Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ANTİDİYAREİK İLAÇLAR Doç. Dr. Şahin Yıldırım. DİYARE Feçesin belirgin sıvılaşması defekasyon sıklığının artması AKUT (Şiddetli) AKUT (Şiddetli) Su/tuz.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ANTİDİYAREİK İLAÇLAR Doç. Dr. Şahin Yıldırım. DİYARE Feçesin belirgin sıvılaşması defekasyon sıklığının artması AKUT (Şiddetli) AKUT (Şiddetli) Su/tuz."— Sunum transkripti:

1 ANTİDİYAREİK İLAÇLAR Doç. Dr. Şahin Yıldırım

2 DİYARE Feçesin belirgin sıvılaşması defekasyon sıklığının artması AKUT (Şiddetli) AKUT (Şiddetli) Su/tuz kaybı Karın ağrısı DehidratasyonHipokalemi Metabolik asidoz KRONİK Su/tuz kaybı Beslenme bozuklukları A vitaminoz Demir eksikliği

3 Diyare Oluşum Mekanizmaları Barsak stimulasyonu, motilite artışı Barsak stimulasyonu, motilite artışı Su/tuz absorbsiyonu, feçesin şekillenmesi için geçen zaman azalır Mukoza epiteli su/tuz absorbsiyonunu sağlayan mekanizmanın (Na+K+ATPaz) inhibisyonu Mukoza epiteli su/tuz absorbsiyonunu sağlayan mekanizmanın (Na+K+ATPaz) inhibisyonu Lümene su/tuz salgılanmasından (re-absorbsiyon) sorumlu adenilil siklaz aktivasyonu Lümene su/tuz salgılanmasından (re-absorbsiyon) sorumlu adenilil siklaz aktivasyonu Mukoza epitel h. toksik zehirlenmesi; Mukoza epitel h. toksik zehirlenmesi; permeabilite artar, mukozada iltihap

4 Diyareye Yol Açan Etkenler Bakteriler vb. mikroorganizmalar Bakteriler vb. mikroorganizmalar Besin zehirlenmeleri Besin zehirlenmeleri Çeşitli ilaçlar Çeşitli ilaçlar Kimyasal etkenler Kimyasal etkenler Barsakta sindirim enzimlerinin azalması Barsakta sindirim enzimlerinin azalması Safra asitlerinin artması Safra asitlerinin artması

5 Akut Enfeksiyöz Diyareler AKUT ENFEKSİYÖZ DİYAREAL HASTALIĞI AKUT ENFEKSİYÖZ DİYAREAL HASTALIĞI Türkiye Türkiye Subtropikal Subtropikal Tropikal Tropikal Gelişmiş ülkelerRotavirüsler (%50) Gelişmiş ülkelerRotavirüsler (%50) Enterik adenovirüsler Norwalk virüsleri

6 *VİRAL DİYARE: Barsak epitel h. ölümü, Barsak epitel h. ölümü, villusların dökülmesi Ölen h. yerini epitel kriptalarındaki olgunlaşmamış epitel h. alır. Fonksiyonel absorbsiyona elverişli mukoza alanı küçülür. Ölen h. yerini epitel kriptalarındaki olgunlaşmamış epitel h. alır. Fonksiyonel absorbsiyona elverişli mukoza alanı küçülür. *BAKTERİYEL DİYARE: Etken ince barsak ve kolonda kolonize olur, aşırı çoğalır.

7 Enterit ve Kolit Yapma Nedenleri Epitele yapışma (Enteropatojenik E.Coli) Epitele yapışma (Enteropatojenik E.Coli) Mukozanın istilası (invazyon) (Shigella, Salmonella, Campylobacter jejenu, Yersinia enterocolitica, enteroinvazif E. Coli) Mukozanın istilası (invazyon) (Shigella, Salmonella, Campylobacter jejenu, Yersinia enterocolitica, enteroinvazif E. Coli) Sitotoksin üretimi (Clostridium difficile, Shigella, Enterohemorajik E. Coli) Sitotoksin üretimi (Clostridium difficile, Shigella, Enterohemorajik E. Coli) Enterotoksin üretimi (Vibrio cholera, V. Parahelmeticus, C. Jejenu, Aeromonas hydrophyla, enterotoksijenik E. Coli) Enterotoksin üretimi (Vibrio cholera, V. Parahelmeticus, C. Jejenu, Aeromonas hydrophyla, enterotoksijenik E. Coli) İNVAZİF ENTEROPATOJENLER Kolonda, distal ileumda kolonize Kolonun absortif fonksiyonunu bozarlar

8 Diyare Oluşumuna Katkıda Bulunan Endojen Faktörler İnflamasyon mediyatörü İnflamasyon mediyatörü PG ve kinin peptidlerin (sekretagog otakoidler) üretimi artar Zedelenmiş mukozada su-elektrolit salgılanmasını uyarırlar

9 Genel Yaklaşım Spesifik Tedavi *Bakteriyel kaynaklı Antimikrobik ilaçlar (Enterit, Kolit) *Viral kaynaklı ORT (Ağır olgularda) Antidiyareik VERİLMEZ Non-spesifik Tedavi Non-mikrobik etyoloji durumunda *Antidiyarek verilir

10 Şiddetli ve devamlı diyare Şiddetli ve devamlı diyare SPESİFİK TEDAVİ + ANTİDİYAREİK Ağır ve kronik diyare Ağır ve kronik diyare Ek olarak SIVI İLE SU-ELEKTROLİT (rehidratasyon) tedavisi

11 ANTİDİYAREİK İLAÇLAR 1. Opiyatlar ve diğer opioidler 1. Opiyatlar ve diğer opioidler 2. Parasempatolitik ilaçlar 2. Parasempatolitik ilaçlar 3. Adsorban ve kitle oluşturan ilaçlar 3. Adsorban ve kitle oluşturan ilaçlar 4. Özgül tedavi için kullanılan ilaçlar 4. Özgül tedavi için kullanılan ilaçlar 5. Oral Rehidratasyon Tuzları 5. Oral Rehidratasyon Tuzları

12 Opiyatlar ve diğer Opioidler Etki Mekanizması: Etki Mekanizması: Kalın barsak sirküler düz kaslarda spazm yapması Kalın barsak sirküler düz kaslarda spazm yapması İtici peristaltik hareketleri inhibe etmesi İtici peristaltik hareketleri inhibe etmesi Artmış olan sıvı salgısını azaltması Artmış olan sıvı salgısını azaltması

13 Opiyatlar ve diğer Opioidler – En çabuk ve en güçlü etki yapan antidiyareik ilaçlardır. – Kısa süreli kullanımda bağımlılık oluşturmazlar – Antidiyareik etkilerine tolerans gelişmez. – Akut dizanteri ve Feçeste lökosit olgularında kullanılmaz.

14 Uyuşukluk, baş dönmesi, ağız kuruluğu, bulantı-kusma ve halsizlik yapabilirler. Uyuşukluk, baş dönmesi, ağız kuruluğu, bulantı-kusma ve halsizlik yapabilirler. Alkol, barbiturat ve tranklizanların etkilerini potansiyalize ederler. Alkol, barbiturat ve tranklizanların etkilerini potansiyalize ederler. Bebek ve küçük çocuklarda solunum yetmezliği Bebek ve küçük çocuklarda solunum yetmezliği Toksik megakolon yapabilirler. Toksik megakolon yapabilirler. Hepatik koma Hepatik koma Yan Etkileri

15 Opiyatların Kontrendike Olduğu Durumlar KC fonksiyon bozukluğu KC fonksiyon bozukluğu Ülseratif kolit Ülseratif kolit Proktit Proktit KC KOMASI

16 Opiyatlar vd opioidler KODEİN Antitüssif DİFENOKSİLAT (+Atropin) Süistimali önler LOPERAMİD Bağımlılık yapma potansiyeli en düşük OPİYUM TENTÜRÜ PAREGORİK ELİKSİR*

17 Parasempatolitik İlaçlar Etki Mekanizması: Barsaklarda peristaltik hareketleri inhibe ederler Güçlü antispazmodik etkileri mevcut Akut dizanteri vb durumlarda KULLANILMAZ.

18 Adsorban ve Kitle oluşturan ilaçlar Kaolin, atapulgit ve benzerleri Bizmut Bileşikleri Metilselüloz ve benzerleri

19 Kaolin, Atapulgit ve benzerleri Etki Mekanizması: Barsak mukozasını irrite eden toksin ve diğer kimyasal etkenleri bağlamaları Feçesin kıvamını koyulaştırması

20 Bizmut Bileşikleri Etki Mekanizması: Adsorban etki Antimikrobik etki Antiinflamatuar etki Antisekretuvar etki

21 Bizmut Bileşikleri Pepto-Bismol (Bismut subsalisilat) en çok kullanılandır. Pepto-Bismol (Bismut subsalisilat) en çok kullanılandır. Turist diyaresinin tedavi ve önlenmesinde etkilidir Turist diyaresinin tedavi ve önlenmesinde etkilidir Bizmut zehirlenmesi nedeniyle ensefalopatiye yol açabilir (uzun süre kullanılmamalı). Bizmut zehirlenmesi nedeniyle ensefalopatiye yol açabilir (uzun süre kullanılmamalı).

22 Metilselüloz ve benzerleri Etki mekanizması: Barsak lümeninde suyu tutarak, kitle oluşturur. Safra asitlerini bağlayabilirler Feçesin vizkositesini artırırlar Defekasyon sıklığını azaltırlar

23 Özgül tedavi için kullanılan ilaçlar Antibakteriyel tedavi Shigella, Salmonella, E.coli Antiprotozoal tedavi E. Histolytica, Giardia Glukokortikoid tedavisi Ü. Kolit Crohn Kolestiramin Safra a.’in fazlalığı P.kolit Pankreas enzimleri Asetilsalisilik asit Gluten enteropatisi Besin alerjisi Propronolol Hipertiroidizm

24 Barsak içinde absorbe edilmeden kalan safra asitlerinin fazlalığı sonucu oluşan diyarede safra asitlerini bağlayan KOLESTİRAMİN Barsak içinde absorbe edilmeden kalan safra asitlerinin fazlalığı sonucu oluşan diyarede safra asitlerini bağlayan KOLESTİRAMİN Antibiyotik tedavisinin bir komplikasyonu olan Antibiyotik tedavisinin bir komplikasyonu olan psedomembranöz kolit te oluşan barsak toksinlerini bağlar Aşırı derecede safra asidi bağlarsa yağların absorbsiyonu bozulur. Steatore den dolayı paradoksik diyare meydana gelir

25 En sık görülen ishal saat sürer saat sürer Kendiliğinden geçer Kendiliğinden geçer Enterotoksik E. Coli Enterotoksik E. Coli Virüs enf. Besin zehirlenmesi İLAÇ KULLANMAYA GEREK YOKTUR

26 Spesifik bakteri vd mikroorganizmalar sonucu olşan diyare ENTERİT/KOLİT ENTERİT/KOLİT DİYARE Hastalık etkenini barsaktan uzaklaştırmaya çalışan bir savunma mekanizması DİYARE Hastalık etkenini barsaktan uzaklaştırmaya çalışan bir savunma mekanizması Antidiyareikler hastalık etkeninin barsaktan uzaklaşmasını engeller, mukazayı istila oranı artar Antidiyareikler hastalık etkeninin barsaktan uzaklaşmasını engeller, mukazayı istila oranı artar İnfeksiyon etkeninin barsak dokusu içine yerleştiği akut durumlarda antidiyareik ve antikolinerjikler TOKSİK MEGAKOLONa yol açarlar İnfeksiyon etkeninin barsak dokusu içine yerleştiği akut durumlarda antidiyareik ve antikolinerjikler TOKSİK MEGAKOLONa yol açarlar

27 AKUT VE KRONİK DİYARELERDE AKUT VE KRONİK DİYARELERDE Primer neden teşhis edilir, Tedavi ona göre yapılır.

28 ORAL REHİDRATASYON TUZLARI ( ORT ) Üç yaş altındaki çoçuklarda en başta gelen ÖLÜM NEDENİ ? İSHAL ! Çocuk ishalinde ölümün baş nedeni ? DEHİDRATASYON ! En UCUZ ve KOLAY tedavi ? ORAL REHİDRATASYON SIVISI

29 DİYAREDE İzoozmik sıvı İzoozmik sıvı Bikarbonat Bikarbonat K+ kaybı K+ kaybı Dehidratasyon Metabolik asidoz K+ eksikliği

30 ORAL REHİDRATASYON TUZLARI Akut enfeksiyöz diyare durumlarında kullanılır Tek başına diyare sıklığını azaltmaz Kaybolan sıvı ve elektroliti yerine koyar

31 İZOOZMİK SIVIDA Na+ Na+ K+ K+ GLUKOZ GLUKOZ BİKARBONAT BİKARBONATBulunmalıdır.

32 Na+un ince barsaktan absorbsiyonu Aktif Na+ pompası Aktif Na+ pompası (Na+K+ bağımlı ATPaz) Lümene bakan membrandaki kanallardan pasif difüzyon Lümene bakan membrandaki kanallardan pasif difüzyon Glukoza kenetli Na+ transportu Glukoza kenetli Na+ transportu (Na+Glukoz kotransportu) (ORS ile tedavinin esası)

33 ORS Na+ ve glukozu yaklaşık olarak Na+ ve glukozu yaklaşık olarak eşit molar konsantrasyonda ( mmol/L) içeren izoosmik solüsyondur.

34 ORAL REHİDRATASYON TUZLARI Kontrendikasyonları: Ağır dehidratasyon Sürekli kusma iv tedavi Yan etkileri: Hiponatremi Hipernatremi (Bebek ve neonatlarda) Hipokalemi Hiperkalemi

35 VÜCUT SUYUNUN %10 VEYA DAHA FAZLASININ KAYBEDİLDİĞİ DURUMLARDA VÜCUT SUYUNUN %10 VEYA DAHA FAZLASININ KAYBEDİLDİĞİ DURUMLARDA İV LAKTATLI RİNGER SOLÜSYONU

36 ORAL REHİDRATASYON TUZLARI Bikarbonatlı ORT formül’ü 1 litre kaynamış - ılıtılmış su içinde; – 3.5 g sodyum klorür – 2.5 g sodyum bikarbonat – 1.5 g potasyum klorür – 20 g glukoz

37 ORAL REHİDRATASYON TUZLARI Pirinç unu içeren formül Pirinç unu içeren formül 1 litre kaynamış - ılıtılmış su içinde; 1 litre kaynamış - ılıtılmış su içinde; 3.5 g sodyum klorür 3.5 g sodyum klorür 2.5 g sodyum bikarbonat 2.5 g sodyum bikarbonat 1.5 g potasyum klorür 1.5 g potasyum klorür 50 g pirinç unu 50 g pirinç unu

38 ORAL REHİDRATASYON TUZLARI Acil olarak evde hazırlamak gerekirse; Acil olarak evde hazırlamak gerekirse; 1 litre kaynamış - ılıtılmış su içinde; 1 litre kaynamış - ılıtılmış su içinde; 2 çorba kaşığı (silme) şeker veya 2 çorba kaşığı (silme) şeker veya 8-10 çay kaşığı pirinç unu 8-10 çay kaşığı pirinç unu 1 çay kaşığı tuz 1 çay kaşığı tuz 1 çay kaşığı karbonat 1 çay kaşığı karbonat

39 ORS nin Kullanıldığı İshal Dışı Klinik Durumlar Yoğun bakım enternal rehidratasyonu Yoğun bakım enternal rehidratasyonu Ağır yanıklı hastaların rehidratasyonu Ağır yanıklı hastaların rehidratasyonu (Hipovolemik şoku önlemek için) Postoperatif hastalarda rehidratasyon Postoperatif hastalarda rehidratasyon

40   Kaynaklar: Prof. Dr. S. Oğuz Kayaalp, Rasyonel Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji, 10. Baskı, Hacettepe Taş, Bertram G. Katzung, Basic&Clinical Pharmacology, 7th edition, Appleton&Lange, 1998.


"ANTİDİYAREİK İLAÇLAR Doç. Dr. Şahin Yıldırım. DİYARE Feçesin belirgin sıvılaşması defekasyon sıklığının artması AKUT (Şiddetli) AKUT (Şiddetli) Su/tuz." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları