaltmak ve afet meydana geldiğinde zamanında hızlı ve etkili bir müdahaleyi başarmak için önceden yapılması gereken tüm faaliyetlerdir.

14 14 ZARAR AZALTMA VE HAZIRLIK DÖNEMİ Ulusal sismik ağın güçlendirilmesi Risk analizlerinin yapılması Binaların güçlendirilmesi Kaçak yapılaşmanın önlenmesi İdari tedbirler Doğal afet sigortası (DASK) yaptırılmasının önemi Deprem senaryosu ve tahminler Eğitim çalışmaları

15 AFET SONRASI TEPKİLER 15

16 Afet Meydana Geldikten Hemen Sonra Verilebilecek Psikolojik Tepkiler (AKUT AŞAMA Afet Meydana Geldikten Hemen Sonra Verilebilecek Psikolojik Tepkiler (AKUT AŞAMA) Mantıklı düşünememe Her şey gerçek dışı; Yaşadıklarına inanamama, bunların bir rüya olduğunu düşünme Duygusal karmaşa (heyecan, şok, gerginlik, sinirlilik, öfke, bunalma, çaresizlik) Rüyalar ve kâbuslar Bellek ve dikkat sorunları Artan huzursuzluk, kendini toplumdan dışlama ve depresyon Hayatta kalmaya çalışma, suçluluk ve yas gibi duygulara kapılmak Yerinde duramama; uyku bozukluğu; iştahta değişim; içki/sigara kullanımında artış Güvensizlik

17 Tepki Aşamasında Verilmesi Olağan Tepkiler Afeti hatırlatan durumlardan kaçınma Gerginlik, korku Huzursuzluk, depresyon Kendini kopuk ve yalnız hissetme Korkutucu rüya ve kâbuslar Suçluluk duyguları

18 İyileşme/Uyum Aşamasında Verilmesi Olağan Tepkiler Tepkilerin şiddeti azalır Günlük hayata ilginin artması Gelecekle ilgili planlara aktif katılım Bireyin bu yaşantıyı kabullenmesi Mevcut durumla baş edebilmesi Gelecekle ilgili planlar yapabilmesi Duygusal açıdan toparlanması

19 AFET YAŞANTISI SONRASI TOPLUMLARIN GEÇİREBİLECEKLERİ AŞAMALAR 1.Tehdit Aşaması 2.Kurtarma - Kahramanlık Aşaması 3.Toplumsal Dayanışma - İyimserlik aşaması 4.Farkındalık Aşaması 5.Yeniden Yapılanma - İyileşme Aşaması

20 1. Tehdit Aşaması Olaydan hemen sonraki dönemdir. Olayın niteliğine göre fiziksel tehlikeler devam diyorolabilir. (artcılar, patlamalar, kaymalar) Olay yerinden herkesin uzaklaştırılması Alanın boşaltılması Trafiğin kontrol edilmesi ve yardım çalışanlarına öncelik verilmesi 20

21 2.Kurtarma ve Kahramanlık Aşaması Yardımcı olma davranışı artar. Yorgunluk hissetmeyebilir, bakımını ihmal edebilir. Strese bağlı olarak riski de değerlendirebilme azalabilir ve kişiye zarar verici sonuçlar ortaya çıkabilir.

22 3.Toplumsal Dayanışma Aşaması Sürekli ve kolay erişilebilir destek artar. İyimserlik ve yardımlaşma görülür. Yoğun yardımlaşma toplumsal bağların güçlenmesine yol açar

23 4. Farkındalık Aşaması Yardımların sonlanmaya başlamasıyla maddi ve manevi zorluklar başlar. Elverişsiz yaşam şartları sonucu stres ve fiziksel yıpranma başlar. Tükenmişlik ortaya çıkabilir.

24 5. Yeniden Yapılanma ve İyileşme Aşaması Kendi yaşamının sorumluluğunu alma başlar. Kayıplarla yüzleşme görülür. Yeni yaşantıya uyum başlar Afet yaşantısıyla başetmeyle oluşan kişisel olgunlaşma başlar.

25 AFET HALİNDE VE ACİL DURUMLAR KARŞISINDA VERİLEN TEPKİLER; OLAĞAN OLAĞAN ÜSTÜ DURUMLARA VERİLEN OLAĞAN TEPKİLERDİR. AFET HALİNDE VE ACİL DURUMLAR KARŞISINDA VERİLEN TEPKİLER; OLAĞAN OLAĞAN ÜSTÜ DURUMLARA VERİLEN OLAĞAN TEPKİLERDİR.

26 PSİKOSOSYAL MÜDAHALE Afetler sonrasında birey/aile/topluma destek olmak Afet yaşamış birey/aile/toplumları normal yaşamlarına geri dönmelerini sağlamak Afet yaşamış bireylerin kapasitelerini arttırmak Afetlerden sonra insanların kendi hayatlarını devam ettirmek için sorumluluk almalarını sağlamak

27 PSİKOLOJİK - Düşünceler - Duygular - Davranışlar SOSYAL - Diğer insanlarla olan etkileşim ve ilişkiler - Çevre - Görev ve roller - Kültür ve gelenekler

28 Psikososyal Müdahalenin Amaçlar Fiziksel ve duygusal acıyı azaltma Normale dönüşü kolaylaştırma Olası tepkiler hakkında bilgilendirme Toparlanma ve başetmede yardımcı olma Kontrolü artırma ve destek sistemlerini harekete geçirme Nedret Öztan, 2011

29 PSİKOSOSYAL ETKİLİLİK ALANLARI kültür ve değerler topluluk aile bırey toplum sosyal çevreinsan kapasitesi

30 Afetlerin yol açtığı olumsuz psikolojik yaşantılarla başa çıkma konusunda bilgi vermek İnsanların katılımını sağlamak, Hedef kitlenin tanımı, amaçları ve müdahale yöntemleri hedef kitlenin temsilcileri ile birlikte belirlenmeli, Sosyal destek sistemlerinin toparlanma sürecinde çok önemli bir role sahip olduğunu unutmamak Hem sosyal yapıyı güçlendirmeyi sağlamak hem de sorunlarla başa çıkma konusundaki mevcut stratejileri ve becerileri geliştirmeyi amaçlamak, MÜDAHALE HEDEFLERİ-1

31 Toplumdaki stresi azaltmak için değişik sosyal etkinlikler, projeler ve eğitimleri, kişilerle birlikte planlamak, Stresin çalışanlar üzerindeki etkisini en aza indirmek için çalışanları desteklemek, Basit açık ve güvenilir bilgi akışı sağlamak, bunu sürdürmek ve hedef kitlenin bilgiye erişmesini sağlamak, Çalışma ve Değerlendirme sürecinde kültürel, politik, etnik ve dini bağlamları göz önünde bulundurmak, MÜDAHALE HEDEFLERİ-2

32 PSİKOSOSYAL MÜDAHALE SÜRECİNDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR 1. İhtiyaç ve Kaynak Değerlendirmesi 2. Psikolojik İlk Yardım 3. Sevk Etme ve Yönlendirme 4.Bilgi Merkezi Oluşturma 5.Koordinasyon ve İşbirliği 6.Toplumu Harekete Geçirme 7.Sürdürülebilir- Uzun Dönem Çalışmaların/Projelerin Planlaması 8.Çalışana Destek 9. Eğitim 10. İzleme ve Değerlendirme

33 1.İHTİYAÇ VE KAYNAK DEĞERLENDİRMESİ İlk psikososyal değerlendirmenin yapılması Sağlam bir bilgi ve veri temeli oluşturulması. Gerekli görülen toplum değerlendirmelerinin hedefler doğrultusunda ve kapsamlı biçimde yapılması.

34 İhtiyaç ve kaynak değerlendirilmesi ile eş zamanlı başlayan bir psikososyal müdahaledir. Psikolojik ilk yardım, afet/acil durumdan etkilenenlerin duygularını ve yaşadıklarını ifade etmelerine olanak verilmesi ve temel psikolojik bilgilerin iletilmesi aracılığıyla rahatlamalarına, yaşadıkları ve hissettiklerini anlamlandırmalarına yardımcı olmayı hedefler. Bireylere ve gruplarla yapılan görüşmelerde uygulanabileceği gibi, bilgilendirme amacıyla broşürlerin hazırlanıp dağıtılması, medya araçlarının kullanılması, panel, sempozyum gibi toplantılarının düzenlenmesi yollarıyla da uygulanabilir PSİKOLOJİK İLK YARDIM

35 3. SEVK ETME VE YÖNLENDİRME/HAVALE ETMEK İhtiyaç/kaynak değerlendirmesi ve psikolojik ilk yardım süreçleri sırasında ciddi psikolojik ve psikiyatrik hizmetlere ihtiyaç duyanların tedavi için bölgedeki uzmanlara (psikolog, psikiyatrist) ve kurumlara (akıl ve ruh sağlığı hastaneleri, psikiyatri hastaneleri, hastanelerin psikiyatri klinikleri gibi) yönlendirilmesini içeren bir psikososyal müdahaledir.

36 4. BİLGİ MERKEZİ OLUŞTURMA Bilginin ihtiyaç duyan herkesle paylaşıldığı, ihtiyaçların ve kaynakların buluştuğu, kolay ulaşılabilir ve kullanılabilir bir bilgi merkezinin oluşturulması şeklinde bir psikososyal müdahaledir. Afetlerin ardından yaşanan kaos ortamında doğru bilgiye ulaşmak hayati önem taşıdığından; bilgi merkezinin afetin hemen ardından oluşturulması ve uzun bir sure işletilmesi, belki de hiç sonlandırılmaması önerilmektedir.

37 5. KOORDİNASYON VE İŞBİRLİĞİ Tüm psikososyal müdahalelerde alanda çalışan tüm kurum ve kuruluşların bir koordinasyon ve işbirliği içinde çalışmaları çok önemlidir. Bu koordinasyon ve işbirliğinin sadece afet acil durumlarında değil, öncesinde ve sonrasında da devam etmesi çalışmaların verimliliği ve daha çok sayıda kişiye ulaşılması açısından da önemli olmaktadır.

38 6. TOPLUMU HAREKETE GEÇİRME Toplumda ortak sorun/ihtiyaçlar ve bunlara yönelik kaynaklar değerlendirilerek, bireylerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak ya da sorunlarını çözmek için harekete geçmelerine olanak veren kısa sureli sosyal projeler uygulanması Etkilenen bireylerin yardım faaliyetlerine katılımlarını teşvik edecek ve kolaylaştıracak düzenlemeler yapılması

39 7. SÜRDÜRÜLEBİLİR- UZUN DÖNEM ÇALIŞMALARIN/PROJELERİN PLANLAMASI Afetlerden sonra yaygınlıkla kullanılan psikososyal müdahalelerden biridir. Bu projeler, etkilenen bireylerin ihtiyaç ve sorunları doğrultusunda harekete geçmelerine, başa çıkma kapasitelerinin gelişmesine, afet sonucunda kaybolan yaşamın kontrolünü yeniden sağlama duygusunu hissetmelerine ve sorumluluk almalarına fırsat veren projelerdir.

40 8. ÇALIŞANA DESTEK Çalışanlar için bilgi paylaşımı ve rahatlama toplantılarının başlatılması ve sürdürülmesi Çalışanları etkileyen stres faktörlerinin tanımlanması Bu faktörlerin etkilerini azaltmak için kullanılabilecek iç ve dış kaynakların belirlenmesi. Çalışanlara destek amacıyla uygulanabilecek örgütsel ve idari değişikliklerin önerilmesi Görev yapan yöneticilerle birlikte çalışarak gerekli kurumsal desteğin verilmesi Çalışanlara destek broşürü, bilgilendirme toplantıları aracılığıyla kişisel stres yönetimi konusunda bilgi yayılması

41 Alanda Çalışacak Kişilerin Özellikleri Koşullara uyum sağlayabilmek,esneklik İnsanları sevmek ve saymak Bunu hissettirebilmek İletişim ve problem çözme becerileri olmak Strese dayanıklı Kendi duygu ve ihtiyaçlarının farkında Ekip çalışmasına ve gerıbildirime açık 41

42 9. EĞİTİM En yaygın kullanılan psikososyal müdahalelerdendir. Gerek afetten etkilenenlere, gerekse psikososyal destek uygulamalarında çalışılan ve/veya çalışma olasılığı bulunan kişilere (psikologlar, sosyal hizmet uzmanları, kamp yöneticileri, öğretmenler, sivil toplum örgütü çalışanları, toplum liderleri gibi) eğitim yoluyla ulaşmak önemlidir.

43 10. İZLEME VE DEĞERLENDİRME Yapılan tüm çalışmaların izlenmesi ve değerlendirilmesi. Hem yapılan çalışmaların etkinliğini gösterecek, hem de bir sonraki afet acil durumu için hazırlık oluşturacaktır.

44 1999 Marmara Depremleri 2002 Afyon Depremi 2003 Irak/Silopi İnsani Yardım Operasyonu 2003 İstanbul Bombalama Eylemi 2003 Bingöl Depremi 2004 Tsunami-Endonezya/ Sri Lanka 2005 Pakistan Depremi 2006 Batman Sel 2006 Elazığ Deprem 2007 İzmir Trafik Kazası 2007 Ankara/Anafartalar Bombalama Eylemi 2008 İstanbul/Güngören Terör Olayı 2008 Bala Depremi 2009 Mardin Şiddet Olayı 2009 Marmara Seli 2010 Elazığ Depremi 2010 Zonguldak Maden Kazası 2011 Van Depremi 2014 Soma Maden Kazası 2014 Ermenek Maden Kazası PSİKOSOSYAL DESTEK HİZMETLERİNİN YÜRÜTÜLDÜĞÜ BAZI AFETLER

45 GRUP ÇALIŞMASI 45

46 Psikososyal Müdahale Modeli

47 VAKA SUNUMU GÜNGÖREN BOMBALAMA EYLEMİ Acil Durum Terör Eylemi “PATLAMA” Alarm Durumu Psikososyal Müdahale İhtiyaç Tespiti İlgi Hastanesi, Kolan Hastanesi, Bakırköy Eğt. ve Araştırma Has., Bağcılar Devlet Hastanesi Yenibosna Adli Tıp Kurumu (İlk gece bu kurumlarda yerinde tespit yapılmıştır. Yaralıların sevk edildikleri diğer hastanelerin bilgisi alınarak olaydan etkilenen tüm bireylere ulaşılmıştır. Psikolojik İlk Yardım Koordinasyon ve İşbirliği AKUT DÖNEM Orta ve Uzun Dönem Psikososyal Müdahale Planının Oluşturulması Bilgi Merkezi Kurma Çalışana Destek Sevk ve Yönlendirme Bölgede “Psikososyal Destek Merkezi” kurulması, psikiyatrik desteğe ihtiyaç duyan müracaatçı grubunun ilgili hastaneler sevk edilmesi, acil durum sonrası alanda çalışan emniyet mensupları, sağlık personellerine yönelik psikolojik destek çalışmaları. ORTA /UZUN DÖNEM Toplumu Harekete Geçirme Proje Planlama Okullara yönelik çalışmalar Toplum Liderleri ve Gönüllülerle yapılan çalışmalar, eğitimler, diğer kurumlarla ortaklaşa projeler vb. Psikososyal Müdahale Sürecinin Sonlanması İZLEME VE DEĞERLENDİRME

48 TE Ş EKKÜRLER Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü Aile Eğitimi, Aile Danışmanlığı ve Psikososyal Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı TE Ş EKKÜRLER Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü Aile Eğitimi, Aile Danışmanlığı ve Psikososyal Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı 48


"AİLE EĞİTİMİ, AİLE DANIŞMANLIĞI VE PSİKOSOSYAL DESTEK HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Afet ve Acil Durumlarda Psikososyal Destek Hizmetleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları