Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÖLÇÜM VE ÖLÇEKLEME & GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK. Nicel Tanımlayıcı Araştırma Tanımlayıcı Araştırmada Nicel Veri Elde Etme Yöntemleri Figure 7.3 Methods.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÖLÇÜM VE ÖLÇEKLEME & GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK. Nicel Tanımlayıcı Araştırma Tanımlayıcı Araştırmada Nicel Veri Elde Etme Yöntemleri Figure 7.3 Methods."— Sunum transkripti:

1 ÖLÇÜM VE ÖLÇEKLEME & GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK

2 Nicel Tanımlayıcı Araştırma Tanımlayıcı Araştırmada Nicel Veri Elde Etme Yöntemleri Figure 7.3 Methods of Obtaining Quantitative Data in Descriptive Research ANKET Katılımcılara soru sorularak bilgi edinme GÖZLEM Davranışın gözlemlenerek bilgi edinilmesi

3 Anket Yöntemi Katılımcılara soru sorularak bilgi edinme Katılımcıların sorulara cevap vermeleri için motive edilmeleri en büyük sorun. Davranış, niyet, motivasyon, tutum, farkındalık, demografik ve yaşam tarzı özellikleri anketi oluşturur.

4 ANKET YÖNTEMİNİN AVANTAJLARI Kolaylık Güvenilirlik: Sabit-cevapların (çoktan seçmeli) kullanılması cevaplardaki değişkenliği azaltır. Basitlik: Verinin kodlanması, analizi ve yorumlanması kolaydır.

5 ANKET YÖNTEMİNİN DEZAVANTAJLARI Cevaplayıcılar istenilen bilgiyi vermek istemeyebilir ya da veremeyebilir. Soru kağıdındaki yapılandırılmış veriyi toplama bazı veri türleri için daha düşük geçerliliğe sahiptir: duygular, inançlar gibi. İstenilen şeyin kelimelerle net bir biçimde ifade edilmesi her zaman mümkün olmayabilir.

6 Anket Yöntemleri TelefonKişiselElektronik Telefon Bilgisayar destekli tel görüşmesi Çarşı Yeri Ev ortamı Internet Bilgisayara destekli Mail Mail Panel Mail/Fax Görüşme Anket Yönteminin sınıflandırılması Figure 7.4 Classification of Survey Methods

7 Cevaplanma Oranını Artırmak İçin; Potansiyel katılımcılara ön duyuru yapılması; telefonla, maille, mektupla Maddi ya da maddi olmayan teşviklerin anketle birlikte sunulması. İlerisi için söz vermek yerine katılım anında sunmak İlk seferde katılmayanların takip edilmesi Kişiselleştirme: Bireye özel bir davetiye gönderilmesi gibi.

8 Gözlem Yöntemi Gerçek davranışın gözlenmesi –ÖR: Bir süpermarkete günün hangi saatinde kaç nüşteri geliyor? –Hangi rafın önünde kaç dakika bekliyor?

9 GÖZLEM YÖNTEMİNİN AVANTAJLARI Gerçek davranışın ölçülmesine imkan verir. Raporlamadan, röportajcıdan ya da röportaj sürecinden kaynaklanan hataları engeller. Kısa süreli çalışmalarda bu yöntem diğerlerinden daha ucuz ve daha hızlı olabilir.

10 GÖZLEM YÖNTEMİNİN DEZAVANTAJLARI Altta yatan inançlar, tutumlar ve tercihler hakkında az bilgi olduğu için, gözlenen davranışın nedenleri tanımlanamaz. Seçici algı: Araştırmayı yapan kişinin algısından kaynaklanan hata olabilir. Gözlemsel veri elde etmek zaman alıcı ve pahalı olabilir. Bazı davranış biçimlerini gözlemlemek zor olabilir. Gözlemlenen kişilerin bilgisi ya da izni olmadığı durumlarda, gözlem yöntemleri etik olmayabilir. Gözlem yöntemi diğer araştırma yöntemlerinin alternatifi olmak yerine, onları tamamlayıcı bir yöntem olabilir.

11 TANIM ve KAVRAMLAR Bağımsız Değişkenler: Kendi kendine değişen ve etkisi ölçülen ve karşılaştırılan değişkenler. Ör: fiyat Test Birimleri: Bağımsız değişkene verdiği tepkiler araştırılan bireyler, örgütler gibi değişkenler. Bağımlı Değişkenler: Bağımsız değişkenin etkilediği düşünülen değişkenler. Ör: kar, satışlar, pazar payı gibi. Konu Dışı Değişkenler: Test birimlerinin tepkilerini etkileyen bağımsız değişkenler dışında kalan diğer değişkenler. Ör: mağaza büyüklüğü, yeri gibi.

12 Ölçüm ve Ölçekleme Ölçüm: Önceden belirlenmiş kurallara göre nesnelerin özelliklerine sayı ya da semboller atanması Numaralandırma kurallarının standartlaştırılması ve tek biçimde uygulanması gerekir

13 Ölçüm ve Ölçekleme Ölçekleme: katılımcıları bir bütün üzerinde yerleştirme süreci. Ör: tüketicilerin bir reklama karşı tutumları ölçülüyor. 1 ile 100 arasında bir puan vermeleri isteniyor. 1 = Kesinlikle hiç beğenmedim 100 = Kesinlikle çok beğendim. –Ölçüm her bir katılımcının verdiği puan. –Ölçekleme ise, katılımcıların reklama karşı tutumlarını belirlemek için onları sürekli bir bütün üzerinde yerleştirme süreci.

14 Ölçüm düzeyleri (ölçekleri) Temel ölçüm düzeyleri Nominal Ölçüm Sıralı ölçüm Oran ölçüm Aralık ölçüm Figure 9.3 Primary Scales of Measur ement

15 Nominal Ölçüm Nesnelerin sınıflandırılarak ölçülmesi Numaralara sadece gruplar arası farklılıkları belirler. Numaralar nesnenin özelliklerinin miktarını yansıtmaz. Sınırlı sayıda istatistiksel değerlendirme yapılabilir: frekans değerleri, yüzdeler, mod gibi. –Ör: Cinsiyet, meslek, tutulan takım

16 Sıralı (Ordinal) Ölçüm Değişkenler üstlendikleri özelliklerin miktarına göre sıraya dizilir. Her bir alt sınıf, büyüklük ve küçüklük açısından birbiriyle karşılaştırılır. Matematiksel değer olarak aradaki farklılıklar tanımlanamaz. Bir grubun diğerinden daha iyi ya da kötü olduğu belirlenebilir ama ne derece olduğu belirlenemez.

17 Örneğin; X marka televizyonu tercih etme sebebi: Kalite (1) = Bu ölçekte kalite, Uygun Fiyat (2) satış sonrası hizmetlerden Garanti(3) daha önemli, ancak ne kadar Satış Sonrası (4) önemli olduğunu bilemiyoruz Hizmetler Arkadaş (5). Tavsiyesi Mod ve medyan hesaplanabilir. Sayıların arasındaki uzaklık belli olmadığı için aritmetik ortalamayı bulamayız.

18 Aralık Ölçüm Sayısal olarak ölçüm yapılır. Ölçekteki sayılar arasındaki eşit farklılıklar ölçülen özelliğin değerleri arasındaki farklılığa eşittir. Nesnelerin karşılaştırılmasına imkan verir. 0 noktası sabit değildir. 0 bir başlangıç noktasını gösterir. Başlangıç noktası keyfidir. Nominal ve sıralı ölçekte kullanılan istatistiksel yöntemlere ilaveten ortalama, st. sapma, ve pazarlama araştırmasında kullanılan diğer istatistiksel testler kullanılabilir.

19 Örneğin; X firmasının müşteri hizmetlerinden memnunum. –Kesinlikle Katılmıyorum (1) –Katılmıyorum (2) –Ne katılıyor ne katılmıyorum (3) –Katılıyorum (4) –Kesinlikle katılıyorum (5) Aralık ölçekte uzaklıklar eşittir. Ortalama ve standart sapma hesaplanabilir.

20 Oran Ölçüm Değişkenlerin sayısal olarak ölçülmesidir. Mutlak sıfır noktası vardır. 0 başlangıç noktası değil yokluğun göstergesidir. Tüm istatistiksel yöntemler kullanılabilir.

21 Ölçüm düzeyleri Scale Nominal Koşucuların Forma Numaraları Sıralı Kazananların Üçüncü İkinci Birinci Sıralaması Aralık arası bir ölçekte performans değerleri Oran Bitirme zamanı, saniye cinsinden Figure 9.4 Primary Scales of Measurement Figure 9.4 Primary Scales of Measurement

22 Table 9.1 Primary Scales of Measurement Table 9.1 Primary Scales of Measurement

23 Table 9.2 Illustra tion of Primary Scales of Measur ement

24 Ölçekleme Yöntemlerinin Sınıflandırılması Ölçekleme Yöntemleri Karşılaştırmalı Ölçekler Eşli Karşılaştırma Sabit toplam Sıralama Karşılaştırmalı Olmayan ölçekler Maddeleştirilmiş sıralama Sürekli sıralama Likert Semantik farklılaştırma Stapel Figure 9.5 A Classifi cation of Scaling Techniq ues

25 Ölçekleme Yöntemlerinin Karşılaştırılması Karşılaştırmalı ölçekler nesnelerin doğrudan karşılaştırılması. Karşılaştırmalı olmayan ölçekler, bir set içinde yer alan her nesne bağımsız olarak ölçeklendirilir.

26 Karşılaştırmalı Ölçekleme Yöntemleri Eşli Karşılaştırma Ölçeği Cevaplayıcıya iki durum (nesne) gösterilir ve belirli kriterlere göre birini seçmesi istenir. Toplanan veri doğal olarak sıralı’dır. n marka için, [n(n - 1) /2] eşleştirilmiş karşılaştırma gereklidir.

27 Aşağıda beş farklı marka verilmiştir. İkili karşılaştırma yaptığınızda hangisini tercih ettiğini belirtin. A Mc Donalds Burger Kentucky Pizza hut Subway Toplam McDonBurgerKentuckyPizza hutSubway Figure 9.6 Paired Compar ison Scaling Eşli Karşılaştırma Ölçeği

28 Karşılaştırmalı Ölçekleme Yöntemleri Sıralama Ölçeği Cevaplayıcılara çeşitli nesneler verilir ve belli kriterlere göre sıralama yapmaları istenir. Sıralı veri elde edilir. Sadece (n - 1) ölçekleme kararı gerekir.

29 Sıralama Ölçeği Aşağıda verilen 10 şampuan markasını en sevdiğinize 1 verecek şekilde sıralayınız. Brand Rank Order 1. Elidor 2. Pantene 3. Head& Shoulders 4. Rejoice 5. Dove 6. Clear 7. Blendax 8. İpek 9. Duru 10. Loreal Figure 9.7 Rank Order ScalingFigure 9.7 Rank Order Scaling

30 Karşılaştırmalı Ölçekleme Yöntemleri Sabit Toplam Ölçeği Cevaplayıcılar sabit bir toplam puan verilir. Onlara gösterilen nesnelere ya da özelliklere bu puanın dağıtılması istenir. Önemsiz olanlara 0 verebilirler. Biri diğerinden iki kat daha önemliyse verilen puanın da ona göre olması gerekir.

31 Sabit Toplam Ölçeği Figure 9.8 Constant Sum ScalingFigure 9.8 Constant Sum Scaling Instructions Çikolata alırken aşağıdaki özelliklerin hangisi sizin için önemlidir. 100 puanı özelliklere dağıtınız. Form Özellikler Segment I Segment II Segment III 1. Tadı Fiyatı Markası Katkı madde düzeyi Ambalajı Etiket bilgileri Kalori miktari Bulunabilirliği Toplam

32 Karşılaştırma Ölçeklerinin Avantajları Küçük farklılıklar belirlenebilir. Kolay anlaşılır. Uygulaması kolaydır. Kuramsal varsayım gerektirmez. Cevaplayıcıların verecekleri cevaplar arasındaki hale etkisini azaltır.

33 Karşılaştırma Ölçeklerinin Dezavantajları Verinin sırasal doğası Genellenememe

34 Karşılaştırmalı Olmayan Ölçekleme Yöntemleri Cevaplayıcıların bir zamanda sadece bir nesneyi değerlendirdikleri yöntemdir. Karşılaştırmalı Olmayan Ölçekleme Yöntemleri sürekli ve maddelendirilmiş ölçeklerden oluşur.

35 Karşılaştırmalı Olmayan Ölçekleme Yöntemlerinin Sınıflandırılması Karşılaştırmalı Olmayan Ölçekleme Yöntemleri Sürekli Ölçekler Maddelendirilmiş Ölçekler Semantik Farklılıklar Likert Figure A Classification of Non Comparative Rating ScalesFigure A Classification of Non Comparative Rating Scales

36 Sürekli Ölçekler Beymen i departmanlı mağaza olarak nasıl derecelendirirsiniz Örnek 1: En kötü I En iyi Örnek 2: En kötü I En iyi Örnek 3: Çok kötü Ne iyi ne kötüÇok iyi

37 Maddelendirilmiş Sıralama Ölçekler Her numaranın kısa açıklamasıyla birlikte sunulduğu ölçek biçimi. Kategoriler sıralı olarak sunulur ve durumu en iyi anlatan kategorinin seçilmesi istenir. En sık kullanılanlar –Likert, –Semantik Farklılaştırma (semantic differential), –Stapel scales.

38 Likert Ölçeği Likert ölçeğinde, cevaplayıcılardan bir nesne hakkında verilen durumlara ne derece katıldıkları ya da katılmadıkları belirtilmesi istenir.. Hiç Katılmıyorum Kararsızım Katılıyorum Tamamen Katılmıyorum Katılıyorum 1. Beymen’de kaliteli ürünler satılır. 12X Beymen çalışanlarından çok.12X memnunum 3.Beymen’den alışveriş 12 3X 4 5 yapmayı seviyorum.

39 Semantik Farklılıklar Ölçeği (Anlamsal farklılıklar ölçeği) Semantik Farklılıklar: Anlamların iki parçadan oluştuğu varsayımına dayanır. Başlangıç ve bitiş noktalarındaki düzeyler anlamı açıklayacak şekilde belirtilir. Beymen: Güçlüdür --:--:--:--:-X-:--:--: Zayıftır Güvenilir --:--:--:--:--:-X-:--: Güvenilirdir. Değildir. Moderndir--:--:--:--::-X-:.. Eski modadır. Değerle “-3 to +3” ya da “1 ile 7” arasında ölçeklendirilir.

40

41 Ölçek Değerlendirme Ölçek Değerlendirme Güvenilirlik Geçerlilik Test-Retest İçsel Tutarlılık Eşdeğerli ölçek Yapı İçerik Figure 10.6 Scale Evaluation Yakınsak geçerlilik Ayrışma Geçerliliği Nomological geçerlilik

42 Güvenilirlik Güvenilirlik, ölçümlerin rastsal hatadan uzaklık derecesidir. Bir ölçeğin ölçmek istediği özelliği ne kadar iyi ve doğru ölçtüğünü gösterir Test-yeniden test güvenilirliği, Cevaplayıcılar aynı ölçeği farklı iki zamanda cevaplarlar. İki ölçüm arasındaki benzerlik belirlenir. Test-yeniden test güvenilirliği zaman içindeki istikrarı gösterir. Koşullari yerine getirmek zordur. Anımsama ve değişkenlik temel sorun Eşdeğerli ölçek güvenilirliği, ölçeklerin iki eşdeğer biçimi hazırlanır ve aynı cevaplayıcılardan iki farklı zamanda her iki farklı biçim için ölçüm alınır.

43 Güvenilirlik İçsel Tutarlılık Güvenilirliği, ölçeğin farklı bölümlerinin ölçtükleri değişkenlerle olan tutarlılığı belirlenir. Yarı bölünmüş güvenilirlik, ölçekteki maddeler ikiye bölünür ve ve yarı skorlar arasındaki korelasyona (ilişkiye) bakılır. Alfa Katsayısı (Coefficient alpha), Cronbach alfa (Cronbach's alpha), olası tüm yarı bölünmüş katsayıların ortalamasıdır. Bu katsayı 0 ile 1 arasında değişir. 0.6 ya da daha düşük değerler içsel tutarlılık düzeyinin istenenin altında olduğunu gösterir.

44 Güvenilirlik Pratikte, bir nesne ya da özellik değişik zamanlarda ölçüldüğünde, ölçmelerin hepsinde aynı ölçümü elde etmek hemen hemen olanaksızdır. Çünkü, çeşitli nedenlerle, tam anlamıyla hatadan arınık bir ölçme yapılamaz. Bu nedenle, bir testten elde edilen bireysel puanlar, bir ölçmeden diğerine değişecektir.

45 HATA KAYNAKLARI Ölçme sonuçlarına karışan hatalar, ölçmeciden, ölçme aracı ve ölçme yönteminden, ölçmenin yapıldığı ortamdan, ölçülen bireylerin sözü edilen bu etkenlerle etkileşiminden ileri gelebilir. İstatistiksel özellikleri bakımından ölçme hataları, –sabit –sistemli –rasgele hatalar olarak incelenebilir. Hatanın sabit, sistemli, rasgele olduğunun bilinmesi, özellikle testin güvenirliği açısından son derece önemlidir.

46 SABİT HATALAR Sabit hatalar, bireysel ölçümleri ve o ölçümlerin ortalamasını gerçekte olduğundan büyük ya da küçük gösterebilir, fakat ölçümlerin dağılım ölçülerini (örneğin standart sapmayı) değiştirici yönde bir etkiye sahip değillerdir. Bu nedenle, sabit hata taşıyan bir grup ölçümün standart sapması ve varyansı, o ölçümlerin sabit hatadan arınık olduğu zamanki standart sapmaya ve varyansına eşittir. Ör: Tartının herşeyi 50 g fazla tartması

47 RASGELE HATALAR Adından da anlaşıldığı gibi, bu tür hatalar, şansla ortaya çıkan ve ne etki ettiği yordanamayan hatalardır. Bu hatalar, çoğu kez, bilinmeyen nedenlere bağlıdır. Kaynakları iyi bilinmeyen ve ölçme sonuçlarına gelişigüzel karışan hatalardır. Aynı özellik ya da özelliklerle ilgili çok sayıda ölçme yapılacak olursa, rasgele hataların ortalaması sıfıra yaklaşır

48 SİSTEMLİ HATALAR Bu hatalar, her bir ölçme için yordanabilir niteliktedir, sistemlidir; fakat bütün ölçümler için sabit değildir. Puanlayıcı yanlılıklarını yansıtan tüm hatalar sistemlidir. Ör: Tartının bir kilograma kadar olan tartmalarda değil de bir kilogramı aşan tartmalarda, tarttığı her nesneyi 50 gr. fazla tartması

49 Geçerlilik Bir ölçeğin geçerliliği, bir değişkenin ölçmeyi amaçladığı değişkeni ölçüp ölçmediğini belirler. Başka bir deyimle bir ölçme aracının, geliştirilmiş bulunduğu konuda maksada hizmet etmesidir Mükemmel geçerlilik hiç ölçüm hatasının olmamasıdır. Üç tür geçerlilikten bahsedilebilir –İçerik Geçerliliği –Yapı Geçerliliği İçerik geçerliliği, ölçek performansıyla ilişkilidir. Ölçeğin içeriğinin ölçülmek istenilen değişkeni ölçmeyi ne kadar iyi yansıttığının sistematik olarak değerlendirilmesidir.

50 Yapı Geçerliliği, ölçeğin yapı ya da özelliğini ne olduğu sorusudur. Birbiriyle ilgili olduğu düşünülen belli ögelerin ya da öğeler arasındaki ilişkiler oluşturduğu bir bütündür. Yapı geçerliliği aşağıdaki üç geçerliliği içerir. –Yakınsak geçerlilik: ölçeğin aynı yapının diğer ölçümleri ile arasındaki olumlu ilişkiyi gösterir. –Ayrışma Geçerliliği: Ölçeğin farklı olduğu düşünülen diğer ölçümlerle ilişkiye girmemesidir. –Nomologik Geçerlilik ölçeğin kendisinden farklı ama ilişkili olan diğer ölçümlerle ilişki içinde olmasıdır. Validity

51 Geçerlilik ve güvenilirlik arasındaki İlişki Bir ölçüm mükemmel derecede geçerli ise, aynı zamanda mükemmel derecede güvenilirdir. Bu durumda rassal ya da sistematik hata olabilir. Bir ölçüm güvenilir değil ise mükemmel geçerliliğe sahip olamayabilir, çünkü, en az düzeyde rassal hataya sahiptir. Güvenilir olmama geçerli olmamaya neden olur. Bir ölçümü mükemmel güvenilirliğe sahip ise, mükemmel geçerliliğe sahip olabilir de, olmayabilir de, çünkü sistematik hataya hala sahip olabilir. Güvenirliği düşük olan bir testin geçerliği ne denli uğraşılırsa uğraşılsın belli bir sınırın üzerine çıkılamaz. Güvenilirlik gereklidir ancak geçerlilik için tek başına yeterli değildir. –Örneğin; bir tartı 50 kg’I 10 sefer de de 50 kg olarak tartıyor ise güvenilirlik sağlanmış olur. Ancak tartının bozuk olma ihtimali geçerliliğin henüz sağlanmadığını gösterir.


"ÖLÇÜM VE ÖLÇEKLEME & GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK. Nicel Tanımlayıcı Araştırma Tanımlayıcı Araştırmada Nicel Veri Elde Etme Yöntemleri Figure 7.3 Methods." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları