Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

FEOKROMASİTOMA  Adrenal veya extraadrenal kromaffin hücre tümörüdür.  Ekstraadrenal tümörlere Paraganglioma denir.  Kadın=Erkek, her yaşta görülür,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "FEOKROMASİTOMA  Adrenal veya extraadrenal kromaffin hücre tümörüdür.  Ekstraadrenal tümörlere Paraganglioma denir.  Kadın=Erkek, her yaşta görülür,"— Sunum transkripti:

1 FEOKROMASİTOMA  Adrenal veya extraadrenal kromaffin hücre tümörüdür.  Ekstraadrenal tümörlere Paraganglioma denir.  Kadın=Erkek, her yaşta görülür, 3-4.dekatta daha sıktır.  Tümör noradrenalin, adrenalin, dopamin salgılar.  Değişik biyolojik olarak aktif nöropeptitler de salgılayabilir.  Hipertansiyon vakalarının %0.1’ inden sorumludur.  >%50 tanınamaz, postmortem bulunur veya tanı gecikir.  Vakaların %90’ ı sporadik, %10’ u familyaldir.  Lezyon genellikle soliter ve çapı 10 cm’ den küçüktür.  Sporadik olanda %10, familyal olanda %70 bilateraldir.  Familyal tümörler genellikle multinodülerdir.

2 ADRENAL MEDULLA  Medulla, adrenal bezin yaklaşık %10’unu oluşturur.  Medullada ve sempatik sinir sisteminde; - Katekolamin yapımında ilk basamak olan tirozin, - Diyetle alınır veya KC’de fenilalaninden dönüşür.  Noradrenalin, adrenalin, dopamin santral sinir sisteminde; - Nörotransmitter görevi yaparlar.  “Feniletanolamin N-metiltransferaz” bulunan hücrelerde, - Noradrenalinden adrenalin oluşumu mümkündür. - Enzim yüksek düzeyde glukokortikoid etkiye bağımlıdır.  KA’ler medullada ve sempatik nöron içeren organlarda; - Dalak, KC, kalp, barsak, adale, vas deferens, beyinde, - 1  ‘ luk elektron dens granüller şeklinde depo edilirler.

3 ADRENAL MEDULLA- II  KA salınımı, preganglionik lif sonundan salınan, - Asetil kolinle başlayan Na-Ca bağımlı exositoz olayıdır.  Egzersiz, kanama, ağrı, myokard infarktüsü, hipoglisemi, - Eter anestezisi, cerrahi, anoksi, KA salınımını uyarır  Anoksi ve asfikside noradrenalin, - Hipoglisemi vd. de adrenalin artışı daha belirgindir.  Tirozin hidroksilazı NA’ nin feedback inhibisyonu; - Feokromasitomada defektif olduğundan, - KA sentez ve depolanması ile turnoveri artar.  Katel-O-metiltransferaz ve monoaminooxidaz ile yıkılırlar.  Adrenalin ve noradrenalinde son ürün; - Vanil mandelik asit (VMA) - Dopaminin son ürünü homovanilik asittir.

4 Malign Feokromasitoma  Tümörlerin %10-13’ ü maligndir.  Malignite paragangliomalarda daha fazladır (%24-%43).  Malignitenin histolojik olarak ayrımı mümkün olmayabilir.  Malignite, lokal invazyon veya metastaz varsa; - MR/CT, MIBG ile veya operasyonda görülmesi ile tanınır.  DNA flow cytometry ile DNA histogramında; - Tetraploidi/poliploidi oranında artış, - Malignite potansiyelindeki artışla birliktedir.  Malignite riskleri; - Genç yaş, kadın cinsiyet, familyal lezyon, büyük tümör - Lokal invazyon, pre-postoperatif metastaz, rekürrens.  Malignitede dopamin-homovalinik asit artar (%64’ünde).

5 PATOLOJİ  Mikroskopik olarak atipi ve mitoz gösteren; - Geniş pleomorfik kromaffin hücreleridir.  Kapsül ve damar invazyonu malignite lehine bulgu değildir.  Sempatik ganglionla ilişkili kromaffin hücreler doğum sonu dejenere olur, kalan kısım sürrenal medullasını oluşturur.  Feokromasitomanın %80’den fazlası adrenaldedir.  Çoğu abdomende olan paragangliomalar; - Sempatik ganglionlar veya çevresinde ortaya çıkar: - İnferior mezanterik arter çıkış yerinin altında bulunan, - Zuckerkandl organında ve mesane, KC hilusu, atriumda - Mezenterik damarlar, aort, koroner, pulmoner, orbita, larenks, karotis, vagus çevresinde sempatetik alanlarda larenks, karotis, vagus çevresinde sempatetik alanlarda

6 PATOLOJİ - II  Normalde adrenal medulladan %85 adrenalin salgılanır.  Büyük tümörler kortikomedüller kanlanmayı azaltarak; - Lokal kortizolü düşürür, NA’nin metilasyonu için gerekli - Yüksek kortizol düzeyi sağlanamaz ve NA salgılanır.  Küçük adrenal tümörlerde çoğunlukla adrenalin salgılanır, - Hipermetabolizma ve glukoz intoleransı hakim bulgudur.  Küçük tümörde; - İntratümöral KA’ler nispeten daha az metabolize olur, - Klinik belirtiler daha erken ve daha fazla oluşur, - Metabolitler daha düşüktür.  Ailevi vakalarda genellikle adrenalin salgısı vardır.  Zuckerkandl organı tümörleri NA ve adrenalin salgılar.

7 Multipl Endokrin Neoplazi Tip 1 1. Hipofiz tümörü - Prolaktinoma - Prolaktinoma - Akromegali - Akromegali - Cushing sendromu - Cushing sendromu - TSH salgılayan adenom - TSH salgılayan adenom - Nonfonksiyone tümör - Nonfonksiyone tümör 2. Hiperparatiroidizm - Genellikle hiperplazi - Genellikle hiperplazi 3. Pankreas adacık tümörü - VIPoma - VIPoma - İnsülinoma - İnsülinoma - Gastrinoma - Gastrinoma - Glukagonoma - Glukagonoma - Pankreatid polipeptid - Pankreatid polipeptid - Ektopik ACTH sendromu - Ektopik ACTH sendromu - Ektopik PTH sendromu - Ektopik PTH sendromu

8 Multipl Endokrin Neoplazi Tip 2 MEN Tip 2a 1. Feokromositoma - %70 bilateral - Nadiren malign - Mediasten, mesanede satellit lezyon 2. Medüller tiroid CA - Genellikle bilateral - Genellikle nonpalpabl 3. Hiperparatiroidizm - Sekonder hiperplazi (Medüller tiroid CA’ da kalsitonin salınımı ile) MEN Tip 2b 1. Feokromositoma 2. Medüller tiroid CA 3. Multipl mukozal nöroma - Dudak, ağız, dilde 4. Marfanoid fenotip 5. Pektus excavatum 6. Öne çıkık çene

9 Feokromositoma ile birlikte olan -ailevi olmayan- diğer hastalıklar  Carney triadı - Gastrik leiomiyosarkom - Pulmoner chondroma - Ekstraadrenal feokromositoma  Safra kesesinde taş  Renal arter stenozu

10 Feokromositoma ile birlikte olan sendromlar 1- Ailevi feokromositoma 2- MEN tip 2a 3- MEN tip 2b 4- Nörofibromatozis 5- Von Hippel-Lindau sendromu - Feokromositoma - Anjiyomalar, serebellar hemanjioblastoma - Renal ve pankreatik kistler - Renal hücreli karsinom 6. Struge-Weber Sendromu

11 PAROKSİSMAL NÖBETLER  %50’inde hipertansif atak vardır, daimi olanlarda da; - 3/4’ de paroksismal kan basıncı artışları gözlenebilir.  %25-40’ ında nöbetler sırasında kan basıncı normaldir.  KA düzeyi yüksek olsa da kan basıncı normal olabilir - Down regulasyon veya hipovolemi nedeniyle.  Tümör salgısı adrenalin ise taşikardi vardır.  Başağrısı (%80), aşırı terleme, çarpıntı hissi, parestezi - Göğüs-karın ağrıları, bulantı-kusma, görülebilir.  Nöbet sonu genellikle ateş basması, yüz kızarması olur.  Kriz hafta-aylar içinde bazen günde birkaç kez tekrarlar, - Hastalık uzadıkça krizler de artar. - Birkaç dakika-saat, ortalama dakika sürer.

12 Feokromasitomada Klinik  Hipertansiyon %90 konvansiyonel tedaviye dirençlidir. -  blokerlerle şiddetlenebilir. - Akut kalp yetmezliği, aritmi, kardiojenik şoka yol açabilir.  Ventrikül hipertrofisi, KA’lere bağlı reversibl KMP, - Angina pektoris, myokard infarktüsü, ani ölüm görülebilir.  Ortostatik hipotansiyon plazma volüm azalmasıyla oluşur. - Ayakta kan basıncı düşmesini önleyen mekanizmaların; - Uzun süre KA artışı ile tonusunu kaybetmesi de etkilidir.  Tedavi almayan hipertansif hastada; - Ortostatik hipotansiyon feokromasitomayı düşündürür.  %40’ ında zayıflama, sıcak intoleransı, ateş görülebilir.  İnsülin salgı inhibisyonu ile karbonhidrat intoleransı olur.  Hematokrit, bazen eritropoetin artışı, hiperkalsemi olabilir.

13 Feokromasitomada 10’ lar kuralı  % 10 Ekstra adrenal  % 10 Çocuklarda  % 10 Multipl veya bilateral  % 10 Malign  % 10 Ailevi  % 10 Cerrahiden sonra nüks

14 Feokromositomada katekolamin salınımını presipite eden faktörler  İlaçlar: - Histamin, Tiramin - Guanetidin - Glukagon - ACTH - Naloksan - Metoklopramid - Sitotoksik ilaçlar - Trisiklik antidepressanlar - Fenotiazinler  Spontan sekresyon  Egzersiz  Miksiyon  Defekasyon  Karına baskı yapılması  Tümör palpasyonu  Anestezi, cerrahi  Travma  Radyokontrast ajanlar

15 İdrarda serbest KA ve metabolitlerinin ölçümü  1 saatlik, gecelik, 24 saatlik veya spot idrarda olabilir; - Atak sırasında toplanması en iyisidir. - İki veya daha fazla örnekte ölçüm yapılırsa daha iyidir.  İdrar 30ml 6 M HCl üzerine (?) toplanır, 4°C’de saklanır; - VMA, metanefrinler, serbest KA’ler ve kreatinin ölçülür.  VMA %65, metanefrin %85, serbest KA %100 sensitiftir.  Testten en az 3 gün önce, - Narenciye, kahve, vanilya, fındık, ceviz gibi gıdalar, - Sempatomimetik ve radyokontrast ilaçlar yasaklanır. - Serbest KA’ler alınan diyetle daha az etkileşir.  VMA ve metanefrinler genellikle 3 misli  artar.  Yalancı yüksekliğe yol açan durumlar sıklıkla; - Metildopa, ağır efor, KİBAS ve klonidin kesilmesi  Malign ise idrarda dopamin, homovanilik asit artar.

16 Plazmada Katekolamin Ölçümü  İdrara göre plazma KA ölçümü tanıda daha az faydalıdır.  Aç karnına, yatar durumdaki hastada; - Venöz kanül en az 30 dakika önceden konulmalıdır. - Stres KA düzeyini feokromasitoma kadar artırabilir.  Kan buz üstünde heparinli tüpe alınıp plazma -70°C saklanır  Normal plazma KA düzeyi feo’yu tam ekarte etmezse de, - Kan kriz anında alınmışsa muhtemelen feo değildir.  Genel olarak plazmada noradrenalin: >10 nmol/L ise büyük ihtimalle feokromasitomadır, 5-9 nmol/L arasında ise şüpheli, < 5 nmol/L ise büyük ihtimalle hastalık yoktur.

17 STİMÜLASYON TESTLERİ  Paroksismal semptomları olup, tanı sırasında; - Normotansif hastalarda uygulanır.  KA salgısını uyaran bir ajan; - Histamin (50  g), - Tiramin (1mg), - Glukagon (1mg) - Metoklopramid (1mg) ile,  Hipertansif atak oluşturmaya yöneliktir  Yalancı pozitif veya negatif sonuçlar çoktur.  Hipertansif atak aşırı ve tehlikeli olabilir.  Nadiren kullanılmaktadır.

18 Glukagon Testi  1 mg glukagon iv verilir,  10 dakika süreyle her 2 dakikada bir kan alınır.  Feokromasitomada; - Kan basıncında ani yükselme, - En az 3 kat katekolamin artışı beklenir.  Sensitivitesi ve spesivitesi yüksek bir testtir.  Genellikle  ve  blokajdan sonra test yapılır.  MEN Tip 2 olanlarda feokromasitoma araştırılması gibi, - Kuvvetle muhtemel feokromasitoma düşünülen; - Nadir durumlarda yapılır.

19 Phentolamin Testi  Bir supresyon testidir.  Birçok faktör plazma KA düzeyini yükseltir.  Bunları feokromasitomadan ayırmak için;  Kan alınıp 2.5 mg iv phentolamin (regitin) verilir,  10 dakika sonra alınan kanda;  KA düzeyi feokromasitoma ise supresse olmaz,  Stres bağımlı durumlarda ise normale düşer.  Ağır hipotansiyon gelişebilir.

20 Clonidine Testi  Bir supresyon testidir.  Clonidine 200 mg oral verilir.  0, 120, 180. dakikalarda kan alınır.  KA düzeyleri normal düzeylere inmez ise; - Feokromasitoma düşünülür.  Testin sensitivitesi(>%97) ve spesivitesi yüksektir.  Esansiyel hipertansiyonlu hastada; - False pozitif sonuç %1.5’ tur.  Test plazmada KA düzeyi ölçümü yerine; - Overnight idrarda serbest KA ölçülerek de yapılabilir.

21 LOKALİZASYON TETKİKLERİ  Bilgisayarı tomografinin sensitivitesi %93’ tür. - Adrenal adenom, Feokromasitoma, Myelipoma; - Ayrımı yapmakta CT yetersiz kalır.  MRI sensitivitesi %100’ dür.  Bu tekniklerle adrenal adenomların %90’ ı tanınabilir.  Paragangliomalarda en iyisi tüm vücut MRI’ ıdır.  KA yüksekliği var ama CT/MRI negatif ise;  I-123 MIBG(Meta-iodobenzylguanidine)sintigrafisi yapılır.  MIBG ile yeterli bilgi elde edilemeyen; - Unilateral veya bilateral kitlenin KA salgı durumu, - Venöz örnekleme ile incelenebilir  CT ve invaziv tetkiklerden önce  ve  blokaj yapılmalıdır.  CT için I içermeyen kontrast madde kullanılmalıdır.

22 I-123 MIBG(Meta-iodobenzylguanidine) Sintigrafisi  Tümörlerin %80-90’ı görüntülenebilir, spesivite %95’ tir. - Trisiklik antidepressanlar, - Sempatomimetikler, - Kokain, - Labetalol, - Reserpin ilacın dokuda tutulumunu azaltır.  False negatif sonuç; - Adrenerjik nöron blokerler - Antidepressanlar - Fenotiazin ve butirofenon kullanımında alınabilir.  Mümkünse ilaç başlanmadan sintigrafi yapılmalıdır.  Tümör çevre dokuya göre MIBG’yi daha fazla tutar.


"FEOKROMASİTOMA  Adrenal veya extraadrenal kromaffin hücre tümörüdür.  Ekstraadrenal tümörlere Paraganglioma denir.  Kadın=Erkek, her yaşta görülür," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları